కేవల్ సింగ్ చౌదరి
కేవల్ సింగ్ చౌదరి | |
|---|---|
| భారత విదేశాంగ కార్యదర్శి | |
| In office 1972 డిసెంబర్ 4 - 1976 మార్చి 31 | |
| అంతకు ముందు వారు | త్రిలోకీ నాథ్ కౌల్ |
| తరువాత వారు | జగత్ సింగ్ మెహతా |
| వ్యక్తిగత వివరాలు | |
| పురస్కారాలు | పద్మశ్రీ (1955) |
కేవల్ సింగ్ చౌదరి (1915–1991) భారతదేశానికి చెందిన దౌత్యవేత్త, విదేశాంగ కార్యదర్శి, రష్యాకు భారత రాయబారి, పాకిస్తాన్ & యూఎస్ఏ లకు భారత హైకమిషనర్. ఆయన 1955లో భారత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీని అందుకున్నాడు.[1]
జననం, విద్యాభాస్యం
[మార్చు]కేవల్ సింగ్ 1915 జూన్ 1న పశ్చిమ పంజాబ్లోని లయల్పూర్ జిల్లాలో సిక్కు కుటుంబంలో జన్మించాడు.[2] ఆయన లాహోర్లోని ఫోర్మన్ క్రిస్టియన్ కళాశాల, లా కళాశాల, ఆక్స్ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం బాలియోల్ కళాశాలలో విద్యనభ్యసించాడు. ఆయన 1939లో ఇండియన్ సివిల్ సర్వీస్ చేరి, స్వాతంత్ర్యం వచ్చే వరకు పంజాబ్లో పరిపాలనా పదవుల్లో పనిచేసి, ఆ తర్వాత ఇండియన్ ఫారిన్ సర్వీస్ ఎంచుకున్నాడు.[3] ఆయన నీలిబార్లో కాలనైజేషన్ అధికారిగా పని చేసి ఆ తర్వాత వరుసగా 1946-47 & 1947-48 సంవత్సరాలలో షాహ్పూర్ & సిమ్లాలో జిల్లా మేజిస్ట్రేట్గా పని చేశాడు.[2]
దౌత్య వృత్తి
[మార్చు]కేవల్ సింగ్ 1948 , 1949 మధ్య టర్కీలోని భారత రాయబార కార్యాలయంలో మొదటి కార్యదర్శిగా పని చేసి ఆ తర్వాత 1949–51 మధ్య బెర్లిన్లోని భారత సైనిక మిషన్లో పని చేశాడు.[2] ఆయన 1953 అక్టోబరులో ఫ్రెంచ్ ఇండియన్ ఎన్క్లేవ్లకు భారత కాన్సుల్-జనరల్గా నియమితుడయ్యాడు, అతను ఆర్. కె. టాండన్ తరువాత 1954లో ఫ్రెంచ్ వారు వాటిని భారతదేశానికి అప్పగించే వరకు ఆ పదవిలో కొనసాగారు.[4] వాటిని భారత యూనియన్లో విలీనం చేయడంలో ఆయన ప్రముఖ పాత్ర పోషించాడు. అదే సంవత్సరంలో ఆయన పుదుచ్చేరి రాష్ట్రానికి చీఫ్ కమిషనర్ అయ్యారు, నవంబర్ 1956 వరకు పని చేశాడు.[5] ఆయన తరువాత స్టాక్హోమ్, లండన్, జర్మనీలోని భారతీయ మిషన్లలో పని చేశాడు.[6][7]
కేవల్ సింగ్ 1962లో భారతదేశం గోవాను స్వాధీనం చేసుకోవడం వల్ల లిస్బన్, న్యూ ఢిల్లీ మధ్య దౌత్య సంబంధాలు తెగిపోయినప్పుడు పోర్చుగల్లో భారత రాయబారిగా ఉన్నాడు, అదేవిధంగా 1965లో పాకిస్థాన్కు హైకమిషనర్గా ఉన్నప్పుడు, 1965 ఇండో-పాక్ యుద్ధం తరువాత దౌత్య సంబంధాలు తెగిపోవడంతో ఆ దేశాన్ని విడిచి వెళ్ళవలసి వచ్చింది.[8]
