కొరియన్ సామ్రాజ్యం
Empire of Korea | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1897–1910 | |||||||||||
నినాదం: 광명천지 光明天地 "Illuminate Heaven and Earth" | |||||||||||
| స్థాయి | Sovereign state (1897–1905) Protectorate of Japan (1905–1910) | ||||||||||
| రాజధాని | Hanseong (present-day Seoul) | ||||||||||
| సామాన్య భాషలు | Korean | ||||||||||
| మతం |
| ||||||||||
| పిలుచువిధం | Korean | ||||||||||
| ప్రభుత్వం | Unitary absolute monarchy | ||||||||||
| Emperor | |||||||||||
• 1897–1907 | Gojong | ||||||||||
• 1907–1910 | Sunjong | ||||||||||
| Resident-General | |||||||||||
• 1905–1909 | Itō Hirobumi (first) | ||||||||||
• 1909–1910 | Terauchi Masatake (last) | ||||||||||
| Prime Minister[a] | |||||||||||
• 1894–1895 (first) | Kim Hong-jip | ||||||||||
• 1907–1910 (last) | Yi Wan-yong | ||||||||||
| శాసనవ్యవస్థ | Jungchuwon (until 1907) None (rule by decree) (from 1907) | ||||||||||
| చారిత్రిక కాలం | New Imperialism | ||||||||||
• Empire proclaimed | 13 October 1897 | ||||||||||
| 17 August 1899 | |||||||||||
| 17 November 1905 | |||||||||||
| 15 June 1907 | |||||||||||
• Abdication of Emperor Gojong | 19 July 1907 | ||||||||||
| 29 August 1910 | |||||||||||
| జనాభా | |||||||||||
• 1900[1] | 17,082,000 | ||||||||||
| ద్రవ్యం | Yang (1897–1900) Won (1900–1910) | ||||||||||
| |||||||||||
| Today part of |
| ||||||||||
కొరియన్ సామ్రాజ్యం, అధికారికంగా కొరియా సామ్రాజ్యం[b] లేదా సామ్రాజ్య కొరియా [2]అనేది జోసెయోను రాజవంశానికి చెందిన రాజు గోజోంగు చేత 1897 అక్టోబరులో ప్రకటించబడిన ఒక కొరియా రాజరిక రాజ్యం. ఈ సామ్రాజ్యం 1910 ఆగస్టులో కొరియాను జపాన్ స్వాధీనం చేసుకోవడం వరకు కొనసాగింది.
ఈ కాలంలో చక్రవర్తి గోజోంగు కొరియా సైన్యం, ఆర్థిక వ్యవస్థ, భూ వ్యవస్థ, విద్యా వ్యవస్థ, వివిధ పరిశ్రమల పాక్షిక ఆధునీకరణ, పాశ్చాత్యీకరణ అయిన గ్వాంగ్ము సంస్కరణను పర్యవేక్షించారు. 1905లో కొరియన్ సామ్రాజ్యం జపాన్ సామ్రాజ్యం సంరక్షిత రాజ్యంగా మారింది. 1910లో జపాన్ స్వాధీనం చేసుకున్న తర్వాత కొరియన్ సామ్రాజ్యం ఉనికిలో లేకుండా పోయింది.
చరిత్ర
[మార్చు]ఏర్పాటు
[మార్చు]17వ శతాబ్దంలో చైనాతో కొరియాకు ఉన్న సామంతుల సంబంధానికి వ్యతిరేకంగా ప్రతిఘటన పెరిగింది. మింగు రాజవంశం స్థానంలో క్వింగు రాజవంశం వచ్చినప్పుడు కొరియాలోకి ప్రవేశించిన పాశ్చాత్య భావజాలం కొరియాలో సామంతుల సంబంధానికి వ్యతిరేక భావనలు పెరగడానికి కారణమయ్యాయి. అంతేకాకుండా కొరియా ద్వారం తెరుచుకున్న తర్వాత గెహ్వా పార్టీ సభ్యులు తరచుగా చైనా నుండి స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించుకున్నారు. కానీ ఇమో సంఘటన, కప్సిను తిరుగుబాటు తర్వాత చైనా కొరియా వ్యవహారాలలో తన జోక్యాన్ని పెంచింది. [3]
అయితే మొదటి సినో-జపనీసు యుద్ధంలో జపాన్ విజయం సాధించిన తరువాత జోసెయోను క్వింగు రాజవంశం నుండి స్వాతంత్ర్యం పొందింది. సామ్రాజ్యాన్ని ప్రకటించడం స్వాతంత్ర్యాన్ని నిలబెట్టుకోవడానికి ఒక మంచి మార్గంగా చాలా మంది రాజకీయ నాయకులు భావించారు. [4] కొరియాకు చెందిన గోజాంగు రష్యను రాయబార కార్యాలయంలో తన ప్రవాసం నుండి తిరిగి వచ్చిన తర్వాత చాలా మంది అధికారులు దేశాన్ని బలోపేతం చేయడానికి ఒక స్వతంత్ర రాజ్యంగా పటిష్టమైన చట్రాన్ని నిర్మించడానికి సామ్రాజ్యాన్ని ప్రకటించమని గోజాంగును అభ్యర్థించారు. [3] అంతేకాకుండా ప్రజల మద్దతు పొందడానికి సమూల సంస్కరణలను ప్రారంభించడానికి ఒక అవకాశం కోసం కొరియాకు కొత్త రాజ్యాంగం అవసరమని గోజాంగు గ్రహించాడు. సంస్కరించిన రాజ్యాంగాన్ని నిర్వహించడానికి ఆయన గ్యో జున్సోను (교전소) స్థాపించాడు. గ్యో జున్సోలో కొరియన్ల అన్ని వర్గాల వారు ఉన్నారు. ఇది గణనీయమైన విజయాలు సాధించకుండా అడ్డుకుంది. సభ్యుల మధ్య ప్రధాన వివాదం రాజు అధికారం గురించే. గ్యో జున్సో విజయం సాధించకుండానే 1899లో రద్దు చేయబడింది. [3]
