Jump to content

కె. జి. బాలకృష్ణన్

వికీపీడియా నుండి
కొనకుప్పకాటిల్ గోపీనాథన్ బాలకృష్ణన్
జస్టిస్ కె. జి. బాలకృష్ణన్, 2008లో బ్రసీలియాలో అధికారిక పర్యటనలో ఉన్నప్పుడు
6వ ఛైర్‌పర్సన్, జాతీయ మానవ హక్కుల సంఘం
In office
7 జూన్ 2010 – 11 మే 2015
Appointed byప్రతిభా పాటిల్
అంతకు ముందు వారుఎస్. రాజేంద్ర బాబు
తరువాత వారుహెచ్. ఎల్. దత్తు
37వ భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి
In office
14 జనవరి 2007 – 11 మే 2010
Appointed byఎ. పి. జె. అబ్దుల్ కలామ్
అంతకు ముందు వారువై. కె. సభర్వాల్
తరువాత వారుసరోష్ హోమీ కపాడియా
న్యాయమూర్తి, భారత సుప్రీంకోర్టు
In office
8 జూన్ 2000 – 14 జనవరి 2007
Nominated byఆదర్శ్ సీన్ ఆనంద్
Appointed byకె. ఆర్. నారాయణన్
మద్రాస్ హైకోర్టు 29వ ప్రధాన న్యాయమూర్తి
In office
9 సెప్టెంబర్ 1999 – 5 జూన్ 2000
Nominated byఆదర్శ్ సీన్ ఆనంద్
Appointed byకె. ఆర్. నారాయణన్
అంతకు ముందు వారుఅశోక్ చోటేలాల్ అగర్వాల్
తరువాత వారునాగేంద్ర కుమార్ జైన్
గుజరాత్ హైకోర్టు 16వ ప్రధాన న్యాయమూర్తి
In office
16 జూలై 1998 – 8 సెప్టెంబర్ 1999
Nominated byఎం. ఎం. పుంఛీ
Appointed byకె. ఆర్. నారాయణన్
అంతకు ముందు వారుకుమార్ శ్రీధరన్
తరువాత వారుడి. ఎం. ధర్మాధికారి
న్యాయమూర్తి, గుజరాత్ హైకోర్టు
In office
24 నవంబర్ 1997 – 15 జూలై 1998
Nominated byజె. ఎస్. వర్మ
Appointed byకె. ఆర్. నారాయణన్
న్యాయమూర్తి, కేరళ హైకోర్టు
In office
26 జూన్ 1985 – 23 నవంబర్ 1997
Nominated byపి. ఎన్. భగవతి
Appointed byజ్ఞాని జైల్ సింగ్
వ్యక్తిగత వివరాలు
జననం (1945-05-12) 1945 మే 12 (వయసు: 80)
కడుతురుత్తి, ట్రావెన్‌కోర్, బ్రిటిష్ ఇండియా
జీవిత భాగస్వామినిర్మల బాలకృష్ణన్
కళాశాలప్రభుత్వ న్యాయ కళాశాల, ఎర్నాకులం

కొనకుప్పకాటిల్ గోపీనాథన్ బాలకృష్ణన్ (జననం 12 మే 1945) ఒక భారతీయ న్యాయమూర్తి. ఆయన 2007 నుండి 2010 వరకు భారత సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా, ఆ తర్వాత జాతీయ మానవ హక్కుల సంఘం ఛైర్‌పర్సన్‌గా పనిచేశారు. అతను కేరళ నుండి వచ్చిన మొదటి న్యాయమూర్తి, సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి అయిన మొదటి దళితుడు. 2025లో భూషణ్ రామకృష్ణ గవాయ్ ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా పదోన్నతి పొందే వరకు ఆ పదవిని చేపట్టిన ఏకైక దళితుడిగా ఆయన ఉన్నారు.[1][2] మూడేళ్లకు పైగా సాగిన ఆయన పదవీకాలం సుప్రీంకోర్టులో సుదీర్ఘమైన వాటిలో ఒకటి. గుజరాత్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా ఉండగా, 16 జనవరి 1999 నుండి 18 మార్చి 1999 వరకు గుజరాత్ తాత్కాలిక గవర్నర్‌గా నియమితులయ్యారు. 2010లో ఆయనకు కొచ్చిన్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ ద్వారా గౌరవ డాక్టరేట్ ప్రదానం చేశారు.[3]

