కృష్ణపురం ప్యాలెస్

కృష్ణపురం ప్యాలెస్
కృష్ణపురం కొట్టారం
కృష్ణపురం ప్యాలెస్ ; కృష్ణపురం కొట్టారం
	కృష్ణపురం ప్యాలెస్ 2021లో, ముందు భాగం
	Location within Kerala
General information
Architectural style	పతినేరకెట్టు ; కేరళ నిర్మాణ శైలి
Location	కాయంకుళం, కృష్ణపురం, ఆలప్పుళ జిల్లా, భారతదేశం
Coordinates	9°09′01″N 76°30′31″E / 9.1503°N 76.5086°E
Construction started	సా.శ. 1700–1775; 18వ శతాబ్దంలో పునర్నిర్మించబడింది
Completed	1950లలో ఇటీవలి పునరుద్ధరణ
Client	మొదట వీర రవి వర్మ, 18వ శతాబ్దంలో అనిజం తిరునాళ్ మార్తాండ వర్మ (సా.శ. 1729–1758) పునర్నిర్మించారు, ఇప్పుడు కేరళ ప్రభుత్వ పురావస్తు శాఖ
Technical details
Structural system	లాటరైట్ రాయి, కంకర, టేకు, రోజ్‌వుడ్, అంజిలి కలప
Size	వాస్తవానికి 56 acres (23 ha), ఇప్పుడు 2.55 acres (1.03 ha)
Design and construction
Engineer	మొదట రామయ్యన్ దళవ, తరువాత అయ్యప్పన్ మార్తాండ పిళ్ళై

కృష్ణపురం ప్యాలెస్, నైరుతి భారతదేశంలోని కేరళ, ఆలప్పుళ జిల్లాలోని ఆలప్పుళ సమీపంలోని కాయంకుళంలో ఉన్న ఒక ప్యాలెస్, మ్యూజియం. దీనిని 18వ శతాబ్దంలో ట్రావెన్‌కోర్ రాజ్యానికి చెందిన అనిజం తిరునాళ్ మార్తాండ వర్మ (సా.శ. 1729–1758) నిర్మించారు. ఇది కృష్ణపురంలోని కృష్ణస్వామి ఆలయానికి సమీపంలో కేరళ నిర్మాణ శైలిలో గేబుల్డ్ రూఫ్ (వాలు కప్పు), ఇరుకైన కారిడార్, డార్మర్ కిటికీలతో నిర్మించబడింది.^[1]^[2]^[3]^[4]^[5]

ఈ ప్యాలెస్ కేరళ రాష్ట్ర పురావస్తు శాఖచే నిర్వహించబడుతోంది. ప్యాలెస్, దాని మాజీ నివాసి ట్రావెన్‌కోర్ మహారాజా మార్తాండ వర్మకు చెందిన వస్తువులను ఇది కలిగి ఉంది. ఇది ప్యాలెస్ కాంప్లెక్స్‌లోని పెద్ద కోనేరుకు కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది.^[1] శత్రువుల నుండి తప్పించుకోవడానికి కోనేరు అడుగు నుండి భూగర్భ మార్గం ఉందని కూడా చెబుతారు.^[2]^[5]

ప్యాలెస్‌లో కనిపించే అనేక కేరళ శైలి పెయింటింగ్‌లలో, "గజేంద్ర మోక్షం" అనే శీర్షికతో ఉన్న ఒక ప్రత్యేకమైన కుడ్యచిత్రం 154 square feet (14.3 m²) పరిమాణంలో ఉంది. ఇది కేరళలో దొరికిన అతిపెద్ద కుడ్యచిత్రం అని చెబుతారు. ఇది ప్యాలెస్ గ్రౌండ్ ఫ్లోర్ పశ్చిమ చివరలో ఉంది.^[2]^[6]

రెండు అంచుల కాయంకుళం వాళ్ (కత్తి) కూడా ఇక్కడ ప్రదర్శనలో ఉంది. ఆలప్పుళ జిల్లాలో దొరికిన నాలుగు బుద్ధ విగ్రహాలలో ఒకటి ఈ ప్యాలెస్ ప్రాంగణంలో ఉంది.^[7]^[8]

