Jump to content

క్విన్ రాజవంశం

వికీపీడియా నుండి
Qin

221–206 BC
Territory of the Qin dynasty,మూస:Efn-num with population centres and segments of the Great Wall marked
Territory of the Qin dynasty,మూస:Efn-num with population centres and segments of the Great Wall marked
రాజధానిXianyang
సామాన్య భాషలుOld Chinese
ప్రభుత్వంAbsolute monarchy
Emperor 
• 221–210 BC
Qin Shi Huang
• 210–207 BC
Qin Er Shi
Chancellor 
• 221–208 BC
Li Si
• 208–207 BC
Zhao Gao
చారిత్రిక కాలంImperial
• Founding of the state of Qin
770 BC
• Accession of Qin Shi Huang
221 BC
• Death of Qin Shi Huang
210 BC
207 BC
• Destruction of Xianyang
206 BC
విస్తీర్ణం
220 BC[1]2,300,000 km2 (890,000 sq mi)
ద్రవ్యంBanliang
Preceded by		 Succeeded by
Zhou dynasty
Qin (state)
Eighteen Kingdoms
Han dynasty
Nanyue

'క్విన్ రాజవంశం (/tʃɪn/ CHIN[2]) అనేది మొదటి చైనా సామ్రాజ్య రాజవంశం. దీనికి దాని పూర్వీకుడైన క్విన్ రాజ్యం పేరు పెట్టారు. సమాఖ్య జోగు రాజవంశం (షుమారు క్రీపూ 1046-256) ఒక భూస్వామ్య రాజ్యం. క్రీపూ 230 నుండి కింగు యింగు జెంగు నేతృత్వంలోని క్విన్ ప్రతి ప్రత్యర్థి రాజ్యాలను జయించే యుద్ధాల శ్రేణిలో నిమగ్నమయ్యాడు. ఇవి గతంలో జౌకు విశ్వాసపాత్రంగా ప్రతిజ్ఞ చేశాయి. ఇది క్రీపూ 221 లో క్విన్ పాలనలో చైనాను విజయవంతంగా ఏకీకరణ చెందడంతో ముగిసింది. తరువాత యింగు జెంగు తనను తాను క్విన్ షి హువాంగు అని మొదటి చైనా చక్రవర్తి అని ప్రకటించుకోవడంతో యుద్ధ రాజ్యాల కాలం (షుమారు క్రీపూ 475-221) కు ముగింపు పలకడంతో ఇది సామ్రాజ్య హక్కును పొందింది. ఈ పరిస్థితి క్రీపూ 206 వరకు కొనసాగింది. క్విన్ షి హువాంగు మరణం తరువాత సంవత్సరాలలో రాజవంశం కూలిపోయింది.[3] క్విన్ రాజవంశం 14 సంవత్సరాల ఉనికి చైనా చరిత్రలోని మిగిలిన ప్రధాన రాజవంశం కంటే అతి తక్కువ. ఈ వంశంలో ఇద్దరు చక్రవర్తులు మాత్రమే ఉన్నారు. అయితే తరువాత వచ్చిన హాన్ రాజవంశం (సా.శ 202  – 220 ) క్విన్ స్థాపించిన సైనిక, పరిపాలనా పద్ధతులను ఎక్కువగా కొనసాగించింది; ఫలితంగా 1911లో జిన్హై విప్లవం వరకు ఏదో ఒక రూపంలో కొనసాగిన చైనీసు సామ్రాజ్య వ్యవస్థకు క్విన్ వంశస్థులు మూలకర్తలుగా పరిగణించబడ్డారు.

క్విన్ దాని ఉనికిలోని మొదటి కొన్ని శతాబ్దాలుగా ఒక చిన్న శక్తిగా ఉంది; షాంగు యాంగు పరిపాలనా, సైనిక సంస్కరణల కారణంగా దాని బలం క్రీ.పూ. 4వ శతాబ్దంలో బాగా పెరిగింది. వారు బలమైన, కేంద్రీకృత రాజ్యన్ని స్థిరమైన ఆర్థిక వ్యవస్థ మద్దతుతో పెద్ద సైన్యాన్ని సృష్టించడానికి ప్రయత్నించారు. ఇవి క్విన్ మాతృభూమిలో అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి. దాని ఏకీకరణ తర్వాత చైనా అంతటా అమలు చేయబడ్డాయి. సంస్కరణలలో కరెన్సీ, తూనికలు, కొలతలు, రచనా వ్యవస్థ ప్రామాణీకరణ, ఆయుధాలు, రవాణా, సైనిక వ్యూహాలలో ఆవిష్కరణలు ఉన్నాయి.

కేంద్ర ప్రభుత్వం కులీనులను, భూస్వాములను అణగదొక్కడానికి, జనాభాలో అత్యధికులుగా ఉన్న రైతులను నేరుగా పరిపాలించడానికి ప్రయత్నించింది. దీని వలన లక్షలాది మంది రైతులు, ఖైదీల శ్రమతో కూడిన అనేక పెద్ద-స్థాయి నిర్మాణ ప్రాజెక్టులు ప్రారంభమయ్యాయి. వీటిలో ఉత్తర సరిహద్దు వెంబడి గోడలను అనుసంధానించడం ప్రారంభించగా అది చివరికి చైనా గోడగా మారింది. ఇది ఒక పెద్ద జాతీయ రహదారి వ్యవస్థ, నగర-పరిమాణ క్విన్ షి హువాంగు సమాధి నిటారుగా ఉన్న టెర్రకోట సైన్యం ద్వారా రక్షించబడింది. ప్రజలు, భూమి నిర్వహణ ద్వారా పర్యావరణాన్ని మార్చే అపూర్వమైన సామర్థ్యాన్ని రాజ్యం కలిగి ఉంది; ఫలితంగా క్విన్ పెరుగుదల తూర్పు ఆసియా పర్యావరణ చరిత్రలో అత్యంత ముఖ్యమైన సంఘటనలలో ఒకటిగా వర్ణించబడింది.

క్విన్ షి హువాంగు క్రీస్తుపూర్వం 210లో మరణించినప్పుడు. ఆయన ఇద్దరు సలహాదారులు రాజవంశం మీద నియంత్రణ సాధించడానికి, రాజ్యాధికారాన్ని చెలాయించే ప్రయత్నంలో సింహాసనం మీద వారసుడిని ఉంచారు. ఈ సలహాదారులు తమలో తాము గొడవపడ్డారు. ఫలితంగా వారి మరణాలు, రెండవ క్విన్ చక్రవర్తి మరణాలు సంభవించాయి. ప్రజా తిరుగుబాటు చెలరేగింది. బలహీనమైన సామ్రాజ్యం త్వరలోనే చు జనరల్సు జియాంగు యు, లియు బ్యాంగు చేతుల్లోకి పడిపోయింది. వీరిలో తరువాతి వారు హాన్ రాజవంశాన్ని స్థాపించారు.

చరిత్ర

[మార్చు]

మూలం - అభివృద్ధి, క్రీపూ 9వ శతాబ్దం – క్రిపూ 230

[మార్చు]

షిజి (c. క్రీపూ 91) ప్రకారం క్రీపూ 9వ శతాబ్దంలో ఫీజి పురాతన రాజకీయ సలహాదారుడు గావో యావో  – కి క్విన్ (秦邑; ఆధునిక కింగ్షుయు కౌంటీ, గన్సు) స్థావరం మీద పాలన మంజూరు చేయబడింది. ఝౌ రాజు జియావో పాలనలో ఈ ప్రాంతం క్విన్ రాజ్యం అని పిలువబడింది. క్రీపూ 897 లో గోంఘే రీజెన్సీ కాలంలో ఈ ప్రాంతాన్ని గుర్రాలను పెంచడానికి అంకితమైన ఒక డిపెండెన్సీగా కేటాయించారు.[4] క్రీ.పూ 8వ శతాబ్దం చివరలో ఫీజీ వారసులలో ఒకరైన క్విన్‌కు చెందిన డ్యూకు జువాంగును వెస్ట్రను రోంగుకు వ్యతిరేకంగా సైనిక పోరాటంలో పాల్గొనమని జౌ పిలిచాడు; ఈ ప్రయత్నం విజయవంతమైంది. జువాంగు‌కు అదనపు భూభాగం బహుమతిగా లభించింది. క్రీ.పూ 770 లో జువాంగు కుమారుడు క్విన్‌కు చెందిన డ్యూకు జియాంగు కింగు పింగు ఆధ్వర్యంలో జౌ ​​కోర్టును ఫెంగు‌హావో నుండి చెంగు‌జౌకు అత్యవసర తరలింపులో సహాయం చేశాడు. ఇది వెస్ట్రను, తూర్పు జౌ కాలాల మధ్య విభజనను సూచిస్తుంది. దీనికి ప్రతిఫలంగా డ్యూకు జియాంగు‌ను పశ్చిమ రోంగు ‌మీద వారు స్వాధీనం చేసుకున్న భూభాగాన్ని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి దండయాత్రకు నాయకుడిగా పంపారు. ఈ సమయంలో ఆయన అధికారికంగా క్విను‌ను ఒక ప్రధాన సామంత రాజ్యంగా స్థాపించాడు. ఫెంగు‌హావోం గతంలో ప్రత్యక్ష జౌ నియంత్రణలో ఉన్న చాలా భూభాగాన్ని కలుపుకొని తద్వారా క్విన్‌ను తూర్పు వైపుకు విస్తరించాడు. [5][6]

