కొలాబా
కొలాబా
కొలాబా | |
|---|---|
  కొలాబా | |
| Coordinates: 18°55′N 72°49′E / 18.91°N 72.81°E | |
| దేశం | భారతదేశం |
| రాష్ట్రం | మహారాష్ట్ర |
| జిల్లా | ముంబై నగర జిల్లా |
| నగరం | ముంబై |
| జోన్ | 1 |
| వార్డ్ | A |
| ప్రభుత్వం | |
| • రకం | మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ |
| • సంస్థ | బృహన్ముంబై మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ (BMC) |
| ఎత్తు | 4 మీ (13 అ.) |
| భాషలు | |
| • అధికారిక | మరాఠీ |
| కాల మండలం | UTC+5:30 (IST) |
| పిన్ కోడ్ | 400005[1] |
| Area code | 022 |
| Vehicle registration | MH 01 |
| లోక్సభ నియోజకవర్గం | ముంబై దక్షిణ లోక్సభ నియోజకవర్గం |
| విధానసభ నియోజకవర్గం | కొలాబా విధానసభ నియోజకవర్గం |
| పౌర సంస్థ | BMC |
కొలాబా భారతదేశంలోని ముంబై నగరంలోని ఒక ప్రాంతం. ఇది ముంబైలోని నాలుగు ద్వీపకల్పాలలో ఒకటి. మిగిలిన మూడు ద్వీపకల్పాలు వోర్లీ, బాంద్రా, మలబార్ హిల్. 16వ శతాబ్దంలో పోర్చుగీసు పాలన సమయంలో ఈ ద్వీపాన్ని "కొల్భాట్" (Kolbhat) అని పిలిచేవారు. 17వ శతాబ్దం చివరలో బ్రిటిష్ ఈ ప్రాంతాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్న తరువాత దీనిని "కొలియో" (Kolio) అని కూడా పిలిచారు.[మూలం అవసరం]
చరిత్ర
[మార్చు]
"కొలాబా" అనే పేరు "కొలభట్" అనే పదం నుండి వచ్చింది. ఇది ఈ ద్వీపాల స్థానిక ప్రజలు అయిన కోళీలు మాట్లాడే భాషలోని పదం.[2] ప్రస్తుతం కొలాబాగా ఉన్న ప్రాంతం మొదట రెండు ద్వీపాలుగా ఉండేది: కొలాబా, చిన్న కొలాబా (లేదా ఓల్డ్ ఉమెన్స్ ఐలాండ్). కొలాబా ద్వీపం ముంబై ఏడు ద్వీపాలులో ఒకటి, ఇది పోర్చుగీసుల ఆధీనంలో ఉండేది.
పోర్చుగీసులు ఈ భూములను కాంబే సుల్తానేట్ నుండి వసాయి ఒప్పందం (1534) ద్వారా పొందారు. తరువాత 1661లో పోర్చుగల్, ఇంగ్లాండ్ చార్ల్స్ II, క్యాథరిన్ ఆఫ్ బ్రగాంజా వివాహ సమయంలో ఈ ద్వీపాలను వరకట్నంగా ఇంగ్లాండ్కు ఇచ్చింది. అయితే గోవా, ముంబైలోని పోర్చుగీసు అధికారులు ఈ బదిలీకి తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు, పలు సంవత్సరాలు ఈ బదిలీని ఆలస్యం చేశారు. ఈ సమయంలో ఇంగ్లీష్ ప్రతినిధులు అంజెదీవా ద్వీపంలో నిర్బంధంలో ఉన్నారు.
ఈ పరిస్థితిపై అసంతృప్తి చెందిన చార్ల్స్ II, ఈ భూములను బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి తక్కువ వార్షిక అద్దెకు ఇచ్చాడు. 1675లో జెరాల్డ్ ఆంగియర్, సూరత్లోని ఇంగ్లీష్ వాణిజ్య స్థావరాధ్యక్షుడు, రెండవ గవర్నర్, కంపెనీ తరఫున కొలాబా, ఓల్డ్ ఉమెన్స్ ఐలాండ్ ను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.
అయితే పోర్చుగల్ చిన్న కొలాబా ద్వీపాన్ని ఇంకా కొన్ని దశాబ్దాల పాటు తమ ఆధీనంలో ఉంచి, సుమారు 1762లో ఇంగ్లాండ్కు అప్పగించింది. అయితే ఆ ద్వీపంలో ఉన్న ఒక ఇంటిపై పోర్చుగల్ యాజమాన్యం కొనసాగింది. ఆ ఇల్లు ప్రస్తుతం "బ్లెస్డ్ సాక్రమెంట్ చాపెల్"గా ప్రసిద్ధి చెందింది. గోవాలోని పోర్చుగీసు ప్రభుత్వం ఈ ఇంటిని డమన్ బిషప్ కు నివాసంగా ఇచ్చింది. తరువాత ఈ చాపెల్పై హక్కు కోసం ప్రోపగాండా ఫిడే పార్టీ ప్రయత్నించినప్పటికీ, కోర్టు తీర్పు ప్రకారం ఆ ఇల్లు పోర్చుగల్ ప్రభుత్వానికి చెందినదేనని నిర్ణయించి, ఆ పార్టీని అక్కడి నుండి తొలగించారు.
