కోపర్నిషియం

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
కోపర్నిషియం,  112Cn
సాధారణ ధర్మములు
ఉచ్ఛారణ /ˌkpərˈnɪsiəm/ (KOH-pər-NISS-ee-əm)
ద్రవ్యరాశి సంఖ్య 285 (అధిక స్థిరత్వ ఐసోటోపు)
ఆవర్తన పట్టికలో కోపర్నిషియం
Hydrogen (diatomic nonmetal)
Helium (noble gas)
Lithium (alkali metal)
Beryllium (alkaline earth metal)
Boron (metalloid)
Carbon (polyatomic nonmetal)
Nitrogen (diatomic nonmetal)
Oxygen (diatomic nonmetal)
Fluorine (diatomic nonmetal)
Neon (noble gas)
Sodium (alkali metal)
Magnesium (alkaline earth metal)
Aluminium (post-transition metal)
Silicon (metalloid)
Phosphorus (polyatomic nonmetal)
Sulfur (polyatomic nonmetal)
Chlorine (diatomic nonmetal)
Argon (noble gas)
Potassium (alkali metal)
Calcium (alkaline earth metal)
Scandium (transition metal)
Titanium (transition metal)
Vanadium (transition metal)
Chromium (transition metal)
Manganese (transition metal)
Iron (transition metal)
Cobalt (transition metal)
Nickel (transition metal)
Copper (transition metal)
Zinc (transition metal)
Gallium (post-transition metal)
Germanium (metalloid)
Arsenic (metalloid)
Selenium (polyatomic nonmetal)
Bromine (diatomic nonmetal)
Krypton (noble gas)
Rubidium (alkali metal)
Strontium (alkaline earth metal)
Yttrium (transition metal)
Zirconium (transition metal)
Niobium (transition metal)
Molybdenum (transition metal)
Technetium (transition metal)
Ruthenium (transition metal)
Rhodium (transition metal)
Palladium (transition metal)
Silver (transition metal)
Cadmium (transition metal)
Indium (post-transition metal)
Tin (post-transition metal)
Antimony (metalloid)
Tellurium (metalloid)
Iodine (diatomic nonmetal)
Xenon (noble gas)
Caesium (alkali metal)
Barium (alkaline earth metal)
Lanthanum (lanthanide)
Cerium (lanthanide)
Praseodymium (lanthanide)
Neodymium (lanthanide)
Promethium (lanthanide)
Samarium (lanthanide)
Europium (lanthanide)
Gadolinium (lanthanide)
Terbium (lanthanide)
Dysprosium (lanthanide)
Holmium (lanthanide)
Erbium (lanthanide)
Thulium (lanthanide)
Ytterbium (lanthanide)
Lutetium (lanthanide)
Hafnium (transition metal)
Tantalum (transition metal)
Tungsten (transition metal)
Rhenium (transition metal)
Osmium (transition metal)
Iridium (transition metal)
Platinum (transition metal)
Gold (transition metal)
Mercury (transition metal)
Thallium (post-transition metal)
Lead (post-transition metal)
Bismuth (post-transition metal)
Polonium (post-transition metal)
Astatine (metalloid)
Radon (noble gas)
Francium (alkali metal)
Radium (alkaline earth metal)
Actinium (actinide)
Thorium (actinide)
Protactinium (actinide)
Uranium (actinide)
Neptunium (actinide)
Plutonium (actinide)
Americium (actinide)
Curium (actinide)
Berkelium (actinide)
Californium (actinide)
Einsteinium (actinide)
Fermium (actinide)
Mendelevium (actinide)
Nobelium (actinide)
Lawrencium (actinide)
Rutherfordium (transition metal)
Dubnium (transition metal)
Seaborgium (transition metal)
Bohrium (transition metal)
Hassium (transition metal)
Meitnerium (unknown chemical properties)
Darmstadtium (unknown chemical properties)
Roentgenium (unknown chemical properties)
Copernicium (transition metal)
Ununtrium (unknown chemical properties)
Flerovium (post-transition metal)
Ununpentium (unknown chemical properties)
Livermorium (unknown chemical properties)
Ununseptium (unknown chemical properties)
Ununoctium (unknown chemical properties)
Hg