క్విన్ రాజ్యం క్రీ.పూ. 672లో మధ్య చైనాలోకి సైనిక దండయాత్రలను ప్రారంభించింది. ప్రారంభంలో పొరుగు తెగల నుండి పశ్చిమాన ఇప్పటికీ ముప్పు ఉన్నందున తీవ్రమైన చొరబాట్లకు దూరంగా ఉంది; క్రీ.పూ. 4వ శతాబ్దం నాటికి వారందరూ అణచివేయబడ్డారు లేదా జయించబడ్డారు. క్విన్ విస్తరణవాదానికి వేదికను ఏర్పాటు చేశారు.[7]

యుద్ధ రాజ్యాల కాలం, సుమారు క్రీపూ 475–230

[మార్చు]
ఏడు యుద్ధ రాజ్యాల భూభాగాలు c. 250 BC, లుయోయాంగు వద్ద జౌ రాజకుటుంబం యొక్క పూర్వ రాజధానిగా గుర్తించబడింది
  •   క్విన్
  •   జావో
  •   యాన్
  •   వీ
  •   కీ
  •   హాన్
  •   చు

యుద్ధ రాజ్యాల కాలం (షుమారుగా క్రీపూ 221) సమయంలో క్విన్ రాజనీతిజ్ఞుడు షాంగు యాంగు క్రీపూ 359-338లో ఆయన ఉరిశిక్ష మధ్య ప్రయోజనకరమైన సైనిక సంస్కరణల శ్రేణిని ప్రవేశపెట్టాడు.[8] ఆయన మాజీ జౌ రాజధాని ఫెంగు‌హావో – సమీపంలో వీ నది మీద జియాను‌యాంగు (ఆధునిక జియాను, షాంగ్సీ సమీపంలో) వద్ద క్విన్ రాజధానిని నిర్మించడంలో కూడా సహాయం చేశాడు. ఈ నగరం చివరికి ఇతర రాజ్యాల రాజధానులను పోలి ఉంటుంది.[9] క్విన్ సిద్ధాంతం, ఆచరణ రెండింటిలోనూ ఉన్నతమైన సైన్యాన్ని నిర్వహించింది. ఇతర యుద్ధ రాజ్యాలలో దాని సైన్యం పెద్దది, సమర్థవంతమైనది, సమర్థవంతమైన జనరల్సు‌తో కూడినదిగా ఉండేది. వారి శత్రువులలో చాలా మందికి భిన్నంగా క్విన్ ఆయుధ సాంకేతికత, రవాణాలో సమకాలీన పురోగతులను ఉపయోగించుకుంది. వీటిలో రెండోది చైనా అంతటా వివిధ రకాల భూభాగాలలో ఎక్కువ కదలికను సాధ్యం చేసింది. [10]

గ్వాను‌జోంగు  – అని పిలువబడే ప్రాంతం గుండె వద్ద ఉన్న క్విన్ ప్రధాన భూభాగాల భౌగోళికం అదనపు ప్రయోజనాలను అందించింది. సారవంతమైన వ్యవసాయ భూమి, పర్వతాలచే రక్షించబడిన వ్యూహాత్మక స్థానం దీనిని సహజ కోటగా మార్చింది. ఈ కాలంలో గ్వాను‌జాంగు దాని ఆగ్నేయ దిశలో ఉన్న చదునైన, బహిరంగ యాంగ్ట్జే లోయ (దీనిని "గ్వాండోంగు" అని కూడా పిలుస్తారు) నుండి భిన్నంగా ఉంది. జియాను‌యాంగు చైనాలో దాని చుట్టూ గోడలు నిర్మించాల్సిన అవసరం లేని ఏకైక రాజధాని నగరం. [11] గ్వాన్జాంగు‌లోని క్విన్ సమాజం వారసత్వం "గ్వాంజోంగు జనరలు‌లను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. అయితే గ్వాండోంగు మంత్రులను ఉత్పత్తి చేస్తుంది" అనే హాన్-యుగ సామెతను ప్రేరేపించింది. [4] క్విన్ వ్యవసాయ ఉత్పత్తి వారి పెద్ద సైన్యాన్ని నిలబెట్టడానికి సహాయపడింది. [12]మొదట షాంగు యాంగు సంస్కరణలు, నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులు ద్వారా విస్తరించబడింది.[12][13] తరువాత క్రీపూ 246 లో వీ నది కాలువ వంటి ప్రాజెక్టుల ద్వారా, జెంగు గువో చేత ఇంజనీరింగు చేయబడిందని చెప్పబడింది.[14][15]క్విన్ ఆచరణాత్మకమైన క్రూరమైన యుద్ధంలో పాల్గొన్నాడు. మునుపటి వసంత, శరదృతువు కాలం (షుమారు క్రీపూ 770-481) నుండి ప్రబలంగా ఉన్న తత్వశాస్త్రం యుద్ధాన్ని ఒక పెద్దమనిషి కార్యకలాపంగా నిర్దేశించింది; యుద్ధంలో స్వర్గపు చట్టాలుగా వారు భావించిన వాటిని గౌరవించాలని సైనిక కమాండర్లకు సూచించబడింది. ఉదాహరణకు సాంగు డ్యూకు జియాంగు చు మీద చేస్తున్న యుద్ధంలో నదిని దాటుతున్న చు దళాల మీద దాడి చేసే అవకాశాన్ని ఆయన తిరస్కరించాడు. వారి దళాలను దాటడానికి మార్షలు చేయడానికి వారిని అనుమతించిన తర్వాత తరువాతి యుద్ధంలో ఆయన నిర్ణయాత్మకంగా ఓడిపోయాడు. శత్రువు పట్ల అధిక మర్యాద కోసం ఆయన సలహాదారులు ఆయన మందలించినప్పుడు ఆయన ఇలా అన్నాడు. "శత్రువు వారి శ్రేణులను ఏర్పరుచుకునే వరకు సన్యాసి బలహీనులను అణిచివేయడు లేదా దాడికి ఆదేశించడు."[16] క్విన్ ఈ సైనిక సంప్రదాయాన్ని విస్మరించి వారి శత్రువు బలహీనతలను ఉపయోగించుకున్నాడు. వీ రాజ్యంలో ఒక కులీనుడు క్విను‌ను "దురాశపరుడు, వక్రబుద్ధి గలవాడు, లాభం కోసం ఆరాటపడేవాడు, నిజాయితీ లేనివాడు" అని నిందించాడు. దానికి మర్యాద, సరైన సంబంధాలు, సద్గుణ ప్రవర్తన గురించి ఏమీ తెలియదు. భౌతిక లాభం కోసం అవకాశం ఉంటే అది తన బంధువులను జంతువులలాగా విస్మరిస్తుంది."[17] ఇది దీర్ఘకాలం జీవించిన పాలకుల బలమైన నాయకత్వం, ఇతర రాజ్యాల నుండి ప్రతిభావంతులైన వ్యక్తులను నియమించుకునే బహిరంగత, అంతర్గత వ్యతిరేకత లేకపోవడంతో కలిపి, క్విన్ బలమైన రాజకీయ స్థావరానికి దోహదపడింది.[18]

ఏకీకరణ - విస్తరణ క్రీపూ 230–210

[మార్చు]

యుద్ధ రాజ్యాల కాలంలో ఆధిపత్యం కోసం పోటీ పడుతున్న ఏడు ప్రధాన రాజ్యాలు క్విన్, యాన్, జావో, క్వి, చు, హాన్, వీ. ఈ రాజ్యాల పాలకులు గతంలో వారు కలిగి ఉన్న తక్కువ ప్రభువుల బిరుదులకు విరుద్ధంగా, తమను తాము రాజులుగా చెప్పుకున్నారు. అయితే జౌ రాజులు చెప్పినట్లుగా తనకు స్వర్గ ఆదేశం ఉందని. త్యాగాలు చేసే హక్కు తనకు ఉందని ఎవరూ తనను తాను ఉన్నతీకరించుకోలేదు. [19]

ఏకీకరణ యుద్ధాలకు ముందు శతాబ్దంలో క్విన్ అనేక ఎదురుదెబ్బలను చవిచూశాడు. షాంగు యాంగు‌ తన యవ్వనం నుండి పెంచుకున్న వ్యక్తిగత ద్వేషం కారణంగా క్రీ.పూ. 338లో కింగు హుయివెను ఉరితీశాడు. క్రీపూ 307 లో క్విన్ వారసత్వం మీద అంతర్గత కలహాలు కూడా జరిగాయి. ఇది క్విన్ అధికారాన్ని కొంతవరకు వికేంద్రీకరించింది.క్రీపూ 295 లో క్విన్ ఇతర రాజ్యాల కూటమి చేతిలో ఓడిపోయింది; దీని తరువాత త్వరలోనే జావో మరొక ఓటమిని చవిచూశాడు. క్విన్ సైన్యంలో ఎక్కువ భాగం ఇప్పటికే క్వి దాడుల నుండి రక్షించడంలో నిమగ్నమై ఉండటం వల్ల ఇది సంభవించింది. అయితే దూకుడుగా ఉన్న ఫ్యాన్ సుయి [జ్] క్రీపూ 266 లో ప్రధానమంత్రి అయ్యాడు; వారసత్వ సమస్యలు పరిష్కరించబడిన తర్వాత ఫ్యాన్ జిన్ క్విలలో మూలాలు కలిగిన విస్తరణ విధానాన్ని అనుసరించాడు. దీనిలో వారు ఇతర రాజ్యాలను జయించడానికి ప్రయత్నించారు.[20]

క్విన్ షి హువాంగ్ సింహాసనాన్ని అధిరోహించడం శుభ ముహూర్తం అని, దేశం ఐక్యంగా ఉందని ఎవరూ రోడ్ల మీద చనిపోరని పేర్కొన్న శాసనం ఉన్న రాతి పలక.

