ఖాన్జాదా బేగం
ఖాంజాదా బేగం (పర్షియన్: క్రీ.శ. 1478 - 1545) తైమూరిద్ యువరాణి, ఫెర్ఘానా అమీర్ రెండవ ఉమర్ షేక్ మీర్జా పెద్ద కుమార్తె. మొఘల్ సామ్రాజ్య స్థాపకుడు బాబర్ కు ఆమె అక్క కూడా. ఆమె, ఆమె సోదరుడు జీవితాంతం ఒకరితో ఒకరు గాఢంగా అనుబంధం కలిగి ఉన్నారు, ఈ కాలంలో కుటుంబం మధ్య ఆసియాలో ఒక చిన్న, అస్పష్టమైన సంస్థానాన్ని పాలించడం నుండి భారత ఉపఖండంలో ఎక్కువ భాగాన్ని పాలించే స్థాయికి అభివృద్ధి చెందింది.
ఖంజాదా బేగం గురించి ఆమె సోదరుడి జ్ఞాపకాలు అయిన బాబర్నామాలో తరచుగా ప్రస్తావించబడింది, ఎల్లప్పుడూ ప్రేమ, గౌరవంతో ఉంటుంది. హుమాయూన్ నామాలో ఆమె మేనకోడలు గుల్బదాన్ బేగం కూడా ఆమెను తరచుగా ప్రస్తావించారు, ఆమె తన అత్తను 'ప్రియమైన మహిళ' (అకా జనమ్) అని పిలుస్తుంది. తన బంధువులకు, మరీ ముఖ్యంగా తన మేనల్లుళ్లకు మధ్య రాజకీయ ఇబ్బందులు ఎదురైనప్పుడు ఆమె జోక్యం చేసుకున్న సందర్భాలు చాలానే ఉన్నాయి.[1]
కుటుంబం, వంశపారంపర్యం
[మార్చు]ఖాన్జాదా బేగం 1478 లో ఫెర్గానాలోని అండిజాన్లో ఉమర్ షేక్ మీర్జా, అతని మొదటి భార్య, మొఘులిస్తాన్ యువరాణి కుత్లుగ్ నిగర్ ఖానుమ్ పెద్ద కుమార్తెగా జన్మించింది. ఆమె తమ్ముడు బాబర్ 1483 లో జన్మించిన ఐదు సంవత్సరాల తరువాత జన్మించారు, భారతదేశ మొఘల్ సామ్రాజ్య స్థాపకుడు, దాని మొదటి చక్రవర్తి అయ్యాడు.[2]
ఖాన్జాదా తాత తైమూరిద్ సామ్రాజ్యానికి చెందిన అబూ సయీద్ మీర్జా, ఆమె మేనమామ మొఘులిస్తాన్ గ్రేట్ ఖాన్ యూనస్ ఖాన్. అందువలన ఖంజాదా, ఆమె మాతృ పక్షం నుండి చెంఘిజ్ ఖాన్ వారసుడు, ఆమె పితృ వైపు నుండి తైమూర్ వారసుడు.
వివాహాలు
[మార్చు]షాయ్బానీ ఖాన్ ఉజ్బెక్
[మార్చు]
1500-01లో, ఖంజాదా సోదరుడు బాబర్, ఉజ్బెక్ ల మధ్య సంఘర్షణ అత్యంత తీవ్రంగా ఉంది. ఆరు నెలల పాటు షైబానీ ఖాన్ ఉజ్బెక్ సమర్ ఖండ్ లో బాబర్ ను ముట్టడించారు. ఖాన్జాదా, బాబర్ శక్తివంతమైన బంధువులు, వారి మేనమామ సుల్తాన్ హుస్సేన్ మీర్జా బైకారా, గ్రేటర్ ఖొరాసాన్ పాలకుడు బాబర్ సహాయం పంపలేదు.[3] ఈ సమయంలో, షైబానీ ఖాన్ బాబర్ కు ఒక సందేశాన్ని పంపారు, బాబర్ తన సోదరి ఖంజాదా బేగంను తనకు వివాహం చేస్తే, వారి మధ్య శాశ్వత పొత్తు ఉంటుందని ప్రతిపాదించారు. ఖంజాదా మేనకోడలు గుల్బదాన్ బేగం ప్రకారం, "సుదీర్ఘంగా చేయవలసి వచ్చింది, అతను బేగంను ఖాన్కు అప్పగించారు,, స్వయంగా (సమర్ఖండ్ నుండి) బయటకు వచ్చారు. ఈ దుస్థితిలో, నిరాయుధుడై, దేవునిపై ఆధారపడి, అతను బడాక్షణ దేశం వైపు వెళ్ళారు కాబూల్."
