గాంధీజం

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search
ఖుదాయి ఖిద్మట్గర్లకు చెందిన ఖాన్ అబ్దుల్ గఫార్ ఖాన్ భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ కు చెందిన మోహన్ దాస్ కరంచంద్ గాంధీ

గాంధీజం అనేది మోహన్‌దాస్ గాంధీ యొక్క ప్రేరణ, దృష్టి జీవిత పనిని వివరించే ఆలోచనల సమూహం. ఇది అహింసా నిరోధకత అనే ఆలోచనకు ఆయన చేసిన కృషితో ముడిపడి ఉంది, కొన్నిసార్లు దీనిని పౌర ప్రతిఘటన అని కూడా పిలుస్తారు. గాంధీజం యొక్క రెండు స్తంభాలు ఒకటి నిజం ,రెండు అహింస. గాంధీజం, మహాత్మా గాంధీ యొక్క ఆదర్శాలు, నమ్మకాలు, తత్వశాస్త్రం నుండి పొందిన ఆలోచనల సమాహారం. గాంధీజీ జీవితాంతం జీవించిన అటువంటి ఆలోచనలన్నింటికీ ఇది ఏకీకృత రూపం.

గాంధీజం అనే పదం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ప్రజలకు గాంధీ ఆలోచనలు, మాటలు, చేతలు అర్థం ఏమిటి వారు తమ భవిష్యత్తును నిర్మించుకోవడానికి మార్గదర్శకం కొరకు వాటిని ఎలా ఉపయోగించారో కూడా ఇందులో ఉన్నాయి. గాంధీమహాత్ముడు కూడా వ్యక్తిగత మానవ, రాజకీయేతర, సాంఘికేతర రంగంలో నే ప్రవరాన్నం లో నుం గాంధేయవాది అంటే గాంధీమం అనుసరించే వ్యక్తి లేదా ఒక నిర్దిష్ట తత్వశాస్త్రం. [1] అతని తత్వశాస్త్రం ప్రాథమికంగా "సత్యం", "అహింస" పై ఆధారపడి ఉంటుంది. మొదట, ప్రజలు అన్ని స్థాయిలలో భిన్నంగా ఉన్నారనే వాస్తవాన్ని మనం గుర్తించి దానిని అంగీకరించాలి. రెండవది, అన్ని స్థాయిలలో మానసిక వ్యత్యాసాలను పరిష్కరించడానికి మనం ఎప్పుడూ హింసపై ఆధారపడకూడదని ఆయన అన్నారు.

గాంధీ ఆలోచన తన సొంత హక్కులో ప్రత్యేకమైనది అయినప్పటికీ, సైద్ధాంతిక తల్లిదండ్రులు లేకుండా ఇది లేదు. గాంధీ తన రచనల్లో కొన్ని విషయాలు చెప్పడానికి ప్రేరణ ను పేర్కొన్నాడు. లండన్ లో ఉన్న కాలంలో పాశ్చాత్యులకు తన ప్రత్యక్షతను, వివిధ మత, సామాజిక, రాజకీయ వ్యవహారాలపై తన స్థానాన్ని పరిశీలించడానికి ఆయన బలవంతం చేశారని చెప్పవచ్చు.


లండన్ కు వచ్చిన వెంటనే, అతను హెన్రీ స్టీఫెన్స్ సాల్ట్ యొక్క ప్రభావానికి లోనయ్యాడు, అప్పటికి గాంధీ ప్రముఖ ప్రచారకర్త సంఘ సంస్కర్త గా ఇంకా లేడు. సాల్ట్ మొదటి రచన, శాకాహారం కోసం ఒక విన్నపం గాంధీని శాకాహారం, ఆహారపు అలవాట్ల సమస్య వైపు మళ్లించింది. ఈ సమయంలోనే గాంధీ లండన్ లోని శాకాహార సమాజాలలో చేరాడు. హెన్రీ స్టీఫెన్స్ సాల్ట్ చివరకు గాంధీ మిత్రుడయ్యాడు కూడా.

సత్యాగ్రహం[మార్చు]

ప్రధాన వ్యాసం: సత్యాగ్రహం

సత్యం, విన్నపం రెండూ సంస్కృత పదాలు, ఇవి భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో తెలిసిపోయాయి, అంటే సత్యం ద్వారా సత్యాన్ని స్వీకరించడం[2].