1897 అక్టోబరులో గోజాంగ్కు హ్వాంగుడానులో పట్టాభిషేకం జరిగింది.[5] ఈ పట్టాభిషేకంలో పాశ్చాత్య శైలి పట్టాభిషేకం, సాంప్రదాయ ఆసియా పద్ధతి రెండూ ఉన్నాయి. గోజాంగు కొత్త సామ్రాజ్యానికి 'దేహాను' అని పేరు పెట్టి, పాలనా కాలాన్ని 'గ్వాంగ్ము'గా మార్చారు. [6] 1897 సంవత్సరం గ్వాంగ్ము మొదటి సంవత్సరంగా పరిగణించబడింది. గోజాంగు 1898లో దేశ రాజ్యాంగాన్ని అమలు చేశారు. ఇది పూర్తి అధికారాన్ని చక్రవర్తికి అప్పగించింది. [7]
మొదట చాలా దేశాలు ఈ సామ్రాజ్య ప్రకటనను అంగీకరించలేదు. కొత్త సామ్రాజ్యం మీద ప్రతికూల విదేశీ స్పందనకు కారణం కొరియా తన రాజకీయ, ఆర్థిక రంగాల మీద ఆధిపత్యం చెలాయించిన విదేశీ ప్రభావం నుండి స్వాతంత్ర్యం పొందడమే. విదేశీ దేశాలలో క్వింగు తమ వ్యతిరేకతను అత్యంత స్పష్టంగా చూపింది. వారు కొరియా సామ్రాజ్యం ఏర్పడటాన్ని మొదటి సినో-జపనీసు యుద్ధంలో ఓడిపోవడం కంటే కూడా మరింత అవమానకరమైన సంఘటనగా భావించారు. చివరికి విదేశీ చక్రవర్తులు గోజాంగును చక్రవర్తిగా గుర్తించారు.[8]
సంస్కరణలు
[మార్చు]గ్వాంగ్ము సంస్కరణ
[మార్చు]పౌర హక్కుల పెరుగుదల - స్వాతంత్ర్య క్లబ్
[మార్చు]అధికారం మొత్తం చక్రవర్తి చేతిలో ఉన్నప్పటికీ జోసెయోను కాలం నుండి రాజకీయాలలో ప్రజల ప్రభావం పెరిగింది. తోంగ్నిపు సిన్మును వంటి అనేక వార్తాపత్రికలు స్థాపించబడ్డాయి. ఇవి రాజకీయ అవగాహనను ప్రోత్సహించాయి. స్వాతంత్ర్య క్లబ్బుతో సహా అనేక సంస్థలు స్థాపించబడ్డాయి. అంతేకాకుండా నిరసనలు నిషేధించబడలేదు. ప్రజలు సియోలులో సంస్కరణల కావ్లని నిరసన తెలిపారు.[9] స్వాతంత్ర్య క్లబ్బు పౌర హక్కులను మెరుగుపరచడానికి దేశంలో అనేక సంస్కరణలను తీసుకురావడానికి ప్రయత్నించింది. ఈ క్లబ్బు కొరియా సామ్రాజ్యం పాశ్చాత్యీకరించబడిన సెనేటు అయిన జుంచువోనును స్థాపించింది.[10] 1898 అక్టోబరులో స్వాతంత్ర్య క్లబ్బు చక్రవర్తికి ఆరు అభ్యర్థనలు చేసింది:[11]
- అధికారులు గానీ, ప్రజలు గానీ విదేశీ సహాయం మీద ఆధారపడకూడదు. బదులుగా సామ్రాజ్య శక్తిని బలోపేతం చేయడానికి, నిలబెట్టడానికి తమ వంతు కృషి చేయాలి.
- విదేశీ రుణాలకు, విదేశీ సైనికులను నియమించుకోవడానికి, రాయితీలు మంజూరు చేయడానికి సంబంధించిన అన్ని పత్రాలు, వాస్తవానికి కొరియా ప్రభుత్వం, ఏదైనా విదేశీ పక్షం లేదా సంస్థ మధ్య కుదిరిన ప్రతి పత్రం మీద రాజ్య మంత్రులందరూ ప్రివీ కౌన్సిలు అధ్యక్షుడిచే సంతకం చేయబడి, ముద్ర వేయబడాలి.
- ముఖ్యమైన నేరస్థులకు బహిరంగ విచారణ జరిపి, తమను తాము సమర్థించుకోవడానికి తగినంత అవకాశం ఇచ్చిన తర్వాత మాత్రమే శిక్షించాలి.
- మంత్రులను నియమించే అధికారం మహారాజుకు ఉంటుంది. కానీ క్యాబినెటులో మెజారిటీ సభ్యులు చక్రవర్తి నామినీని వ్యతిరేకిస్తే, ఆయనను నియమించకూడదు.
- ఆదాయ వనరులు, పన్నులు వసూలు చేసే పద్ధతులన్నీ ఆర్థిక శాఖ నియంత్రణలో ఉంచబడాలి. మరే ఇతర శాఖ, అధికారి లేదా సంస్థ వాటిలో జోక్యం చేసుకోవడానికి అనుమతించబడదు; వార్షిక అంచనాలు, బ్యాలెన్సులు బహిరంగపరచబడాలి.
- ప్రస్తుత చట్టాలు, నిబంధనలు భయం లేదా పక్షపాతం లేకుండా అమలు చేయబడాలి.