Cn

(Uhq)
రోయెంట్‌జీనియంకోపర్నిషియంనిహోనియం
పరమాణు సంఖ్య (Z) 112
గ్రూపు గ్రూపు 12
పీరియడ్ పీరియడ్ 7
బ్లాకు d-బ్లాకు
ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసం [Rn] 5f14 6d10 7s2 (ఊహించినది)[1]
ప్రతీ కక్ష్యలో ఎలక్ట్రానులు
2, 8, 18, 32, 32, 18, 2 (ఊహించినది)
భౌతిక ధర్మములు
STP వద్ద స్థితి తెలియదు
మరుగు స్థానం 357+112
−108
 K ​(84+112
−108
 °C, ​183+202
−194
 °F)[2]
సాంద్రత (గ.ఉ వద్ద) 23.7 g/cm3 (ఊహించినది)[1]
పరమాణు ధర్మములు
ఆక్సీకరణ స్థితులు 4, 2, 1, 0 (ఊహించినది)[1][3][4]
శక్తులు
  • 1st: 1154.9 kJ/mol
  • 2nd: 2170.0 kJ/mol
  • 3rd: 3164.7 kJ/mol
  • (more) (all estimated)[1]
పరమాణు వ్యాసార్థం empirical: 147 pm (ఊహించినది)[1][4]
సమయోజనీయ వ్యాసార్థం 122 pm (ఊహించినది)[5]
ఇతరములు
స్ఫటిక నిర్మాణం హెక్సాగోనల్ క్లోజ్-పాక్‌డ్ (hcp)
Hexagonal close-packed crystal structure for కోపర్నిషియం

(ఊహించినది)[6]
CAS సంఖ్య 54084-26-3
చరిత్ర
నామీకరణ చేసినవారు నికోలాస్ కోపర్నికస్ తరువాత
ఆవిష్కరణ Gesellschaft für Schwerionenforschung (1996)
కోపర్నిషియం ముఖ్య ఐసోటోపులు
ఐసో­టోప్ లభ్యత అర్థ­జీవిత­కాలం (t1/2) విఘ­టనం లబ్దం
285Cn syn 29 s α 9.15,9.03? 281Ds
285mCn ? syn 8.9 min α 8.63 281mDs ?
283Cn syn 4 s[7] 90% α 9.53,9.32,8.94 279Ds
10% SF
283mCn ?? syn ~7.0 min SF
| మూలాలు | in Wikidata


కోపర్నిషియం కృత్రిమ రసాయన మూలకం. దీని సంకేతం Cn మరియు పరమాణు సంఖ్య 112. ఇది రేడియోధార్మిక మూలకం. ఇది ప్రయోగశాలలో మాత్రమే సృష్టించబడుతుంది. దీని యొక్క స్థిరమైన ఐసోటోపు కోపెర్నిషియం-285 యొక్క అర్థ జీవిత కాలం సుమారు 29 సెకన్లు మాత్రమే. ఈ మూలకాన్ని 1996లో మొట్టమొదట జర్మనీలోని డార్మ్‌స్టార్ట్ వద్ద గల జి.ఎస్.ఐ హెల్మ్‌హోల్‌ట్‌జ్ సెంటర్ ఫర్ హెవీ అయాన్ రీసెర్చి విభాగం కనుగొన్నది. దీనికి ప్రముఖ ఖగోళ శాస్త్రవేత్త నికోలాస్ కోపర్నికస్ పేరుతో నామకరణం చేసారు.