_-_Copy.jpg)
1743లో బ్రిటిష్ కొలాబాను సంవత్సరానికి రూ. 200 అద్దెకు రిచర్డ్ బ్రౌటన్ కు ఇచ్చారు,, 1764లో ఆ లీజును పునరుద్ధరించారు.[4] 1796 నాటికి కొలాబా ఒక సైనిక కంటోన్మెంట్గా మారింది. ఈ ప్రాంతం వివిధ రకాల చేపల కోసం ప్రసిద్ధి చెందింది – బొంబిల్ (బాంబే డక్), రావాస్, హల్వా, అలాగే తాబేళ్లు, పీతలు, రొయ్యలు, లాబ్స్టర్లు.
1826లో "అపర్ కొలాబా"గా పిలిచే ప్రాంతంలో ఒక వాతావరణ పరిశీలనా కేంద్రం (Colaba Observatory) స్థాపించబడింది. 1838లో కొలాబా కాజ్వే పూర్తయింది, దీని ద్వారా మిగిలిన ద్వీపాలు ఒకదానితో ఒకటి కలిశాయి. 1844లో కాటన్ గ్రీన్ వద్ద కాటన్ ఎక్స్చేంజ్ ప్రారంభమైన తరువాత, కొలాబా క్రమంగా ఒక వాణిజ్య కేంద్రంగా అభివృద్ధి చెందింది. దీనితో ఆ ప్రాంతంలో భూమి ధరలు పెరిగాయి. 1861, 1863లో కొలాబా కాజ్వే విస్తరించబడింది.
1872లో కొలాబా ఒక ప్రత్యేక మున్సిపల్ వార్డుగా ఏర్పడింది. 19వ శతాబ్దంలో "సిక్ బంగ్లాస్" (ప్రస్తుతం INHS Asviniగా ప్రసిద్ధి) నిర్మించబడ్డాయి. మొదటి ఆఫ్ఘాన్ యుద్ధం (1838) అనంతరం నిర్మించబడిన ఆఫ్ఘాన్ చర్చి నిర్మాణం 1847లో ప్రారంభమై, 1858లో ప్రతిష్ఠించబడింది. దీని గోపుర నిర్మాణం 1865లో పూర్తయింది.
1873లో స్టీర్న్స్ అండ్ కిట్టెరెడ్జ్ సంస్థ గుర్రాల ద్వారా నడిచే ట్రామ్ సేవలను ప్రారంభించింది. వారి కార్యాలయాలు కాజ్వే పశ్చిమ భాగంలో ఉండేవి, అక్కడ ఇప్పుడు ఎలక్ట్రిక్ హౌస్ ఉంది. 1875లో ద్వీపం దక్షిణ చివరలో "ప్రాంగ్స్ లైట్హౌస్" నిర్మించబడింది. అదే సంవత్సరంలో డేవిడ్ సోలోమన్ సాస్సూన్ భూసంస్కరణ ప్రాంతంలో సాస్సూన్ డాక్స్ నిర్మించాడు. BB&CI రైల్వే సంస్థ కొలాబా రైల్వే స్టేషన్ ను స్థాపించింది, ప్రస్తుతం ఆ స్థలంలో బధ్వార్ పార్కు ఉంది. కొలాబా అభివృద్ధి కారణంగా స్థానిక కోళీలు ద్వీపం అంచులకు తరలించబడ్డారు.
ముంబై సిటీ ఇంప్రూవ్మెంట్ ట్రస్ట్ కొలాబా పశ్చిమ తీరంలో సుమారు 90,000 square yards (75,000 m2) భూమిని పునర్నిర్మించింది. ప్రముఖ ముంబై నాయకులు, ఉదాహరణకు సర్ ఫిరోజ్ షా మెహతా , ఈ ప్రాజెక్టుకు వ్యతిరేకించారు, ఎందుకంటే ఇది భూమి ధరలను తగ్గిస్తుందని భావించారు. అయినప్పటికీ, ఈ పనులు కొనసాగి 1905లో పూర్తయ్యాయి. భూమి ధరలు తగ్గలేదు. 1906లో సముద్రతీరంలో ఒక రహదారి నిర్మించబడింది, దీన్ని ట్రస్ట్ సభ్యుడు T. W. కఫ్ పేరుమీదుగా "కఫే పెరేడ్" అని పేరు పెట్టారు.