క్విన్ మొదట హాన్‌ మీద నేరుగా దాడి చేశాడు. వారి తూర్పున క్రీపూ 230 లో వారి రాజధాని నగరం జిన్‌జెంగు‌ను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. తరువాత వారు ఉత్తరాన ఉన్న జావో రాజ్యం మీద దాడి చేశారు. వారు క్రీపూ 228 లో లొంగిపోయారు. తరువాత క్రీపూ 226 లో ఉత్తరాన ఉన్న యాన్ రాజ్యాలను ఆక్రమించారు. తరువాత క్విన్ తూర్పు, దక్షిణం వైపు దాడులు ప్రారంభించారు; వారు క్రీపూ 225 లో వీ రాజధాని డాలియాంగు (ఆధునిక కైఫెంగు) ను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. క్రీపూ 223 లో చును లొంగిపోయేలా బలవంతం చేశారు. తరువాత వారు లుయోయాంగు వద్ద జౌ రాజవంశం అవశేషాలను తొలగించారు; చివరకు వారు క్విని జయించారు క్రీపూ 221 లో లింజి వద్ద వారి రాజధానిని తీసుకున్నారు.[21]

క్రీ.పూ. 221లో క్విన్ విజయాలు పూర్తి కావడంతో తొమ్మిదేళ్ల వయసులో క్విన్ సింహాసనాన్ని అధిష్టించిన కింగు జెంగు – [22] – చైనాకు ప్రభావవంతమైన పాలకుడు అయ్యాడు.[23] ఆరు రాజ్యాలను లొంగదీసుకోవడం సమర్థవంతంగా ఒప్పించడం, ఆదర్శప్రాయమైన వ్యూహాన్ని ఉపయోగించిన రాజు జెంగు చేత ఇది సాధ్యపడింది. ఆయన తన ప్రధాన మంత్రులు బువే పదవీ విరమణతో ఏకైక పాలకుడిగా తన స్థానాన్ని పదిలం చేసుకున్నాడు. చక్రవర్తి చేసిన రాజ్యాలను రాజకుటుంబానికి చెందిన వ్యక్తుల మీద భారం మోపకుండా ఆ పనికి అంకితమైన అధికారులకు అప్పగించారు.[23] ఆ తర్వాత ఆయన మునుపటి ముగ్గురు సార్వభౌమాధికారులు, ఐదుగురు చక్రవర్తుల బిరుదులను "షి హువాంగ్డి" అనే కొత్త పేరుతో కలిపాడు. దీని అర్థం 'మొదటి చక్రవర్తి'. కొత్తగా ప్రకటించిన చక్రవర్తి క్విన్ అధీనంలో లేని అన్ని ఆయుధాలను జప్తు చేసి కరిగించాలని ఆదేశించాడు. ఫలితంగా వచ్చిన లోహం క్విన్ కొత్తగా ప్రకటించిన రాజధాని జియాన్యాంగు వద్ద పన్నెండు పెద్ద అలంకార విగ్రహాలను నిర్మించడానికి సరిపోతుంది.[24]

దక్షిణం వైపు విస్తరణ క్రీపూ 214–క్రీపూ 206

[మార్చు]

క్రీ.పూ. 214లో క్విన్ షి హువాంగు తన పెద్ద సైన్యంలో కొంత భాగంతో (సుమారు 1,00,000 మంది పురుషులు) ఉత్తరాన తన సరిహద్దులను భద్రపరిచాడు. తన సైన్యంలో ఎక్కువ మందిని (5,00,000 మంది పురుషులు) బైయుయే ప్రజలు నివసిస్తున్న దక్షణ ప్రాంతం మీద పోరాటం చేయడానికి పంపాడు. మునుపటి జౌ భూభాగాలను ఏకం చేసే క్విన్ పోరాటానికి ముందు బైయుయే వారి నైరుతిలో సిచువానులో ఎక్కువ భాగాన్ని స్వాధీనం చేసుకుంది. క్విన్ సైన్యానికి అడవి భూభాగంతో పరిచయం లేదు. దక్షిణ తెగల గెరిల్లా యుద్ధ వ్యూహాల ద్వారా అది ఓడిపోయిం 1,00,000 మందికి పైగా పురుషులను కోల్పోయింది. అయితే ఓటమిలో క్విన్ దక్షిణాన ఒక కాలువను నిర్మించడంలో విజయం సాధించాడు. దీనిని వారు దక్షిణాన వారి రెండవ దాడి సమయంలో వారి దళాలను సరఫరా చేయడానికి, బలోపేతం చేయడానికి భారీగా ఉపయోగించారు. ఈ లాభాల ఆధారంగా క్విన్ సైన్యాలు గ్వాంగు‌జౌ చుట్టూ ఉన్న తీరప్రాంతాలను జయించి ఫుజౌ, గుయిలిను ప్రావిన్సులను స్వాధీనం చేసుకున్నాయి. వారు హనోయి వరకు దక్షిణాన దాడి చేసి ఉండవచ్చు. దక్షిణాన ఈ విజయాల తర్వాత క్విన్ షి హువాంగు కొత్తగా స్వాధీనం చేసుకున్న ప్రాంతాన్ని వలసరాజ్యం చేయడానికి 1,00,000 మందికి పైగా ఖైదీలను, బహిష్కృతులను తరలించాడు. తన సామ్రాజ్యం సరిహద్దులను విస్తరించే విషయంలో క్విన్ షి హువాంగు దక్షిణాన చాలా విజయవంతమయ్యాడు.[24]

జియాంగ్నుకు వ్యతిరేకంగా పోరాటం క్రీపూ 215
[మార్చు]

క్విన్ వారి ఉత్తర సరిహద్దులో నివసించే ప్రజలను సమిష్టిగా ఐదు బార్బేరియన్లు అని పిలుస్తారు; అప్పుడప్పుడు సామ్రాజ్య పాలనకు లోబడి ఉన్నప్పటికీ వారు క్విన్ ఉనికిలో ఎక్కువ కాలం దాని నుండి స్వేచ్ఛగా ఉన్నారు. [25] స్థానిక క్విన్ రైతులతో వ్యాపారం చేయడం నిషేధించబడింది. క్విన్ వాయువ్య ప్రాంతంలోని ఓర్డోసు ఎడారిలో నివసించే జియోంగ్ను తరచుగా వారి మీద దాడి చేసేవారు. ప్రతీకారంగా ఒక సైనిక పోరాటానికి క్విన్ జనరలు మెంగు టియాను నాయకత్వం వహించారు. ఈ ప్రాంతం క్రీపూ 215 లో జయించబడింది. వ్యవసాయం స్థాపించబడింది; అయితే స్థానిక రైతులు అసంతృప్తి చెంది తరువాత తిరుగుబాటు చేశారు.[26]

కూలిపోవడం - తదనంతరం క్రీపూ 210–202

[మార్చు]
(ఎడమ) చేసిన భవిష్యత్ క్విన్ షి హువాంగ్ (కుడి)పై 227 BC హత్యాయత్నాన్ని వర్ణించే హాన్-యుగ రాతి ఉబ్బెత్తును రుద్దడం. జింగ్‌ను కోర్టు వైద్యుడు (నేపథ్యం) పట్టుకున్నాడు, ఒక సైనికుడు (కుడివైపున) సామ్రాజ్య జాడే డిస్కు పట్టుకున్న చక్రవర్తిని రక్షించడానికి పరుగెత్తాడు. జింగ్ కత్తి (మధ్యలో) ఒక స్తంభంలో ఇరుక్కుపోయింది.

మొత్తంగా క్విన్ షి హువాంగు మీద మూడు హత్యాయత్నాలు జరిగాయి – ఒకటి క్రీ.పూ. 227లో జింగు కే చేత మిగిలిన రెండు క్రీ.పూ. 218 ప్రాంతంలో జరిగాయి.[27] ఈ సంఘటనల కారణంగా చక్రవర్తి మతిస్థిమితం కోల్పోయి అమరత్వం పట్ల మక్కువ పెంచుకున్నాడు. క్రీ.పూ. 210లో తూర్పు సరిహద్దులకు పర్యటనలో ఉన్నప్పుడు. క్విన్ షి హువాంగు తావోయిస్టు ఇంద్రజాలికుల నుండి అమరత్వం అమృతాన్ని పొందే ప్రయత్నంలో మరణించాడు. వారు అమృతం సముద్ర రాక్షసుడి రక్షణలో ఉన్న ద్వీపంలో చిక్కుకుపోయిందని పేర్కొన్నారు. ప్రధాన నపుంసకుడు జావో గావో, ప్రధాన మంత్రి లి సి, తిరిగి వచ్చిన తర్వాత ఆయన మరణ వార్తను దాచిపెట్టారు. వారు ఆయన ఇష్టాన్ని మార్చడానికి ప్రయత్నించారు. ఆయన పెద్ద కుమారుడు ఫుసు సింహాసనాన్ని వారసత్వంగా పొందాలని ఉద్దేశించబడ్డాడు; అయితే లి, జావో కుట్రపన్ని ఫుసు ఆత్మహత్య చేసుకోవాలని కల్పిత ఆదేశాన్ని పంపారు. [28] బదులుగా మాజీ చక్రవర్తి కుమారుడు హుహైని సింహాసనాన్ని ఎక్కించారు. క్విను ఎర్ షి అనే పేరును తీసుకున్నారు.[22] వారు హుహైని తమ సొంత ప్రయోజనాల కోసం మార్చుకోగలరని తద్వారా సామ్రాజ్యం మీద నియంత్రణ సాధించగలరని వారు విశ్వసించారు. ఊహించినట్లుగానే క్విన్ ఎర్ షి అసమర్థుడని నిరూపించాడు: ఆయన చాలా మంది మంత్రులను, సామ్రాజ్య యువరాజులను ఉరితీశాడు. భారీ నిర్మాణ ప్రాజెక్టులను కొనసాగించాడు. – అత్యంత విపరీతమైన వాటిలో ఒకటి నగర గోడలకు వార్నిషు వేయడం – సైన్యాన్ని విస్తరించడం, పన్నులు పెంచడం చెడు వార్తలను అందించే దూతలను అరెస్టు చేయడం. ఫలితంగా చైనా అంతటా పురుషులు తిరుగుబాటు చేశారు. అధికారుల మీద దాడి చేశారు. సైన్యాన్ని పెంచారు. స్వాధీనం చేసుకున్న భూభాగాలకు తమను తాము రాజులుగా ప్రకటించుకున్నారు.[29]

