కోలి ప్రజలు
1813లో జేమ్స్ ఫోర్బ్స్ చిత్రించిన దహేవాన్కు చెందిన కోలీ జమీందారు (నాయకుడు) చిత్రం. | |
| భాషలు | |
|---|---|
| కాచి కోలి, పర్కారి కోలి, వడియార కోలి, రాథ్వీ బరేలీ, హిందీ, గుజరాతీ, కొంకణి భాష, మరాఠీ భాష, భిల్, కన్నడ | |
| మతం | |
| హిందూ, ముస్లిం, క్రైస్తవ] |
కోలి ప్రజలు భారతదేశంలోని ఒక వ్యవసాయ కులం, వీరు ఎక్కువగా గుజరాత్, హిమాచల్ ప్రదేశ్లలో కనిపిస్తారు. 20వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో, వారి సంఘ వ్యతిరేక కార్యకలాపాల కారణంగా బ్రిటిష్ భారత ప్రభుత్వం కోలి కులాన్ని క్రిమినల్ ట్రైబ్స్ యాక్ట్ కింద నేరస్థ తెగగా గుర్తించింది; కానీ మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో, బ్రిటిష్ భారత సామ్రాజ్యం కోలిలను యుద్ధ కులంగా గుర్తించింది. గుజరాత్కు చెందిన కోలిలు అరేబియా సముద్రంలో ప్రసిద్ధ సముద్రపు దొంగలు. [1]
గుజరాత్లో కోలీలు అతిపెద్ద కుల సమూహంగా ఉన్నారు, వీరు రాష్ట్ర మొత్తం జనాభాలో 24% ఉన్నారు. [2]
పంపిణీ
[మార్చు]- భారతదేశం: కోలీలు దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించి ఉన్నారు, అయితే జనాభాలో అధిక భాగం గుజరాత్, హిమాచల్ ప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర రాష్ట్రాలలో కనిపిస్తుంది. గుజరాత్లో మొత్తం రాష్ట్ర జనాభాలో కోలీలు 24% [3], హిమాచల్ ప్రదేశ్లో 30% ఉన్నారు. [4]
- పాకిస్తాన్ : కోలీలు పాకిస్తాన్లోని సింధ్ ప్రావిన్స్లో కనిపిస్తారు, వారిలో చాలా మంది గుజరాత్లోని కోలీలకు సంబంధించినవారు. [5]
- పినాంగ్ ద్వీపం : కోలీలు పినాంగ్ ద్వీపంలో కూడా కనిపిస్తారు. 1857 భారత తిరుగుబాటు సమయంలో బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి వ్యతిరేకంగా వారు చేసిన తిరుగుబాటు కార్యకలాపాల కారణంగా వారిని బ్రిటిష్ భారత ప్రభుత్వం పంపింది. [6]
- ఫిజీ, న్యూజిలాండ్ : ఇక్కడి కోలి పౌరులు వృత్తిరీత్యా వ్యవసాయదారులు, పటేల్ అనే ఇంటిపేరును ఉపయోగిస్తారు. [7]
- నేపాల్ : నేపాల్లోని కోలీలు రామ్గ్రామ్, దేవదహ, పండిత్పూర్ నగరాలను పాలించారు. [8]
- తూర్పు ఆఫ్రికా: తూర్పు ఆఫ్రికాలోని కోలీలు తమను తాము మంధాత పటేల్, మంధాత కోలీ పటేల్, కోలీ పటేల్ అని పిలుచుకునేవారు. వారిలో చాలామంది వ్యాపారవేత్తలుగా, ఉపాధ్యాయులుగా లేదా వైద్యులుగా పనిచేస్తున్నారు. [9]
చరిత్ర
[మార్చు]పద్నాలుగో శతాబ్దం నాటికి, కనీసం మహారాష్ట్రలోని కొంకణ్ తీరంలో కోలీలు ఒక ముఖ్యమైన సామాజిక-రాజకీయ హోదాను సాధించినట్లు తెలుస్తోంది. 1342లో ఉత్తర కొంకణ్లో జయబా పోపెరా ఒక కోలీ రాజ్యాన్ని స్థాపించినట్లు ప్రసిద్ధి. శివాజీ పాలనలో, కోలీలు తమ కోలీ సేనాధిపతులైన యశాజీ కంక్, తానాజీ మలుసరేల ఆధ్వర్యంలో మరాఠా సైన్యంలో పనిచేశారు, కొంకణ్ తీరంపై గణనీయమైన నియంత్రణను కలిగి ఉన్నారు. కొండ ప్రాంతాలకు బాధ్యత వహించిన కోలీ అధిపతులకు బహ్మనీలు సర్దార్ హోదాను ప్రదానం చేశారు.