అయితే ఇండిపెండెన్సు పార్టీకి వ్యతిరేకంగా ఉన్న సుగు పార్టీ, ఈ క్లబ్బు చక్రవర్తిని పదవీచ్యుతుడిని చేయడానికి, ఒక గణతంత్రాన్ని స్థాపించడానికి, బాక్ జియోన్యాంగును అధ్యక్షుడిగా, యున్ చి-హోను ఉపాధ్యక్షుడిగా నియమించడానికి ప్రయత్నిస్తోందని తప్పుడు పుకార్లను వ్యాప్తి చేసింది.[10] ఈ పుకారు విని గోజోంగు ఇండిపెండెన్సు క్లబ్బు సభ్యులను తక్షణమే అరెస్టు చేయాలని ఆదేశించాడు. క్లబ్బు 20 మంది నాయకులలో 17 మంది అరెస్టు చేయబడ్డారు. సుగు పార్టీ సభ్యులు ఈ నాయకులను ఉరితీయాలని కోరుకున్నారు. కానీ అధ్యక్షుడు యున్ చి-హో బహిష్కరణ కారణంగా ఆ పార్టీ యున్ను అరెస్టు చేయడం మీద దృష్టి సారించింది. 1898 నవంబరు 5న గోజోంగు ఒక సామ్రాజ్య శాసనం ద్వారా క్లబ్బును నిషేధించాడు. అంతేకాకుండా ఆయన ఇండిపెండెన్సు క్లబ్బు ఆరు అభ్యర్థనల మీద సంతకం చేసిన మంత్రులను తొలగించాడు. [12]ఇండిపెండెన్సు క్లబ్బు సభ్యులతో పోలిస్తే మరింత సంప్రదాయవాదులైన చాలా మంది రాజకీయ నాయకులతో కొత్త మంత్రివర్గం ఏర్పడింది.[10]
కొరియన్ సామ్రాజ్యం కింద జరిగిన సంస్కరణలలో మరొక భాగం సైనిక సంస్కరణ. సైన్యాన్ని బలోపేతం చేయాలనే విషయంలో సంప్రదాయవాదులు, ప్రగతిశీలులు ఇద్దరూ ఏకీభవించారు. అయితే గాబో సంస్కరణలు కొరియా సాయుధ బలగాలను తీవ్రంగా బలహీనపరిచినందున వారు అడ్డంకులను ఎదుర్కొన్నారు. [13]
1898–1904
[మార్చు]
ఇండిపెండెన్సు క్లబ్బు, పీపుల్సు జాయింటు అసోసియేషనును బలవంతంగా రద్దు చేసిన వెంటనే, గోజోంగు సంప్రదాయవాద రాజకీయ నాయకులతో తన కొత్త మంత్రివర్గాన్ని రూపొందించడానికి ప్రయత్నించాడు. మిన్ యంగ్-హ్వాన్, హాన్ క్యు-సియోలు, యి హక్-గ్యును యి జోంగ్-జియోను వంటి ఉదారవాద అధికారులను పదవుల నుండి తొలగించగా వారి సంప్రదాయవాద ప్రత్యర్థులు అధికారంలోకి వచ్చారు: షిమ్ సాంగ్-హున్ ఉయిజియోంగ్బు చంజుంగుగా, యు గి-హ్వాన్ మంత్రిగా, మిన్ యంగ్-గి ఆర్థిక మంత్రిగా, షిన్ గి-సున్ విద్యా మంత్రిగా, మిన్ బ్యోంగ్-సియోకు సైనిక మంత్రిగా, యి గి-డాంగ్ 1వ సివి రెజిమెంటు 1వ బెటాలియను కమాండరుగా నియమితులయ్యారు. అంతేకాకుండా చాలా మంది బోబుసాంగులు అధికార యంత్రాంగంలోకి చేర్చబడ్డారు. 46 మంది బోబుసాంగులకు అధికార యంత్రాంగంలో పదవులు లభించాయి; స్థానిక అధికారులుగా వారి నిరంకుశత్వంతో బాధపడిన సామాన్యులకు ఈ బోబుసాంగుల ఆధిపత్యం ఒక వేదనగా మారింది.[14]
ఇండిపెండెన్సు క్లబ్బును నిషేధించినప్పటికీ, సంస్కరణలు ఆగలేదు. గ్వాంగ్ము సంస్కరణలు కొనసాగాయి. మిన్ యంగ్-హ్వాన్, హాన్ క్యు-సియోలు, యి యోంగ్-ఇక్, షిమ్ సూన్-టెక్, యున్ ఉంగ్-నియోలు, షిమ్ సాంగ్-హున్ వంటి సంప్రదాయవాద లేదా మధ్యేవాద రాజకీయ నాయకులు ఈ సంస్కరణలకు నాయకత్వం వహించారు. ఈ మంత్రులలో యున్ ఉంగ్-నియోలు, యి యోంగ్-ఇక్, షిమ్ సాంగు-హున్లను ఇండిపెండెన్సు క్లబ్బు మాజీ సభ్యులు ద్వేషించారు.[10] ఈ అధికారులు దేశాన్ని సంప్రదాయవాద పద్ధతిలో సంస్కరించడానికి ప్రయత్నించారు.[15] సంప్రదాయవాద రాజకీయ నాయకులతో ఏర్పడిన కొత్త మంత్రివర్గం చక్రవర్తి అధికారాన్ని బలోపేతం చేయాలనుకుంది. దీనికి పౌరుల నుండి మరిన్ని పన్నులు అవసరమయ్యాయి. ఫలితంగా గాబో సంస్కరణల ద్వారా రద్దు చేయబడిన అనేక చిన్న పన్నులు పునరుద్ధరించబడ్డాయి. ఈ పెరిగిన పన్నులు సామ్రాజ్య ప్రభుత్వానికి సంస్కరణలను చేపట్టడానికి తగినంత సంపదను సమకూర్చాయి.[15]
కొత్త మంత్రివర్గం దేశ స్వాతంత్ర్యం మీద కూడా నొక్కి చెప్పింది. దీని ఫలితంగా కొరియా సామ్రాజ్య సైన్యం విస్తరించబడింది. కల్నలు డిమిత్రి పుట్యాటా కొంతమంది అధికారులను రష్యా నుండి కొరియాకు పంపారు. అయితే పుట్యాటాకు రష్యాకు మాజీ రాయబారిగా ఉన్న మిన్ యంగు-హ్వాన్తో విభేదాలు ఏర్పడ్డాయి. సైన్యాన్ని ఆధునీకరించడంలో సహాయం చేసిన తర్వాత ఆయన 1897 నవంబరు 26న రష్యాకు తిరిగి వెళ్ళాడు. 1898లో మరో 10 బెటాలియన్లు ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. సైన్యాన్ని పంపడం ద్వారా సామ్రాజ్యం తన ప్రజలను రక్షించుకోవడానికి ప్రయత్నించింది. అనేక కొరియన్లు నివసించే జియాండావోలో జిన్విడే దళాలను మోహరించారు.[15] కొత్త మంత్రివర్గం ఆధునిక నౌకాదళాన్ని స్థాపించాలని కూడా కోరుకుంది. ఇందులో కేఇఎస్ యాంగ్ము మొదటి నౌకగా కేవలం 4,51,605 వోన్లకు కొనుగోలు చేయబడింది.[16]
ఆధునిక నైపుణ్యాలను నేర్చుకోవడానికి చాలా మంది విద్యార్థులను విదేశాలకు పంపడం ద్వారా ప్రభుత్వం దేశాన్ని పారిశ్రామికీకరించడానికి ప్రయత్నించింది. కొరియాకు అనేక కొత్త సాంకేతికతలు తీసుకురాబడ్డాయి. అనేక కంపెనీలు స్థాపించబడ్డాయి.[15] భూ యాజమాన్య రికార్డులను క్రమబద్ధీకరించడం వల్ల భూమి పన్ను వసూలు కూడా మెరుగుపడింది.[10] ఈ సంస్కరణలు కొరియా సామ్రాజ్యంలో మార్పులను తీసుకురాగలిగాయి. ఇవి దేశాన్ని మరింత సంపన్నంగా, బలంగా మార్చాయి.
