Jump to content

ఖిల్లా అబ్దుల్లా జిల్లా

వికీపీడియా నుండి
ఖిల్లా అబ్దుల్లా జిల్లా
ضلع قلعہ عبداللہ
عبدالله کلا ولسوالۍ
قلعه عبدالله دمگ
బలూచిస్తాన్ జిల్లా
కిలా అబ్దుల్లా జిల్లాను హైలైట్ చేసిన పటం
కిలా అబ్దుల్లా జిల్లాను హైలైట్ చేసిన పటం
దేశంపాకిస్తాన్
ప్రావిన్స్బలూచిస్తాన్
విభాగంక్వెట్టా
Established1993
ప్రధాన కార్యాలయంగులిస్తాన్
ప్రభుత్వం
 • రకంజిల్లా పరిపాలన
 • డిప్యూటీ కమిషనర్ముహమ్మద్ అస్గర్ హరిఫల్
విస్తీర్ణం
 • బలూచిస్తాన్ జిల్లా
3,553 కి.మీ2 (1,372 చ. మై)
జనాభా
 (2023)
 • బలూచిస్తాన్ జిల్లా
3,61,971
 • సాంద్రత102/కి.మీ2 (260/చ. మై.)
 • పట్టణపు
35,384 (9.77%)
 • Rural
3,26,587 (90.23%)
అక్షరాస్యత
 • Literacy rate
  • మొత్తం:
    (36.40%)
  • పురుషులు:
    (47.28%)
  • స్త్రీలు:
    (24.70%)
కాల మండలంUTC+5 (PST)
Number of Tehsils4

కిలా అబ్దుల్లా జిల్లా లేదా ఖిల్లా అబ్దుల్లా (పశ్తోః عبد اللہ کلّ سوال) అనేది పాకిస్తాన్ బలూచిస్తాన్ ప్రావిన్స్‌ వాయవ్య భాగంలో ఉన్న ఒక జిల్లా.

కిలా అబ్దుల్లా పిషిన్ జిల్లా నుండి వేరు చేయబడి, జూన్ 1993లో కొత్త జిల్లాగా చేయబడింది.[2]

ఈ జిల్లా ప్రధానంగా తరీన్, కాకర్, అచక్జాయ్ (బోర్ తరీన్ పష్టున్లు, సయ్యద్ వంటి ఇతర చిన్న తెగలతో కూడిన అనేక తెగల నడిబొడ్డులో ఉంది.

భూభాగ స్వరూపం

[మార్చు]

కిలా అబ్దుల్లా జిల్లా షేలా బాగ్ పర్వత శ్రేణి పాదాల వద్ద 30 నుండి 04' నుండి 31–17' ఉత్తర అక్షాంశాల మధ్య విస్తరించి ఉంది. దీనికి తూర్పున పిషిన్ జిల్లా , దక్షిణాన క్వెట్టా జిల్లా,  పశ్చిమాన ఆఫ్ఘనిస్తాన్ సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. ఈ జిల్లా భౌగోళిక వైశాల్యం 5,264 చదరపు కిలోమీటర్లు. ఇది గులిస్తాన్, చమన్ అనే రెండు ఉప-విభాగాలను కలిగి ఉంది. ఈ జిల్లా సాధారణంగా పర్వతమయమైనది. దీని ఉత్తర ప్రాంతం తోబా పీఠభూమితో కప్పబడి ఉంది. ఇక్కడి కొండ శ్రేణులు దాదాపు ఒకే విధంగా ఉంటాయి. అవి అనేక కొండచరియలతో కూడిన పొడవైన కేంద్ర శిఖరాలను కలిగి ఉంటాయి. ఈ కొండచరియల ఎత్తు 1,500 నుండి 3,300 మీటర్ల వరకు మారుతూ ఉంటుంది.

కిలా అబ్దుల్లా అనేది పర్వతాల సరిహద్దులో ఉన్న ఒక చిన్న లోయ. ఈ లోయ నేల గట్టిపడని ఒండ్రు మట్టితో కప్పబడి ఉంది, ఇందులో ప్రధానంగా బంకమట్టి, పూడిక, పూడికతో కూడిన బంకమట్టి, బంకమట్టితో కూడిన పూడిక ఉంటాయి. ఈ అవక్షేపాలన్నీ లోయ గుండా (సాధారణంగా ఉత్తరం నుండి దక్షిణానికి) ప్రవహించే కాలానుగుణ ప్రవాహాల ద్వారా లోయలో నిక్షేపించబడ్డాయి. గులిస్తాన్ ప్రాంతంలో నేల బంకమట్టి స్వభావం కలిగి ఉండగా, చమన్ తహసీల్‌లోని నేల ఇసుక బంకమట్టి-కంకర (మిశ్రమం)గా ఉంటుంది. పర్వత శ్రేణుల వైపు వెళ్ళేకొద్దీ ఇసుక శాతం పెరుగుతుంది. ఈ ప్రాంతంలో నీటి కొరత, అర్ధ-ఎడారి వాతావరణ పరిస్థితుల కారణంగా చెట్లు, పొదలు పెరగడం పరిమితంగా ఉంది.

వాతావరణం

[మార్చు]

జిల్లా కిలా అబ్దుల్లా వాతావరణం సాధారణంగా పొడి, సమశీతోష్ణంగా ఉంటుంది. వేర్వేరు ఎత్తుల కారణంగా ప్రక్కనే ఉన్న జిల్లాలలో ఉష్ణోగ్రతలు కొంతవరకు మారుతూ ఉంటాయి. జిల్లా వాతావరణ పరిస్థితులు ముఖ్యంగా ఉద్యానవన/వ్యవసాయానికి అనుకూలంగా ఉంటాయి. ఆపిల్, ఆప్రికాట్లు, పీచెస్, ప్లమ్స్, ద్రాక్ష, చెర్రీస్, బంగాళాదుంపలు, ఉల్లిపాయలు, టమోటాలు వంటి కూరగాయలు వంటి పండ్ల పెరుగుదలకు వాతావరణం ప్రత్యేకంగా అనుకూలంగా ఉంటుంది.

చరిత్ర

[మార్చు]

1839లో మొదటి ఆంగ్లో ఆఫ్ఘన్ యుద్ధం ఫలితంగా ఈ ప్రాంతం, క్వెట్టా, పిషిన్ ప్రాంతాలు బ్రిటిష్ ఇండియాలో భాగమయ్యాయి.[3] అయితే, 1842లో, ఆఫ్ఘన్లు మొత్తం పిషిన్ లోయను తిరిగి ఆక్రమించి, 1879లో మళ్లీ దానిని కోల్పోయారు.[3] నాలుగు సంవత్సరాల తరువాత, పిషిన్చు ట్టుపక్కల ప్రాంతాలు క్వెట్టా జిల్లాలో విలీనం చేయబడ్డాయి.[3] 1993లో పరిపాలనా కారణాల వల్ల దీనిని పిషిన్ నుండి వేరు చేసి, జిల్లా హోదా ఇవ్వబడింది.

మూలాలు

[మార్చు]
  1. "Literacy rate, enrolments, and out-of-school population by sex and rural/urban, CENSUS-2023, BALOCHISTAN" (PDF). www.pbs.gov.pk.
  2. PCO 2000, p. 1.
  3. 3.0 3.1 3.2 PCO 2000, p. 6.