ఈ సమయంలో లి సి, జావో గావో ఒకరితో ఒకరు ఘర్షణ పడ్డారు. ఇది జావో క్వి ఎర్ షిని లీని విచారణకు పంపమని ఒప్పించడంతో ముగిసింది. చివరికి ఆయనకు ఉరిశిక్ష విధించబడింది. అప్పుడు దిగజారుతున్న సైనిక పరిస్థితి చక్రవర్తి మీద తిరుగుబాటుకు జావోనే కారణమని నిందించాడు; ఈ మలుపు జావోను భయపెట్టింది. క్విన్‌ను మోసగించడానికి ఆయన మరొక కుట్రను రూపొందించి క్విన్ ఎర్ షిని శత్రు దళాలు రాజధానికి వచ్చాయని నమ్మించి చక్రవర్తి నివాసాలను ఆక్రమించారు. జావో సహ కుట్రదారుడు. అల్లుడు యాన్ లే [జ్] చేత మూలన పడవేయబడిన తర్వాత క్విన్ ఎర్ షి తన అసమర్థతకు ఆత్మహత్య చేసుకోవలసి వచ్చింది.[30] జియింగు, ఫుసు కుమారుడు, సింహాసనాన్ని అధిష్టించి, వెంటనే జావో గావోను ఉరితీశాడు.[29] ప్రజలలో అశాంతి వ్యాపించింది – దీనికి ప్రధాన కారణం ప్రాంతీయ విభేదాలు, క్విన్ ఏకరూపతను విధించడానికి ప్రయత్నించినప్పటికీ ఇది కొనసాగింది. చాలా మంది స్థానిక అధికారులు తమను తాము రాజులుగా ప్రకటించుకున్నారు. ఈ వాతావరణంలో, జియింగు తనను తాను కూడా ఒక రాజుగా ప్రకటించుకోవడం ద్వారా తన సింహాసనాన్ని అంటిపెట్టుకుని ఉండటానికి ప్రయత్నించాడు.[14] ఆయన అసమర్థత ఆయనను బలహీనపరిచింది. క్రీపూ 209 లో ప్రజా తిరుగుబాటు చెలరేగింది. లెఫ్టినెంటు లియు బ్యాంగు నేతృత్వంలోని చు తిరుగుబాటుదారులు దాడి చేసినప్పుడు అటువంటి గందరగోళంలో ఉన్న రాజ్యం ఎక్కువ కాలం నిలువలేకపోయింది. క్రీపూ 207 లో జియాన్యాంగు‌కు వచ్చిన తర్వాత జియింగు లియు బ్యాంగు‌కు లొంగిపోయాడు; ప్రారంభంలో లియు ఆయనను తప్పించినప్పటికీ ఆ తర్వాత కొద్దిసేపటికే చు నాయకుడు జియాంగు యు ఆయనను ఉరితీశాడు. క్రీపూ 206 లో జియాన్యాంగు నాశనం చేయబడింది. ఇది చరిత్రకారులు సామ్రాజ్య క్విన్ రాజవంశం ముగింపుగా భావించే సంఘటనగా పరిగణించబడుతుంది.[31] మునుపటి క్విన్ భూభాగాలు తాత్కాలికంగా పద్దెనిమిది రాజ్యాలుగా విభజించబడినందున[32] లియు బ్యాంగు జియాంగు యును మోసం చేశాడు. చు–హాన్ వివాదాన్ని ప్రారంభించాడు. దాని నుండి ఆయన చివరికి తిరిగి కలిసిన రాజ్యం మీద విజయం సాధించాడు – క్రీ.పూ. 202 ఫిబ్రవరి 28న ఆయన కొత్తగా స్థాపించబడిన హాన్ రాజవంశంకి తనను తాను చక్రవర్తిగా ప్రకటించుకున్నాడు.[33]

సంస్కృతి - సమాజం

[మార్చు]
దస్త్రం:Xi'an.jpg చరిత్ర
ప్యాలెస్ పరిసరాల లేఅవుట్
పశ్చిమ వేదిక యొక్క తవ్వకం
ఒక ప్యాలెస్ గేట్
ఎపాంగు ప్యాలెసు అవశేషాలు, 206 BCలో నాశనం చేయబడ్డాయి

చైనీసు సంస్కృతి కాలంలోని విస్తీర్ణంతో సమానమైన భూభాగాలను, అలాగే తరువాత హాన్ చైనీసు జాతి సమూహంగా అర్థం చేసుకోబడిన ప్రాంతాలను క్విన్ పాలించాడు.[34] సామ్రాజ్య సరిహద్దులలో క్విన్‌కు విదేశీ సంస్కృతులతో విభిన్న సమూహాలు ఉన్నాయి; క్విన్ సైన్యం నియంత్రణలో ఉన్న ప్రాంతాలు కూడా సాంస్కృతికంగా విభిన్నంగా ఉన్నాయి.[26]

క్విన్ కులీనులు సంస్కృతి, దైనందిన జీవితంలో జౌను పోలి ఉండేవారు. ప్రాంతీయ వైవిధ్యం సాధారణంగా దిగువ తరగతుల చిహ్నంగా పరిగణించబడుతుంది – చివరికి ప్రభుత్వం సాధించడానికి ప్రయత్నించిన ఏకీకరణకు విరుద్ధంగా ఉంటుంది.[35]

జనాభాలో 90% కంటే ఎక్కువ మంది ఉన్న సామాన్యులు, గ్రామీణ గ్రామస్తులు ఉన్నారు.[36] వారు జన్మించిన గ్రామాలు లేదా పొలాలను అరుదుగా విడిచిపెట్టారు. ప్రాంతాన్ని బట్టి వివిధ రకాల ఉపాధి ఉన్నప్పటికీ పురాతన కాలంలో స్థిరపడిన ఇతర ప్రజల మాదిరిగానే క్విన్ అంతటా అధిక శాతం మంది ప్రజలు ప్రధానంగా వ్యవసాయంలో నిమగ్నమై ఉన్నారు.[37] ఇతర వృత్తులు వంశపారంపర్యంగా వచ్చాయి; ఒక తండ్రి ఉద్యోగం ఆయన మరణించిన తర్వాత ఆయన పెద్ద కొడుకు బదిలీ చేయబడింది.[38] (c. 239 BC) – ప్రధాన మంత్రి లు లూబువెయీ స్పాన్సరు చేసినందున ఆయన పేరు మీద పెట్టబడిన వచనం “ లుషి చుంగియు “. సామాన్యులు "వస్తువులను తనకు సేవ చేయమని చెప్పే" వ్యక్తి ఆదర్శ వాదానికి బదులుగా భౌతిక సంపద మీద నిమగ్నమైనప్పుడు వారు "వస్తువుల సేవకు తగ్గించబడ్డారని" ఉదాహరణలను అందించారు.[39]

వ్యవసాయం

[మార్చు]

క్విన్ వ్యవసాయం ప్రధానంగా తృణధాన్యాల సాగు మీద ఆధారపడింది. మిల్లెటు, గోధుమ, బార్లీ ప్రధాన పంటలు రైతుల ఆహారంలో ఎక్కువగా ఉండేవి. పచ్చిక బయళ్లకు అందుబాటులో ఉన్న భూమి పరిమాణం పరిమితం, పశువులను ఎక్కువగా పాలు వంటి ఉప ఉత్పత్తుల గృహ వినియోగం కోసం పెంచారు.[40] మాంసం వినియోగం సాధారణంగా ధనవంతులకే పరిమితం చేయబడింది.[41] షాంగు యాంగు నేతృత్వంలోని క్విన్ రాజ్యం సాగులో ఉన్న భూమి విస్తీర్ణాన్ని పెంచే విధానాన్ని ప్రారంభించింది. దీని ఫలితంగా రాజ్యాలు పసుపు నది లోయలోని చాలా అడవులను తొలగించి వ్యవసాయ భూములుగా మార్చాయి. ఈ భూమిని గృహ-పరిమాణ కేటాయింపులుగా విభజించారు. నివాసితులను బలవంతంగా వాటిలో పని చేయడానికి తరలించారు. షాంగు యాంగు వ్యవసాయ విధానంలో మరొక ప్రాధాన్యత ఏమిటంటే నేలలో కలుపు తీయడానికి గొడ్డలిని ఉపయోగించడం. ఇది తేమను నిలుపుకునే పంటలకు పోషకాలను అందించే సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరిచింది.[42]