మూలకాల ఆవర్తన పట్టిక లో కొపర్నిషియం డి-బ్లాకుకు చెందిన ట్రాన్స్ ఆక్టినైడ్ మూలకం. బంగారంతో చర్య జరిపేటప్పుడు చాలా అస్థిర లోహంగా మరియు గ్రూపు 12 మూలకంగా కనిపిస్తుంది. ఎంతగా అంటే అది ప్రామాణిక ఉష్ణోగ్రత మరియు పీడనం వద్ద వాయువుగా ఉంటుంది.

ఆవర్తన పట్టికలోని 12వ గ్రూపులోని సమజాత శ్రేణి మూలకాలైన జింకు, కాడ్మియం మరియు పాదరసం ల వలె కాకుండా అనేక ధర్మాలు భిన్నంగా ఉంటాయి. సాపేక్ష ప్రభావాలు కారణంగా, అది 7s ఎలక్ట్రాన్‌లకు బదులుగా 6d ఎలక్ట్రానులను ఇస్తుంది. కోపర్నీషియం యొక్క ఆక్సీకరణ స్థితి +4 గా గణించబడినది. ఇతర 12వ గ్రూపు మూలకాల కంటే దాని తటస్థ స్థితి నుండి కోపెర్నిషియం ను ఆక్సీకరణం చేయడం చాలా కష్టమని అంచనా వేయబడింది.

చరిత్ర[మార్చు]

ఆవిష్కరణ[మార్చు]

కోపర్నీషియం ను 1996 ఫిబ్రవరి 9 న మొట్టమొదటిసారి జర్మనీలోని డార్మ్‌స్టార్ట్ వద్ద గల జి.ఎస్.ఐ హెల్మ్‌హోల్‌ట్‌జ్ సెంటర్ ఫర్ హెవీ అయాన్ రీసెర్చి వద్ద సిగర్డ్ హాఫ్‌మాన్ వద్ద కనుగొన్నారు.[8] ఈ మూలకం అధిక త్వరణంతో ఉన్న జింకు-70 మూలక కేంద్రకాన్ని లెడ్-208 కేంద్రకాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకొని అధిక అయాన్ త్వరణకంతో తాడనం చేసినపుడు సృష్టించబడినది. ఈ మూలకం యొక్క ఏకపరమాణువు 277 ద్రవ్యరాశి సంఖ్యను కలిగి ఉంటుంది.[8]

208
82
Pb + 70
30
Zn → 278
112
Cn* → 277
112
Cn + 1
0
n

2000 మే నెలలో జి.ఎస్.ఐ సంస్థ కృత్రిమంగా కోపర్నిషియం-277 పరమాణువు సృష్టించడానికి మరలా ప్రయోగాన్ని చేసింది.[9][10] ఈ రసాయన చర్య జపాన్ పరిశోధనా సంస్థ "రైకెన్" చే మరలా చేయబడినది. జి.ఎస్.ఐ బృందం నివేదించిన విఘటన సమాచారం నిర్థారించేందుకు ఇతర కృత్రిమ పరమాణువులను సృష్టించేందుకు 2004 మరియు 2013 లలో వాయువుతో నింపిన రీకోయిల్ సెపరేటర్ వ్యవస్థనుపయోగించి అధిక భారలోహాలను కనుగొనేందుకు ఈ ప్రయోగాన్ని మరలా చేసారు. [11][12] ఈ పరిశోధన అంతకు ముందు 1971లో రష్యాలోని జాయింట్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఫర్ నూక్లియర్ రీసెర్చి లో 276Cn ను లక్ష్యంగా చేసుకొని చేసారు. కానీ విజయవంతం కాలేదు.[13]