నిజం[మార్చు]

గాంధీ మతం యొక్క ప్రాథమిక అంశాలలో నిజం చాలా ముఖ్యమైనది; ఏదైనా రాజకీయ సంస్థ, సామాజిక సంస్థ మొదలైన వాటికి సత్యం ఇరుసుగా ఉంటుందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. అతను తన రాజకీయ నిర్ణయాలు తీసుకునే ముందు సత్య సూత్రాలను పాటించాలి.

"ప్రపంచానికి బోధించడానికి నాకు కొత్తగా ఏమీ లేదు" అని గాంధీజీ అన్నారు. నిజం, అహింస ప్రపంచంలో మన పర్వతాల మాదిరిగానే ఉన్నాయి. "

సత్యం, అహింస, మానవ స్వేచ్ఛ, సమానత్వం, న్యాయం పట్ల ఆయన విధేయతను అతని వ్యక్తిగత జీవిత ఉదాహరణల నుండి బాగా అర్థం చేసుకోవచ్చు.

సత్యం యొక్క వ్యాఖ్యానం తరచుగా లక్ష్యం కాదని అంటారు. గాంధీజం ప్రకారం, సత్యాన్ని అనుసరించవద్దని, ఆధ్యాత్మిక సత్యాన్ని అనుసరించాలని సూచించబడింది. అహింస అవసరమని ఒకరు హృదయపూర్వకంగా విశ్వసిస్తే , దానిని సత్య రక్షణగా అంగీకరించాలి. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో గాంధీజీ స్వదేశానికి తిరిగి వచ్చినప్పుడు , బ్రిటిష్ వారి తరపున యుద్ధంలో పాల్గొనడం తనకు బహుశా నమ్మకం లేదని అన్నారు. గాంధీజీ ప్రకారం, బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యంలో భాగం కావడంతో, భారతీయులు సమాన హక్కులను కోరడం సరైనది కాదు, సామ్రాజ్యం రక్షణలో పాల్గొనకూడదు. మరోవైపు , రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో జపాన్ గాంధీ భారత సరిహద్దుకు చేరుకున్నప్పుడు, గాంధీజీ యుద్ధంలో పాల్గొనడం సముచితమని భావించలేదు, బదులుగా అహింసను ఆశ్రయించారు.

అహింసా[మార్చు]

ఇవి కూడా చూడండి: అహింస ,

అహింస అంటే సాధారణంగా 'హింసకు పాల్పడకూడదు'. దీని విస్తృత అర్ధం ఏమిటంటే - శరీరం, మనస్సు, పనులు, మాటలు, మాటలతో ఏ జీవికి హాని చేయవద్దు. మనస్సులో కూడా ఏదైనా హాని గురించి ఆలోచించవద్దు, వ్యంగ్యం మొదలైన వాటి ద్వారా ఎవరికీ ఎలాంటి బాధలు ఇవ్వకండి, కర్మతో ఏ దశలోనైనా ఏ జీవికి కూడా హాని చేయవద్దు.అహింసా నిరోధకత అనే భావన భారతీయ మతపరమైన ఆలోచనలో సుదీర్ఘ చరిత్రను కలిగి ఉంది క్రైస్తవ, బౌద్ధ, హిందూ, ముస్లిం జైన సందర్భాలలో అనేక పునరుద్ధరణలను కలిగి ఉంది. గాంధీ తన ఆత్మకథ ది స్టోరీ ఆఫ్ మై ఎక్స్‌పెరిమెంట్స్ విత్ ట్రూత్‌లో తన తత్వశాస్త్రం జీవన విధానాన్ని వివరించాడు.