మతం

[మార్చు]

ప్రారంభ సామ్రాజ్య కాలంలో చైనాలో ప్రధానమైన మత విశ్వాసం షెన్ (సుమారుగా 'ఆత్మలు' అని అర్థం), యిన్ వారు నివసించే రాజ్యం మీద దృష్టి సారించింది. ఆత్మలను మూడు రకాలుగా వర్గీకరించారు: 'మృత మానవులు' 'స్వర్గపు ఆత్మలు' Shangdi వంటివి, 'భూమి మీద ఉన్న ఆత్మలు' పర్వతాలు, నదులు వంటి సహజ లక్షణాలకు అనుగుణంగా ఉంటాయి.[43] ఆత్మ ప్రపంచం భూసంబంధమైన దానికి సమాంతరంగా ఉందని నమ్ముతారు: దానితో సంబంధం ఏర్పరచుకోవడానికి జంతు బలులు అర్పించబడ్డాయి. మరణం తర్వాత ప్రజల ఆత్మలు అక్కడికి తరలిపోతాయని భావించారు. సాధారణంగా ఆచారం రెండు ప్రయోజనాలకు ఉపయోగపడింది: ఆత్మ రాజ్యం నుండి ఆశీర్వాదాలు పొందడం, చనిపోయినవారు అక్కడికి ప్రయాణించి అక్కడే ఉండేలా చూసుకోవడం.[44]

క్విన్ వంశం కింద ప్రవేశపెట్టబడి హాన్ వంశం కొనసాగించిన ఒక ఆచార భావన ఏమిటంటే చక్రవర్తి రాజ్యం అంతటా ఆచార ప్రదేశాలను అధికారికంగా పర్యటించడం. ఇది చక్రవర్తిని అర్ధ-దైవిక వ్యక్తిగా భావించే భావనలను బలోపేతం చేయడానికి ఉపయోగపడింది.[45]

చిన్ వంశం భవిష్యవాణి రూపాలను కూడా అభ్యసించింది – గతంలో షాంగు వంశం ఉపయోగించిన వాటిలో ఏర్పడిన పగుళ్ల నుండి భవిష్యత్తు గురించి దైవిక జ్ఞానాన్ని పొందడానికి ఎముకలు, తాబేలు పెంకులు వేడి చేయబడ్డాయి. ఖగోళ, వాతావరణ దృగ్విషయాల పరిశీలన కూడా సాధారణం. తోకచుక్కలు, గ్రహణాలు, కరువులను సాధారణంగా శకునాలుగా భావిస్తారు.[46]

ప్రభుత్వం - సైన్యం

[మార్చు]
టెర్రకోట ఆర్మీ క్విన్ షి హువాంగ్ మ్యూజియం
టెర్రకోట ఆర్మీ నుండి యోధులు మరియు గుర్రం

క్విన్ ప్రభుత్వం అత్యంత అధికారికంగా చక్రవర్తికి సేవ చేసే అధికారుల సోపానక్రమం ద్వారా నిర్వహించబడింది. క్విన్ హాన్ ఫీ బోధనలను ఆచరణలో పెట్టాడు. ఇటీవల జయించిన ప్రాంతాలతో సహా దాని అన్ని భూభాగాలను రాజ్యాన్ని పరిపాలించడానికి అనుమతించాడు. జీవితంలోని అన్ని అంశాలు ప్రమాణీకరించబడ్డాయి. కొలతలు భాష నుండి రథం పొడవు ఇరుసు వంటి మరింత ఆచరణాత్మక వివరాల వరకు.[47]

సామ్రాజ్యాన్ని 36 కమాండరీలుగా విభజించారు. వీటిని 1000 కంటే ఎక్కువ జిల్లాలుగా విభజించారు.[48] చక్రవర్తి చేసిన రాజ్యాలు రాజకుటుంబానికి చెందిన వ్యక్తుల మీద భారం మోపకుండా పనికి అంకితమైన అధికారులకు కేటాయించబడ్డాయి. జెంగు, ఆయన సలహాదారులు చైనాలో కులీన పాలనను ముగించే కొత్త చట్టాలు, పద్ధతులను కూడా ప్రవేశపెట్టారు. దానిని పూర్తిగా కేంద్రీకృత, అధికార ప్రభుత్వంతో భర్తీ చేశారు. ప్రభుత్వంలోని ప్రతి స్థాయిలో నిర్వాహకులు, అధికారుల అధికారాలను పర్యవేక్షించడానికి, తనిఖీ చేయడానికి సెన్సరేటు అనే పర్యవేక్షక వ్యవస్థను ప్రవేశపెట్టారు.[49] యుద్ధంలో చంపబడిన శత్రువుల సంఖ్య లేదా విజయవంతమైన యూనిట్లను ఆదేశించడం ఆధారంగా ఇరవై ర్యాంకులను కలిగి ఉన్నాయి. బహుమతుల శాశ్వత వ్యవస్థను క్విన్ స్థాపించాడు. ఒక సైనికుడు యుద్ధంలో వీరోచితంగా మరణిస్తే తప్ప ర్యాంకులు వంశపారంపర్యంగా ఉండవు. తద్వారా సైనికుడి ర్యాంకు ఆయన కుటుంబానికి వారసత్వంగా వస్తుంది. ప్రతి ర్యాంకుకు నివాసాలు, బానిసలు భూమి నిర్దిష్ట కేటాయింపు కేటాయించబడింది. న్యాయపరమైన శిక్షల అమలుచేయడానికి ర్యాంకులను ఉపయోగించవచ్చు.[50]

దుర్వినియోగ సందర్భాలు నమోదు చేయబడ్డాయి. రికార్డ్సు ఆఫ్ అఫీషియల్డం నుండి ఒక ఉదాహరణలో హు అనే కమాండరు తన మనుషులను తాను చంపిన "బందిపోట్ల" సంఖ్యను భర్తీచేసి రైతుల మీద దాడి చేయమని ఆదేశించాడు; ఆయన ఉన్నతాధికారులు బహుశా వారి రికార్డులను కూడా పెంచాలని ఆసక్తి చూపుతూ దీనిని అనుమతించారు.[51]

ఆర్థిక వ్యవస్థ

[మార్చు]

రాజకీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ క్విన్ భావన షాంగు యాంగు. లి కుయి ఆలోచనలను ప్రతిబింబిస్తుంది: రాజ్యం ప్రాథమిక వనరుగా శ్రమను గుర్తించారు. వాణిజ్యం సాధారణంగా "స్వాభావికంగా వంధ్యమైనది"గా అర్థం చేసుకున్నారు.[52] యుద్ధ రాజ్యాల కాలంలో ఉద్భవించిన వర్తక తరగతిని రాజ్యానికి ప్రత్యక్ష ముప్పుగా పరిగణించారు. వ్యాపారులు వ్యక్తిగత లాభాలను స్వీయ-అభివృద్ధిని కొనసాగించడానికి ప్రోత్సాహకాలు ఇవ్వడం వలన. ఏకీకరణ తర్వాత, సామ్రాజ్య రాజ్యం వారి సంపద, రాజకీయ శక్తిని లక్ష్యంగా చేసుకుంది;క్రీపూ 214 చట్టం వ్యాపారులను సైన్యంలోకి చేర్చుకోవడానికి, రాజ్యం సరిహద్దులలో సేవ కోసం బహిష్కరించడానికి అనుమతించింది. దాని ప్రత్యేక చట్టపరమైన హోదా ద్వారా బలోపేతం చేయబడిన వ్యాపారి వృత్తి వారసత్వంగా మారింది.[53]

క్విన్-యుగం బాన్లియాంగ్ నాణెం, దాని ముందు భాగంలో మూస:Zhc అని గుర్తు పెట్టబడింది

క్రీ.పూ. 330లలో క్విన్ రాజ్యం బాన్లియాంగు నాణేలను ముద్రించడం ప్రారంభించింది. ఇవి గుండ్రంగా ఉండేవి. ఎక్కువగా కాంస్యంతో తయారు చేయబడ్డాయి. దాదాపు 8 g (5⁄16 oz) – నామమాత్రపు బరువును సూచించేలా గుర్తించబడ్డాయి. అయితే వాస్తవ బరువు వాస్తవానికి మారుతూ ఉంటుంది. ఏకీకరణ తర్వాత బాన్లియాంగుకు సామ్రాజ్యం అంతటా అధికారిక హోదా ఇవ్వబడింది. స్పేడు మనీ, నైఫు మనీ వంటి మునుపటి ప్రాంతీయ కరెన్సీలను భర్తీ చేసి చైనా అంతటా ఉపయోగించిన మొదటి ప్రామాణిక కరెన్సీగా మారింది.[54] ప్రారంభంలో బాన్లియాంగు వాడకాన్ని కొనసాగించిన హాన్ వంశం మాదిరిగా కాకుండా క్విన్ వంశం ప్రైవేటు రంగం ద్వారా అదనపు నాణేలను ముద్రించడానికి అనుమతించలేదు. అవి నకిలీవిగా పరిగణించబడ్డాయి.[55]

నిర్మాణ ప్రాజెక్టులు

[మార్చు]