దీనికి విరుద్ధంగా, గుజరాత్లోని కోలీలను ఎక్కువగా దోపిడీ తెగగా పరిగణించేవారు. మధ్యయుగ కాలపు సాహిత్యం, యాత్రికుల వృత్తాంతాల నుండి, మధ్యయుగ భిల్ నాయకుల, ముఖ్యంగా అహ్మదాబాద్కు చెందిన వారి వారసులలో కొందరు కోలీ హోదాను పొంది ఉండవచ్చనే అనుమానం ఉంది. [10] కనీసం 15వ శతాబ్దం నుండి కోలీ ప్రజల గురించిన రికార్డులు ఉన్నాయి, ఆ సమయంలో ప్రస్తుత గుజరాత్ ప్రాంతంలోని పాలకులు తమ నాయకులను దోపిడీ దొంగలు, బందిపోట్లు, సముద్రపు దొంగలు అని పిలిచేవారు. అనేక శతాబ్దాల కాలంలో, వారిలో కొందరు ఈ ప్రాంతమంతటా నాయకత్వాలను స్థాపించగలిగారు, ఇవి ఎక్కువగా కేవలం ఒకే గ్రామాన్ని కలిగి ఉండేవి. రాజపుత్రులు కానప్పటికీ, కోలీలలోని ఈ సాపేక్షంగా చిన్న ఉపసమూహం ఉన్నత శ్రేణి రాజపుత్ర సమాజం హోదాను పొందింది, వారి ఆచారాలను స్వీకరించింది, హైపర్గామస్ వివాహం ద్వారా తక్కువ ప్రాముఖ్యత ఉన్న రాజపుత్ర కుటుంబాలతో కలిసిపోయింది, [11] [12] ఇది సామాజిక హోదాను పెంచుకోవడానికి లేదా సురక్షితం చేసుకోవడానికి సాధారణంగా ఉపయోగించబడింది. [13] అయితే, కోలి సమాజం అంతటా హోదాలో గణనీయమైన తేడాలు ఉన్నాయి, భౌగోళికంగా లేదా అంతర్వివాహ సమూహాలను స్థాపించడం వంటి సామూహిక నిబంధనల పరంగా కూడా తక్కువ సమైక్యత ఉంది. [14]
క్రిమినల్ ట్రైబ్స్ యాక్ట్
[మార్చు]మహారాష్ట్ర, గుజరాత్లోని కోలీ కులాన్ని, దోపిడీలు, హత్యలు, బ్లాక్మెయిలింగ్, పంటలు, జంతువుల దొంగతనం వంటి వారి సంఘ వ్యతిరేక కార్యకలాపాల కారణంగా, భారత ప్రభుత్వం 1871 నాటి క్రిమినల్ ట్రైబ్స్ చట్టం కింద క్రిమినల్ తెగలుగా వర్గీకరించింది. [15] 1914లో, మహారాష్ట్రలోని కోలీలు బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటు చేసి ప్రభుత్వ అధికారులపై దాడి చేశారు. ప్రతీకారంగా, ప్రభుత్వం బొంబాయి క్రిమినల్ ట్రైబ్స్ చట్టం కింద కోలీలను మళ్ళీ క్రిమినల్ తెగగా ప్రకటించింది. [16]
ఇరవయ్యవ శతాబ్దం
[మార్చు]
వలస బ్రిటిష్ రాజ్ కాలమంతటా, 20వ శతాబ్దంలోకి కూడా, కొంతమంది కోలీలు ముఖ్యమైన భూస్వాములుగా, కౌలుదారులుగా కొనసాగారు, [12] అయినప్పటికీ చాలామంది ఎప్పుడూ చిన్న భూస్వాములు, కూలీల కంటే ఎక్కువ కాలేదు. [14] అయితే, ఈ సమయానికి, రాజ్ కాలం నాటి భూ సంస్కరణల కారణంగా చాలామంది కోలీలు ఒకప్పుడు పటీదార్ [a] సమాజంతో తమకున్న సమాన హోదాను కోల్పోయారు. [17] కోలీలు భూస్వామి-ఆధారిత కౌలు విధానాన్ని ఇష్టపడ్డారు, ఇది ఇరుపక్షాలకు అంతగా ప్రయోజనకరమైనది కాదు. వారు బ్రిటిష్ రెవెన్యూ కలెక్టర్ల జోక్యానికి లోనయ్యారు; భూస్వామికి ఏదైనా మిగులు వెళ్లే ముందు, నిర్దేశించిన రెవెన్యూ ప్రభుత్వానికి జమ అయ్యేలా చూడటానికి వారు జోక్యం చేసుకునేవారు. [18] వ్యక్తిగతంగా వ్యవసాయంలో చురుకైన పాత్ర పోషించడానికి, తద్వారా తమ భూముల నుండి ఆదాయాన్ని పెంచుకోవడానికి తక్కువ మొగ్గు చూపడం వల్ల, కోలీల భూములు తరచుగా సాగు చేయకుండా లేదా తక్కువగా ఉపయోగించబడ్డాయి. కన్బీ భూములను స్వాధీనం చేసుకోవడం కూడా కోలీలను భూస్వాములుగా కాకుండా కన్బీల కౌలుదారులుగా, వ్యవసాయ కూలీలుగా మార్చింది, తద్వారా ఈ రెండు వర్గాల మధ్య ఆర్థిక అసమానత పెరిగింది. కోలీల కంటే తమ సొంత సమాజ సభ్యులకు కన్బీలు మెరుగైన అద్దె ఏర్పాట్లు కల్పించడం వల్ల ఈ వ్యత్యాసం మరింత తీవ్రమైంది. [19]