ఆయన 1966 నుండి 1968 వరకు రష్యాలో భారత రాయబారిగా, 1976 నుండి 1977 వరకు యునైటెడ్ స్టేట్స్కు రాయబారిగా పని చేశాడు. ఆయన టి. ఎన్. కౌల్ తరువాత విదేశాంగ కార్యదర్శిగా నవంబర్ 1972 నుండి అక్టోబర్ 1976 వరకు పని చేశాడు.[9][10] సింగ్ విదేశాంగ కార్యదర్శిగా ఉన్నప్పుడు అక్కడ సుదీర్ఘ అంతర్గత అల్లర్ల తరువాత భారతదేశం సిక్కిం స్వాధీనం చేసుకుంది.[11] ఆయన పదవీకాలంలో, శ్రీలంకతో సముద్ర సరిహద్దును గుర్తించడానికి భారతదేశం ఒక ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది రెండు దేశాల మధ్య సమాచార మార్పిడి, ప్రయాణాన్ని సాధారణీకరించడంపై అప్పటి పాకిస్తాన్ విదేశాంగ కార్యదర్శి ఆగా షాహీతో వరుస చర్చలకు నాయకత్వం వహించింది.[12][13]
మరణం & వారసత్వం
[మార్చు]యుఎస్ఎ రాయబారిగా పదవీ విరమణ చేసిన తరువాత, కేవల్ సింగ్ యుసిఎల్ఎ, కెంటుకీ విశ్వవిద్యాలయం ప్యాటర్సన్ స్కూల్ ఆఫ్ డిప్లొమసీ అండ్ ఇంటర్నేషనల్ కామర్స్ బోధించాడు, అక్కడ అతను 1991లో మరణించే వరకు నివాసంలో విశిష్ట ప్రపంచ రాజనీతిజ్ఞుడిగా ఉన్నాడు. ఆయనకు ఇద్దరు పిల్లలు మొహిందర్, గీత ఉన్నారు.[14] అతను 'విభజన & పరిణామం: ఒక రాయబారి జ్ఞాపకాలు' అనే పుస్తకాన్ని రచించాడు.[15]
పని చేసిన కార్యాలయాలు
[మార్చు]| ముందుగా
ఆర్.కె. టాండన్ |
భారతదేశంలోని ఫ్రెంచ్ సంస్థలకు భారత కాన్సుల్ జనరల్
అక్టోబర్ 1953 – 31 అక్టోబర్ 1954 |
తరువాత
కాన్సులేట్ రద్దు (భారతదేశంలోని ఫ్రెంచ్ సంస్థల ప్రధాన కమిషనర్) |
| ముందుగా
జార్జెస్ ఎస్కార్గ్యుయిల్ (గవర్నర్ జనరల్ డి ఎల్'ఇండే ఫ్రాంకైస్) |
భారతదేశంలోని ఫ్రెంచ్ సంస్థల ప్రధాన కమిషనర్
1 నవంబర్ 1954 – 16 నవంబర్ 1956 |
తరువాత
మోతీ క్రిపాలాని |
| ముందుగా
ఎవరు లేరు |
డెన్మార్క్కు భారత రాయబారి
సుమారు 1959 – 1962 |
తరువాత
ఎవరు లేరు |
| ముందుగా
ఎవరు లేరు |
ఫిన్లాండ్కు భారత రాయబారి
సుమారు 1959 – 1962 |
తరువాత
ఎవరు లేరు |
| ముందుగా
ఎవరు లేరు |
స్వీడన్కు భారత రాయబారి,
సుమారు 1959 – 1962 |
తరువాత
ఎవరు లేరు |
| ముందుగా
టిఎన్ కౌల్ |
యునైటెడ్ కింగ్డమ్కు భారత ఉప హై కమీషనర్
1962 – 1965 |
తరువాత
పిఎన్ హక్సర్ |
| ముందుగా
జి. పార్థసారథి |
పాకిస్తాన్కు భారత హైకమిషనర్
1965 – 1966 |
తరువాత
ఎస్. సేన్ |
| ముందుగా
టిఎన్ కౌల్ |
రష్యాకు భారత రాయబారి
1966 – 1968 |
తరువాత
దుర్గా ప్రసాద్ ధర్ |
| ముందుగా
ఎవరు లేరు |
మంగోలియాకు భారత రాయబారి
1968 – 1969 |
తరువాత
ఎవరు లేరు |
| ముందుగా
ఖుబ్ చంద్ |
జర్మనీకి భారత రాయబారి
1970 – 1972 |
తరువాత
వైకే పూరి |
| ముందుగా
టి.ఎన్. కౌల్ |
భారత విదేశాంగ కార్యదర్శి
4 డిసెంబర్ 1972 – 31 మార్చి 1976 |
తరువాత
జేఎస్ మెహతా |
| ముందుగా
టి.ఎన్. కౌల్ |
అమెరికాలో భారత రాయబారి