భౌగోళికం

ప్రశాంతమైన గ్రామమైన కృష్ణపురంలోని కృష్ణస్వామి ఆలయం పేరు మీదుగా కృష్ణపురం ప్యాలెస్ అని పిలువబడే ఈ ప్యాలెస్ కాయంకుళం పట్టణానికి దక్షిణంగా 2 kilometres (1.2 mi) దూరంలో ఉంది. ఇది ఒక చిన్న కొండపై ఉంది. దీని చుట్టూ తోటలు, ఫౌంటైన్లు, కోనేరులు, పచ్చిక బయళ్ళు ఉన్నాయి. ఇది ఆలప్పుళ జిల్లాలో ఓచిరా, కాయంకుళం మధ్య జాతీయ రహదారి 66 (NH 66)కి ఎడమ వైపున ఉంది. ఇది కొల్లాం వెళ్లే మార్గంలో అల్లెప్పీ (ఆలప్పుళ జిల్లా) నుండి 47 kilometres (29 mi) దూరంలో ఉంది.^[1]^[5]^[9]^[10]

చరిత్ర

1746 నాటి ఓడనాడు-ట్రావెన్‌కోర్ యుద్ధంలో ఓడనాడును ఓడించి స్వాధీనం చేసుకున్న తర్వాత ట్రావెన్‌కోర్ రాజు మార్తాండ వర్మ ఈ ప్యాలెస్‌ను నిర్మించారు. ప్యాలెస్ నిర్మించడానికి ముందు, రాజు ఆ స్థలంలో ఉన్న మునుపటి ప్యాలెస్‌ను కూల్చివేశారు. దీనిని ఓడనాడు రాజు వీర రవి వర్మ (పాలన సా.శ. 1700–1775) నిర్మించారు.^[5] మొదట్లో, స్థానికంగా ఎట్టుకెట్టు అని పిలువబడే ఒకే అంతస్తు చిన్న ప్యాలెస్‌ను సాంప్రదాయ శైలిలో ప్రక్కనే ఉన్న కోనేరు, ఆలయం, ఉరప్పురతో ప్రధాన మంత్రి రామయ్యన్ దళవ పర్యవేక్షణలో నిర్మించారు. దీనిని తరువాత ప్రధాన మంత్రి అయ్యప్పన్ మార్తాండ పిళ్ళై విస్తరించారు. ప్యాలెస్ కాంప్లెక్స్‌లో అనేక ఇతర భవనాలు ఉన్నాయి. ఇవి సాంప్రదాయ, పాశ్చాత్య వాస్తుశిల్ప కలయిక. కాంప్లెక్స్‌లోని మూడు అంతస్తుల నిర్మాణమైన ప్రస్తుత భవనాన్ని 1950లలో కేరళ పురావస్తు శాఖ వారసత్వ భవనాల రక్షణ కోసం సూచించిన శాస్త్రీయ పద్ధతులకు అనుగుణంగా ఆధునిక శైలిలో పునరుద్ధరించింది. రక్షిత స్మారక చిహ్నంగా, ఇది పురావస్తు మ్యూజియం, దాని కార్యాలయాలను కలిగి ఉంది.^[1]^[2]^[5]

వాస్తుశిల్పం

సాధారణ కేరళ శైలి వాస్తుశిల్పానికి అత్యుత్తమ, అరుదైన ఉదాహరణలలో ఒకటిగా, స్థానిక భాషలో పతినారుకెట్టు అని పిలువబడే కృష్ణపురం ప్యాలెస్, వాలు కప్పులు, ఇరుకైన కారిడార్లు, డార్మర్ కిటికీలతో పూర్తయింది. ఇది ట్రావెన్‌కోర్ రాజుల ప్రధాన కార్యాలయమైన పద్మనాభపురం ప్యాలెస్ సూక్ష్మ ప్రతిరూపం.^[1]^[2]