అంతేకాకుండా సరైన భూ యాజమాన్యాన్ని స్థాపించడానికి భూ వ్యవస్థ సంస్కరణలు ప్రారంభించబడ్డాయి. అంతర్గత వ్యవహారాల మంత్రి బాక్ జియోంగ్యాంగు, వ్యవసాయ, పరిశ్రమల మంత్రి యి తోజే నాయకత్వంలో 1898 జూన్లో భూ వ్యవస్థ సంస్కరణలు ప్రతిపాదించబడ్డాయి. ఈ కొత్త వ్యవస్థలో భూమి లేదా ఇల్లు మాత్రమే కాకుండా ఆ భూమి చుట్టుపక్కల ప్రాంతాలు కూడా చేర్చబడ్డాయి. 10 మంది మంత్రులలో కేవలం 4 మంది మాత్రమే ఈ ప్రతిపాదనకు అంగీకరించడంతో అది ఆమోదం పొందలేదు. అయితే గోజోంగు ఈ క్యాబినెటు సమావేశాన్ని సమీక్షించినప్పుడు, సంస్కరణల ప్రతిపాదనను ఎలాగైనా ముందుకు తీసుకెళ్లాలని ఆదేశించారు. [17]
విదేశీ వ్యవహారాలు
[మార్చు]కొరియా సామ్రాజ్యం ముఖ్య సమస్యలలో ఒకటి దాని విదేశీ వ్యవహారాలు. అధికారికంగా తటస్థంగా ఉన్నప్పటికీ ఆ దేశం రష్యను సామ్రాజ్యంకు అనుకూలంగా ఉండే అనేక విధానాలను కలిగి ఉంది. రష్యా తరచుగా కొరియా వ్యవహారాలలో జోక్యం చేసుకుంది. కొరియాలోని అనేక సహజ వనరులు రష్యాకు పంపబడ్డాయి.
ఆ సమయంలో కొరియా పట్ల రష్యా నిజమైన ఉద్దేశాలు ఏమిటో చరిత్రకారులకు ఇప్పటికీ స్పష్టంగా తెలియదు. షాంఘై నుండి పంపిన ఒక సమాచారం ప్రకారం, రష్యా కొరియా సామ్రాజ్యాన్ని రష్యను సామ్రాజ్యం సంరక్షిత రాజ్యంగా మార్చడానికి ప్రయత్నించింది. [18]కానీ జార్ 2వ నికోలసు స్వయంగా కొరియాను వలసరాజ్యంగా మార్చాలని కోరుకోలేదు. 1901లో నికోలసు ప్రష్యా యువరాజు హెన్రీతో ఇలా అన్నాడు. "నేను కొరియాను స్వాధీనం చేసుకోవాలని కోరుకోవడం లేదు. కానీ ఏ పరిస్థితులలోనూ జపాన్ అక్కడ స్థిరపడటానికి నేను అనుమతించలేను. అది యుద్ధానికి కారణం అవుతుంది."[19]
టాఫ్ట్-కట్సురా ఒప్పందం - రష్యా-జపాన్ యుద్ధం
[మార్చు]రష్యా-జపాన్ యుద్ధంకు ముందు కొరియా వివిధ పాశ్చాత్య దేశాలకు తన తటస్థతను ప్రదర్శించడానికి ప్రయత్నించింది. 1904 జనవరి 27న రష్యా, ఫ్రాన్సు, జర్మనీ, యునైటెడు కింగ్డం దేశాలు కొరియా తటస్థత ప్రకటనను అధికారికంగా ప్రశంసించాయి. [20]
ఆ సంవత్సరం తరువాత ఆగస్టు 22న జపాను కొరియా మధ్య మొదటి ఒప్పందం మొదటి జపాన్-కొరియా కన్వెన్షనుగా పిలువబడి సంతకం చేయబడింది. ఇది కొరియాలో జపనీసు సైనిక దళం, జపనీసు కొరియను ఆర్మీ ఏర్పాటుకు దారితీసింది. [21] టాఫ్టు-కట్సురా ఒప్పందం (దీనిని మరింత సముచితంగా 'టాఫ్టు-కట్సురా మెమోరాండం' అని పిలుస్తారు) 1905 జూలై 17న జారీ చేయబడింది. ఇది వాస్తవానికి యునైటెడు స్టేట్సు, జపాన్ మధ్య జరిగిన రహస్య ఒప్పందం కాదు. బదులుగా రెండు దేశాల ప్రభుత్వాల సభ్యుల మధ్య యు.ఎస్.-జపాన్ సంబంధాల మీద జరిగిన చర్చలకు సంబంధించిన గమనికల సముదాయం. అందుకే దీనికి మెమోరాండం అనే పేరు మరింత సముచితం.[22] జపనీసు ప్రధాన మంత్రి తారో కట్సురా, యుద్ధ కార్యదర్శి విలియం హోవార్డ్ టాఫ్ట్ టాఫ్టు టోక్యోలో బస చేసిన అవకాశాన్ని ఉపయోగించుకుని రూజ్వెల్టు పరిపాలన ప్రతినిధి హోదాలో ఉన్న టాఫ్టు నుండి కొరియా సమస్య మీద ఒక ప్రకటనను రాబట్టారు.[23] జపాన్ మార్గదర్శకత్వంలో కొరియాతో ఉన్న సామంత సంబంధం "సుదూర తూర్పులో శాశ్వత శాంతికి దోహదపడుతుందని" టాఫ్టు ఆ మెమోరాండంలో పేర్కొన్నారు.[23]