మతం[మార్చు]

గాంధీజీ ప్రకారం, మతం, రాజకీయాలను వేరు చేయలేము ఎందుకంటే మతం మనిషిని ధర్మవంతులుగా ప్రేరేపిస్తుంది. మతం ప్రతి ఒక్కరి సొంతం, కాని మతం మనిషిని నైతికంగా చేస్తుంది. అన్ని మతాలు సత్యాన్ని మాట్లాడటం, దొంగిలించడం, మునిగిపోవడం, ఇతరులకు సహాయం చేయడం నేర్పుతాయి. ఈ విలువలను అవలంబించడం ద్వారా మాత్రమే రాజకీయాలతో సేవతో చేయవచ్చు. గాంధీజీ కోర్టును ఒక మతంగా పరిగణించరు, ఆలయంలో కూర్చున్న భగవంతుడు నా రాముడు కాదని నొక్కి చెప్పాడు. స్వామి వివేకానంద్జీ యొక్క ధనవంతుడైన నారాయణ్ భావనను స్వీకరించి, మానవ సేవను నిజమైన మతంగా భావిస్తాడు. వాస్తవానికి, ప్రతి జీవి దేవుని బిడ్డ అని వారు నమ్ముతారు

అర్థశాస్త్రం[మార్చు]

జపాన్ దక్షిణ కొరియా వంటి ఎగుమతులను ఉత్పత్తి చేయకుండా, సాధారణ జీవన స్వయం సమృద్ధి / దిగుమతి ప్రత్యామ్నాయం యొక్క ఆర్థిక సిద్ధాంతాన్ని గాంధీ సమర్థించారు. అతను స్వతంత్రం తరువాత మరింత వ్యవసాయ భారతదేశం ఊహించాడు, ఇది సంపద పారిశ్రామికీకరణ కు ముందు దాని పౌరుల యొక్క భౌతిక అవసరాలను తీర్చడంపై దృష్టి కేంద్రీకరిస్తుంది. [3]

ఖాదీ[మార్చు]

20వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో గాంధీ కూడా భారతీయుల దుస్తుల శైలిని అవలంబించారు. పేదరికం, సామాజిక, ఆర్థిక వివక్షత వంటి దురాచారాలను రూపుమాపడానికి ఆయన ఖాదీ లేదా గృహోపచార వస్త్రాన్ని దత్తత తీసుకోవడం జరిగింది. పాశ్చాత్య ుల నడవడిక, దుస్తులు, ఆచారాలను అవలంబించిన విద్యావంతులు, ఉదారవాద మనస్తత్వం గల భారతీయుల్లో చాలామంది భారతీయులమధ్య గల వ్యత్యాసాన్ని ఆయన సవాలుగా తీసుకున్నారు.

ఉపవాసం[మార్చు]

గాంధీకి, ఉపవాసము అనేది మూలాధార కోరికలపై మానసిక నియంత్రణను కలిగి ఉన్న ఒక ముఖ్యమైన పద్ధతి. తన ఆత్మకథలో, రుచికరమైన, మసాలా ఆహారం పట్ల తన కోరికను రూపుమాపడానికి ఉపవాసం చేయాల్సిన అవసరాన్ని గాంధీ విశ్లేషిస్తారు. తన ఇంద్రియ నిగ్రహాన్ని తగ్గి౦చడ౦ వల్ల, మనస్సు ను౦డి శరీరాన్ని పూర్తిగా అదుపులో ఉ౦చడ౦ తగ్గి౦చడ౦ వల్ల ఆయన శరీర౦ క్షీణి౦చగలదని ఆయన నమ్మాడు. గాంధీ మాంసం, మద్యం, ఉద్దీపనాలు, ఉప్పు, చాలా మసాలాదినుసులను తీసుకోవడాన్ని వ్యతిరేకించాడు, అంతేకాకుండా తాను తినే ఆహారం నుండి వివిధ రకాల వంటలను కూడా తొలగించాడు.

స్వేచ్ఛ[మార్చు]

అణచివేత లేదా అన్యాయాన్ని ఎదిరించడానికి ఒక మార్గంగా అహింసా శాసనోల్లంఘనం పై గాంధీ యొక్క ప్రగాఢ మైన నిబద్ధత, క్రమశిక్షణా విశ్వాసం అనేక తదుపరి రాజకీయ ప్రముఖులను ప్రేరేపించింది, వీరిలో యునైటెడ్ స్టేట్స్ కు చెందిన మార్టిన్ లూథర్ కింగ్ జూనియర్, టాంజానియాకు చెందిన జూలియస్ నైరే, నెల్సన్ మండేలా, దక్షిణాఫ్రికాకు చెందిన నెల్సన్ మండేలా, దక్షిణ ఆఫ్రికాకు చెందిన స్టీవ్ బికో, పోలాండ్ కు చెందిన లెచ్ వావ్, ఆంగ్ సాన్ సూకీ ఉన్నారు.