బ్రిటిష్ రాజ్ తరువాతి కాలంలో, గుజరాతీ కోలీలు తదనంతరం సంస్కృతీకరణ అని పిలువబడే ప్రక్రియలో పాలుపంచుకున్నారు. ఆ సమయంలో, 1930లలో, వారు ఆ ప్రాంత జనాభాలో సుమారు 20 శాతం మంది ఉండేవారు. స్థానిక రాజపుత్ వర్గానికి చెందిన సభ్యులు 'క్షత్రియ' అనే సంప్రదాయ బిరుదుకు ఇతర ముఖ్యమైన సమూహాలను తమవైపు తిప్పుకోవడం ద్వారా తమ ప్రభావాన్ని విస్తరించుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు. రాజపుత్రులు రాజకీయంగా, ఆర్థికంగా, సామాజికంగా అణచివేయబడ్డారు, ఎందుకంటే వారి సంఖ్య — జనాభాలో సుమారు 4 నుండి 5 శాతం — ఆధిపత్యంలో ఉన్న పటీదార్ల కంటే తక్కువగా ఉండేది, వీరిపై కోలీలు కూడా అసంతృప్తితో ఉన్నారు. [12]
స్వాతంత్ర్యం తర్వాత
[మార్చు]మధ్య, ఉత్తర గుజరాత్లోని పటీదార్లు కోలీ భూస్వాములు లేదా కోలీ నాయకుల భూములలో వ్యవసాయ కూలీలుగా ఉండేవారు. భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తరువాత, పట్టణ భూ గరిష్ఠ పరిమితి చట్టం ద్వారా పటీదార్లు కోలీ భూములను ఆక్రమించుకున్నారు, దీనివల్ల కోలీల సామాజిక హోదా తగ్గింది. [20] తమ హక్కులను కోల్పోవడంతో మనస్తాపం చెందిన కోలీలు, పటీదార్ గ్రామాలను దోచుకోవడానికి ముఠాలుగా ఏర్పడ్డారు. [21] అదేవిధంగా, భూ హక్కుల విషయంలో పటీదార్లతో వివాదంలో ఉన్న గుజరాత్ రాజపుత్రులు, కోలీలతో పొత్తు పెట్టుకున్నారు. [22] మధ్య, ఉత్తర గుజరాత్లో, భూ కౌలు, భూ హక్కులు, ఉమ్మడి గ్రామ వనరుల వినియోగం వంటి విషయాలపై కోలీలు, వారి మిత్రులు పటీదార్లతో అనేక యుద్ధాలు చేశారు.
కెకెజికెఎస్
[మార్చు]1947లో, భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన సమయంలో, బ్రిటిష్ పాలనలో ప్రారంభమైన పనిని కొనసాగించడానికి కచ్, కతియావార్, గుజరాత్ క్షత్రియ సభ (KKGKS) కుల సంఘం ఒక గొడుగు సంస్థగా ఉద్భవించింది. ఫ్రెంచ్ రాజకీయ శాస్త్రవేత్త క్రిస్టోఫ్ జాఫ్రెలాట్, రాజపుత్రులు, కోలీలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నట్లు చెప్పుకున్న ఈ సంస్థ గురించి ఇలా అన్నారు, "...చాలా భిన్నమైన ఆచార హోదా కలిగిన కులాలు తమ ఉమ్మడి ప్రయోజనాలను కాపాడుకోవడానికి ఎలా చేతులు కలుపుతాయో చెప్పడానికి ఇది ఒక మంచి ఉదాహరణ... క్షత్రియ అనే పదం వాడకం చాలావరకు వ్యూహాత్మకమైనది, అసలు కుల గుర్తింపు తీవ్రంగా పలుచన చేయబడింది." [12]

ఆచారాల పరంగా క్షత్రియ అనే పదం ప్రాముఖ్యత KKGKS ఆచరణాత్మక చర్యల ద్వారా తగ్గించబడింది, ఈ చర్యలు, ఇతర విషయాలతో పాటు, భారతీయ సానుకూల వివక్ష పథకంలో భాగమైన వర్గాలను వెనుకబడిన తరగతులుగా వర్గీకరించాలనే డిమాండ్లను చూశాయి. రాజపుత్రుల కంటే కోలీలు KKGKS చర్యల నుండి ఎక్కువ ప్రయోజనం పొందారు, ఈ సమయంలోనే కోలీ మేధావి వర్గం ఉద్భవించిందని జాఫ్రెలాట్ నమ్ముతారు. [12] జవహర్లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రొఫెసర్ అయిన ఘనశ్యామ్ షా, ఈ సంస్థను నేడు ఉన్నత ప్రతిష్ట కలిగిన వెనుకబడిన రాజపుత్రుల నుండి పాక్షిక-గిరిజన భిల్లుల వరకు, మధ్యలో కోలీలతో సహా విస్తృత వర్గాలను కలిగి ఉన్నదిగా వర్ణించారు. దాని కూర్పు "ఒక ఉమ్మడి ఆర్థిక ప్రయోజనాన్ని, జానపద కథల నుండి పాక్షికంగా పుట్టిన, కానీ సంపన్న కులాలపై ఉన్న ఉమ్మడి అసంతృప్తి నుండి ఎక్కువగా పుట్టిన పెరుగుతున్న లౌకిక గుర్తింపును" ప్రతిబింబిస్తుందని ఆయన పేర్కొన్నారు. [23]