ప్రారంభ జీవితం, విద్య

[మార్చు]

జస్టిస్ కె. జి. బాలకృష్ణన్ ట్రావెన్‌కోర్ రాజ్యంలోని వైకోమ్ సమీపంలోని కడుతురుత్తిలోని అప్పంచిరలో కొనకుప్పక్కాటిల్ గోపీనాథన్, శారద దంపతులకు రెండవ కుమారుడిగా జన్మించాడు.[4][5] బాలకృష్ణన్ ప్రకారం, "నా తండ్రి కేవలం మెట్రిక్యులేట్ మాత్రమే అయినప్పటికీ, మా అమ్మ ఏడవ తరగతి వరకే చదువుకున్నప్పటికీ, వారు తమ పిల్లలకు ఉత్తమ విద్యను అందించాలని కోరుకున్నారు."[6] అతని తండ్రి వైకోమ్ మున్సిఫ్ కోర్టులో క్లర్క్, అతను వైకోమ్ సమీపంలోని ఉళవూర్ అనే గ్రామానికి చెందిన కె. ఆర్. నారాయణన్ సహవిద్యార్థి.[7]

తలైయోలపరంబులో ప్రాథమిక విద్యను పూర్తి చేసిన తరువాత, అతను ప్రభుత్వ ఉన్నత పాఠశాల వైకోమ్‌లో పాఠశాల విద్యను పూర్తి చేశాడు. దాని కోసం అతను ప్రతిరోజూ 5 కి.మీ నడవవలసి వచ్చేది. ఆ తర్వాత అతను మహారాజా కళాశాల ఎర్నాకులంలో చేరాడు, అక్కడ అతను బి.ఎస్సీ చదివాడు. అతను ప్రభుత్వ న్యాయ కళాశాల, ఎర్నాకులం నుండి తన బ్యాచిలర్ ఆఫ్ లా డిగ్రీని పొందాడు, 1968లో కేరళ బార్ కౌన్సిల్‌లో న్యాయవాదిగా చేరాడు, వైకోమ్ మున్సిఫ్ కోర్టులో ప్రాక్టీస్ ప్రారంభించాడు. తర్వాత 1971లో ఎల్‌ఎల్‌ఎం పూర్తి చేశాడు.

కెరీర్

[మార్చు]
కేరళ హైకోర్టు

న్యాయవాదిగా అతను ఎర్నాకులం కోర్టులో క్రిమినల్, సివిల్ కేసులు రెండింటినీ వాదించాడు. తర్వాత అతను 1973లో కేరళ జ్యుడిషియల్ సర్వీసెస్‌లో మున్సిఫ్‌గా నియమితుడయ్యాడు. తర్వాత సర్వీసులకు రాజీనామా చేసి కేరళ హైకోర్టులో న్యాయవాదిగా ప్రాక్టీస్ ప్రారంభించాడు. 1985లో కేరళ హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా నియమితుడయ్యాడు, 1997లో గుజరాత్ హైకోర్టుకు బదిలీ అయ్యాడు. అతను 1998లో గుజరాత్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి అయ్యాడు, 1999లో మద్రాస్ హైకోర్టులో ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా బాధ్యతలు స్వీకరించాడు. గుజరాత్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా ఉన్నప్పుడు, అతను 16 జనవరి 1999 నుండి 18 మార్చి 1999 వరకు గుజరాత్ తాత్కాలిక గవర్నర్‌గా నియమితులయ్యాడు. అతను జాతీయ న్యాయ సేవల అథారిటీ పాట్రన్ ఇన్ చీఫ్, ఎగ్జిక్యూటివ్ ఛైర్మన్‌గా కూడా పనిచేశాడు.

