గంగా దేవి (చిత్రకారిణి)
గంగా దేవి (1928 - 1991 జనవరి 21), ఒక భారతీయ చిత్రకారిణి, మధుబని చిత్రకళ సంప్రదాయంలో ప్రముఖ నిపుణులలో ఒకరిగా పరిగణించబడింది.[1] మధుబని పెయింటింగ్ ను భారతదేశం వెలుపల ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చిన ఘనత ఆమెకు దక్కింది.[2] ఆమె 1928లో దేశంలోని బీహార్ రాష్ట్రంలో మిథిలా కాయస్థ కుటుంబంలో జన్మించింది. కచ్ని (లైన్ డ్రాయింగ్) శైలిలో ప్రత్యేకత కలిగిన సాంప్రదాయ చిత్రకళను ఆమె ప్రారంభించింది.[3] ఆమె తన కళతో విదేశాలకు ప్రయాణించి, యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో జరిగిన ఫెస్టివల్ ఆఫ్ ఇండియాలో భాగంగా ఉంది, ఇది మాస్కో హోటల్, ఫెస్టివల్ తో సహా అమెరికా సిరీస్ పేరుతో అనేక చిత్రాలను అందించింది, ఫెస్టివల్ అమెరికన్ ఫోక్ లైఫ్, రోలర్ కోస్టర్లో రైడ్.[2][4] భారత ప్రభుత్వం ఆమెకు నేషనల్ మాస్టర్ క్రాఫ్ట్స్మ్యాన్ అవార్డును ప్రదానం చేసింది, ఆ తర్వాత 1984లో నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ ప్రదానం చేసింది.[2][5]
1980లలో, గంగా దేవి ఢిల్లీలోని క్రాఫ్ట్స్ మ్యూజియంలో ప్రసిద్ధ కుడ్యచిత్రం కోహ్బార్ ఘర్ (పెళ్లి గది) చిత్రించింది. గంగా దేవి ఢిల్లీ ఆసుపత్రిలో కీమోథెరపీ చేయించుకుంటున్నప్పుడు ఈ కుడ్యచిత్రం మూడు నుండి నాలుగు నెలల వ్యవధిలో చిత్రించబడింది.[6][7] కోహ్బర్ ఘర్ పునర్నిర్మించడం కష్టంగా ఉన్నప్పటికీ, కొత్త ఘర్ను గంగా దేవి కుటుంబ సభ్యురాలు శాంతి దేవి సృష్టించవచ్చని ఆ అధికారి హామీ ఇచ్చారు. ఈ విధ్వంసం సాంప్రదాయ కళల పట్ల ఉదాసీనతగా తీవ్రంగా విమర్శించబడింది.[8]
ప్రారంభ జీవితం
[మార్చు]చిన్నతనంలోనే గంగా దేవి, ఆమె తల్లి వద్ద కుంచె చేతపట్టింది, వరి గడ్డి, చీరలో నుండి కొన్ని దారాలు తీయడం, కుండ అడుగున మసి, హరికేన్ లాంతరు మసి.. ఇలా అన్ని తాను చిత్రకళలో ఉపయోగించింది. ఆమె తన పాఠశాల నోట్బుక్ పేజీలపై కాన్వాస్పై ప్రాక్టీస్ చేసేది.
కెరీర్
[మార్చు]గంగా దేవి "ఫెస్టివల్ ఆఫ్ ఇండియా ఇన్ యుఎస్" కు ఎంపికైంది.[9] ఆమె రష్యా, జపాన్ లలో భారతీయ కళారూపానికి ప్రాతినిధ్యం వహించింది. ఆమె తన అనుభవాలన్నింటినీ చిత్రాల ద్వారా వివరించింది, ఆ తరువాత ఆమెను భారత ప్రభుత్వం హస్తకళలకు జాతీయ అవార్డుతో సత్కరించింది.[10]
1980లలో గంగా దేవి క్యాన్సర్ బారిన పడినప్పుడు, ఆమెకు రెగ్యులర్ కీమోథెరపీ సూచించినందున ఆమె తిరిగి మిథిలకు వెళ్ళలేకపోయింది.
రామాయణ చిత్రాలు
[మార్చు]ఆమె సూక్ష్మ రంగుల పాలెట్ ను ఉపయోగించి ప్రసిద్ధ భారతీయ ఇతిహాసమైన రామాయణాన్ని వర్ణించే చిత్రాల శ్రేణిని సృష్టించింది.
మానవ్ జీవన్ (లైఫ్ ఆఫ్ మాన్కైండ్) సిరీస్
[మార్చు]ఈ ధారావాహికలో, ఆమె ఒక గ్రామీణ మహిళ వివరణాత్మక జీవిత చక్రాన్ని చిత్రించింది.
అమెరికా నుండి ప్రేరణ పొందిన కళ
[మార్చు]గంగా దేవి అమెరికా వెళ్లినప్పుడు, ఆమె తన అనుభవాలను చిత్రాలుగా అనువదించింది. ఇది ఆమె పరిశీలనల శ్రేణి.
వ్యక్తిగత జీవితం
[మార్చు]గంగా దేవి వైవాహిక జీవితం బాధలకు గురైంది.[9] ఆమె గర్భం ధరించలేకపోవడంతో భర్త విడిచిపెట్టాడు. అతను మరొక స్త్రీని వివాహం చేసుకున్నాడు. ఏదేమైనా, అనేక చిత్రాలను రూపొందించడానికి ఒక ఫ్రెంచ్ ఆర్ట్ కలెక్టర్ ఆమెను నియమించినప్పుడు ఆమె జీవితం మారిపోయింది, ఈ సహకారం ఆమె కెరీర్ లో గణనీయమైన విస్తరణకు నాంది పలికింది.[11]
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Ganga Devi - Library of Congress". id.loc.gov. Retrieved 10 December 2022.
- 1 2 3 "Madhubani Magic of Gangadevi". Pitara. 2015. Retrieved 9 September 2015.
- ↑ "Ganga Devi - Artist Profile". Mithila Paintings. 2015. Archived from the original on 4 మార్చి 2016. Retrieved 9 September 2015.
- ↑ "Riding the Rollercoaster with Ganga Devi". 50 Watts. 2015. Retrieved 9 September 2015.
- ↑ "Padma Awards" (PDF). Ministry of Home Affairs, Government of India. 2015. Archived from the original (PDF) on 15 October 2015. Retrieved 21 July 2015.
- ↑ "Ganga Devi - Library of Congress". id.loc.gov. Retrieved 10 December 2022.
- ↑ "Crafts museum 'renovation' wipes out famed Madhubani murals - Times of India". The Times of India. Retrieved 2019-03-15.
- ↑ "An Artists Lifework Painted Over by the Brushstrokes of Bureaucracy". The Wire (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2025-10-21.
- 1 2 shampasaid. "Contribution of Ganga Devi– Synonym of Madhubani Art to Culture of India". Realbharat (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2019-04-06.
- ↑ De, Aditi. "Madhubani Magic of Gangadevi | Pitara Kids Network" (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2019-04-06.
- ↑ Goyal, Anuradha (2015-05-04). "Mithila's Madhubani Artist Ganga Devi & Her Paintings". Inditales (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2019-04-06.