అంతర్జాతీయ శుద్ధ మరియు అనువర్తిత రసాయనశాస్త్ర సంఘం (IUPAC)/IUPAC జాయింట్ వర్కింగ్ పార్టీ(JWP) కొపర్నిషియం జి.ఎస్.ఐ బృందం ద్వారా 2001[14] మరియు 2003[15] ఆవిష్కరించినట్లు దావా వేసింది. ఈ రెండు సందర్భాలలో నిర్ధారించేందుకు సరైన సాక్ష్యాలు లభించలేదు. ఇది ప్రాధమికంగా తెలిసిన రూథర్‌ఫర్డియం -261కేంద్రకం కు విరుద్ధమైన విఘటన సమాచారానికి సంబంధించినది. అయినప్పటికీ 2001 మరియు 2005 మధ్య జి.ఎస్.ఐ బృందం 248Cm(26Mg,5n)269Hs చర్యను అధ్యయనం చేసింది. దీని ఫలితంగా హాసియం-261 మరియు రూథర్‌ఫర్డియం-261 ల యొక్క విఘటన సమాచారాన్ని నిర్థారించగలిగింది. ఇప్పటి వరకు ఉన్న రూథర్‌ఫర్డియం-261 యొక్క సమాచారం ఒక ఐసోమెర్ కు సంబంధించినది.[16] ప్రస్తుతం కనుగొన్న సమాచారాన్ని రూథర్‌ఫర్డియం - 261m కు కేటాయించారు.

మే 2009 న JWP 112 పరమాణు సంఖ్యగలమూలకం యొక్క ఆవిష్కరణకు సంబంధించిన వాదనలను మరల అధికారికంగా ప్రకటించి, ఈ మూలకం యొక్క ఆవిష్కర్తలుగా జి.ఎస్.ఐ బృందాన్ని గుర్తించింది.[17] పుత్రికా కేంద్రకం యొక్క విఘటన ధర్మాలను నిర్థారించుటను ఆధారం చేసుకొని, అదే విధంగా జపాన్ లోని "రికెన్" సంస్థ చేసిన నిర్థారణ ప్రయోగాల మూలంగా ఈ నిర్ణయం తీసుకోవడం జరిగింది.[18]

ఈ మూలకం యొక్క అధిక భారమైన ఐసోటోపు 283Cn ను 238U(48Ca,3n)283Cn ఉష్ణ సంలీన ప్రక్రియ ద్వారా కృత్రిమంగా సృష్టించడానికి 1998 నుండి రష్యాలోని జాయింట్ ఇనిస్టీట్యూట్ ఫర్ నూక్లియర్ రీసెర్చ్ సంస్థ ద్వారా ప్రయోగాలు జరిగాయి. 283Cn లో ఎక్కువ పరమాణువులు స్వచ్ఛంద సంలీన ప్రక్రియ ద్వారా విఘటనం చెందుటను గమనించారు. అయినప్పటికీ 279Ds యొక్క ఆల్ఫావిఘటన శ్రేణి కనుగొనబడినది.

నామీకరణ[మార్చు]

a painted portrait of Copernicus
నికోలాస్ కోపర్నికస్, సూర్యకేంద్రక సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించిన శాస్త్రవేత్త.

పేర్లు పెట్టని, కనుగొనబడని మూలకాలకు మెండలీఫ్ నామీకరణ చేసిన విధంగా కోపర్నీషియం ను ఎకా-మెర్క్యురీ గా సుపరిచితం. 1979 లో IUPAC ఈ మూలకం యొక్క ఉనికి నిర్థారితమైనంత వరకు "అన్‌అన్‌బైయం" (సంకేతం: Uub) గా పిలవాలని సిఫార్సు చేసింది.[19] అయినప్పటికీ రసాయనశాస్త్ర సమాజం అన్ని స్థాయిలలో, తరగతి గదుల్లో, పుస్తకాలలో ఈ సిఫార్సులను పట్టించుకోకుండా ఈ మూలకానికి "మూలకం 112" గా పిలిచేవారు. దీని సంకేతాన్ని E112, (112) లేదా సూక్ష్మంగా 112 గా పిలిచేవారు. [1]

