కొల్లూరు గనులు

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search

తెలుగు నాటిలో కృష్ణా నదీ తీరమున గల పరిటాల గ్రామం సమీపములో కొల్లూరు గనులున్నాయి. ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి గాంచిన వజ్రాలు ఇచ్చట లభించాయి. ఆంధ్ర దేశానికి రత్నగర్భ అను పేరు కొల్లూరు గనుల వల్ల సార్థకమయ్యింది. ప్రఖ్యాత వజ్ర వ్యాపారి జాన్ బాప్టిస్ట్ టావర్నియర్ కొల్లూరు, పరిటాల గనులు సందర్శించాడు[1] ఈ ప్రాంత నదీ గర్భంలో రంగురాళ్ళవేట ఇప్పటికీ కొనసాగుతోంది.[2][3][4].

వజ్ర సంపద[మార్చు]

గోలకొండ సంస్థానములో పనిచేసిన పారశీకుడు మీర్ జుంలా పరిటాల-కొల్లూరు గనులనుండి చాల వజ్రాలు వెలికి దీయించి సుల్తాను పరం చేశాడు. వజ్రవ్యాపారులు టావర్నియర్, విలియం మెథోల్డ్ మున్నగు వారు కొల్లూరు గనులు సందర్శించి అచటి ప్రాభవము గురించి వివరముగా వ్రాశారు. క్రీ. శ. 1618లో 60,000మంది పనివారు బండ్లకొద్దీ వజ్రాలు వెలికి తీసేవారని వ్రాయబడింది[5].

కొల్లూరు గనులలో దొరికిన విశ్వ విఖ్యాత వజ్రాలు:

  • కోహినూరు వజ్రము - Kohinoor (186ct) - British Crown Jewels, London
  • మహా మొగల్ - The Great Mogul (787ct) - Lost after Nadir Shah sacked Delhi
  • పిట్ వజ్రం - The Pitt or Regent (410ct) - Apollo Gallery, Louvre Museum, Paris
  • ఆర్లాఫ్ వజ్రం - The Orloff (300 ct) - Diamond Treasury, Kremlin, Moscow
  • నిజాం వజ్రం - The Nizam (440ct) - Nizam's Treasury, Hyderabad
  • హోప్ వజ్రం - The Hope (67ct) - Smithsonian Instituion, Washington
  • గోల్కొండ వజ్రం The Golconda (135ct) - Dunklings Jewellers, Melbourne, Australia.
  • కొల్లూరు వజ్రం - Kolluru (63ct) - Purchased by Tavernier and unknown location
ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర రచయిత సురవరం ప్రతాపరెడ్డి అను గ్రంథము లో............ ఇలా ఉంది.

తెనుగుసీమ మొత్తము భారత దేశములో వజ్రాలగని యని ప్రఖ్యాతి పొందెను. గోలకొండరత్నాలు అని యూరోపునందంతటను మారుమ్రోగిపోయెను. కాని నిజముగా గోలకొండ పట్టణము చుట్టును ఎక్కడా రత్నాలు లేకుండెను. గోలకొండ నుండి దక్షిణముగా అయిదు దినాలు ప్రయాణము చేసినచో కృష్ణా తీరములో రావులకొండ అనేతావున వజ్రాలగని యుండెనని ఆ కాలమందు సంచారము చేసిన టావర్నియర్ అనే తెల్లవాడు వ్రాసినాడు. అప్పు డందు 60,000 మంది గనిలో పనిచేయుచుండిరనియు వ్రాసినారు. కృష్ణాతీరములో కొల్లూరు అనేతావున రత్నాలగని క్రీ.శ. 1534 లో కనిపెట్టిరి. అక్కడనే కోహినూరు వజ్రం దొరికెను. ఈ కొల్లూరు ప్రఖ్యాతి ఎక్కువై ఒక శతాబ్దములోనే అచ్చటి గనులు మూతబడెను. అప్పటి వైభవమును తర్వాత శైథిల్యమును గూర్చి జనులలో ఒక చిత్రమగు కథ బయలుదేరెను. 'కొల్లూరు పట్నము వలె వెలిగిపోయింది.' అని సామెతగా అనెదరు. దానిపై పుట్టిన కథ యేమనగా :-

కొల్లూరు పట్టణములో ఒకదేవుడు వెలిసెను. ప్రతి జనుడు ధాన్యమును తన మూత్రములో తడిపి ఆ దేవతా విగ్రహముపై వేసిన అవన్నీ రత్నాలై రవ్వ లవుచుండెనట. అందరును ఆ క్రియను చేయుచు మేడలు కట్టిరి. ఆ పట్టణములో ఒక పేద బాప డుండెను. అందరివలె నీవును చేసి సుఖపడరాదా అని అతనిభార్య తొందరపెట్టుచుండెను. ఏమైననుకాని నేనా తుచ్చపుపని చేసి అపచారము చేయనని అ శిష్టు డనుచుండెను. ఒకనాటి మద్యరాత్రి మరొక వృద్ధ బ్రాహ్మణు డా పేదబాపని కుటుంబ సహితముగా పట్టణము బయటకు పిలుచుకొని పోయి అదిగో కొల్లూరుపట్టణ వైభవము చూడు అని ధగద్ధగితముగా మండుచుండే పట్టణమును వారికి చూపి మాయమయ్యెనట. అది కొల్లూరు పట్టణం వలె వెలిగినది అనేకథ. ఆ కథ నిజముగా ఈ వజ్రాలగనికి సంబంధించినదని పైననే కనబడుచున్నది.

మూలాలు[మార్చు]

  1. జాన్ బాప్టిస్ట్ టావర్నియర్, Travels in India, 1676, Paris, p. 56; https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.371485%7Caccessdate=1 December 2014}}
  2. "LARGE AND FAMOUS DIAMONDS". Archived from the original on 2008-05-17. Retrieved 2009-02-16.
  3. India Before Europe, C.E.B. Asher and C. Talbot, Cambridge University Press, 2006, ISBN 0521809045, p. 40
  4. A History of India, Hermann Kulke and Dietmar Rothermund, Edition: 3, Routledge, 1998, p. 160; ISBN 0415154820
  5. Deccan Heritage, H. K. Gupta, A. Parasher and D. Balasubramanian, Indian National Science Academy, 2000, p. 144, Orient Blackswan, ISBN 8173712859