1905 సెప్టెంబరులో రష్యా, జపాన్ పోర్ట్సుమౌతు ఒప్పందం మీద సంతకం చేశాయి. ఇది రష్యా-జపాన్ యుద్ధాన్ని ముగించి కొరియాలో జపాన్ ప్రభావాన్ని పటిష్టంగా స్థాపించింది. జపనీయుల నిరంతర నిఘా కారణంగా సాధారణ దౌత్య మార్గాలు ఇక మీద సాధ్యం కాకపోవడంతో గ్వాంగ్ము చక్రవర్తి 1905 శరదృతువులో కొరియా వెలుపల ఉన్న సంస్థలకు రహస్య దౌత్య సంప్రదింపులను పంపి తమ సార్వభౌమత్వాన్ని కాపాడుకోవడానికి కొరియా పడుతున్న తీవ్రమైన పరిస్థితిని తెలియజేశారు.[24]
యుల్సా ఒప్పందం
[మార్చు]
1905 వరకు కొరియా సామ్రాజ్యం సంస్కరణల కారణంగా అభివృద్ధి చెందుతోంది. అయితే యుల్సా ఒప్పందం తర్వాత పరిస్థితులు మారాయి. అనేక ఒప్పందాల ద్వారా జపాన్ కొరియాను ఏకాకిని చేసింది. చక్రవర్తి గోజోంగు యుల్సా ఒప్పందాన్ని వ్యతిరేకించారు. కానీ ఆయన లేకుండానే చర్చలు జరిగాయి. సమావేశ మందిరంలో ఎనిమిది మంది మంత్రులు ఉన్నారు. ప్రధానమంత్రి హాన్ క్యు-సియోలు, సైనిక మంత్రి యి గెయును-టెక్, అంతర్గత వ్యవహారాల మంత్రి యి జి-యోంగు, విదేశాంగ మంత్రి పార్కు జే-సన్, వ్యవసాయ, వాణిజ్య, పరిశ్రమల మంత్రి గ్వాన్ జంగు-హ్యోన్, ఆర్థిక మంత్రి మిన్ యోంగు-గి, న్యాయశాఖ మంత్రి యి హా-యోంగు సమావేశ మందిరంలో ఉన్న కొరియా మంత్రులు. హాన్ క్యు-సియోలు, మిన్ యోంగు-గి, యి హా-యోంగు మినహా, మిగిలిన మంత్రులందరూ ఈ ఒప్పందానికి అంగీకరించారు, ఇది కొరియా మీద జపాన్ సంరక్షక పాలనను స్థాపించింది. [25]ఒప్పందం కుదిరిన తర్వాత విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ అయిన వేబు రద్దు చేయబడింది. ఇప్పుడు కొరియా విదేశీ వ్యవహారాలన్నీ టోక్యోచే నిర్వహించబడ్డాయి.[26] ఈ ఒప్పందం కారణంగా కొరియా నుండి అనేక రాయబార కార్యాలయాలను వెనక్కి పిలిపించారు. 1906 ఫిబ్రవరి 1న జపాన్ ఒప్పంద చర్చలకు నాయకత్వం వహించిన ఇటో హిరోబుమి, మొదటి కొరియాకు జపాన్ రెసిడెంటు-జనరలుగా నియమితులయ్యారు.[27]
కొరియా ప్రతిఘటన
[మార్చు]యూల్సా ఒప్పందం చెల్లుబాటు కాదని నిరూపించడానికి గోజోంగు మద్దతు కోరుతూ అనేక రహస్య రాయబార బృందాలను పంపారు. కొరియా రహస్య దౌత్యానికి మొదటి లక్ష్యం రష్యా. 1904 ఫిబ్రవరి నాటి జపాన్-కొరియా ఒప్పందం తర్వాత షాంఘైకి పారిపోయిన యి హక్-గ్యున్ వంటి కొరియన్లు, కొరియాలో మాజీ రష్యను మంత్రి పావ్లోవు నుండి పంపిన లేఖల ఆధారంగా రష్యా కొరియా స్వాతంత్ర్యానికి సహాయం చేస్తుందని కొరియన్లు విశ్వసించారు. ఆ లేఖలలో జపాన్ను రష్యను దళాలు వెనక్కి పంపిస్తాయని రష్యా కొరియా స్వాతంత్ర్యాన్ని నిర్ధారిస్తుందని పేర్కొనబడింది. .[28]
యూల్సా ఒప్పందానికి మరొక ప్రతిస్పందన ఆత్మహత్య చేసుకోవడం. యి హాన్-యుంగు మిన్ యంగు-హ్వాన్ అటువంటి ప్రతిఘటనకు ఉదాహరణలు.[29]చాలా మంది నీతిమంతుల సైన్యాలలో చేరారు. కొందరు ఈ ఒప్పందానికి అంగీకరించిన 'ఐదుగురు యుల్సా ద్రోహులు' అని కూడా పిలువబడే ఐదుగురు కొరియా మంత్రులను హత్య చేయడానికి కూడా ప్రయత్నించారు. [30]
తరచుగా కొరియాకు చెందిన గోజాంగు స్వయంగా ఈ ప్రతిఘటనకు నాయకత్వం వహించాడు. ఆయన 2వ విల్హెల్ము, 5వ జార్జి, లేదా 2వ నికోలసు వంటి యూరోపియను చక్రవర్తులకు అనేక సందేశాలను పంపాడు. [31]ఆయన ఈ ఒప్పందాన్ని తిరస్కరించడానికి ఒక అమెరికను మిషనరీ, పాత్రికేయుడైన హోమరు హల్బర్టును దూతగా యునైటెడు స్టేట్సుకు పంపాడు. 1906 జూన్లో 2వ నికోలసు రహస్యంగా గోజోంగుకు 1907 హేగు సమావేశానికి ఆహ్వానం పంపాడు.[32]యూల్సా ఒప్పందాన్ని తిరస్కరించడానికి ఆయన హేగుకు దూతలను పంపాడు. అయితే ఆ దూతలకు గుర్తింపు లభించలేదు. [33] యే వాన్యోంగు ఇళ్లను ప్రజలు తగలబెట్టారు. ప్రజల అసంతృప్తిని అణచివేయడానికి జపనీసు కొరియన్ సైన్యం జోక్యం చేసుకుంది.[34]ఒప్పందంలోని నిబంధనలకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన ఈ చర్యలు గోజోంగు పదవీ త్యాగానికి దారితీశాయి.1907 జూలై 19న సుంజోంగు ఆయన వారసుడిగా సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. [33]