జి.ఎస్.ఐ బృందం ఈ మూలకాన్ని ఆవిష్కరించిన తరువాత IUPAC వారిని శాశ్వత నామం కోసం సలహా కోరింది.[18][20] 2009 జూలై 14 న ఆ బృందం ఈ ప్రపంచానికి మార్గనిర్దేశనం చేసిన "సూర్యకేంద్రక సిద్ధాంతం" ప్రతిపాదించిన ప్రసిద్ధ శాస్త్రవేత్త నికోలాస్ కోపర్నికస్ జ్ఞాపకార్థం "కోపర్నిషియం" పేరును సంకేతం Cp గా ప్రతిపాదించారు. [21]

ఈ నామీకరణ కోసం ఆరునెలల పాటు శాస్త్ర విజ్ఞాన సమాజంలో చర్చలు జరిగాయి.[22][23] యిదివరకు ఉన్న మూలకం "కాస్సియోపెరియం"( ప్రస్తుతం లుటీషియం) కు ఇదే సంకేతం Cp ఉన్నట్లు గుర్తించారు.[24][25] ఈ కారణంగా IUPAC సంస్థ Cp అనే సంకేతాన్ని అంగీకరించలేదు. తరువాత జి.ఎస్.ఐ బృందం ఈ మూలక సంకేతాన్ని Cn గా ప్రతిపాదించింది. 2010 ఫిబ్రవరి 19 న నికోలాస్ కోపర్నికస్ యొక్క 537 జన్మదినం సందర్భంగా IUPAC అధికారికంగా ఈ మూలకానికి "కోపర్నిషియం" గా ప్రకటించంది.[22][26]

ఐసోటోపులు[మార్చు]

List of copernicium isotopes
ఐసోటోపు అర్థ-

జీవితకాలం [27]

విఘటన రకం

[27]

కనుగొన్న

సంవత్సరం

చర్య
277Cn 0.69 ms α 1996 208Pb(70Zn,n)
278Cn 10? ms α, SF ? unknown
279Cn 0.2? ms[28] α, SF ? unknown
280Cn 0.5? ms[28] α, SF ? unknown
281Cn 97 ms α 2010 285Fl(—,α)
282Cn 0.8 ms SF 2002 294Og(—,3α)
283Cn 4 s α, SF, EC? 1998 238U(48Ca,3n)
284Cn 97 ms α, SF 2002 288Fl(—,α)
285Cn 29 s α 1999 289Fl(—,α)
286Cn 8.45 s ? SF 2016 294Lv(—,2α)

కోపర్నిషియంకు ప్రకృతి సిద్ధంగా స్థిరమైన ఐసోటోపులు లేవు. అనేక రేడియోధార్మిక ఐసోటోపులు ప్రయోగశాలలో కృత్రిమంగా తయారుచేయబడ్డాయి. వీటిని రెండుమూలకాల సంలీనం చేయడం ద్వారా గానీ లేదా అధిక భారలోహాల విఘటనాన్ని పరిశీలించినపుడు గానీ కనుగొన్నారు. పరమాణు ద్రవ్యరాశులు 281 నుండి 286, మరియు 277 గల వివిధ రకములైన ఐసోటోపులను గుర్తించడం జరిగినది. వీటిలో చాలా వాటికి ఆల్ఫా విఘటనం జరుగుతుంది కానీ కొన్నింటికి ఆకశ్మిక విచ్ఛిత్తి జరుగుతుంది. కోపర్నిషియం-283 అనేది ఎలక్ట్రాన్ కాప్చర్ శాఖలో ఉండవచ్చు.[27]

ఫ్లెరోవియం మరియు లివర్మోరియం మూలకాల ఆవిష్కరణలను నిర్థారించడానికి సాధనంగా కోపర్నిషియం-283 ఐసోటోపు ఉపయోగపడుతుంది.[29]

అర్థ జీవిత కాలాలు[మార్చు]