ప్యాలెస్ కాంప్లెక్స్ వాస్తవానికి మొత్తం 56 acres (23 ha) భూమిని కలిగి ఉండేది. అయితే, సంవత్సరాలు గడిచేకొద్దీ, రాచరిక పాలన ముగియడంతో, ప్యాలెస్ పూర్తిగా నిర్లక్ష్యం చేయబడింది, నిరుపయోగంగా మారి శిథిలావస్థకు చేరుకుంది. మహారాజా ప్రధాన ప్యాలెస్ చుట్టూ ఉన్న అనేక భవనాలు కూల్చివేయబడ్డాయి లేదా ధ్వంసమయ్యాయి. ప్యాలెస్ కాంప్లెక్స్ కేవలం 2.55 acres (1.03 ha)కు తగ్గించబడింది. దీని చుట్టూ 10 feet (3.0 m) ఎత్తైన ప్రహరీ గోడ ఉంది. శిథిలమైన ప్రధాన ప్యాలెస్‌ను 1950లలో కేరళ పురావస్తు శాఖ రెండు అంతస్తుల స్మారక చిహ్నంగా దాని అసలు స్థితికి పునర్నిర్మించింది. ఇతర ప్రదేశాలలో భద్రపరచబడిన అరుదైన పత్రాలు, కళాఖండాలను తిరిగి తెచ్చి, పునరుద్ధరించి, చివరికి మ్యూజియంగా మార్చబడిన ప్యాలెస్‌లో ప్రదర్శించారు.^[5]

వాస్తు శాస్త్రం నిబంధనలకు అనుగుణంగా దాని అసలు ప్రణాళికలకు పునరుద్ధరించబడిన ప్యాలెస్‌లో 16 బ్లాకులు లేదా కెట్టులు ఉన్నాయి. మధ్యలో నాలుగు నడుముట్టం లేదా బహిరంగ ప్రదేశాలు (అంగణాలు) ఉన్నాయి. అన్ని గదులలో స్వచ్ఛమైన గాలి ప్రసరణ, సహజ కాంతిని నిర్ధారించే విధంగా కిటికీలు, తలుపులు, వెంటిలేటర్లు ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. చెక్కడాలతో కూడిన అలంకార చెక్క విభజనలతో 22 గదులు ఉన్నాయి (ఇవి నీడతో కూడిన అంతర్గత అంగణాల్లోకి తెరుచుకుంటాయి). "మర్మవేదం" (రహస్య ప్రభావాలు) ఏదైనా ప్రతికూల ప్రభావాలను నివారించడానికి అదనపు ద్వారాలు అందించబడ్డాయి. వర్షాల కారణంగా బయటి గోడలు దెబ్బతినకుండా రక్షించడానికి భవనం చుట్టూ వరండాలు (పాసేజీలు) ఉన్నాయి. దీని నిర్మాణంలో ఉపయోగించిన పదార్థాలు లాటరైట్ రాళ్లు, కంకర, టేకు, రోజ్‌వుడ్, అంజిలి కలప. రూఫింగ్ (ఎర్ర-పలకల వాలు^[11]) నిటారుగా ఉంటుంది, మంగళూరు పలకలతో కప్పబడి ఉంటుంది. ఇది నిర్మాణం అందాన్ని పెంచుతుంది. ప్యాలెస్ నిర్మాణంలో అవలంబించిన వడ్రంగి పని ప్రత్యేక లక్షణం ఏమిటంటే, లోహపు ఫిట్టింగులు, ఫiksచర్లకు బదులుగా తలుపులు, కిటికీలకు చెక్క కీలు, తాళాలను ఉపయోగించారు. ఫ్లోరింగ్ పాలిష్ చేసిన చెక్కతో పాటు నలుపు, ఎరుపు ఆక్సైడ్ పూసిన కాంక్రీటుతో ఉంటుంది. మెట్లు పాలిష్ చేసిన గ్రానైట్ బ్లాకులతో తయారు చేయబడ్డాయి. నేరుగా, వక్రంగా, సర్పిలాకారంలో ఉన్న మెట్లు, సన్‌షేడ్‌ల ప్రత్యేక డిజైన్ల ద్వారా ప్యాలెస్ సౌందర్యం మరింత పెరిగింది.^[5]

అత్యవసర సమయాల్లో రహస్య తప్పించుకునే మార్గంగా పనిచేయడానికి ప్యాలెస్ దక్షిణ సమీపంలో ప్రవహించేలా ఒక చిన్న ప్రవాహాన్ని సృష్టించారు.^[5]

భవనం మధ్యలో విస్తరించి ఉన్న భూగర్భ ట్యాంక్ లేదా కోనేరు ప్యాలెస్‌లో ఒక భాగం; ఇది అన్ని అంతర్గత గదులలో మితమైన ఉష్ణోగ్రతతో కూడిన ఎయిర్ కండిషనింగ్ ప్రభావాన్ని అందించింది.^[5]