1976 – 1977 |
తరువాత
నానాభోయ్ పాల్ఖివాలా |
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Padma Shri" (PDF). Padma Shri. 2015. Archived from the original (PDF) on October 15, 2015. Retrieved November 11, 2014.
- 1 2 3 Asia Who's Who. Hong Kong: Pan-Asia Newspapers Alliance. 1960. p. 224.
- ↑ Singh, Kewal (1991). Partition and Aftermath : Memoirs of an Ambassador. New Delhi: Vikas Publishing House. p. 6. Archived from the original on 2025-01-22. Retrieved 2026-03-26.
- ↑ Banerjea, D (2002). Criminal Justice India Series: Pondicherry. Allied Publishers, National University of Juridical Sciences. p. 21. ISBN 9788177648713.
- ↑ Cabinet Responsibility to Legislature. Lok Sabha Secretariat. 2004. p. 977. ISBN 9788120004009.
{{cite book}}:|work=ignored (help) - ↑ Singh, Iqbal (1998). Between Two Fires: Towards an Understanding of Jawaharlal Nehru's Foreign Policy. New Delhi: Orient Longman. p. 272. ISBN 9788125015857.
- ↑ Das, B S (2010). Memoirs of an Indian Diplomat. New Delhi: Tata McGraw Hill. p. 45. ISBN 9780070680883.
- ↑ Budhwar, P K (2007). A Diplomat Reveals. New Delhi: Dorling Kindersley. p. 71. ISBN 9788177588880.
- ↑ "FOREIGN RELATIONS OF THE UNITED STATES, 1969–1976, VOLUME E–8, DOCUMENTS ON SOUTH ASIA, 1973–1976". Retrieved 4 December 2012.
- ↑ Kux, Dennis (1992). India & the U. S.: Estranged Democracies, 1941-1991. Washington DC: NDU Press. p. 471. ISBN 9780788102790.
- ↑ Sen, Sankar (2006). Reflections And Reminiscences Of Police Officers. New Delhi: Concept Publishers. p. 94. ISBN 9788180692369.
- ↑ Lyon, Peter (2008). Conflict Between India and Pakistan: An Encyclopedia. Santa Barbara. p. 195. ISBN 9781576077122.
{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (link) - ↑ Bhasin, A S (2001). India-Sri Lanka Relations and Sri Lanka's Ethnic Conflict Documents 1947 - 2000 Volume 1. New Delhi: India Research Press. p. 190. ISBN 9788187943105.
- ↑ "Kewal Singh Memorial Fellowship". Retrieved 4 December 2012.
- ↑ Partition and Aftermath : Memoirs of an Ambassador. Vikas Pub. House. 1991. ISBN 9780706958119. Retrieved 4 December 2012.