1962, 1967 ఎన్నికల సంవత్సరాలలో, పటీదార్ల ఆధిపత్యంలో ఉన్న గుజరాత్ స్వతంత్ర పార్టీ, గుజరాత్ క్షత్రియ సభలోని కొంతమంది కోలీ నాయకులను తన వైపుకు తిప్పుకుంది, దీనివల్ల సభ ఉత్తర గుజరాత్ కోలీల నియంత్రణలోకి వచ్చింది. ఆ పార్టీ పెద్ద సంఖ్యలో కోలీలను పార్టీ అభ్యర్థులుగా నామినేట్ చేయడమే కాకుండా, వారికి పార్టీ సంస్థలో పదవులను కూడా ఇచ్చింది. కోలీలకు, పార్టీకి మధ్య పొత్తు త్వరగా విచ్ఛిన్నమైంది. పార్టీ, క్షత్రియ సభలోని కోలీ నాయకులు కోలీ రైతులు, పటీదార్ రైతుల మధ్య క్షేత్రస్థాయి సంఘర్షణలను పరిష్కరించలేకపోయారు. పటీదార్ల సమస్యలను గుజరాత్ క్షత్రియ సభ పరిష్కరించింది, కానీ అధిక జనాభా కారణంగా కోలీల సమస్యలు పరిష్కారం కాలేదు. [24] ఉదాహరణకు, పటీదార్ల పిల్లలలో ఎక్కువ మంది కళాశాల విద్యలో నిమగ్నమై ఉండగా, కొద్దిమంది కోలీలు మాత్రమే అలాంటి విద్యను పొందారు. [25] [26]

బ్రాహ్మణులు, పటీదార్ల వంటి వర్గాలతో పోలిస్తే గుజరాత్లోని కోలీలు విద్యాపరంగా, వృత్తిపరంగా వెనుకబడినవారే. [27] వారి అనేక జాతులలో బరీయా, ఖాంత్, ఠాకోర్ ఉన్నాయి, వారు కోలీని ఒక ప్రత్యయంగా కూడా ఉపయోగిస్తారు, దీనివల్ల గులాం కోలీ, మతియా కోలీ వంటి సమూహాలు ఏర్పడ్డాయి. కొందరు తమను తాము కోలీ అని అస్సలు పిలుచుకోరు. [28]
సైనిక
[మార్చు]మరాఠా సామ్రాజ్యం
[మార్చు]శివాజీ మొఘల్ సుల్తానేట్లకు వ్యతిరేకంగా తన తిరుగుబాటును ప్రారంభించినప్పుడు, ఖేమిరావ్ సర్నాయక్ నాయకత్వంలో కోలీలు ఆయనతో చేరిన వారిలో మొదటివారు. [29] మహారాష్ట్రకు చెందిన కోలీలు [30] శివాజీ పాలనలో మరాఠా సైన్యంలో చేరారు. [31] కోలీలు మరాఠా నావికాదళంలో కూడా పనిచేశారు. [32] మరాఠా నావికాదళానికి చెందిన గ్రాండ్ అడ్మిరల్గా కోలీ నాయకుడు కన్హోజీ ఆంగ్రే ఉండేవారు, దీనివల్ల ఆయనకు 'సముద్రపు శివాజీ' అనే బిరుదు లభించింది. [33] సైన్య యోధులకు కోలీ కమాండర్ తానాజీ మలుసారే నాయకత్వం వహించారు. [34] జున్నార్లోని శివనేరి కోట వద్ద శివాజీ ముఖ్యమైన మావాలా సైన్యాన్ని కోలీలు ఏర్పాటు చేశారు. [35] మరాఠా నావికాదళంలో ఫ్లీట్ చీఫ్గా ఉన్న లయ పాటిల్ అనే కోలీ నాయకుడిని, జంజీరా వద్ద చేసిన ధైర్యవంతమైన దాడికి గాను శివాజీ 'సర్పటిల్' అనే బిరుదుతో సత్కరించారు. [36] 1665 లో, శివాజీ నాయకత్వంలో, పురందర్ యుద్ధంలో కోలి సైనికులు ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించారు. [37]
దక్కన్ సుల్తానేట్
[మార్చు]మహారాష్ట్రలోని కోలీలు దక్కన్ సుల్తానేట్లలో సేవ చేశారు. వారు బహమనీ సుల్తానేట్లో కోట సంరక్షకులుగా కూడా పనిచేశారు, సుల్తానులు కోలీ అధికారులను సర్దార్ అనే బిరుదుతో గౌరవించారు. [38] అహ్మద్నగర్ సుల్తానేట్ కోలీలకు సర్దార్, మన్సబ్దార్ వంటి ముఖ్యమైన పదవులను ప్రదానం చేసింది. [39]
గుజరాత్ సుల్తానేట్