అతను గుజరాత్ నేషనల్ లా యూనివర్సిటీ జనరల్ కౌన్సిల్ సభ్యునిగా కూడా పనిచేశాడు.[8]

8 జూన్ 2000న, అతను భారత సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిగా నియమితులయ్యాడు. అతను 14 జనవరి 2007న అప్పటి రాష్ట్రపతి ఎ. పి. జె. అబ్దుల్ కలామ్ చేత భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేయబడ్డాడు.[9] ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా నియమితులైన మొదటి దళిత న్యాయమూర్తిగా ఆయన అవతరించారు, మే 2025లో భూషణ్ రామకృష్ణ గవాయ్ ప్రధాన న్యాయమూర్తి పదవికి ఎదిగే వరకు ఆ పదవిని చేపట్టిన ఏకైక దళితుడిగా ఆయనే ఉంటారు.[1] అతను 12 మే 2010న పదవీ విరమణ పొందాడు, 7 జూన్ 2010 నుండి 11 మే 2015 వరకు జాతీయ మానవ హక్కుల సంఘం ఛైర్మన్‌గా పనిచేశాడు.[10]

అతని సుప్రీం కోర్ట్ పదవీకాలంలో, బాలకృష్ణన్ 219 తీర్పులను రచించాడు, 787 ధర్మాసనాల్లో కూర్చున్నాడు.[11]

భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి హోదాలో, ఆయన భారతదేశ 12వ రాష్ట్రపతి ప్రతిభా పాటిల్‌తో పదవీ ప్రమాణం చేయించారు.

బహిరంగ వైఖరులు, అభిప్రాయాలు, వీక్షణలు

[మార్చు]

సమాచార హక్కు చట్టం పరిధి నుండి భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి కార్యాలయాన్ని మినహాయించాలని బాలకృష్ణన్ ప్రయత్నించారు.[12] CJI కార్యాలయాన్ని RTI చట్టానికి లోబడి ఉంచుతూ ఢిల్లీ హైకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పుపై సుప్రీంకోర్టు ముందు అప్పీల్ దాఖలు చేయాలని సుప్రీంకోర్టు రిజిస్ట్రీని ఆయన ఆదేశించారు.[13] గోప్యత హక్కు ప్రయోజనాల దృష్ట్యా ఆర్‌టిఐ చట్టాన్ని సవరించాల్సిన అవసరం గురించి కూడా ఆయన మాట్లాడారు.[14]

జస్టిస్ కె.జి. బాలకృష్ణన్ మాట్లాడుతూ, అత్యాచార బాధితులు నేరస్థుడిని వివాహం చేసుకోవాలా లేదా బలవంతపు నేరం ద్వారా గర్భం దాల్చిన బిడ్డకు జన్మనివ్వాలా అని నిర్ణయించుకోవడానికి వారి "వ్యక్తిగత స్వయంప్రతిపత్తి"కి "తగిన గౌరవం" ఇవ్వాలి అని అన్నారు.[15] న్యాయవాదులు, మహిళా హక్కుల కార్యకర్తలు దీనిపై కొన్ని అభ్యంతరాలను వ్యక్తం చేశారు.[16]

అశ్లీల సైట్‌లు, ద్వేషపూరిత ప్రసంగాలను ఇంటర్నెట్ నుండి నిషేధించాలని జస్టిస్ కె.జి.బాలకృష్ణన్ పేర్కొన్నారు.[17] ఒక రాజకీయ పార్టీకి వ్యతిరేకంగా కూడా ఇంటర్నెట్‌లో ద్వేషపూరితమైన ఏదైనా జర్నలింగ్ చేయడం సెన్సార్‌షిప్‌కు బాధ్యత వహిస్తుందని పేర్కొంటూ ఆయన తీర్పును వెలువరించారు.[18]

NHRC ఛైర్మన్‌గా కాసరగోడ్‌ను సందర్శించినప్పుడు స్వతహాగా ఫిర్యాదును స్వీకరిస్తూ, హానికరమైన ఎండోసల్ఫాన్ పురుగుమందు పిచికారీ చేయడం వల్ల ప్రజలపై మానవ హక్కుల ఉల్లంఘన జరిగిందని బాలకృష్ణన్ భావించారు, బాధితుల ఉపశమనం కోసం సూపర్ స్పెషాలిటీ ఆసుపత్రిని స్థాపించాలని సిఫార్సు చేశారు.[19]