క్విన్ షి హువాంగు సంచార దండయాత్రల నుండి రక్షించడానికి క్విన్ ఉత్తర సరిహద్దును బలోపేతం చేయడానికి ప్రణాళికలను అభివృద్ధి చేశాడు. ఫలితంగా ఏర్పడిన నిర్మాణం తరువాత చైనా గోడగా దానికి పునాదిగా మారింది. భూస్వామ్య ప్రభువులు నిర్మించిన గోడలను కలిపుతూ అది బలోపేతం చేయబడింది. ఆయన పాలనలో నిర్మించబడిన మరో ప్రాజెక్టు టెర్రకోట సైన్యం, ఇది చక్రవర్తి మరణం తరువాత ఆయనను రక్షించడానికి ఉద్దేశించబడింది.[56] టెర్రకోట సైన్యం దాని భూగర్భ స్థానం కారణంగా అస్పష్టంగా ఉంది. 1974 వరకు అది కనుగొనబడలేదు.[57]

రిజిస్ట్రేషను సిస్టం

[మార్చు]

四境之內，丈夫女子皆有名於上
సరిహద్దులలోని ప్రతిచోటా, అందరు పురుషులు మరియు మహిళలు పేరుతో నమోదు చేసుకోవాలి ప్రభుత్వం

生者著，死者削

పుట్టిన వారు నమోదు చేయబడతారు మరియు మరణించిన వారు తొలగించబడతారు

—లార్డ్ షాంగ్ పుస్తకం[58]

క్రీ.పూ. 4వ శతాబ్దంలో క్విన్ రాజ్యం దాని జనాభా కోసం ఒక నమోదు వ్యవస్థను ప్రవేశపెట్టింది. ఇది మొదట వ్యక్తుల పేర్లను సేకరించింది. తరువాత మొత్తం గృహాలను ట్రాకు చేయడం ప్రారంభించింది. క్విన్ సమకాలీనులలో దాని పరిధిలో ప్రత్యేకమైన ఈ వ్యవస్థ, క్రీ.పూ. 375లో స్థాపించబడిందని భావిస్తున్నారు. ఇది శతాబ్దం తరువాత షాంగు యాంగు దిశలో విస్తరించబడింది. లార్డు షాంగు పుస్తకం భాగాలు షాంగు యాంగు మాటలను ప్రతిబింబించే వ్యవస్థను సూచిస్తాయి. హుబే లోని షుయిహుడి, హునాను లోని లియే వద్ద తవ్వకాలలో కనుగొనబడిన పురాతన జాబితాలు, క్రీపూ 3వ శతాబ్దం చివరి నాటివి[59] సైన్యంలో మొదట ఉపయోగించిన భావనను సమాజానికి అనుగుణంగా మార్చుకుంటూ క్విన్ గృహాలను 'ఐదుగురు సమూహాలుగా' ఏర్పాటు చేశారు. దీనిలో ప్రతి ఇంటి పెద్దలు సమూహంలోని ఇతర సభ్యులు చేసిన ఏదైనా తప్పును నివేదించడానికి పరస్పరం బాధ్యత వహించారు.[60] రాజు యింగు జెంగు ఆదేశాల మేరకు రాజ్యం క్రీపూ 231 లో పురుషుల వయోజన వయస్సులను నమోదు చేయడం ప్రారంభించింది..[61]

రచనా సంస్కరణ

[మార్చు]
చైనీసు అక్షరాలలో "క్విన్"

మునుపటి షాంగు రాజవంశం (షుమారు క్రీపూ 1600-1056) ఉపయోగించిన చైనీసు అక్షరాల రచన వ్యవస్థను జౌ వారసత్వంగా పొందాడు. మొదట ఒరాకిలు బోన్ శాసనాలు షుమారు క్రీపూ 1250లో ధృవీకరించబడింది. క్రీ.పూ. 1వ సహస్రాబ్ది మొదటి అర్ధభాగంలో జౌ ​​సాంస్కృతిక రంగం అంతటా రచనలు స్వీకరించబడ్డాయి. లిపిలోని అక్షరాల ఆకారాలు, రూపాలు కాలక్రమేణా క్రమంగా అభివృద్ధి చెందాయి. వారింగు స్టేట్సు కాలంతో, విభిన్న ప్రాంతీయ రచనా శైలులు ఒకదానికొకటి భిన్నంగా మారడం ప్రారంభించాయి; [62] ఇతర జౌ రాష్ట్రాలతో పోలిస్తే, ఈ సమయంలో క్విన్‌లో ఉపయోగించిన లిపి సాధారణంగా చాలా తక్కువగా మారిపోయింది.[63]

క్విన్ రాజ్యంలోని ప్రామాణిక రచనా శైలిని క్విన్ షి హువాంగు ఆధ్వర్యంలో చిన్న సీల్ లిపి అని పిలుస్తారు.[64] క్విన్ ప్రామాణీకరణ అధికారులు బ్రష్, సిరాను ఉపయోగించి వేగంగా రాయడానికి అనుమతించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఇది క్విన్ సామ్రాజ్యం అంతటా పబ్లికు రాత గ్రాఫు‌లతో వ్యాపించింది. లిఖిత భాష ద్వారా సామ్రాజ్య భాషలలో విభిన్నతను ఏకీకృతం చేసింది. ఏకీకృత రచనా వ్యవస్థను స్థాపించడంతో క్విన్ ఒక సామ్రాజ్య అకాడమీ, గ్రంథాలయాన్ని స్థాపించాడు. ఇందులో పాఠాలను అర్థం చేసుకోవడానికి, నియంత్రించడానికి నియమించబడిన పండితులతో కూడిన గ్రంథాలయం ఉంది.[65]

హాన్ పుస్తకం (క్రీ.శ. 111) లి సి క్రీపూ 221 లో చిన్న ముద్ర లిపిలో రాయడానికి వివరణాత్మక సూచనలను లేఖకులకు పంపిణీ చేశాడని పేర్కొన్నప్పటికీ ఈ సూచనలు పోయాయి. అయితే చిన్న ముద్ర అక్షర రూపాలను ప్రదర్శించడానికి ఉద్దేశించిన స్మారక చిహ్నాల మీద అనేక సమకాలీన శాసనాలు మనుగడలో ఉన్నాయి.[66] చైనా అంతటా ప్రాంతీయ వైవిధ్యాలు గణనీయంగా తగ్గినప్పటికీ క్విన్ లేఖకులలో వేరియంటు అక్షరాల వాడకం తరచుగా ఉంది; తరువాత హాన్ చేత చిన్న ముద్ర లిపి కఠినమైన ప్రామాణీకరణ సాంప్రదాయ ఆలోచన ప్రవేశపెట్టబడిన భావనగా కనిపిస్తుంది.[67]

శిక్షా విధానం

[మార్చు]

క్విన్ చట్టాన్ని కర్మ ఆచారంతో పాటు వ్యక్తీకరించారు.[68] ప్రాచీన చైనాలో రచనను ఆచారంలో భాగంగా చూశారు, కన్ఫ్యూషియస్, లావోజి ఋషులు, ఆచార మాస్టర్లు ఆర్కైవిస్టులుగా చిత్రీకరించారు. షిజి క్విన్ రాజవంశం సమయంలో రచన, ఆచారాన్ని ఇప్పటికీ అనుసంధానించబడి ఉన్నట్లు ప్రదర్శిస్తుంది. మొదటి చక్రవర్తి దైవిక రక్షణను కోరుతూ రాయిని శిలాఫలకంగా నిర్మించాడు.[69] ఇది ప్రభుత్వ స్థాపనను ప్రకటిస్తుంది. మొదటి చక్రవర్తిని ఋషిగా సూచిస్తుంది.[70] వారి శాసనం కోర్టు పర్యవేక్షణలో ఉంది. హాన్ తరువాత రాజవంశాలను ప్రభావితం చేసింది. టాంగు రాజవంశం రక్షణగా శిలాఫలకాన్ని కోర్టు ఆమోదం కోసం ఒక నిబంధనను ఏర్పాటు చేసింది.[71]

క్విన్ చట్టం ప్రధానంగా పరిపాలనాపరమైనది.[72] చాలా పురాతన సమాజాల మాదిరిగానే ప్రారంభ సామ్రాజ్య చైనీసు రాజ్యానికి పరిపాలన న్యాయశాస్త్ర ప్రత్యేక నిర్మాణం లేదు.[73] క్విన్ శిక్షా పద్ధతిలో ఉద్దేశం ప్రతివాది హక్కులు, న్యాయ విధానం, పునర్విచారణల కోసం అభ్యర్థనలు, సాధారణ, చట్టబద్ధమైన చట్టం మధ్య వ్యత్యాసం వంటి అంశాలు ఉన్నాయి.[74] నిజ జీవిత పరిస్థితుల ఆధారంగా శిక్షా చట్టపరమైన విధానాలకు మార్గనిర్దేశం చేసిన తులనాత్మక నమూనా మాన్యువలు‌లు బహిరంగంగా శిక్షలకు సంబంధించిన తప్పులను పేర్కొన్నారు.[75]