[మార్చు]గుజరాత్కు చెందిన కోలీలు బహదూర్ షా పాలనలో గుజరాత్ సుల్తానేట్ రాజ సైన్యంలో పనిచేశారు. [40] గుజరాత్ సుల్తాన్ బహదూర్ షా రక్షణలో కోలీలు మొఘల్ చక్రవర్తి హుమాయున్పై దాడి చేసి, ఖంభట్ గల్ఫ్ వద్ద మొఘల్ సైన్యాన్ని దోచుకున్నారు. [41] [42]

బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఎంపైర్
[మార్చు]1857 తిరుగుబాటు సమయంలో, కెప్టెన్ నట్టాల్ నాయకత్వంలో దక్కన్ కోలీ కార్ప్స్ ఏర్పడింది. [43] 1860లో రెగ్యులర్ దళాలను ఉపసంహరించుకున్నప్పుడు, వారి స్థానాలను కోలీ కార్ప్స్ దళాలు భర్తీ చేశాయి. కోలీ కార్ప్స్ 1861 వరకు ఈ విధిని నిర్వర్తించింది, ఆ తర్వాత దానిని రద్దు చేయగా, వారిలో కొందరు పోలీసు సేవలో చేరారు. [44] [45] మహారాష్ట్రలోని దక్కన్ కోలీ కార్ప్స్ వలె, స్థానిక తిరుగుబాట్లను అణచివేయడానికి గుజరాత్లో గుజరాత్ కోలీ కార్ప్స్ [46] ఏర్పడింది. [47] కోలీ సైనికుల ధైర్యసాహసాలకు గాను, అప్పటి బొంబాయి గవర్నర్ లార్డ్ ఎల్ఫిన్స్టోన్ చేత గుజరాత్ కోలీ కార్ప్స్కు తిరుగుబాటు పతకం ప్రదానం చేయబడింది. [48]
మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో, హిమాచల్ ప్రదేశ్కు చెందిన కోలీలను బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీలో [49] [50], పంజాబ్కు చెందిన కోలీలను బ్రిటిష్ పదాతిదళ దళాలలో చేర్చుకున్నారు. [51] భారతదేశంలో బ్రిటిష్ పాలన సమయంలో, బ్రిటిష్ ఇండియన్ నేవీ లేదా బొంబాయి నేవీలో ముంబైకి చెందిన కోలీలు పనిచేశారు. [52]
షియాల్ అనేది భారతదేశంలోని గుజరాత్ రాష్ట్రంలో కనిపించే కోలి కులానికి చెందిన ఒక తెగ . వారు గుజరాత్కు చెందిన పేరుమోసిన సముద్రపు దొంగలు . [53] కతియావార్ దక్షిణ తీరంలో ఉన్న షియాల్ ద్వీపం నుండి షియాల్ కోలీలకు ఆ పేరు వచ్చింది. [54] షియాల్ కోలీలు పోర్చుగీస్ ఇండియా నుండి షియాల్ ద్వీపాన్ని ఓడించి స్వాధీనం చేసుకున్నారు, గుజరాత్లోని చంచ్తో పాటు దానిని తమ బలమైన కోటగా చేసుకున్నారు, కానీ తరువాత జంజీరా, జాఫరాబాద్ నవాబుల చేతిలో ఓడిపోయారు. [55] మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో, వారిని బ్రిటిష్ ఇండియన్ ప్రభుత్వం బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీలో సైనికులుగా చేర్చుకుంది. [56]
పోర్చుగీస్ ఇండియా
[మార్చు]మహారాష్ట్రలోని కోలీలు పోర్చుగీస్ భారత నావికాదళంలో పనిచేశారు. పోర్చుగీస్ భారత పాలకులకు కోలీలు చాలా ముఖ్యమైనవారు, ఎందుకంటే యుద్ధ సమయంలో, కోలీలు తరచుగా తమ సొంత పడవలు, గాలివాట్లతో పోరాడేవారు. వారి ఆర్థిక పరిస్థితి క్లిష్టంగా ఉన్నప్పటికీ, సముద్రపు దొంగలు, ఇతర సముద్ర ముప్పులకు వ్యతిరేకంగా పోరాడటానికి పోర్చుగీస్ పాలకులు ప్రత్యేకంగా కోలీల కోసం రెండు యుద్ధనౌకలను నిర్మించారు. [57]
రాచరిక రాష్ట్రాలు
[మార్చు]బరోడా సంస్థానం తమ సైన్యంలో ఎనిమిది నుండి పది వేల మంది కోలి సైనికులను చేర్చుకుంది. [58] భావ్నగర్, మోర్వి, రాజ్కోట్ సంస్థానాల రాజభవనాల కొత్వాల్లు ఖేడా జిల్లాలోని రాధావనాజ్ గ్రామానికి చెందిన తల్పదా కోలిలు. [59]
వర్గీకరణ