ప్రస్తుత కాలం
[మార్చు].jpg)
గేట్వే ఆఫ్ ఇండియా, ఆర్ట్ డెకో శైలిలోని రీగల్ థియేటర్ , కేఫేలు , అలాగే తాజ్ మహల్ పాలెస్ అండ్ టవర్, రాయల్ బాంబే యాచ్ క్లబ్, బడేమియా రెస్టారెంట్, బాగ్దాది రెస్టారెంట్, అలాగే అనేక ఆధునిక పబ్లు, రెస్టారెంట్లు, క్లబ్లు ఈ ప్రాంతానికి ప్రత్యేక వాతావరణాన్ని అందిస్తున్నాయి.
దక్షిణ చివరలో ఒక సైనిక కంటోన్మెంట్ ఉంది, ఇందులో పునర్నిర్మించిన భూమిపై నిర్మించిన పెద్ద నేవీ నగర్ ప్రాంతం కూడా ఉంది. కంటోన్మెంట్ పాత భాగాలు పెద్ద చెట్లతో నిండిన ఖాళీ ప్రదేశాలను కలిగి ఉన్నాయి, ఇవి ఈ కిక్కిరిసిన ప్రాంతంలో మిగిలిన కొద్దిపాటి పచ్చదనాన్ని సూచిస్తాయి. నేవీ నగర్ మధ్యలో భారతదేశంలోని ప్రముఖ శాస్త్రీయ సంస్థలలో ఒకటైన టాటా ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫండమెంటల్ రీసెర్చ్ (TIFR) ఉంది.
కొలాబా అత్యుత్తమ బుటిక్ దుకాణాలు, నకిలీ వినియోగ వస్తువుల కోసం ప్రసిద్ధి చెందింది,, పర్యాటకులకు అత్యంత ఆకర్షణీయమైన ప్రదేశంగా ఉంది. ప్రముఖ నివాసితులలో రతన్ టాటా, అనిల్ అంబానీ, రవిశాస్త్రి ఉన్నారు. "కాజ్వే"గా ప్రసిద్ధి చెందిన కొలాబా కాస్ వే లో బ్రేస్లెట్లు, సుగంధ ద్రవ్యాలు, బట్టలు, గడియారాలు, DVDలు, CDలు వంటి అనేక వస్తువులు లభిస్తాయి. ఇది పాత ఇంగ్లీష్ శైలి ఆకర్షణను, ఆధునిక భావనను కలగలిపిన ప్రదేశం. కొలాబా ముంబై యొక్క కళా కేంద్రంగా కూడా పేరుపొందింది, ఎందుకంటే ప్రధాన గ్యాలరీలు, మ్యూజియంలు ఈ ప్రాంతంలో లేదా సమీపంలో ఉన్నాయి.[5] 2020 వరకు కూడా ప్రభుత్వం ఈ ప్రాంతంలోని వలసకాలపు నిర్మాణాలను సంరక్షించడంలో విజయవంతమైంది.
కొలాబాలో కూపరేజ్ ఫుట్బాల్ గ్రౌండ్ కూడా ఉంది.
రవాణా
[మార్చు]సమీప రైల్వే స్టేషన్లు:
- చర్చిగేట్
- ఛత్రపతి శివాజీ టెర్మినస్ రైల్వే స్టేషను (CSMT, పూర్వం విక్టోరియా టెర్మినస్)
గ్యాలరీ
[మార్చు]-
Colaba Causewayలో Metro House వద్ద Café Mondegar -
కొలాబా అపార్ట్మెంట్లు
నవంబర్ 2008 ఉగ్రదాడులు
[మార్చు]2008 నవంబర్ 26న కొలాబా, పరిసర ప్రాంతాల్లో అనేక ప్రదేశాలలో ఉగ్రదాడులు జరిగాయి. ముఖ్యంగా తాజ్ మహల్ ప్యాలస్ అండ్ టవర్, లియోపోల్డ్ కేఫే, మరైన్ డ్రైవ్, ముంబై ఛాబాద్ హౌస్ వద్ద ఈ దాడులు చోటుచేసుకున్నాయి. ఈ దాడులలో 100 మందికి పైగా మరణించగా, భారీ ఆస్తి నష్టం సంభవించింది.
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]మూలాలు
[మార్చు]
- ↑ "పిన్ కోడ్ : కొలాబా, ముంబై". indiapincodes.net. Retrieved 9 February 2015.
- ↑ "Google Groups". bbs.keyhole.com. Retrieved 18 August 2017.[permanent dead link]
- ↑ Clutterbuck, G W (1889). "A Sketch of the Mission in Bombay". Wesleyan-Methodist Magazine: 199. Retrieved 3 November 2015.
- ↑ Gupta, Sourendu (28 October 1999). "Colaba, Cuffe Parade and Navy Nagar: Mumbai/Bombay pages". theory.tifr.res.in. Retrieved 18 August 2017.
- ↑ "Colaba: Latest News, Videos and Photos - Times of India". The Times of India. Retrieved 18 August 2017.