ముఖ్యమైన తీర్పులు

[మార్చు]

ప్రజలపై బంద్‌లు రుద్దుతూ ఇబ్బందులకు గురిచేస్తున్న రాజకీయ పార్టీలను నిషేధించాలని కేరళ హైకోర్టు తీర్పులో ఆయన ఎన్నికల సంఘాన్ని కోరారు.[20]

పాఠశాలల్లో మధ్యాహ్న భోజన పంపిణీని తప్పనిసరి చేయడం.[మూలం అవసరం]

రాష్ట్రీయ జనతా దళ్ చీఫ్ లాలు ప్రసాద్, ఆయన భార్య, మాజీ బీహార్ ముఖ్యమంత్రి రబ్రీ దేవిల బెయిల్‌ను రద్దు చేయాలని కోరుతూ ఇద్దరు ఎన్‌డీఏ నేతలు దాఖలు చేసిన ప్రజా ప్రయోజనాల వ్యాజ్యంపై నిర్ణయం తీసుకున్న సుప్రీంకోర్టు త్రిసభ్య ధర్మాసనంలో ఆయన భాగం. వారికి వ్యతిరేకంగా ఆదాయానికి మించిన ఆస్తులు (DA), ఆదాయపు పన్ను కేసుల న్యాయ ప్రక్రియలో వారు జోక్యం చేసుకున్నందుకుగాను ఈ పిటిషన్ వేయబడింది. తీర్పు (2-1) ప్రసాద్‌కు అనుకూలంగా వచ్చింది. జస్టిస్ బాలకృష్ణన్, జస్టిస్ లక్ష్మణన్, రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 233 ప్రకారం, హైకోర్టు అడ్మినిస్ట్రేషన్‌తో సంప్రదించి సబార్డినేట్ జ్యుడిషియరీలో న్యాయమూర్తిని నియమించే అధికారం గవర్నర్‌కు ఉందనీ, పబ్లిక్ ప్రాసిక్యూటర్‌గా ఏ న్యాయవాదినైనా నియమించుకోవడం ప్రభుత్వ ప్రత్యేకాధికారమని పేర్కొన్నారు. అయితే, ఆదాయపు పన్ను అప్పిలేట్ ట్రిబ్యునల్ (ITAT) ఉత్తర్వుపై ఆదాయపు పన్ను శాఖ అప్పీల్ దాఖలు చేసి ఉండాల్సిందని జస్టిస్ ఎస్. హెచ్. కపాడియా భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తం చేశారు. న్యాయమూర్తి మున్నీలాల్ పాశ్వాన్‌కు పదోన్నతి కల్పించడంపై ఆయన మాట్లాడుతూ, పాశ్వాన్‌తో పాటు స్పెషల్ జడ్జి పోస్టుకు పదోన్నతి పొందిన ఇతర ఇద్దరు న్యాయమూర్తుల సామర్థ్యం, యోగ్యత వార్షిక గోప్యతా నివేదిక (ACR), న్యాయమూర్తుల నివేదికల పరిశీలన ఆధారంగా నిర్ణయించబడిందనీ, కేసులను పరిష్కరించడంలో నెమ్మదిగా ఉన్నారని తేలిన పాశ్వాన్‌కు పదోన్నతి కల్పించేటప్పుడు ప్రమాణాలు వర్తించలేదనీ చెప్పారు.[21][22]

2010లో, విచారణల్లో నార్కోఅనాలిసిస్ను నిషేధిస్తూ ఆయన తీర్పు ఇచ్చారు.[23]

వివాదాలు

[మార్చు]