[మార్చు]భారత ప్రభుత్వం గుజరాత్, [60] కర్ణాటక, [61] మహారాష్ట్ర [62], ఉత్తర ప్రదేశ్ [63] రాష్ట్రాలలో కోలి సమాజాన్ని ఇతర వెనుకబడిన తరగతి సమాజంగా వర్గీకరించింది. అయితే, టోక్రే కోలి, మల్హార్ కోలి, మహాదేవ్ కోలిలను మహారాష్ట్ర రాష్ట్ర ప్రభుత్వం షెడ్యూల్డ్ తెగగా జాబితా చేసింది. [64] భారత ప్రభుత్వం 2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారం హిమాచల్ ప్రదేశ్, ఢిల్లీ, [65] మధ్యప్రదేశ్,[66] రాజస్థాన్ [67] రాష్ట్రాలలో కోలి సమాజాన్ని షెడ్యూల్డ్ కులంగా వర్గీకరించింది.
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]గమనికలు
[మార్చు]మూలాలు
[మార్చు]- గ్రంథసూచి
మరింత చదవండి
[మార్చు]- Bayly, Susan (2001). Caste, Society and Politics in India from the Eighteenth Century to the Modern Age. Cambridge University Press. ISBN 9780521798426.
బాహ్య లింకులు
[మార్చు]- మహారాష్ట్రలోని కోలి-అగ్రి సమాజానికి ముఖ్యమైన మొక్కలు, జంతువులు, Archived 11 జనవరి 2020 at the Wayback Machine . భారతదేశ జీవవైవిధ్యంపై
- కోలి అనే సమాజం – ది ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్
- ↑ "Gujarat news : गुजरात चुनाव से पहले अब कोली-ठाकोर ने मांगा आरक्षण, क्या पाटीदार आंदोलन की तरह बनेगा मुद्दा". Navbharat Times (in హిందీ). Retrieved 2022-03-24.
- ↑ Minhas, Poonam (1998). Traditional Trade & Trading Centres in Himachal Pradesh: With Trade-routes and Trading Communities (in ఇంగ్లీష్). Indus Publishing. ISBN 978-81-7387-080-4.
- ↑ Shah 2004, p. 297.
- ↑ Minhas, Poonam (1998). Traditional Trade & Trading Centres in Himachal Pradesh: With Trade-routes and Trading Communities (in ఇంగ్లీష్). Indus Publishing. ISBN 978-81-7387-080-4.Minhas, Poonam (1998). Traditional Trade & Trading Centres in Himachal Pradesh: With Trade-routes and Trading Communities. Indus Publishing. ISBN 978-81-7387-080-4.
- ↑ Donnan, Hastings; Selier, Frits (1997). Family and Gender in Pakistan: Domestic Organization in a Muslim Society (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India: Hindustan Publishing Corporation. p. 89. ISBN 978-81-7075-036-9.
- ↑ Chaturvedi, Vinayak (2007). Peasant Pasts: History and Memory in Western India (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India, Asia: University of California Press. p. 32. ISBN 978-0-520-25076-5.
- ↑ Edmond, Jacob; Johnson, Henry; Leckie, Jacqueline (2011-07-27). Recentring Asia: Histories, Encounters, Identities (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India: Global Oriental. p. 67. ISBN 978-90-04-21261-9.
- ↑ Whelpton, John (2005-02-17). A History of Nepal (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India: Cambridge University Press. p. 19. ISBN 978-0-521-80470-7.
- ↑ Hahlo, Ken (2018-08-10). Communities, Networks and Ethnic Politics (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India, Asia: Routledge. ISBN 978-0-429-86435-3.