జపనీసు సంరక్షణ - విలీనం
[మార్చు]సుంజోంగు చక్రవర్తి అయిన తర్వాత జపాన్-కొరియా ఒప్పందం 1907 మీద సంతకం జరిగింది. ఈ ఒప్పందం ప్రకారం కొరియా ప్రభుత్వంలో ఎక్కువ మంది జపనీయులను నియమించారు. వారు కొరియా వ్యవహారాలలో నిశితంగా జోక్యం చేసుకోవడం ప్రారంభించారు. [35] జనరలు హసేగావా దళాలు రాజభవనంలో మోహరించాయి. ఇంపీరియలు కొరియను సైన్యంలోని కొన్ని రెజిమెంట్లను నిరాయుధులను చేశారు. ఇంపీరియలు కొరియను సైన్యంలోని ఉన్నత విభాగామైన ప్యాంగ్యాంగు జిన్విడేను నిరాయుధులను చేశారు.[34] జిన్విడే సంఖ్యను తగ్గించడంతో ప్రారంభించి 1907 జూలై 31 నుండి ఇంపీరియలు కొరియను సైన్యంలోని అనేక రెజిమెంట్లు రద్దు చేయబడ్డాయి. [36] ఈ జపనీసు జోక్యాలు నీతిమంతుల సైన్యాలను, వివిధ స్థానిక రైతు మిలీషియాలను జపనీయులకు వ్యతిరేకంగా పోరాడటానికి ప్రేరేపించాయి. కానీ పెద్దగా విజయం లభించలేదు. [37] 1909 నుండి జపనీయులు నీతిమంతుల సైన్యాలన్నింటినీ అణచివేశారు. వారి సభ్యులలో చాలామంది స్వాతంత్ర్య సైన్యంలో చేరడానికి మంచూరియాకు లేదా చైనాలోని ఇతర ప్రాంతాలకు పారిపోయారు.[38]
జపనీసు అధికారులు కొరియా అధికార యంత్రాంగంలోకి చొప్పించబడ్డారు. 1907 నాటి జపాన్-కొరియా ఒప్పందం ప్రకారం కొరియాకు సలహాదారులుగా పనిచేసిన జపనీయులను కొరియా కేంద్ర ప్రభుత్వంలోకి చేర్చుకున్నారు. 1908 డిసెంబరు 31 నాటికి మొత్తం అధికారులలో 40.7% మంది ఉన్నారు. ఉన్నత స్థాయి అధికారులలో 36.9% మంది జపనీయులే దీని ఫలితంగా చాలా మంది కొరియా అధికారులు తమ ఉద్యోగాలను కోల్పోయారు.[39]
టెరాచి మసాతకే ఆధ్వర్యంలో జపాను కొరియాను విలీనం చేసుకోవడానికి సిద్ధమైంది. 1910 ఆగస్టు 22న జపాన్-కొరియా ఒప్పందం (1910) మీద సంతకం చేసిన తర్వాత కొరియా సామ్రాజ్యం విలీనం చేయబడింది. ఈ విలీనాన్ని 1910 ఆగస్టు 29న ప్రకటించారు.[40]
సైన్యం
[మార్చు]సామ్రాజ్య సాయుధ దళాలు (대한제국군; 大韓帝國軍) కొరియా సామ్రాజ్యం సైన్యం. [41]

కూర్పు
[మార్చు]సామ్రాజ్య సాయుధ దళాలలో సామ్రాజ్య కొరియా సైన్యం సామ్రాజ్య కొరియా నౌకాదళం ఉన్నాయి. కేంద్ర, ప్రాంతీయ సైన్యాలతో కలిపి 1907కి ముందు కొరియా సామ్రాజ్య సైన్యం భారీగా పెరిగి 28,000కు చేరుకుంది.[42]
సంస్థాగత నిర్మాణం
[మార్చు]గత జోసెయోను సైన్యం, నౌకాదళం తర్వాత గ్వాంగ్ము సంస్కరణ సైన్యాన్ని ఆధునిక, పాశ్చాత్య శైలి సైన్యంగా పునర్వ్యవస్థీకరించింది. జోసెయోను రాజవంశంలో వలె కాకుండా సేవ స్వచ్ఛందంగా ఉండేది. సైనికులు, క్యాడెటులతో కలిపి దీని బలం సుమారు 30,000 ఉండేది.

రద్దు
[మార్చు]1907 నాటి జపాన్-కొరియా ఒప్పందం కారణంగా 1907 ఆగస్టు 1న సైన్యం రద్దు చేయబడింది. మేజరు పార్కు సెయుంగు-హ్వాను ఆత్మహత్య చేసుకుని నిరసన తెలిపారు. ఇది మాజీ సామ్రాజ్య సైనికుల నేతృత్వంలో ఒక తిరుగుబాటుకు దారితీసి నాండెను గేటు వద్ద యుద్ధానికి కారణమైంది. చక్రవర్తి సుంజోంగు మిగిలిన సైనికులను 1910 వరకు ఇంపీరియలు గార్డ్సులో చేర్చుకున్నారు. మరికొందరు నీతిమంతుల సైన్యాలకు పునాదులు వేశారు.