ప్యాలెస్ ఆవరణలో అనేక పడిప్పురాలు ఉన్నాయి, ముఖ్యంగా ప్రధాన ప్రవేశద్వారం వద్ద, ఇవి హోదాకు సూచికలు.^[5]

సేకరణ

ఇప్పుడు పురావస్తు మ్యూజియంగా పనిచేస్తున్న ప్యాలెస్ కాంప్లెక్స్, పురాతన చిత్రలేఖనాలు, శాసనాలు, నాణేలు, మెగాలిథిక్ అవశేషాలు, చెక్క, ఇత్తడి, రాతి శిల్పాలతో చేసిన కళాఖండాల నిధి. కాంప్లెక్స్‌లోని కొన్ని ప్రముఖ ప్రదర్శనలు: గజేంద్ర మోక్షం కుడ్యచిత్రం, కాయంకుళం వాళ్ (కత్తి), 10వ శతాబ్దానికి చెందిన బుద్ధుని విగ్రహం, ఉత్సవ పాత్రలు, అనేక ఇతర కళాఖండాలు.^[1]^[2]^[6]^[8]

గజేంద్ర మోక్షం

ప్యాలెస్ లోపల పురావస్తు మ్యూజియం ఉంది. ఇందులో 3 metres (9.8 ft) ఎత్తైన గజేంద్ర మోక్షం కుడ్యచిత్రం ఉంది.^[12] ఇది ఇప్పటివరకు కేరళలో కనుగొనబడిన అతిపెద్ద కుడ్యచిత్రం. 'గజేంద్ర మోక్షం' అనే పదానికి సాహిత్యపరమైన అర్థం "ఏనుగుల రాజు గజేంద్రుని విముక్తి లేదా మోక్షం." కుడ్యచిత్రం ఇతివృత్తం పౌరాణికమైనది. భక్తితో విష్ణువుకు నమస్కరిస్తున్న ఏనుగును ఇది వర్ణిస్తుంది. ఇతర చిన్న దేవుళ్ళు, దేవతలు, సాధువులు చూస్తున్నారు. విష్ణువు కాయంకుళం రాజుల కులదైవం. రంగులు, భావాల కలయికతో ఉన్న ఈ కుడ్యచిత్రం, రాజులు తమ రోజువారీ స్నానాల తర్వాత దేవుణ్ణి పూజించేందుకు వీలుగా కోనేరు నుండి ప్యాలెస్ ప్రవేశద్వారం వద్ద ప్రముఖంగా ఉంచబడింది.^[1]^[2]^[6]^[9]^[13]

గజేంద్ర మోక్షం (గజేంద్రుడు అంటే ఏనుగుల రాజు) గురించి చెప్పబడిన పౌరాణిక కథ 10వ శతాబ్దపు సంస్కృత భాగవత పురాణంలో ఉంది. ఈ పురాణం ప్రకారం, విష్ణువు భక్తుడైన పాండ్య రాజు ఇంద్రద్యుమ్నుడికి, ఏనుగుగా పుట్టమని అగస్త్య మహర్షి శాపం ఇచ్చాడు. గజేంద్రుడు లేదా ఏనుగుల రాజు, తన భార్యలతో కలిసి సరస్సు వద్ద విహారయాత్రలో ఉండగా, ఒక మొసలి అతని కాలును గట్టిగా పట్టుకుంది. అలా గజేంద్రుడు చాలా సంవత్సరాలు బందీగా ఉన్నాడు. చివరగా నిస్సహాయుడైన గజేంద్రుడు తన కష్టాల నుండి రక్షించమని తన ఇష్ట దైవమైన విష్ణువును వేడుకున్నాడు. విష్ణువు వెంటనే తన వాహనం అయిన గరుత్మంతుని (సగం మనిషి సగం పక్షి రూపం)పై వచ్చాడు. గరుడ మొసలిని చంపాడు. ఈ మొత్తం సన్నివేశం కుడ్యచిత్రంపై కూరగాయల రంగులతో స్పష్టంగా చిత్రించబడింది. మధ్యలో గరుడుని గతిశీల చిత్రణ ఉంది. "విశాలమైన రెక్కలతో, రౌద్ర (కోప రూపం) ముఖ కవళికలతో దిగబోతున్న గరుడుడు, దానికి పూర్తి భిన్నంగా బహుళ చేతులతో దయగల లక్షణాలతో ఉన్న విష్ణువు" కనిపిస్తారు. కుడ్యచిత్రం మధ్యలో ట్రంపెట్ ఊదుతున్న గజేంద్రుని చిన్న బొమ్మ, కుడి వైపున మొసలి బొమ్మ కూడా ఉన్నాయి. ఈ కుడ్యచిత్రం దానిపై ఉన్న ప్రతి అందుబాటులో ఉన్న స్థలంలో కేరళ శైలి పెయింటింగ్‌ను నిజంగా సూచిస్తుంది. పురాణంలోని ప్రధాన పాత్రలే కాకుండా, సాధువులు, జంతువులు, పౌరాణిక మృగాలు, అటవీ మొక్కలు కూడా చిత్రించబడ్డాయి. కుడ్యచిత్రం బయటి అంచులు పూల సరిహద్దులతో అలంకరించబడ్డాయి. దిగువన, బాలకృష్ణుడు, ప్రేమ కురిపించే స్త్రీల మధ్య ఉన్న కృష్ణుని వర్ణించే ఒక ప్రత్యేకమైన ప్యానెల్ ఉంది.^[14]