డిఎంకె నాయకుడికి తెలిసిన ఇద్దరు హత్య నిందితుల తరపున మద్రాస్ హైకోర్టు జస్టిస్ ఆర్. రఘుపతిని ప్రభావితం చేయడానికి తొలగించబడిన టెలికాం మంత్రి ఎ. రాజా చేసిన ప్రయత్నాన్ని దాచడానికి బాలకృష్ణన్ వాస్తవాలను తప్పుగా చూపించారని సుప్రీంకోర్టు జస్టిస్ హెచ్. ఎల్. గోఖలే ఆరోపించారు.[24] ఆదాయపు పన్ను విజిలెన్స్ అండ్ యాంటీ కరప్షన్ బ్యూరో ఎదుట బాలకృష్ణన్ కుటుంబ సభ్యులు "వారి ఆదాయ వనరులకు మించి సంపదను పోగుచేసుకున్నారు" అనే ఆరోపణలపై విజిలెన్స్ విచారణ కోరుతూ ఒక పిటిషన్ దాఖలైంది.[25] ఫిబ్రవరి 2012లో, NGO కామన్ కాజ్ దాఖలు చేసిన కేసులో భారత సుప్రీంకోర్టు జస్టిస్ బాలకృష్ణన్‌పై విచారణ పురోగతిని గురించి ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నించింది.[26]

వ్యక్తిగత జీవితం

[మార్చు]

జస్టిస్ కె.జి. బాలకృష్ణన్ నిర్మలను వివాహం చేసుకున్నాడు, వారికి ప్రదీప్ అనే ఒక కుమారుడు, సోనీ, రాణి అనే ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు. అతనికి 5 మంది సోదరులు, 2 సోదరీమణులు ఉన్నారు. అతని తమ్ముడు కె.జి. భాస్కరన్ కేరళ హైకోర్టులో ప్రభుత్వ ప్లీడర్‌గా పనిచేశాడు. మరో సోదరుడు కె.జి. రాజు కేరళ ప్రభుత్వం ద్వారా IAS హోదా పొందాడు. అతను కేరళ లోని వయనాడ్ జిల్లాకు జిల్లా కలెక్టర్‌గా పనిచేశాడు.[27]