ఆర్థిక వ్యవస్థ
[మార్చు]కొరియా సామ్రాజ్యంలో కొన్ని చేతితో నడిచే యంత్రాలతో సహా కొన్ని ఆధునిక సంస్థలు ఉద్భవించాయి. దేశంలోకి జపనీసు ఉత్పత్తులు దిగుమతి అయినప్పుడు. ఈ సంస్థలలో మూలధన తీవ్రత తక్కువగా ఉన్నప్పుడు ఈ సంస్థలు సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొన్నాయి. పరిమిత బ్యాంకింగు మౌలిక సదుపాయాలు ఉన్నప్పటికీ అది ఆర్థిక అభివృద్ధికి తగినంతగా మద్దతు ఇవ్వలేకపోయింది. నేటికీ ఉన్న దూసాను కొరియా ఎలక్ట్రికు పవరు కార్పొరేషను వంటి పెద్ద కొరియా (దక్షిణ కొరియా) కంపెనీలు సామ్రాజ్య కాలంలోనే ఉద్భవించాయి.[43]
అయినప్పటికీ కొరియా సామ్రాజ్యం మంచి ఆర్థిక వృద్ధిని సాధించగలిగింది. 1900లో కొరియా సామ్రాజ్యం తలసరి జీడీపీ $850గా ఉంది. ఇది ప్రపంచంలో 26వ అత్యధికం, ఆసియాలో 2వ అత్యధికం.[44]
కొరియా సామ్రాజ్యం ఆర్థిక పురోగతి, హయాషి గోన్సుకే ఆవోకి షుజోకు పంపిన ఒక రహస్య నివేదికలో ప్రతిబింబించింది. ఇది కొరియా సామ్రాజ్యం ప్రపంచ వేదిక మీద ఒక ఆర్థిక భాగస్వామిగా మారుతోందని సూచించింది.[45]
కొరియా సామ్రాజ్య కాలం ఆధునిక కంపెనీలు స్థాపించబడిన కాలం. కొరియా సామ్రాజ్యం ప్రారంభంలో ఆన్ గ్యోంగు-సు, యున్ చి-హో, యి చే-యోన్ వంటి గేహ్వా పార్టీ అధికారులు కంపెనీల స్థాపనకు నాయకత్వం వహించారు. అయితే గోజోంగు నిరంకుశ ప్రభుత్వం స్థాపించబడిన తర్వాత చక్రవర్తికి సన్నిహితంగా ఉన్న యి యోంగ్-ఇక్, మిన్ యంగ్-హ్వాన్, యి యున్-యోంగు వంటి వారు కంపెనీల స్థాపన మీద అత్యంత ఆసక్తి కనబరిచారు. [46]
1895–1905 కాలంలో కొరియా సామ్రాజ్యం పన్ను ఆదాయం: [47]
| సంవత్సరం | 1895 | 1896 | 1897 | 1898 | 1899 | 1900 | 1901 | 1902 | 1903 | 1904 | 1905 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| పన్ను రాబడి మొత్తం (వోన్లలో) | 4,557,587 | 4,809,410 | 4,191,192 | 4,527,476 | 6,473,222 | 6,162,796 | 9,079,456 | 7,586,530 | 10,766,115 | 14,214,573 | 14,960,574 |
1895–1905 మధ్య కొరియా సామ్రాజ్యం యొక్క వార్షిక వ్యయం:[48]
| సంవత్సరం | 1895 | 1896 | 1897 | 1898 | 1899 | 1900 | 1901 | 1902 | 1903 | 1904 | 1905 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| వన్లలో వార్షిక వ్యయం మొత్తం | 3,244,910 | 5,144,531 | 3,967,647 | 4,419,432 | 6,128,229 | 5,558,972 | 8,020,151 | 6,932,037 | 9,697,371 | 12,370,795 | 12,947,624 |
దౌత్య సంబంధాలు
[మార్చు]
Japan: 1876–1910
అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు: 1882–1905
Germany: 1883–1905
United Kingdom: 1883–1905
Russia: 1884–1905
Italy: 1884–1905
France: 1886–1905
Austria-Hungary: 1892–1905
Belgium: 1901–1905
డెన్మార్క్: 1902–1905
చిత్రమాలిక
[మార్చు]-
చిహ్నం
-
రాజ చిహ్నం
-
సియోల్లోని పాత రష్యన్ రాయబార కార్యాలయ భవనంలో ఒక భాగం. 1896లో, రాజు గోజోంగ్ మరియు యువరాజు జియోంగ్బోక్ ప్యాలెస్ నుండి పారిపోయి సియోల్లోని రష్యన్ రాయబార కార్యాలయంలో ఆశ్రయం పొందారు.
-
1900లో, పాశ్చాత్య దుస్తులు కొరియా పౌర అధికారులకు అధికారిక యూనిఫాంగా మారాయి. కొన్ని సంవత్సరాల తరువాత, కొరియా పోలీసులందరూ ఆధునీకరించిన యూనిఫాంలు ధరించాలని ఆదేశించబడింది.
-
కొరియన్ సామ్రాజ్యం కాలంలో కరెన్సీ బ్యూరో అధిపతి అయిన యి యోంగు-ఇక్
-
1903లో సియోలులో ఒక స్ట్రీటుకారు
-
హాన్సియోంగు ఎలక్ట్రికు కంపెనీ ప్రధాన కార్యాలయం
-
1904లో రష్యా-జపాన్ యుద్ధం సమయంలో సియోల్ గుండా కవాతు చేస్తున్న జపనీసు పదాతిదళం
-
యి బియోమ్-జిన్, ఒక అధికారి, తరువాత జపనీయులకు వ్యతిరేకంగా స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. ఆయన 1907లో గోజోంగ్ చేత హేగ్కు పంపబడిన రహస్య దూతలకు మద్దతు ఇచ్చాడు.
-
1907లో చక్రవర్తి గోజోంగు చేత హేగుకు పంపబడిన ముగ్గురు రహస్య దూతలు, యి జౌన్, యి సాంగ్-సియోలు, యి వి-జోంగు (మరింత సమాచారం కోసం, చూడండి హేగు రహస్య దూతల వ్యవహారం)
-
చక్రవర్తి హోదాలో గోజోంగు ఉపయోగించిన స్టాంపు ప్రతిరూపం
జనరంజక సంస్కృతిలో
[మార్చు]- 1904లో జార్జి ఏడ్, గుస్తావు లూడర్సు రాసిన అమెరికన్ హాస్య ఒపెరా, ది షో-గన్, కొరియా సామ్రాజ్యంలో నేపథ్యంగా ఉంటుంది.[49][50][51]
- 2018 దక్షిణ కొరియా టీవీ సిరీస్, మిస్టరు సన్షైను, కొరియా సామ్రాజ్యం చివరి రోజులలో నేపథ్యంగా ఉంటుంది. * 2018 దక్షిణ కొరియా టీవీ సిరీస్, ది లాస్ట్ ఎంప్రెస్, ఒక ప్రత్యామ్నాయ వాస్తవికతలో ఆధునిక కొరియా సామ్రాజ్యాన్ని, దాని పతనానికి దారితీసే రాజకుటుంబం యొక్క ఒక చీకటి రహస్యంతో పాటుగా చిత్రిస్తుంది.[52]
- 2020 దక్షిణ కొరియా టీవీ సిరీసు, ది కింగ్: ఎటర్నల్ మొనార్కు, ఆధునిక ప్రపంచంలో కొరియా సామ్రాజ్యం ఉనికిలో కొనసాగే ఒక ప్రత్యామ్నాయ వాస్తవికతలో జరుగుతుంది.[53]
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]- కొరియా చక్రవర్తుల జాబితా
- కొరియా రాజకుటుంబం
- జోసెయోను
- నమ్డేమును యుద్ధం
- కొరియా సామ్రాజ్య జాతీయ గీతం
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ 권태환 신용하 (1977). 조선왕조시대 인구추정에 관한 일시론 (in కొరియన్).
- ↑ Passport of Korean Empire from National Museum of Korean Contemporary History
- ↑ 3.0 3.1 3.2 1) 청일전쟁 이후 동아정세의 변화. Korean History (New ed.).
- ↑ Yi 2012, pp. 189–190.
- ↑ 2) 고종의 황제즉위식. Korean History (New ed.).