అన్ని కోపర్నిషియం ఐసోటోపులు అస్థిరమైనవి మరియు రేడియోధార్మికత కలవి. సాధారణంగా అధిక భారం గల ఐసోటోపులు తేలిక గల ఐసోటోపుల కంటే అధిక స్థిరత్వం గలిగి ఉంటాయి. అధిక స్థిరత్వం కలిగిన ఐసోటోపు 285Cn యొక్క అర్థ జీవిత కాలం 29 సెకన్లు. 283Cn యొక్క అర్థ జీవిత కాలం 4 సెకన్లు మరియు నిర్థారితం కాని 286Cn యొక్క అర్థ జీవిత కాలం 8.45 సెకన్లు. ఇతర ఐసోటోపుల అర్థ జీవిత కాలాలు 0.1 సెకన్ల కన్నా తక్కువ ఉంటుంది. 281Cn మరియు 284Cn లు రెండూ 97 ms అర్థ జీవిత కాలాలను కలిగి ఉంటాయి. ఈ రెండూ కాక మిగిలిన ఐసోటోపుల అర్థ జీవిత కాలం ఒక మిల్లీ సెకండ్ కన్నా తక్కువ ఉంటుంది.[27] అధిక భారంగల 291Cn మరియు 293Cn ల అర్థ జీవిత కాలం కొన్ని దశాబ్దాలు ఉండవచ్చని ఊహించబడినది.

1999లో అమెరికన్ శాస్త్రవేత్తలు 293Og యొక్క మూడు పరమాణువులను కృత్రికంగా తయారుచేయడంలో విజయం సాధించారు.[30] ఈ మాతృ కేంద్రకాలు మూడు ఆల్ఫా కణాలను ఉద్గారం చేసి కోపర్నిషియమ్-281 ను ఏర్పరచాయి. ఇది ఆల్ఫా విఘటనం చెందుతుందని గుర్తించారు. ఒక ఆల్ఫా కణాన్ని ఉద్గారం చేసినపుడు 10.68 MeV విఘటన శక్తి అవసరమవుతుంది.[31]