- ↑ Behera, Maguni Charan (2019-11-09). Tribal Studies in India: Perspectives of History, Archaeology and Culture (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India: Springer Nature. p. 46. ISBN 978-981-329-026-6.
- ↑ Shah 2012, p. 169
- 1 2 3 4 5 Jaffrelot 2003, pp. 180–182
- ↑ Fuller 1975, pp. 293–295
- 1 2 Shah 2012, p. 170
- ↑ Ludden, David; David, Ludden; Ludden, Professor of History David (1999-10-07). An Agrarian History of South Asia (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India: Cambridge University Press. p. 200. ISBN 978-0-521-36424-9.
- ↑ Hardiman, David; Hardiman, David (1996). Feeding the Baniya: Peasants and Usurers in Western India (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India: Oxford University Press. p. 250. ISBN 978-0-19-563956-8.
- 1 2 Basu 2009, pp. 51–55
- ↑ Basu 2009, p. 52
- ↑ Basu 2009, p. 53
- ↑ Franco, Fernando (2002). Pain and Awakening: The Dynamics of Dalit Identity in Bihar, Gujarat and Uttar Pradesh (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India, Asia: Indian Social Institute. p. 252. ISBN 978-81-87218-46-3.
- ↑ Hardiman, David (1981). Peasant Nationalists of Gujarat: Kheda District, 1917–1934 (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India, Asia: Oxford University Press. p. 45. ISBN 978-0-19-561255-4.
- ↑ DA COSTA, DIA (2016). Politicizing Creative Economy: Activism and a Hunger Called Theater. University of Illinois Press. ISBN 978-0-252-04060-3. JSTOR 10.5406/j.ctt1ws7wgk.
- ↑ Shah 2004, p. 178.
- ↑ Bardhan, Pranab; Brass, Paul R.; Cohen, Stephen P.; Gupta, Jyotirindra Das; Frankel, Francine R.; Hart, Henry C.; Manor, James; Shah, Ghanshyam; Lewis, John P. (1988). India's Democracy: An Analysis of Changing State-Society Relations. Princeton University Press. JSTOR j.ctt7zv3bg.
- ↑ Bhattacharya, Sabyasachi, ed. (2002). Education and the disprivileged: nineteenth and twentieth century India. Hyderabad, India: Orient Longman. ISBN 978-81-250-2192-6.
- ↑ Mehta, Haroobhai; Patel, Hasmukh (1985). Dynamics of Reservation Policy (in ఇంగ్లీష్). Patriot Publishers. p. 119. ISBN 978-0-8364-1818-7.
- ↑ Shah 2004, p. 302.
- ↑ Shah 2004, p. 221.
- ↑ Hardiman, David; Hardiman, Professor of History David (1996). Feeding the Baniya: Peasants and Usurers in Western India (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India: Oxford University Press. p. 221. ISBN 978-0-19-563956-8.
- ↑ Pradhan, Gautam (2017-09-07). 300 Brave Men – Shivaji Trilogy Book I (in ఇంగ్లీష్). One Point Six Technology Pvt Ltd. ISBN 978-93-5201-973-1.
- ↑ Roy, Kaushik (2015-10-06). Military Manpower, Armies and Warfare in South Asia (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India: Routledge. ISBN 978-1-317-32127-9.
- ↑ Satchidanandan, K. (2016-06-10). Words Matter: Writings against Silence (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India: Penguin UK. ISBN 978-93-86057-32-7.
- ↑ Bakshi, Shiri Ram; Sharma, Sita Ram; Gajrani, S. (1998). Sharad Pawar, the Maratha Legacy (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India: APH Publishing. p. 41. ISBN 978-81-7648-007-9.
- ↑ Roy, Shibani (1983). Koli Culture: A Profile of the Culture of Talpad Vistar (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India: Cosmo Publications. pp. 25: The chief warrior or ' senapati ' of Shivaji, Taraji Malusare belonged to the Kolis of Mawli and all his followers were Koli who had fought several battles against the.
- ↑ Burman, J. J. Roy (2002). Hindu-Muslim Syncretic Shrines and Communities (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India: Mittal Publications. p. 242. ISBN 978-81-7099-839-6.
- ↑ Punekar, Vinaja B. (1959). The Son Kolis of Bombay (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India: Popular Book Depot. p. 23.
- ↑ Kamble, B. R. (1982). Studies in Shivaji and His Times (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India: Shivaji University. p. 135.
- ↑ Behera, Maguni Charan (2019-11-09). Tribal Studies in India: Perspectives of History, Archaeology and Culture (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India: Springer Nature. p. 46. ISBN 978-981-329-026-6.
- ↑ Hassan, Syed Siraj ul (1989). The Castes and Tribes of H.E.H. the Nizam's Dominions (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India: Asian Educational Services. p. 332. ISBN 978-81-206-0488-9.
