Jump to content

కేతన్ మెహతా

వికీపీడియా నుండి
కేతన్ మెహతా
జననం (1952-07-21) 1952 జులై 21 (వయసు: 73)
నవసారీ, బొంబాయి రాష్ట్రం (ప్రస్తుతం గుజరాత్), భారతదేశం
వృత్తి
  • చలనచిత్ర దర్శకుడు
  • నిర్మాత
  • కథా రచయిత
క్రియాశీలక సంవత్సరాలు1975–ప్రస్తుతం
భాగస్వామిదీపా సాహీ
బంధువులుఉషా మెహతా (అత్త)

కేతన్ మెహతా (జననం: 21 జూలై 1952) భారతీయ చలనచిత్ర దర్శకుడు, నిర్మాత, కథా రచయిత. ఆయన 1975 నుండి డాక్యుమెంటరీలు, టెలివిజన్ సీరియల్స్‌ను కూడా దర్శకత్వం వహించారు.[1][2]

ప్రారంభ జీవితం, విద్య

[మార్చు]

కేతన్ మెహతా 21 జూలై 1952న నవసారీలో, గుజరాత్ రాష్ట్రంలో జన్మించారు. ఆయన తన పాఠశాల విద్యను సర్దార్ పటేల్ విద్యాలయ, ఢిల్లీలో పూర్తిచేశారు. అనంతరం ఫిల్మ్ అండ్ టెలివిజన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా, పూణేలో చలనచిత్ర దర్శకత్వంలో పట్టా పొందారు.[3]

వృత్తి జీవితం

[మార్చు]
IFP అవార్డులు 2015లో విజయ్ వెల్లుకుట్టికి అవార్డు అందజేస్తున్న కేతన్ మెహతా, రాజా సేన్, గునీత్ మోంగా

తన వృత్తి జీవితంలో కేతన్ మెహతా పది ఫీచర్ సినిమాలు, ఏడు డాక్యుమెంటరీలు, రెండు టెలివిజన్ సీరియల్స్ – కెప్టెన్ వ్యోమ్, మిస్టర్ యోగి – నిర్మించారు.[4][5] ఆయన సినిమాలలో హాస్యం, వ్యంగ్యం, ప్రేమ, హింస, తిరుగుబాటు వంటి విభిన్న అంశాలు కనిపిస్తాయి.

ఫిల్మ్ అండ్ టెలివిజన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా నుండి పట్టా పొందిన తరువాత, మెహతా ఇండియన్ స్పేస్ రీసెర్చ్ ఆర్గనైజేషన్ (ISRO)లో టెలివిజన్ నిర్మాతగా చేరారు. అక్కడ ఆయనకు సృజనాత్మక స్వేచ్ఛ ఎక్కువగా లభించింది. తరువాత ఇచ్చిన ఒక ఇంటర్వ్యూలో ఆయన ఇలా పేర్కొన్నారు: "ఇది ఒక అద్భుతమైన అనుభవం. గుజరాత్ అంతా తిరిగి, ప్రజలను కలుసుకుని, మనకు అనిపించిన విషయాలపై కార్యక్రమాలు రూపొందించడం నిజమైన ప్రయోగాత్మక అనుభవం. ఆ అనుభవం నేను తీసిన సినిమాలకు ఎంతో ఉపయోగపడింది."[6]

మెహతా తొలి చిత్రం భవ్ని భవాయి, ఒక గుజరాతీ చిత్రం, ఆయనకు మంచి పేరు తెచ్చింది. ఆయన చిత్రాలు ఫ్రాన్స్‌లోని నాంట్స్, మాస్కో ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ వంటి అంతర్జాతీయ చిత్రోత్సవాలలో ప్రదర్శించబడి అనేక అవార్డులు గెలుచుకున్నాయి. మిర్చ్ మసాలా ఆయన ముఖ్య చిత్రాలలో ఒకటి, ఇది హవాయి ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్‌లో ఉత్తమ చిత్రం అవార్డు పొందింది.[7] ఈ చిత్రం అమెరికాలో 52 థియేటర్లలో విడుదలైంది. మెహతా అనేక జాతీయ, అంతర్జాతీయ చిత్రోత్సవాల్లో జ్యూరీ సభ్యుడిగా కూడా సేవలందించారు.

1993లో ఆయన సర్దార్ వల్లభభాయ్ పటేల్ జీవితంపై ఆధారంగా సర్దార్ అనే బయోపిక్ చిత్రాన్ని తెరకెక్కించారు.