గాంధేయ ఆలోచనల ప్రచారం[మార్చు]

గాంధేయ ఆలోచనలను ప్రోత్సహించడానికి అనేక పత్రికలు కూడా ప్రచురించబడ్డాయి. గాంధీ శాంతి ఫౌండేషన్ 1957 నుండి ప్రచురించిన ఆంగ్ల భాషా పత్రిక గాంధీ మార్గ్ బాగా ప్రసిద్ది చెందింది. [4]

విమర్శలు, వివాదాలు[మార్చు]

గాంధీ యొక్క కఠినమైన అహింసా శాంతిని సూచిస్తుంది, అ౦దుకే రాజకీయ వర్గాల ను౦డి విమర్శకు మూల౦గా ఉ౦ది.నియమం ప్రకారం, మత ఐక్యత గురించి ఆయన దృష్టికి విరుద్ధంగా ఉన్నందున విభజన భావనను గాంధీ వ్యతిరేకించారు . [5] భగత్ సింగ్, సుఖ్‌దేవ్, ఉధమ్ సింగ్, రాజ్‌గురులను బ్రిటిష్ ఆక్రమణ అధికారులు ఉరితీసినందుకు నిరసన వ్యక్తం చేయడానికి ఆయన నిరాకరించడం చాలా మంది భారతీయులకు ఖండించారు, తీవ్ర కోపాన్ని కలిగించింది. [6] [7] జగదీష్ భగవతి వంటి ఆర్థికవేత్తలు గాంధీ స్వదేశీ ఆలోచనలను విమర్శించారు Archived 2012-11-05 at the Wayback Machine .ఈ విమర్శగురించి గాంధీ ఇలా అన్నాడు, "ప్రజలు నా మాట విన్నారు ఎందుకంటే ఆయుధాలు లేని బ్రిటిష్ వారికి ఎలా పోరాడాలో వారికి ఎలా ఇవ్వాలో నేను వారికి చూపించాను [...] కానీ ఈ రోజు నా అహింస హిందూ-ముస్లిం అల్లర్లకు వ్యతిరేకంగా ఎలాంటి ప్రయోజనం లేదని, అందువల్ల ప్రజలు ఆత్మరక్షణ కోసం ఆయుధాలు తీసుకోవాలని చెప్పారు.అందువల్ల ప్రజలు ఆత్మరక్షణ కోసం తమను తాము ఆయుధాలు చేసుకోవాలి. " [8]

మరింత చదవడానికి[మార్చు]

నా మతము రచన మోహనదాస్ కరమ్ చంద్ గాంధీ

గాంధీయం రచన మోహనదాస్ కరమ్ చంద్ గాంధీ(మూలం), అనువాదం సి.నారాయణ రెడ్డి

  1. Nicholas F. Gier (2004). The Virtue of Nonviolence: From Gautama to Gandhi. SUNY Press. p. 222. ISBN 978-0-7914-5949-2.
  2. "మామూలు యువకుడి నుంచి మహాత్ముడి వరకు". BBC News తెలుగు. Retrieved 2020-10-02.
  3. Mia Mahmudur Rahim; Sanjaya Kuruppu (2016). "Corporate Governance in India: The Potential for Ghandism". In Ngwu, Franklin; Onyeka, Osuji; Frank, Stephen (eds.). Corporate Governance in Developing and Emerging Markets. Routledge.
  4. Ananda M. Pandiri, A Comprehensive, Annotated Bibliography on Mahatma Gandhi:Biographies, Works by Gandhi, and Bibliographical Sources Greenwood Publishing Group, 1995 ISBN 0313253374 (p. 349).
  5. reprinted in The Essential Gandhi: An Anthology of His Writings on His Life, Work, and Ideas., Louis Fischer, ed., 2002 (reprint edition) pp. 106–108.
  6. Mahatma Gandhi on Bhagat Singh.
  7. Gandhi – 'Mahatma' or Flawed Genius? Archived 9 డిసెంబరు 2012 at Archive.today.
  8. reprinted in The Essential Gandhi: An Anthology of His Writings on His Life, Work, and Ideas., Louis Fischer, ed., 2002 (reprint edition) p. 311.
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=గాంధీజం&oldid=3175476" నుండి వెలికితీశారు