గంగాధర్ పాన్తావణే
గంగాధర్ పాన్తావణే | |
|---|---|
| జననం | 28 జూన్ 1937 నాగ్పూర్, బ్రిటిష్ ఇండియా (ప్రస్తుతం మహారాష్ట్ర, భారత్) |
| మరణం | 2018 మార్చి 27 (వయసు: 80) ఔరంగాబాద్, మహారాష్ట్ర, భారత్ |
| వృత్తి | రచయిత, సామాజిక కార్యకర్త |
| భాష | మరాఠీ |
| జాతీయత | భారతీయుడు |
| విద్య | డి.సి. మిషన్ స్కూల్, నాగ్పూర్రాష్ట్రసంత్ తుకడోజీ మహారాజ్ నాగ్పూర్ విశ్వవిద్యాలయండా. బాబాసాహెబ్ అంబేద్కర్ మరాఠ్వాడా విశ్వవిద్యాలయం |
| సాహిత్య ప్రక్రియ | అంబేద్కరైట్ ఉద్యమ సాహిత్యం |
| ప్రసిద్ధ రచనలుs | ధమ్మచర్చ (1963)ముల్యవేధ (1972)లేణీ (1997) |
| పిల్లలు | ఇద్దరు కుమార్తెలు: నందిత, నివేదిత |
గంగాధర్ విఠోబా పాన్తావణే (28 జూన్ 1937 – 27 మార్చి 2018) భారతదేశానికి చెందిన ప్రముఖ మరాఠీ భాషా రచయిత, విమర్శకుడు మరియు అంబేద్కరైట్ ఆలోచనావేత్త. ఆయన మహారాష్ట్ర రాష్ట్రానికి చెందినవారు. డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్ సిద్ధాంతాలకు అంకితమైన అనుచరుడిగా జీవితం గడిపారు.[1]
మహారాష్ట్రలోని దళిత సాహిత్య ఉద్యమంకు మూలపురుషుల్లో ఒకరిగా ఆయనను గుర్తిస్తారు.[2] 2008లో అమెరికాలో నిర్వహించిన తొలి ‘‘మరాఠీ విశ్వ సాహిత్య సమ్మేళనం’’కు అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యారు. ఆయన స్థాపించిన పత్రిక అస్మితాదర్శ్ అనేక తరాల దళిత రచయితలకు ప్రేరణగా నిలిచింది.[3]
2018లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనను పద్మశ్రీ పురస్కారంతో సత్కరించింది.[4]
జీవితం మరియు వృత్తి
[మార్చు]గంగాధర్ పాన్తావణే 28 జూన్ 1937న నాగ్పూర్లోని పాచ్పావలి ప్రాంతంలో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి విఠోబా పాన్తావణే అధిక చదువులు లేనివారైనా, డా. అంబేద్కర్ సమానత్వ ఉద్యమంతో అనుబంధం కలిగివున్నారు. కుటుంబం పేదరికంలోనే జీవితం గడిపింది.
డి.సి. మిషన్ స్కూల్లో ప్రాథమిక విద్య, నావ్యుగ్ విద్యాలయ, పట్వర్ధన్ హై స్కూల్లలో మాధ్యమిక విద్య పూర్తి చేశారు. 1956లో నాగ్పూర్ కాలేజీలో బి.ఏ, ఎం.ఏ పూర్తి చేసి, 1987లో డా. బాబాసాహెబ్ అంబేద్కర్ మరాఠ్వాడా విశ్వవిద్యాలయం నుంచి పీహెచ్డీ పొందారు. ఆయన పరిశోధన గ్రంథం – పత్రకార్ డా. బాబాసాహెబ్ అంబేద్కర్.
మిలింద్ మహావిద్యాలయం, ఔరంగాబాద్లో ప్రొఫెసర్గా సేవలందించి, అనంతరం మరాఠ్వాడా విశ్వవిద్యాలయంలో సుమారు 20 సంవత్సరాలు అధ్యాపకునిగా పనిచేశారు.[5]
బౌద్ధ ధర్మ స్వీకారం
[మార్చు]14 అక్టోబర్ 1956న నాగ్పూర్లోని దీక్షాభూమిలో డా. అంబేద్కర్ చేతుల మీదుగా, సుమారు 6 లక్షల మందితో కలిసి గంగాధర్ పాన్తావణే బౌద్ధమతం స్వీకరించారు.[6]
మరణం
[మార్చు]27 మార్చి 2018న ఔరంగాబాద్లో అనారోగ్య కారణాల వల్ల ఆయన మరణించారు.[7]
రచనలు
[మార్చు]మరాఠీ భాషలో 16 పుస్తకాలు రచించగా, 10 పుస్తకాలను సంపాదకత్వం వహించారు. అస్మితాదర్శ్ పత్రిక స్థాపకుడు కూడా.[8]
ముఖ్య రచనలు
[మార్చు]- ధమ్మచర్చ
- ముల్యవేధ్లేని
- దళితాంచే ప్రబోధన్
- పత్రకార్ డా. బాబాసాహెబ్ అంబేద్కర్
- విధ్రోహాచే పాణి పెటలే ఆహే
గౌరవాలు మరియు పురస్కారాలు
[మార్చు]- పద్మశ్రీ – 2018
- డా. బాబాసాహెబ్ అంబేద్కర్ జీవన్ గౌరవ పురస్కారం – 2016
- ఔరంగాబాద్ భూషణ్ అవార్డు – 2014
- మహర్షి విఠల్ రామజీ షిండే అవార్డు – 2006
సూచనలు
[మార్చు]- ↑ "Gangadhar Pantawane created a literary movement to help uplift Dalits – Times of India". The Times of India. 28 జనవరి 2018.
- ↑ "अस्मितादर्श चळवळीचे जनक डॉ. गंगाधर पानतावणे यांचे निधन". News18 Lokmat. 27 March 2018. Archived from the original on 20 అక్టోబర్ 2019. Retrieved 15 జనవరి 2026.
{{cite web}}: Check date values in:|archive-date=(help) - ↑ "Marathi writer Gangadhar Pantawane dies". The Hindu. 27 మార్చి 2018.
- ↑ "Loksatta.com". Archived from the original on 4 సెప్టెంబరు 2018. Retrieved 15 జనవరి 2026.
- ↑ "Vidarbha stalwarts honoured with Padma Shri". Archived from the original on 21 మార్చి 2018. Retrieved 15 జనవరి 2026.
- ↑ "డా. బాబాసాహెబ్ అంబేద్కర్ – బహుముఖ వ్యక్తిత్వం". Archived from the original on 3 జనవరి 2019. Retrieved 15 జనవరి 2026.
- ↑ "Veteran Marathi writer passes away".
- ↑ "BookGanga".
- June 2023 నుండి dmy మూస వాడుచున్న పేజీలు
- June 2023 from Use Indian English
- All Wikipedia articles written in Indian English
- Short description with empty Wikidata description
- 1937 జననాలు
- 2018 మరణాలు
- భారతీయ రచయితలు
- మరాఠీ రచయితలు
- దళిత రచయితలు
- సామాజిక కార్యకర్తలు
- బౌద్ధ మతాంతరులు
- పద్మశ్రీ అవార్డు గ్రహీతలు (సాహిత్యం)