కాయంకుళం వాళ్ (కత్తి)

కాయంకుళం వాళ్ ('వాళ్' అంటే "కత్తి") మ్యూజియంలో ఒక ముఖ్యమైన ప్రదర్శన. కత్తి ప్రాముఖ్యత ఏమిటంటే దాని రెండు వైపులా పదును పెట్టబడి ఉంటుంది. అందువల్ల ఇది ఇతర ఆయుధాల కంటే ప్రమాదకరమైనది. దీనిని 18వ శతాబ్దంలో కాయంకుళం రాజులు ఉపయోగించారని చెబుతారు. అందువల్ల ఇది రాజుకు ప్రత్యేక ఆకర్షణగా ఉండేది.^[1]

బుద్ధ మండపం (హాల్)

బుద్ధ మండపం (హాల్)లో ఆలప్పుళ జిల్లాలోని కోనేరులు, పొలాల్లో ఇటీవల కనుగొనబడిన 10వ శతాబ్దపు నాలుగు పురాతన బుద్ధ విగ్రహాలలో ఒక ఆకర్షణీయమైన విగ్రహం ప్రదర్శించబడింది. బుద్ధ మండపం (ఇక్కడ ప్రతిష్టించిన బుద్ధ విగ్రహం ప్యాలెస్ నిర్మాణానికి ముందే ఉంది^[11]) ప్యాలెస్ కాంప్లెక్స్ చుట్టూ ఉన్న, చక్కగా తీర్చిదిద్దిన తోటలో, పుష్కలంగా పూల మొక్కలతో (కేరళకు చెందినవి) ఉంది.^[7]^[13]

ఇటీవలి సంవత్సరాలలో ఆలప్పుళ జిల్లాలో లభించిన నాలుగు బుద్ధ విగ్రహాలు కేరళలోని మావేలి రాజ్యంలో ఓడనాడులో హీనయాన బౌద్ధమతం ప్రాబల్యాన్ని తెలియజేస్తున్నాయి. నాలుగు బుద్ధ విగ్రహాలు ధ్యాన భంగిమలో ఉష్ణీష (టోపీ), ఉపవీత (పై వస్త్రం)తో ఉన్నాయి. కేరళలో బౌద్ధమత వ్యతిరేక ప్రచారంలో వీటిని పొలాలు, కోనేరులలో పడేశారు. ఈ విగ్రహం కరుణాగపల్లిలోని మరుతుర్కులంగరలోని పుతెన్‌కుల (బుద్ధుని కోనేరు) అనే కోనేరు లేదా ట్యాంక్‌లో కనుగొనబడింది. ఒకే రాతి ముక్కతో చెక్కబడిన ఈ విగ్రహాన్ని మొదట కరుణాగపల్లి పట్టణంలో ప్రతిష్టించారు. చాలా సంవత్సరాల తర్వాత కృష్ణపురం ప్యాలెస్ ఆవరణలో తిరిగి ప్రతిష్టించారు. ఇది ఇప్పుడు బుద్ధ మండపంలో స్మారక చిహ్నంగా ఉంది. ఈ విగ్రహానికి ముత్యాలు లేదా వజ్రాల గీతలతో అలంకరించబడిన పుర్రె టోపీ ఉంది. ఇది బుద్ధుడు పొందిన అత్యున్నత జ్ఞానాన్ని సూచిస్తుంది.