1500 లో బాబర్నామా ప్రకారం, ముహమ్మద్ షైబానీ ఖాన్ ఐదు నెలల ముట్టడి తరువాత ఖంజాదా సోదరుడు బాబర్ సమర్ఖండ్ను విడిచిపెట్టవలసి వచ్చింది, ఈ సమయంలో ఖాన్జాదా షైబానీ ఖాన్ (యుద్ధ బందీలలో అతని వాటాగా) చేతిలో పడింది.[4] అక్బర్నామా ప్రకారం, హెన్రీ బెవెరిడ్జ్, షైబానీ-నామా ప్రకారం, షైబానీ ఖాన్తో ఖంజాదా వివాహం ప్రేమ-మ్యాచ్ అని వ్రాశారు. "బాబర్ మొత్తం పరిస్థితులను ప్రస్తావించలేదు, ఆమెను (ఖంజాదా) విడిచిపెట్టడం షైబానీతో బాబర్ ఒప్పందంలో భాగం" అని కూడా అతను సూచించారు.
మహదీ ఖ్వాజా
[మార్చు]1511 లో, ముప్పై మూడు సంవత్సరాల వయస్సులో, మొదటి షా ఇస్మాయిల్ (మార్వ్ యుద్ధంలో షైబానీని ఓడించాడు) కుందుజ్ వద్ద బాబర్ వద్దకు సైనికుల రక్షణతో తిరిగి వచ్చారు. ఖాన్జాదాతో పాటు షా ఇస్మాయిల్ రాయబారి వచ్చి స్నేహం, కొన్ని పరిస్థితులలో సైనిక సహాయాన్ని పరిశీలిస్తానని వాగ్దానం చేశారు. దీనికి ప్రతిగా బాబర్ వైస్ ఖాన్ మీర్జాను బహుమతులతో షా ఇస్మాయిల్ ఆస్థానానికి పంపారు.
మొహమ్మద్ మహ్దీ ఖ్వాజాతో ఖంజాదా రెండో వివాహం తెలియని తేదీలో జరిగింది. ఆమె తిరిగి వచ్చిన కొద్ది కాలానికే వివాహం జరిగి ఉండవచ్చని అన్నెట్ బెవెరిడ్జ్ పేర్కొంది. 1509-1519 దశాబ్దంలో మహ్దీ బాబర్ చేరిక, ఖంజాదాతో అతని వివాహం జరిగి ఉండవచ్చు, వీటిలో ఎటువంటి రికార్డులు మనుగడలో ఉన్నట్లు తెలియదు. మహ్దీ 1519 లో బాబర్ తో ఉన్నారు, తరువాత తరచుగా ప్రస్తావించబడ్డారు.[5]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Schimmel, Annemarie (2004). The Empire of the Great Mughals: History, Art and Culture. Reaktion Books. p. 145. ISBN 1861891857.
- ↑ Qassem, Dr Ahmad Shayeq (2013). Afghanistan's Political Stability: A Dream Unrealised (in ఇంగ్లీష్). Ashgate Publishing, Ltd. p. 21. ISBN 9781409499428.
- ↑ Lal, Ruby (2005). Domesticity and Power in the Early Mughal World. Cambridge University Press. p. 130. ISBN 0521850223.
- ↑ Zahir Uddin Muhammad Babur (2006). Babur Nama : Journal of Emperor Babur. translated from the Turkish by Annette Susannah Beveridge; abridged, edited and introduced by Dilip Hiro (1.publ. ed.). Penguin Books. p. 12. ISBN 9780144001491.
- ↑ "Dia Mirza, Shabana Azmi And Ronit Roy To Be Part Of TV Series Moghuls. Details Inside". NDTV.com.