- ↑ Roy, Kaushik (2015-10-06). Military Manpower, Armies and Warfare in South Asia (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India, Asia: Routledge. p. 53. ISBN 978-1-317-32128-6.
- ↑ Behera, Maguni Charan (2019-11-09). Tribal Studies in India: Perspectives of History, Archaeology and Culture (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India, Asia: Springer Nature. p. 45. ISBN 978-981-329-026-6.
- ↑ Heredia, Rudolf C.; Ratnagar, Shereen (2003). Mobile, and Marginalized Peoples: Perspectives from the Past (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India, Asia: Manohar Publications. pp. 158: A sixteenth - century Arabic text, the Zafar - ulWalih - bi - Muzaffar - Waalihi, mentions Bhils and Kolis helping the amirs of Sultan Bahadur Shah of Gujarat in their attacks on Humayun at the Gulf of Khambat ( Sandesara 1970 : 208 ). ISBN 978-81-7304-497-7.
- ↑ Kennedy, Michael (1985). The Criminal Classes in India (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India: Mittal Publications. p. 92.
- ↑ Hassan, Syed Siraj ul (1989). The Castes and Tribes of H.E.H. the Nizam's Dominions (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India, Asia: Asian Educational Services. p. 334. ISBN 978-81-206-0488-9.
- ↑ Ghurye, Govind Sadashiv (1957). The Mahadev Kolis (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India: Popular Book Depot. p. 14.
- ↑ Cumming, Gordon (2016-11-16). Wild men and wild beasts (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India: BoD – Books on Demand. p. 147. ISBN 978-9925-0-3736-0.
- ↑ McIntyre, W. David (1967-06-18). Imperial Frontier in the Tropics (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India, Asia: Springer. p. 192. ISBN 978-1-349-00349-5.
- ↑ Pippet, G. K. (1969). A History of the Ceylon Police (in ఇంగ్లీష్). Times of Ceylon Company. p. 4.
- ↑ Parry, Jonathan P. (2013-09-13). Caste and Kinship in Kangra (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India: Routledge. p. 119. ISBN 978-1-136-54585-6.
- ↑ Indian Armed Forces in the World War (in ఇంగ్లీష్). Publications Division Ministry of Information & Broadcasting. ISBN 978-93-5409-556-6.
- ↑ Roy, Kaushik (2012-11-22). The Army in British India: From Colonial Warfare to Total War 1857 – 1947 (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India: A&C Black. p. 128. ISBN 978-1-4411-6845-0.
- ↑ Barendse, Rene (2009-10-26). Arabian Seas 1700 – 1763 (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India: Brill. p. 98. ISBN 978-90-474-3002-5.
- ↑ Williams, Raymond Brady; Trivedi, Yogi (2016-05-12). Swaminarayan Hinduism: Tradition, Adaptation, and Identity (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-908959-8.
- ↑ Campbell, James M. (1988). Hindu Castes and Tribes of Gujurat (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India, Asia: Vintage Books. pp. 245: Shiale.
- ↑ The West India Pilot (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India: J. D. Potter. 1987. p. 36.
- ↑ A Short Record of Bombay Recruiting During the Great War (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India: Printed at the Government Central Press. 1919. p. 17.
- ↑ Barendse 2009, pp. 99.
- ↑ The Indian Historical Quarterly (in ఇంగ్లీష్). New Delhi, India: Ramanand Vidya Bhawan. 1985. p. 146.
- ↑ Vanyajāti (in ఇంగ్లీష్). Gujarat, India: Bharatiya Adimjati Sevak Sangh. 1989. p. 26.
- ↑ "A community called Koli – Indian Express". archive.indianexpress.com. Retrieved 2022-03-07.
- ↑ "Who is stirring the caste cauldron in Karnataka?". Hindustan Times (in ఇంగ్లీష్). 2021-03-01. Retrieved 2022-03-07.
- ↑ "CENTRAL LIST OF OBCs FOR THE STATE OF MAHARASHTRA" (PDF).
- ↑ "कोली को अनुसूचित जाति का दर्जा नहीं: हाईकोर्ट".
- ↑ "List Of Scheduled Tribes – TRTI, Pune". trti.maharashtra.gov.in. Archived from the original on 2021-10-03. Retrieved 2022-03-07.
- ↑ "N.C.T. Delhi : DATA HIGHLIGHTS: THE SCHEDULED CASTES : Census of India 2001" (PDF). Censusindia.gov. Retrieved 2015-10-03.
- ↑ "Madhya Pradesh : DATA HIGHLIGHTS: THE SCHEDULED CASTES : Census of India 2001" (PDF). Censusindia.gov. Retrieved 2015-10-03.
- ↑ "Rajasthan : DATA HIGHLIGHTS: THE SCHEDULED CASTES : Census of India 2001" (PDF). Censusindia.gov. Retrieved 2015-10-03.