మూలాలు[మార్చు]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 Haire, Richard G. (2006). "Transactinides and the future elements". In Morss; Edelstein, Norman M.; Fuger, Jean. The Chemistry of the Actinide and Transactinide Elements (3rd ed.). Dordrecht, The Netherlands: Springer Science+Business Media. ISBN 1-4020-3555-1. 
  2. Eichler, R.; Aksenov, N. V.; Belozerov, A. V.; Bozhikov, G. A.; Chepigin, V. I.; Dmitriev, S. N.; Dressler, R.; Gäggeler, H. W.; et al. (2008). "Thermochemical and physical properties of element 112". Angewandte Chemie. 47 (17): 3262–6. doi:10.1002/anie.200705019. Retrieved 5 November 2013. 
  3. H. W. Gäggeler (2007). "Gas Phase Chemistry of Superheavy Elements" (PDF). Paul Scherrer Institute. pp. 26–28. 
  4. 4.0 4.1 Fricke, Burkhard (1975). "Superheavy elements: a prediction of their chemical and physical properties". Recent Impact of Physics on Inorganic Chemistry. 21: 89–144. doi:10.1007/BFb0116498. Retrieved 4 October 2013. 
  5. Chemical Data. Copernicium - Cn, Royal Chemical Society
  6. Gaston, Nicola; Opahle, Ingo; Gäggeler, Heinz W.; Schwerdtfeger, Peter (2007). "Is eka-mercury (element 112) a group 12 metal?". Angewandte Chemie. 46 (10): 1663–6. doi:10.1002/anie.200604262. Retrieved 5 November 2013. 
  7. Chart of Nuclides. Brookhaven National Laboratory
  8. 8.0 8.1 Hofmann, S.; et al. (1996). "The new element 112". Zeitschrift für Physik A. 354 (1): 229–230. doi:10.1007/BF02769517. 
  9. Hofmann, S.; et al. (2002). "New Results on Element 111 and 112". European Physical Journal A. 14 (2): 147–57. doi:10.1140/epja/i2001-10119-x. 
  10. Hofmann, S.; et al. (2000). "New Results on Element 111 and 112" (PDF). Gesellschaft für Schwerionenforschung. 
  11. Morita, K. (2004). "Decay of an Isotope 277112 produced by 208Pb + 70Zn reaction". In Penionzhkevich, Yu. E.; Cherepanov, E. A. Exotic Nuclei: Proceedings of the International Symposium. World Scientific. pp. 188–191. doi:10.1142/9789812701749_0027. 
  12. [1]
  13. Popeko, Andrey G. (2016). "Synthesis of superheavy elements" (PDF). jinr.ru. Joint Institute for Nuclear Research. Retrieved 4 February 2018. 
  14. Karol, P. J.; Nakahara, H.; Petley, B. W.; Vogt, E. (2001). "On the Discovery of the Elements 110–112" (PDF). Pure and Applied Chemistry. 73 (6): 959–967. doi:10.1351/pac200173060959. 
  15. Karol, P. J.; Nakahara, H.; Petley, B. W.; Vogt, E. (2003). "On the Claims for Discovery of Elements 110, 111, 112, 114, 116 and 118" (PDF). Pure and Applied Chemistry. 75 (10): 1061–1611. doi:10.1351/pac200375101601. 
  16. Dressler, R.; Türler, A. (2001). "Evidence for Isomeric States in 261Rf" (PDF). Annual Report. Paul Scherrer Institute. Archived from the original (PDF) on 2011-07-07. 
  17. "A New Chemical Element in the Periodic Table". Gesellschaft für Schwerionenforschung. 10 June 2009. 
  18. 18.0 18.1 Barber, R. C.; et al. (2009). "Discovery of the element with atomic number 112" (PDF). Pure and Applied Chemistry. 81 (7): 1331. doi:10.1351/PAC-REP-08-03-05. 
  19. Chatt, J. (1979). "Recommendations for the naming of elements of atomic numbers greater than 100". Pure and Applied Chemistry. 51 (2): 381–384. doi:10.1351/pac197951020381. 
  20. "New Chemical Element In The Periodic Table". Science Daily. 11 June 2009. 
  21. "Element 112 shall be named "copernicium"". Gesellschaft für Schwerionenforschung. 14 July 2009. Archived from the original on 18 July 2009. 
  22. 22.0 22.1 "New element named 'copernicium'". BBC News. 16 July 2009. Retrieved 2010-02-22. 
  23. "Start of the Name Approval Process for the Element of Atomic Number 112". IUPAC. 20 July 2009. 
  24. Meija, J. (2009). "The need for a fresh symbol to designate copernicium". Nature. 461 (7262): 341. Bibcode:2009Natur.461..341M. PMID 19759598. doi:10.1038/461341c. 
  25. van der Krogt, P. "Lutetium". Elementymology & Elements Multidict. Retrieved 2010-02-22. 
  26. "IUPAC Element 112 is Named Copernicium". IUPAC. 19 February 2010. Retrieved 2012-04-13. 
  27. 27.0 27.1 27.2 27.3 Holden, N. E. (2004). "Table of the Isotopes". In D. R. Lide. CRC Handbook of Chemistry and Physics (85th ed.). CRC Press. Section 11. ISBN 978-0-8493-0485-9. 
  28. 28.0 28.1 Dullman, C.E. Superheavy Element Research Superheavy Element - News from GSI and Mainz. University Mainz
  29. Barber, R. C.; et al. (2011). "Discovery of the elements with atomic numbers greater than or equal to 113" (PDF). Pure and Applied Chemistry. 83 (7): 5–7. doi:10.1351/PAC-REP-10-05-01. 
  30. Ninov, V.; et al. (1999). "Observation of Superheavy Nuclei Produced in the Reaction of 86Kr with 208Pb". Physical Review Letters. 83 (6): 1104–1107. Bibcode:1999PhRvL..83.1104N. doi:10.1103/PhysRevLett.83.1104. 
  31. Public Affairs Department (21 July 2001). "Results of element 118 experiment retracted". Berkeley Lab. Retrieved 2008-01-18. 

బయటి లింకులు[మార్చు]