క్షేమరాజ
రాజానక క్షేమరాజ (क्षेमराज) (10వ శతాబ్దం చివరి నుండి 11వ శతాబ్దం ప్రారంభం వరకు) అభినవగుప్తుని శిష్యుడైన తత్వవేత్త,[1] ఈయన తంత్రం, యోగం, కవిత్వం, నాటక శాస్త్రంలలో నిష్ణాతుడిగా పరిగణించబడ్డారు.[2] క్షేమరాజు జీవితం, తల్లిదండ్రుల గురించి పెద్దగా తెలియదు. ఆయన ప్రధాన శిష్యుడు యోగరాజ అనే సాధువు.[3]
క్షేమరాజు ప్రధాన రచన ప్రత్యభిజ్ఞాహృదయం ('స్వీయ గుర్తింపు హృదయం'). ఈ గ్రంథంలో, విద్యార్థుల కోసం క్షేమరాజ ప్రత్యభిజ్ఞ తత్వశాస్త్ర ప్రధాన సూత్రాలను సంక్షిప్త సూత్రాల సమితిలో వివరించారు. అద్వైత వేదాంతంలో సదానందుని వేదాంతసారం ఏ స్థానాన్ని ఆక్రమిస్తుందో, కాశ్మీర్ శైవ లేదా త్రిక సాహిత్యంలో ఈ రచన అదే స్థానాన్ని ఆక్రమిస్తుంది.
ప్రముఖ రచనలు
[మార్చు]- ప్రత్యభిజ్ఞాహృదయం
- స్పందసందోహ
- స్పందనిర్ణయ
- స్వచ్ఛందోద్ద్యోత
- నేత్రోద్ద్యోత
- విజ్ఞానభైరవోద్ద్యోత
- శివసూత్రవిమర్శినీ
- స్తవచింతామణిటీకా
- పరాప్రవేశిక
- తత్వసందోహ.
ఉల్లేఖనలు
[మార్చు]"శరీరం, ప్రాణం, ఆనందం మొదలైన వాటిచే మేల్కొన్న, కల, కలలు లేని నిద్ర అన్ని దశలలో కట్టుబడి ఉన్న మనిషి గొప్ప శక్తి స్వభావం, పరిపూర్ణ ఆనందంతో నిండిన తన సొంత స్పృహను గుర్తించడు." -- క్షేమరాజ[4]
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Wilberg, Peter (2008). Heidegger, Phenomenology and Indian Thought. New Gnosis Publications. ISBN 978-1-904519-08-9. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2011-07-17.
- ↑ Kshemaraja, w/ trans. and commentary by Jai Deva Singh (1963). Pratyabhijnahridayam. Bungalow Road, Delhi 110 007: Motilal Banarsidass Publishers. ISBN 8120803221.
{{cite book}}: ISBN / Date incompatibility (help)CS1 maint: location (link) - ↑ Lakshmanjoo (2015). Kashmir Shaivism. Lakshmanjoo Academy. ISBN 978-0-9966365-2-0.
- ↑ Kshemaraja (1963). Pratyabhijnahridayam. Motilal Banarsidass Publishers. p. 114. ISBN 81-208-0322-1.
{{cite book}}: ISBN / Date incompatibility (help)
మరింత చదవడానికి
[మార్చు]- Pajin, Dushan (1987). "The legitimacy of the term "philosophy" in an Asian context". Journal of Indian Philosophy. 15 (4): 349–362. doi:10.1007/BF00178813. S2CID 141406044.(subscription required)