షాంగు యాంగు కోడ్ బహుశా లి కుయి లాసు కానను ఆధారంగా రూపొందించబడింది. ఇది దొంగలు, దొంగలతో వ్యవహరించడం ఆ కాలంలో అత్యంత అత్యవసర చట్టపరమైన విషయంగా పరిగణించబడింది. క్విన్ రాజవంశం శిక్షాస్మృతి కూడా ప్రధానంగా దొంగతనం మీద దృష్టి పెడుతుంది. అయితే శిశుహత్య, పిల్లల మీద ఇతర అనుమతి లేని హాని గురించి ప్రత్యేకంగా వ్యవహరించే కొన్ని చట్టాలు ఉన్నాయి.[76] అయితే దాదాపు అన్ని లార్డు షాంగు పుస్తకం క్విన్ ఏకీకరణకు ముందే రూపొందించబడి ఉండవచ్చు.[77] క్విన్ చట్టం షాంగు యాంగు,[78] కాలం నుండి, లార్డు షాంగు పుస్తకంలో పొందుపరచబడిన మునుపటి ఆలోచనల నుండి గణనీయంగా భిన్నంగా ఉంది.[79]

అనుమతి లేని శిక్షను లక్ష్యంగా చేసుకుని, క్విన్ చట్టం తీవ్రతలు మంత్రివర్గ దుర్వినియోగానికి వ్యతిరేకంగా ఎక్కువగా నిర్దేశించబడ్డాయి.[80] పశువుల కంపెనీలలో కనిపించిన క్విన్ రాజవంశం, షాంగు యాంగు, [81] స్థాపించిన సమూహ బాధ్యతను పూర్తిగా తొలగించలేదు కానీ దానిని కూడా నొక్కి చెప్పడం లేదు. పోలీసు అధికారులే సామూహిక దోపిడీకి పాల్పడే తీవ్రమైన కేసులకు వ్యతిరేకంగా సామూహిక శిక్ష విధించబడింది.[82] చిన్న పరిపాలనా నేరాలకు జరిమానాలు లేదా మందలింపులు మాత్రమే విధించబడ్డాయి.[81] అయితే వ్యక్తిగత సామాన్యులు చేసిన చిన్న దొంగతనానికి ఒక నెల శ్రమతో శిక్ష విధించబడింది.[81]

లార్డు షాంగు పుస్తకంలోని కన్ఫ్యూషియనిస్టికు వ్యతిరేక భావాలు కొన్ని ప్రారంభ అధ్యాయాలకు మాత్రమే పరిమితం చేయబడ్డాయి.[83] షాంగు యాంగు సంస్కరణలను నిలుపుకుంటూనే క్విన్ తన కన్ఫ్యూషియనిజం వ్యతిరేకతను, ఆయన కఠినమైన శిక్షా విధానాన్ని, చివరికి వ్యవసాయం మీద ఆయన అధిక ప్రాధాన్యతను వదులుకున్నాడు. షాంగు యాంగు తర్వాత క్విన్ రాజు హుయివెను కన్ఫ్యూషియనిస్టికు నీతి ఆధారంగా హత్యకు సంబంధించిన కేసులో మరణశిక్షను క్షమించినట్లు లుషి చున్కియు ధృవీకరించాడు.[84][85] ఈ రచన కన్ఫ్యూషియసు లేదా ఇతర ప్రధాన వ్యక్తులను స్వీకరించడాన్ని ఆమోదించనప్పటికీ.[86] క్విన్ క్షమాపణ అభ్యాసం కనీసం కన్ఫ్యూషియసు అనలెక్ట్సులో విముక్తికి సంబంధించినది. సరిదిద్దడం సరైన అనువర్తనాన్ని నిర్ధారించడం ద్వారా శిక్షను కనిష్టంగా తగ్గించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. పేర్లు.[87]

ది బుక్ ఆఫ్ లార్డు షాంగు గతంలో కఠినమైన శిక్షను సిఫార్సు చేసినప్పటికీ దాని భూభాగాలకు తగినంత జనాభా లేదని కూడా "విలపించింది", క్విన్ దేశం నుండి వలసలను పరిమితం చేయడానికి ప్రయత్నించాడు. కఠినమైన శిక్షకు వ్యతిరేకంగా ఉన్న ధోరణితో పాటు చాలా ఎక్కువ మొబైలు దోషి శ్రమను కల్పించడం వల్ల కలిగే ఖర్చు "సంభావ్యంగా వినాశకరమైనది". అందువలన శిక్ష తరచుగా అమలు చేయబడదు. నేరస్థులకు కొన్నిసార్లు క్షమాభిక్షలు ఇవ్వబడతాయి, పునరావృతవాదం మీద మాత్రమే శిక్ష విధించబడుతుంది. తరచుగా జరిమానాలు, శ్రమ లేదా కులీనుల హోదాలో పదవీచ్యుతికి విధించిన తరువాత క్షమించబడతాయి. మరణశిక్ష విధించబడిన నేరాలకు కూడా, తరచుగా నేరస్థులను సరిహద్దు కాలనీలలో పునరావాసం కల్పించడం జరుగుతుంది. కఠినమైన శ్రమకు గురైన వారిని కొన్నిసార్లు క్షమాభిక్ష ఇస్తే సరిహద్దు రక్షణలో చేరడానికి పంపేవారు. మరణశిక్ష విధించబడిన కాలనీలలోని పురుషులను తరువాత యాత్రా సైన్యాలకు నియమించారు.[88][89]

వైకల్య శిక్షలతో సహా, క్విన్ చట్టం సాధారణంగా ఆధునిక ప్రమాణాల ప్రకారం కఠినంగా పరిగణించబడుతుంది. అయినప్పటికీ అవి "వారి కాలానికి అసాధారణంగా తీవ్రమైనవి కావు".[90] వైకల్యం అత్యంత సాధారణమైన భారీ శిక్ష కాదు. టాటూ వేయడం ఇప్పటికే భారీ వైకల్య శిక్షగా పరిగణించబడుతున్నందున టాటూ వేయడం అత్యంత సాధారణమైన భారీ వైకల్య శిక్ష.[91] పునరుద్ధరించబడిన క్విన్ చట్టపరమైన అభ్యాసం ముక్కు లేదా పాదాల కోత కేసులను కొన్ని సార్లు మాత్రమే ప్రస్తావించింది. వావివరసలు లేని లైంగిక సంబంధం లేదా ఆలయ విధ్వంసం వంటి నిషేధాలను లక్ష్యంగా చేసుకుని అరుదుగా మరణశిక్షలు అమలు చేయబడతాయి.[92]

రైతులు సీజన్లు లేని సమయంలో ఒక నెల పాటు మాత్రమే అందుబాటులో ఉండటంతో కార్వీ ఉపయోగించడం వలన కలిగే వ్యవసాయ అస్థిరతను నివారించడం లక్ష్యంగా[93] కఠిన శ్రమ అత్యంత సాధారణమైన భారీ శిక్షగా మారింది.[94] ప్రాజెక్టులు బాగా ప్రణాళిక చేయబడినప్పటికీ చివరికి శిక్ష విధించబడిన వారి జీవితాలను రైతుల వలె విలువైనవిగా పరిగణించలేదు. కాబట్టి చాలా మంది ఇప్పటికీ కఠిన శ్రమ కారణంగా మరణించారు.[95] కఠిన శ్రమకు గురైన వారు సాధారణంగా దేశంలో ప్రజా పనులు చేసేవారు. ప్రధానంగా రోడ్డు, కాలువ నిర్మాణం. గ్రేటు వాల్ నిర్మించడానికి మైనారిటీని మాత్రమే పంపారు.[96]

హాన్-యుగ రచయిత డాంగు జోంగ్షు (క్రీ.పూ. 179–104) క్విన్ అధికారులను, పన్నులను తీవ్రంగా పరిగణించాడు. కానీ శిక్షలను అలా వర్గీకరించలేదు; వాస్తవానికి, నేరస్థులను శిక్షించడంలో క్విన్ వ్యవస్థ అసమర్థతను డాంగు విమర్శించాడు;[97] అయితే చైనాలో బహిష్కరణ అనేది కనీసం వసంత, శరదృతువు కాలం నాటిది.[98]

వారసత్వం

[మార్చు]

క్విన్ వంశం కేవలం 14 సంవత్సరాలు మాత్రమే ఉనికిలో ఉన్నప్పటికీ, చైనా సామ్రాజ్య వ్యవస్థను ప్రారంభించిన ఘనత వారికి దక్కుతుంది. ఇది 1911లో జిన్హై విప్లవం ద్వారా చివరికి కూలదోయబడే వరకు చైనా చరిత్ర అంతటా ఏదో ఒక రూపంలో కొనసాగింది.[99]

క్రీ.పూ. 2వ, 1వ శతాబ్దాలలో హాన్ రాజవంశ మేధావులు క్విన్‌ను కఠినమైన, న్యాయవాది నిరంకుశత్వంగా చిత్రీకరించడం ప్రారంభించారు. దీనిని సామ్రాజ్య విధానం గురించి సమకాలీన చర్చలలో తరచుగా చెడు పాలనకు ఉదాహరణగా పిలుస్తారు.[100] ముఖ్యంగా క్రీపూ 213, 212 లలో జరిగిన ప్రక్షాళనలను సమిష్టిగా పుస్తకాలను తగలబెట్టడం, ఖననం చేయడం అని పిలుస్తారు. మేధావుల తరచుగా ఈ ప్రయోజనం కోసం ఉదహరించబడతాయి; అయితే ఈ సంఘటనల తొలి కథనం షిజి (షుమారు క్రీపూ 91)లో ఉంది. దాని వాస్తవికతను కొంతమంది ఆధునిక మేధావులు వివాదం చేస్తున్నారు.[101] క్విన్‌ను ఉద్దేశపూర్వకంగా హాన్ సద్గుణ పాలనగా వర్ణించబడిన దానితో విభేదించారు.[102] అయితే హాన్ తప్పనిసరిగా గృహ రిజిస్ట్రేషను వ్యవస్థతో సహా క్విన్ నిర్మించిన పరిపాలనా రాజ్యాన్ని వారసత్వంగా పొందారు.[58] ఈ కొనసాగింపు కారణంగా, మధ్యయుగ, ఆధునిక చరిత్రకారులు తరచుగా క్విన్, హాన్‌లను కలిపి వర్గీకరించారు.[103] హాన్ స్థాపనను "ప్రధానంగా ఒక పాలనా వ్యవస్థ లేదా పద్ధతి కంటే పాలక సభలలో మార్పు".[99]