తాజాగా ఆయన రూపొందించిన రంగ్ రసియా (2014), మాంఝీ ది మౌంటైన్ మాన్ (2015) చిత్రాలు బాక్సాఫీస్ వద్ద సాధారణ విజయాన్ని సాధించినప్పటికీ విమర్శకుల ప్రశంసలు పొందాయి. మాంఝీ ది మౌంటైన్ మాన్ చిత్రంలో నవాజుద్దీన్ సిద్ధిఖీ ప్రధాన పాత్ర పోషించారు.[8]

పురస్కారాలు, గౌరవాలు

[మార్చు]
  • జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం
    • 1981: జాతీయ సమైక్యతపై ఉత్తమ ఫీచర్ చిత్రం – భవ్ని భవాయి
    • 1994: జాతీయ సమైక్యతపై ఉత్తమ ఫీచర్ చిత్రం – సర్దార్
  • 15వ మాస్కో అంతర్జాతీయ చలనచిత్రోత్సవం: గోల్డెన్ ప్రైజ్ నామినేషన్ – మిర్చ్ మసాలా[9]
  • 2010: Ordre des Arts et des Lettres (ఫ్రాన్స్ ప్రభుత్వం)[10]
  • ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డు
    • 1993: ఉత్తమ డాక్యుమెంటరీ – All in the Family
  • 2010: ఏషియన్ అకాడమీ ఆఫ్ ఫిల్మ్ అండ్ టెలివిజన్ యొక్క అంతర్జాతీయ ఫిల్మ్ & టెలివిజన్ క్లబ్ నుండి జీవిత సభ్యత్వ గౌరవం
  • 2015: నోయిడాలో జరిగిన 8వ గ్లోబల్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్‌లో గ్లోబల్ సినిమా అవార్డు
  • 2015: All Lights India International Film Festivalలో సిబి మలయిల్ చేత స్టాండింగ్ ఓవేషన్ అవార్డు

వ్యక్తిగత జీవితం

[మార్చు]

కేతన్ మెహతా నటి దీపా సాహీను వివాహం చేసుకున్నారు. ఆమె ఆయన దర్శకత్వం వహించిన మాయా మెమ్సాబ్, ఓ డార్లింగ్! యే హై ఇండియా, ఆర్ యా పార చిత్రాలలో నటించారు.[11][12]

ఇద్దరూ కలిసి మాయా అకాడమీ ఆఫ్ అడ్వాన్స్డ్ సినిమాటిక్స్, మాయా డిజిటల్ స్టూడియోలను స్థాపించారు. ఆయన గాంధేయవాది, స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు ఉషా మెహతాకి మేనల్లుడు.

ఆయన తమ్ముడు డా. యతిన్ మెహతా, గుర్గావ్‌లోని మెదంత క్రిటికల్ కేర్, అనస్థీషియాలజీ ఇన్‌స్టిట్యూట్ చైర్మన్‌గా ఉన్నారు.[13]

ఆయన చిన్న తమ్ముడు డా. నిరాద్ మెహతా, ముంబైలోని హిందుజా ఆసుపత్రిలో రేడియాలజిస్ట్‌గా పనిచేస్తున్నారు.[14][15]

చిత్రపటాలు (Filmography)

[మార్చు]

దర్శకుడు

[మార్చు]

నిర్మాత

[మార్చు]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. Thorval, Yves (2000). Cinemas of India. Macmillan India. pp. 181–182. ISBN 0-333-93410-5.
  2. "Ketan Mehta's TV series Captain Vyom to be made into five-part film". EasternEye (in బ్రిటిష్ ఇంగ్లీష్). 2020-10-16. Retrieved 2021-06-25.
  3. "Biography".{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
  4. "Ketan Mehta". IMDb. Retrieved 27 January 2010.
  5. Grewal, Kairvy (2020-10-31). "Captain Vyom — India's very own sci-fi superhero who came to life on Doordarshan". ThePrint (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2021-02-02.
  6. Meer, Ameena http://bombsite.com/issues/29/articles/1262 Archived 14 మే 2013 at the Wayback Machine Fall 1989, Retrieved 13 May 2013
  7. "Awards". IMDb.
  8. "I am controversy's child: Ketan Mehta". The Indian Express (in ఇంగ్లీష్). 2015-07-13. Retrieved 2021-02-02.
  9. "15th Moscow International Film Festival (1987)". Archived from the original on 16 January 2013. Retrieved 18 February 2013.
  10. "Sudhir Mishra, Ketan Mehta felicitated by French government". 16 July 2010. Archived from the original on 30 October 2018. Retrieved 17 July 2010.
  11. Kahlon, Sukhpreet. "25 years of Oh Darling Yeh Hai India! (1995): Irreverent, piercing film about the state of the nation". Cinestaan. Retrieved 2021-02-02.
  12. "Ketan Mehta: I must be the craziest man Deepa has met in her life". The Times of India (in ఇంగ్లీష్). 28 October 2014. Retrieved 2021-02-02.
  13. "Dr Yatin Mehta". Medanta. Archived from the original on 4 August 2016. Retrieved 6 April 2011.
  14. "Dr Nirad Mehta". Hinduja Hospital. Archived from the original on 16 June 2013. Retrieved 6 April 2011.
  15. "Showers, samosas and stories!". Mid-day (in ఇంగ్లీష్). 2021-06-19. Retrieved 2021-07-03.
  16. https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/jai-somnath-film-sanjay-leela-bhansali-ketan-mehta-2027-release-2868583-2026-02-15

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]