- ↑ 조선왕조실록. Veritable Records of the Joseon Dynasty. Retrieved 2022-06-02.
- ↑ Yi 2012, p. 187.
- ↑ 2) 열국의 승인. Korean History (New ed.).
- ↑ Yi 2012, pp. 193–196.
- ↑ 10.0 10.1 10.2 10.3 10.4 대한제국(大韓帝國). Encyclopedia of Korean Culture. Retrieved 2022-06-03.
- ↑ Hulbert 1906, pp. 161–163.
- ↑ 1) 만민공동회의 성립. Korean History (New ed.).
- ↑ (1) 군제개혁의 방향. Korean History (New ed.).
- ↑ 2) స్వాతంత్ర్య సంఘం·ప్రజా ఉమ్మడి సభ యొక్క బలవంతపు రద్దు. కొరియన్ చరిత్ర (కొత్త ed.).
- ↑ 15.0 15.1 15.2 15.3 광무개혁(光武改革). Encyclopedia of Korean Culture. Retrieved 2022-06-05.
- ↑ 한국사데이터베이스. db.history.go.kr. Retrieved 2022-06-20.
- ↑ 1) 양전사업의 추진 배경과 목적. Korean History (New ed.).
- ↑ "Russia's Intentions in Corea". The New York Times (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 1896-02-18. ISSN 0362-4331. Retrieved 2022-06-19.
- ↑ Clark, Christopher (2012-09-27). The Sleepwalkers: How Europe Went to War in 1914 (in ఇంగ్లీష్). Penguin Books Limited. p. 176. ISBN 978-0-7181-9295-2.
- ↑ Hulbert 1904, p. 77.
- ↑ (1) 러일전쟁과 한국주차군의 탄생. Korean History (New ed.). Retrieved 2022-06-20 – via contents.history.go.kr.
- ↑ Nahm 1985, p. 9.
- ↑ 23.0 23.1 Nahm 1985, p. 10.
- ↑ Kim 2006, p. 239.
- ↑ 을사조약(乙巳條約). Encyclopedia of Korean Culture. Retrieved 2022-06-10.
- ↑ 한국사데이터베이스. db.history.go.kr. Retrieved 2022-06-14.
- ↑ 통감부(統監府). Encyclopedia of Korean Culture. Retrieved 2022-06-10.
- ↑ 1) 밀사파견 외교의 전개. Korean History (New ed.).
- ↑ 을사늑약. terms.naver.com (in కొరియన్). Retrieved 2022-06-14.
- ↑ 을사조약반대운동(乙巳條約反對運動). Encyclopedia of Korean Culture. Retrieved 2022-06-14.
- ↑ 빌헬름 2세는 고종을 '왕' 아닌 '황제'로 칭했다. JoongAng Ilbo (in కొరియన్). 2009-09-29. Retrieved 2022-06-20.
- ↑ "KOREA REPUDIATES TREATY.; Emperor Wires to Mr. Hulbert That Japan Obtained It by Force". The New York Times (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 1905-12-13. ISSN 0362-4331. Retrieved 2022-06-20.
- ↑ 33.0 33.1 헤이그특사사건(─特使事件). Encyclopedia of Korean Culture. Retrieved 2022-06-20.
- ↑ 34.0 34.1 "Front Page 4 – No Title; Attempt to Murder Ministers. Korean Regiment Disarmed. Crown Prince Now Emperor". The New York Times (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 1907-07-21. ISSN 0362-4331. Retrieved 2022-06-20.
- ↑ 한일신협약(韓日新協約). Encyclopedia of Korean Culture. Retrieved 2022-06-20.
- ↑ 군대해산(軍隊解散). Encyclopedia of Korean Culture (in కొరియన్). Retrieved 2023-04-11.
- ↑ 정미의병(丁未義兵). Encyclopedia of Korean Culture. Retrieved 2022-06-20.
- ↑ 남한폭도 대토벌작전(南韓暴徒 大討伐作戦). Encyclopedia of Korean Culture. Retrieved 2022-06-20.
- ↑ Kim 1962, pp. 54–55.
- ↑ 한일합병(韓日合倂). Encyclopedia of Korean Culture. Retrieved 2022-06-20.
- ↑ Seth, Michael J. (2010-10-16). A History of Korea: From Antiquity to the Present (in ఇంగ్లీష్). Rowman & Littlefield Publishers. ISBN 978-0-7425-6717-7.
- ↑ Keltie 1900, p. 791.
- ↑ Chu, Zin-oh. 독립협회와 대한제국의 경제정책 비 연구 (PDF). Retrieved 30 January 2022.
- ↑ "Countries Compared by Economy > GDP per capita in 1900. International Statistics at NationMaster.com". www.nationmaster.com. Retrieved 2022-01-30.
- ↑ 배, 영대 (2017-12-03). 1901년 서울은 이미 서양인도 감탄한 '근대적 대도시'. JoongAng Ilbo (in కొరియన్). Retrieved 2022-02-19.
- ↑ (3) 상회사의 설립주체. Korean History (New ed.).
- ↑ 한국사데이터베이스. db.history.go.kr. Retrieved 2022-03-12.
- ↑ 한국사데이터베이스. db.history.go.kr. Retrieved 2022-03-12.
- ↑ "గుస్తావ్ లూడర్స్ – బ్రాడ్వే నటీనటులు & సిబ్బంది | IBDB". www.ibdb.com.
- ↑ "ది షో-గన్".
- ↑ "ది షో-గన్ – ఒక 1904 బ్రాడ్వే హాస్య ఒపెరా | పోస్ట్కార్డ్ హిస్టరీ". 12 ఆగస్టు 2021.
- ↑ [왜냐면] '미스터 션샤인'과 구한말 한미관계 왜곡 / 최형익. Hankyoreh. 2018-08-20.
- ↑ "The King: Eternal Monarch". Seoul Broadcasting System. Retrieved November 26, 2024.
ఉల్లేఖన లోపం: "lower-alpha" అనే గ్రూపులో <ref> ట్యాగులు ఉన్నాయి గానీ, దానికి సంబంధించిన <references group="lower-alpha"/> ట్యాగు కనబడలేదు
- CS1 uses కొరియన్-language script (ko)
- CS1 కొరియన్-language sources (ko)
- Articles containing Korean-language text
- Pages using infobox country or infobox former country with the flag caption or type parameters
- Pages using infobox country or infobox former country with the symbol caption or type parameters
- మూలాల లోపాలున్న పేజీలు