చైనా వ్యుత్పత్తి

[మార్చు]

క్విన్ అనేది అనేక యూరోపియన్ భాషలలో ఆధునిక పేరు చైనా, దాని సమానమైన వాటికి అత్యంత సంభావ్య మూలం. ఈ పదం మొదట ఇండో-ఆర్యను భాషలలో కనిపించింది. సంస్కృతంలో చీనా,సీనా రెండింటిలోనూ ధృవీకరించబడింది. తరువాత గ్రీకులో తినై లేదా సినై గా ప్రవేశించింది. అక్కడి నుండి ఇది యూరపు స్థానిక భాషలలోకి ప్రవేశించింది. ఉదా. ఇంగ్లీషులో చైనా, ఫ్రెంచు‌లో Chine. ఈ శబ్దవ్యుత్పత్తి శాస్త్రాన్ని కొంతమంది మేధావులు ప్రశ్నిస్తున్నారు. వారు క్విన్ రాజవంశం స్థాపనకు శతాబ్దాల ముందు సంస్కృతంలో సినా కనిపిస్తుందని సూచిస్తున్నారు. ఇతర పరికల్పన మూలాలలో క్రీ.పూ 4వ శతాబ్దానికి ముందు ఉన్న జౌ-యుగం జిన్ రాజ్యం, [104] జింగూ , చు రాజ్యానికి మరొక పేరుగా ఉంది. [105]

సార్వభౌమాధికారులు

[మార్చు]
కిన్ ఎర్ షి పాలన నాటి కాంస్య శాసనం
No.  మరణానంతర పేరు వ్యక్తిగత పేరు పాలన
1 షి హువాంగ్డి జెంగు (政) 221–210 BC
2 ఎర్ షి హువాంగ్డి హుహై (胡亥) 210–207 BC
3 — జియింగు (子嬰) 207 BC

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ Taagepera 1979, p. 121.
  2. ↑ "Qin". Collins English Dictionary. HarperCollins. OCLC 1120411289.
  3. ↑ Li 2013, p. 6.
  4. ↑ 4.0 4.1 Lewis 2010, p. 17.
  5. ↑ Li 2006, pp. 262–264, 273–276.
  6. ↑ Shen 2018, p. 117.
  7. ↑ Lewis 2010, pp. 17–18.
  8. ↑ Lewis 2010, pp. 30, 35.
  9. ↑ Lewis 2010, p. 88.
  10. ↑ Morton 1995, p. 45.
  11. ↑ Lander 2021, p. 115.
  12. ↑ 12.0 12.1 Lewis 2010, p. 18.
  13. ↑ Kinney & Hardy 2005, p. 8.
  14. ↑ 14.0 14.1 Lewis 2010, pp. 18–19.
  15. ↑ Kinney & Hardy 2005, p. 57.
  16. ↑ Morton 1995, pp. 26, 45.
  17. ↑ Bodde 1967, p. 3.
  18. ↑ Kinney & Hardy2005, p. 10.
  19. ↑ Morton 1995, p. 25.
  20. ↑ Lewis 2010, pp. 38–39.
  21. ↑ Lewis 2010, p. 10.
  22. ↑ 22.0 22.1 Bo 2008, pp. 134–135.
  23. ↑ 23.0 23.1 Loewe 2007.
  24. ↑ 24.0 24.1 Morton 1995, p. 47.
  25. ↑ Lewis 2010, pp. 129.
  26. ↑ 26.0 26.1 Lewis 2010, p. 5.
  27. ↑ Bodde 1986, p. 45.
  28. ↑ Sanft 2018, p. 155.
  29. ↑ 29.0 29.1 Kinney & Hardy 2005, pp. 13–15.
  30. ↑ Sanft 2018, pp. 157–158.
  31. ↑ Bodde 1986, p. 84.
  32. ↑ Lewis 2018, p. 163.
  33. ↑ Morton 1995, pp. 49–50.
  34. ↑ Lewis 2010, p. 128.
  35. ↑ Lewis 2010, p. 11.
  36. ↑ Lewis 2010, p. 102.
  37. ↑ von Falkenhausen 2022, p. 16.
  38. ↑ Lewis 2010, p. 15.
  39. ↑ Lewis 2010, p. 16.
  40. ↑ Sterckx 2018, pp. 306–308.
  41. ↑ Sterckx 2018, p. 301.
  42. ↑ Hara 2022, pp. 69–71.
  43. ↑ Guo 2018, p. 242.
  44. ↑ Lewis 2010, p. 186.
  45. ↑ Tavor 2018, p. 273.
  46. ↑ Lewis 2010, p. 181.
  47. ↑ లూయిస్ 2010, pp. 53–54.
  48. ↑ లూయిస్ 2010, p. 18.
  49. ↑ Xue & Qi 2019, p. 415.
  50. ↑ Hui 2005, p. 81.
  51. ↑ చెన్ & వు 2007, pp. 180–181.
  52. ↑ వాన్ గ్లాన్ 2022, p. 182.
  53. ↑ von Glahn 2022, pp. 175, 182–183.
  54. ↑ కాకినుమా 2022, pp. 132–133.
  55. ↑ కాకినుమా 2022, p. 133.
  56. ↑ Li 2013, pp. 255–256.
  57. ↑ మోర్టన్ 1995, p. 49.
  58. ↑ 58.0 58.1 Sanft 2014, p. 127.
  59. ↑ Sanft 2014, pp. 127–128.
  60. ↑ Barbieri-Low & Yates 2015, pp. 111–112; Sanft 2014, pp. 127–129.
  61. ↑ Sanft 2014, p. 129.
  62. ↑ Qiu 1988, pp. 70–71.
  63. ↑ Qiu 1988, p. 78.
  64. ↑ Qiu 1988, p. 100.
  65. ↑ Lewis 2010, pp. 53–54.
  66. ↑ Bökset 2006, pp. 17, 19.
  67. ↑ Galambos 2004, pp. 181–182; Bökset 2006, pp. 18–19.
  68. ↑ చెంగ్ 2008, p. 208.
  69. ↑ కెర్న్ 2005, p. 8.
  70. ↑ క్రీల్ 1982, p. 82.
  71. ↑ కెర్న్ 2005, p. 8,277.
  72. ↑ Hulsewé 1986, p. 539; Bodde 1986, p. 60.
  73. ↑ Hulsewé 1986, p. 528.
  74. ↑ గోల్డిన్ 2005, pp. 5–6.
  75. ↑ Wilkinson 2015, p. 307; Cheng 2008, p. 208.
  76. ↑ Wang 2024, p. 588.
  77. ↑ పైన్స్ 2017b, p. 36.
  78. ↑ కొరోల్కోవ్ 2024, p. 201-202.
  79. ↑ విల్కిన్సన్ 2015, p. 307 23.2.1.
  80. ↑ Pines 2017b, p. 231; Hansen 1992, pp. 347, 350, 357–359, 369.
  81. ↑ 81.0 81.1 81.2 Bodde 1986, p. 51.
  82. ↑ Bodde 1986, p. 50.
  83. ↑ Pines 2024, p. 29.
  84. ↑ పైన్స్ 2023.
  85. ↑ జియాంగ్ 2021, p. 213; Hsiao 1979, p. 470.
  86. ↑ స్మిత్ 2003, p. 132.
  87. ↑ లోవే 1999, pp. 1007.
  88. ↑ Pines 2014, pp. 21, 213; Hulsewé 1986, pp. 533–535.
  89. ↑ Korolkov 2024, p. 210.
  90. ↑ Goldin 2005, p. 5; Bodde 1986, p. 56.
  91. ↑ Bodde 1986, p. 50; Hulsewé 1986, p. 533-543.
  92. ↑ Bodde 1986, p. 50; Hulsewé 1986, p. 533.
  93. ↑ Korolkov 2024, p. 212.
  94. ↑ Hulsewé 1986, p. 50,533-535.
  95. ↑ Korolkov 2024, p. 201.
  96. ↑ Hulsewé 1986, p. 50,533.
  97. ↑ Loewe 2011, pp. 93–94.
  98. ↑ Lewis 1999, p. 19.
  99. ↑ 99.0 99.1 Sanft 2018, p. 159.
  100. ↑ Xiong & Hammond 2019, p. 7; పైన్స్ 2014, p. 231.
  101. ↑ Korolkov 2022, p. 11; Sanft 2019, p. 21.
  102. ↑ Sanft 2019, p. 21; Pines 2014, pp. 231–232.
  103. ↑ Korolkov 2022, p. 170.
  104. ↑ కే 2009, p. 98.
  105. ↑ Wade 2009, p. 19: "This thesis also helps explain the existence of Cīna in the Indic Laws of Manu and the Mahabharata, likely dating well before Qin Shihuangdi".
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=క్విన్_రాజవంశం&oldid=4772378" నుండి వెలికితీశారు