వ్యాఖ్యలు

[మార్చు]
కొనకుప్పకాటిల్ గోపీనాధన్ బాలకృష్ణన్
  • "నిజంగా, ఇది మాకు గర్వకారణం, కానీ నేను సాధించినది కఠిన శ్రమ, చిత్తశుద్ధి ఫలితమే."
  • "న్యాయవాదులు, న్యాయమూర్తులు ఇద్దరికీ సమాజం పట్ల సమాన బాధ్యత ఉంది. కాబట్టి ఇద్దరూ ప్రజల నుండి సమాన గౌరవానికి అర్హులు."
  • "రాజకీయ పార్టీల బలవంతపు సమ్మెలు సామాన్య ప్రజలపై చాలా చెడు ప్రభావాన్ని చూపుతాయి. సమ్మె సమయంలో రోగులు, ప్రయాణికులు, పిల్లలు ఎంత ఇబ్బంది పడుతున్నారో మీరు చూడవచ్చు."
  • "విచారణ, డిఫెన్స్ లాయర్లు సాక్షులను భయభ్రాంతులకు గురిచేయకూడదు. న్యాయమూర్తి అప్రమత్తంగా, శ్రద్ధగా ఉండాలి."[28]
  • "ద్వేషం, హింసను బోధించే వ్యక్తులకు వ్యతిరేకంగా అందరు వ్యక్తులకు న్యాయబద్ధమైన విచారణ పొందే హక్కును ఏ విధంగా పలుచన చేసినా, వారి నేరాలు ఎంత క్రూరమైనవైనప్పటికీ, అది నైతిక నష్టమే అవుతుంది."[29]
  • "భారతదేశంలో వివిధ రకాల నేరాలు పెరుగుతున్నాయి. మరణశిక్ష ప్రజలపై ప్రతిబంధక ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. మీరు (కేసులను) విశ్లేషిస్తే, మరణశిక్ష విధించబడిన వారిలో చాలామంది (వారిపై) మోపబడిన కేసులలో నిజంగా దానికి అర్హులే."[30]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. 1.0 1.1 Anand, Utkarsh (24 January 2024). "In a first, Supreme Court to have 3 Dalit judges as Centre clears name". హిందుస్తాన్ టైమ్స్. Retrieved 7 July 2025.
  2. Mahapatra, Dhananjay (15 May 2025). "BR Gavai sworn in as 52nd CJI; President's 14 posers his 1st test". ది టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా. Retrieved 7 July 2025.
  3. "Acceptance speech by Justice K.G Balakrishnan". CUSAT. 2010-12-07. Retrieved 2020-11-05.
  4. "Justice K. G. Balakrishnan: Rising From Down Under". Ambedkar.org. Retrieved 19 April 2015.
  5. Nilofar Suhrawardy. "‘Pride of Kerala’ Is India’s Chief Justice". Arab News. Retrieved 19 April 2015.
  6. Shloka Nath (28 December 2009). "People's Advocate". Forbes. Retrieved 19 April 2015.
  7. V. K. Shashikumar (17 June 2011). "How ex-CJI was compromised by his political lobbying". Firstpost. Retrieved 19 April 2015.
  8. "Centre moves Gujarat Governor to Rajasthan, raises questions Archived 29 సెప్టెంబరు 2007 at the Wayback Machine." ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్. 14 January 1999.
  9. Hon'ble Justice Mr. K. G. Balakrishnan Archived 13 అక్టోబరు 2008 at the Wayback Machine
  10. Balakrishnan is NHRC chairman
  11. "K.G. Balakrishnan". Supreme Court Observer (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2024-09-30.
  12. CJI's Office Comes Within RTI Act: Delhi HC Archived 17 జనవరి 2010 at the Wayback Machine. news.outlookindia.com. Retrieved on 2010-12-27.
  13. Supreme Court challenges verdict bringing CJI under RTI
  14. RTI Act needs changes to ensure privacy: Balakrishnan
  15. The Hindu : News / National : Respect personal autonomy of rape victims, says K. G. Balakrishnan. Beta.thehindu.com (2010-03-08). Retrieved on 2010-12-27.
  16. Women blast Balakrishnan remarks on rape victims. Indiatoday.intoday.in (2010-03-09). Retrieved on 2010-12-27.
  17. CJI wants ban on websites displaying porn Archived 6 ఫిబ్రవరి 2010 at the Wayback Machine. Express India. Retrieved on 2010-12-27.
  18. Bloggers can be nailed for views – The Times of India. Timesofindia.indiatimes.com (2009-02-24). Retrieved on 2010-12-27.
  19. NHRC chairperson to visit Endosulfan-affected areas NHRC moots super-specialty hospital for Endosulfan victims Video coverage యూట్యూబ్లో NHRC's Recommendations on Endosulfan, 31 Dec. 2010 Archived 2 మార్చి 2011 at the Wayback Machine
  20. "Supreme Court may get first Dalit CJ". 31 July 2006. Retrieved 16 May 2012.
  21. "SC reprieve for Lalu PIL to cancel bail rejected". 22 August 2006. Retrieved 16 May 2012.
  22. "Lalu, Rabri win a reprieve in SC". ది టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా. 22 August 2006. Retrieved 16 May 2012.{{cite news}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
  23. Venkatesan, V. (22 May 2010). "Moment of truth". Frontline. Archived from the original on 11 February 2013. Retrieved 20 June 2012.
  24. Venkatesan, J. (7 January 2011). "Produce Regupathi's letter to Gokhale". The Hindu. Chennai, India.
  25. "Petition seeking vigilance probe against KGB family members filed". Indian Express. 2011-01-05. Retrieved 2013-02-10.
  26. "Ex-CJI assets: SC asks govt about action taken". The Statesman. 10 February 2013. Retrieved 2013-02-10.{{cite news}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
  27. "Another son- in- law of ex-CJI K. G. Balakrishnan in the dock". Yahoo! News India. 2011-01-05. Archived from the original on 9 January 2011. Retrieved 2013-02-10.
  28. CJI points to ignorance of Judges[usurped]
  29. K. G. Balakrishnan: Terrorism, rule of law, and human rights[usurped], The Hindu, 16 December 2008.
  30. Death penalty has deterrent effect: NHRC chairperson, The Hindu, 2 August 2010

మరింత చదవడానికి

[మార్చు]