ఇతర ప్రదర్శనలు

1886లో కలకత్తా (కోల్‌కతా)లో ముద్రించిన సంస్కృత భాషలోని బైబిల్, ప్యాలెస్ మ్యూజియంలో ఉంచబడింది

కృష్ణపురం ప్యాలెస్‌లోని మ్యూజియంలో 1886లో కలకత్తా (కోల్‌కతా)లో ముద్రించిన సంస్కృతంలోని బైబిల్ ప్రతి కూడా ఉంది.^[10] ఉత్సవ పాత్రలు కూడా ప్రదర్శనలో ఉన్నాయి. ఇందులో నూనె దీపాలు, చక్కటి చిన్న బొమ్మలు, సర్ప దేవతలతో చెక్కబడిన చిన్న రాతి స్తంభాలు (వివిధ స్థానిక ఇళ్లనుండి సేకరించినవి) ఉన్నాయి. వీటిలో కొన్ని ప్రభ అని పిలువబడే ఆర్క్ ఆకారంలో అమర్చబడి, "కాంతి వలయం" అందించడానికి ఆలయ దేవత వెనుక ఉంచబడ్డాయి. ప్రదర్శనలో ఉన్న చక్కటి చిన్న పంచలోహ (బంగారం కూడా ఒక భాగంగా ఉన్న కంచు మిశ్రమం ఐదు లోహాలు) విగ్రహాలలో వరుణుడు (నీటి దేవుడు), అనేక విష్ణువు రూపాలు, ఆరాధన భంగిమలో ఉన్న చిన్న భక్తుని బొమ్మ ఉన్నాయి.^[7]^[14]

పోస్టల్ సర్వీస్

అంచల్ పోస్ట్ అనేది కృష్ణపురం ప్యాలెస్ పోస్టల్ సర్వీస్. భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం రాకముందు ట్రావెన్‌కోర్, కొచ్చిన్ రాజ్యంలో ప్రారంభించబడిన ప్రారంభ తపాలా సేవ ఇది. దీనిని 1729లో అనిజం తిరునాళ్ మార్తాండవర్మ ట్రావెన్‌కోర్లో, తరువాత 1770లలో కొచ్చిన్లో ప్రారంభించారు.

గ్యాలరీ

ప్యాలెస్‌లోని దర్బార్ హాల్
కృష్ణపురం ప్యాలెస్ కాంప్లెక్స్ వద్ద ఫలకం
యూరోపియన్ సైన్యంతో నాయర్ సైనికులు – కృష్ణపురం ప్యాలెస్ వద్ద గోడ పెయింటింగ్
కృష్ణపురం ప్యాలెస్ వెనుక దృశ్యం, ముందు భాగంలో కోనేరు.

రవాణా

సమీప KSRTC బస్ స్టేషన్లు -

1. కాయంకుళం (4 కి.మీ)
2. ఓచిరా (4 కి.మీ)
3. కరుణాగపల్లి (11 కి.మీ)

సమీప రైల్వే స్టేషన్లు -

1. ఓచిరా (ocr) (4 కి.మీ)
2. కాయంకుళం (kyj) (5 కి.మీ)
3. కరుణాగపల్లి (kpy) (12 కి.మీ),

మూలాలు

1 2 3 4 5 6 7 8 "Krishnapuram Palace". Archaeology Department of Government of Kerala. the original నుండి 22 January 2011 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 20 March 2011.
1 2 3 4 5 6 7 File:Gajendramoksham.jpg: Official plaque at the Palace Complex
↑ "Krishnapuram Palace and Archeological Museum, Kayamkulam, Alappuzha (Alleppey) Kerala, India". alappuzhaonline.com. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 19 March 2011.
↑ "Krishnapuram Palace Alappuzha". keralafreelisting.com. the original నుండి 13 July 2011 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 19 March 2011.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 "A monument from a glorious past". The Hindu. 21 October 2006. the original నుండి 9 November 2012 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 20 March 2011.
1 2 3 Asok K. Bhattacharya; Śrīkumāra (1974). Citralakṣaṇa : a treatise on Indian painting. Saraswat Library. p. 23. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 20 March 2011.
1 2 3 Subodh Kapoor (2002). The Indian Encyclopaedia: Kamli-Kyouk Phyu. Cosmo Publications. pp. 4093–. ISBN 978-81-7755-270-6. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 20 March 2011.
1 2 S. N. Sadasivan (October 2000). A social history of India. APH Publishing. pp. 131–132. ISBN 978-81-7648-170-0. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 20 March 2011.
1 2 Nayanthara S. Indian Murals and Paintings. Chillibreeze. pp. 64–. ISBN 978-81-904055-1-5. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 20 March 2011.
1 2 "Krishnapuram Palace". Kerala Tourism. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 20 March 2011.
1 2 "Krishnapuram Palace Museum – An Ancient Abode Of Kings". articlesnatch.com. the original నుండి 4 October 2011 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 20 March 2011.
↑ Lonely Planet Publications (Firm). (1998). South India. Lonely Planet. pp. 277–. ISBN 978-1-74104-165-1. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 20 March 2011.
1 2 "Krishnapuram Palace Kayamkulam Kerala". naturemagics.com. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 20 March 2011.^{[permanent dead link]}
1 2 David Abram; Rough Guides (Firm) (27 November 2003). South India. Rough Guides. pp. 336–. ISBN 978-1-84353-103-6. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 20 March 2011.

బాహ్య లింకులు

www.krishnapurampalace.com Archived 28 జనవరి 2020 at the Wayback Machine
krishnapuram palace on facebook

[Archaeology-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 "Krishnapuram Palace". Archaeology Department of Government of Kerala. the original నుండి 22 January 2011 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 20 March 2011.

[Palace-2] 1 2 3 4 5 6 7 File:Gajendramoksham.jpg: Official plaque at the Palace Complex

[palace-3] "Krishnapuram Palace and Archeological Museum, Kayamkulam, Alappuzha (Alleppey) Kerala, India". alappuzhaonline.com. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 19 March 2011.

[krishnapuram-4] "Krishnapuram Palace Alappuzha". keralafreelisting.com. the original నుండి 13 July 2011 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 19 March 2011.

[Hindu-5] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 "A monument from a glorious past". The Hindu. 21 October 2006. the original నుండి 9 November 2012 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 20 March 2011.

[BhattacharyaŚrīkumāra1974-6] 1 2 3 Asok K. Bhattacharya; Śrīkumāra (1974). Citralakṣaṇa : a treatise on Indian painting. Saraswat Library. p. 23. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 20 March 2011.

[Kapoor2002-7] 1 2 3 Subodh Kapoor (2002). The Indian Encyclopaedia: Kamli-Kyouk Phyu. Cosmo Publications. pp. 4093–. ISBN 978-81-7755-270-6. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 20 March 2011.

[Sadasivan2000-8] 1 2 S. N. Sadasivan (October 2000). A social history of India. APH Publishing. pp. 131–132. ISBN 978-81-7648-170-0. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 20 March 2011.

[S-9] 1 2 Nayanthara S. Indian Murals and Paintings. Chillibreeze. pp. 64–. ISBN 978-81-904055-1-5. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 20 March 2011.

[Tourism-10] 1 2 "Krishnapuram Palace". Kerala Tourism. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 20 March 2011.

[Sntach-11] 1 2 "Krishnapuram Palace Museum – An Ancient Abode Of Kings". articlesnatch.com. the original నుండి 4 October 2011 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 20 March 2011.

[(Firm).1998-12] Lonely Planet Publications (Firm). (1998). South India. Lonely Planet. pp. 277–. ISBN 978-1-74104-165-1. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 20 March 2011.

[Nature-13] 1 2 "Krishnapuram Palace Kayamkulam Kerala". naturemagics.com. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 20 March 2011.^{[permanent dead link]}

[Abram(Firm)2003-14] 1 2 David Abram; Rough Guides (Firm) (27 November 2003). South India. Rough Guides. pp. 336–. ISBN 978-1-84353-103-6. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 20 March 2011.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]