గిన్నె
'''గిన్నె''' అనేది సాధారణంగా గుండ్రంగా ఉండే పళ్ళెం లేదా పాత్ర. దీనిని సాధారణంగా ఆహారాన్ని సిద్ధం చేయడానికి, వడ్డించడానికి, నిల్వ చేయడానికి లేదా తినడానికి ఉపయోగిస్తారు. గిన్నె లోపలి భాగం గోళాకారపు టోపీ ఆకారంలో ఉండి, అంచులు, అడుగుభాగం అతుకులు లేని వంపుగా ఏర్పడతాయి. ఇది ద్రవాలను, వదులుగా ఉండే ఆహారాన్ని ఉంచడానికి గిన్నెలను ప్రత్యేకంగా సరిపోయేలా చేస్తుంది. గురుత్వాకర్షణ శక్తి వల్ల గిన్నెలోని వస్తువులు సహజంగా దాని మధ్యలో కేంద్రీకృతమై ఉంటాయి. గిన్నె వెలుపలి భాగం సాధారణంగా గుండ్రంగా ఉంటుంది, కానీ దీర్ఘచతురస్రాకార నమూనాలతో సహా ఆకారంలో మారవచ్చు.
గిన్నెల పరిమాణం ఒకరికి సరిపడే ఆహారాన్ని ఉంచడానికి ఉపయోగించే చిన్న గిన్నెల నుండి పంచ్ గిన్నెలు లేదా సలాడ్ గిన్నెల వంటి పెద్ద గిన్నెల వరకు మారుతూ ఉంటుంది, వీటిని తరచుగా ఒకటి కంటే ఎక్కువ మందికి సరిపడా ఆహారాన్ని ఉంచడానికి లేదా నిల్వ చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. గిన్నెలు, కప్పులు, పళ్ళాల మధ్య కొంత పోలిక ఉంటుంది. టీ గిన్నెల వంటి చాలా చిన్న గిన్నెలను తరచుగా కప్పులు అని పిలుస్తారు, అయితే మరీ లోతుగా ఉండే పళ్ళాలను తరచుగా గిన్నెలు అని పిలుస్తారు. అనేక సంస్కృతులలో, గిన్నెలు ఆహారాన్ని వడ్డించడానికి, తినడానికి ఉపయోగించే అత్యంత సాధారణ పాత్ర. చారిత్రాత్మకంగా, టీ, ఆల్కహాలిక్ పానీయాలు రెండింటినీ వడ్డించడానికి చిన్న గిన్నెలను ఉపయోగించేవారు. పాశ్చాత్య సంస్కృతిలో పళ్ళాలు, కప్పులను ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తారు.
నేపథ్యం
[మార్చు]
ఆధునిక గిన్నెలను సిరామిక్, లోహం, చెక్క, ప్లాస్టిక్, ఇతర పదార్థాలతో తయారు చేయవచ్చు. గిన్నెలు వేల సంవత్సరాలుగా తయారు చేయబడుతున్నాయి. చాలా ప్రారంభ గిన్నెలు చైనా, ప్రాచీన గ్రీస్, క్రీట్, కొన్ని స్థానిక అమెరికన్ సంస్కృతులలో కనుగొనబడ్డాయి.
ప్రాచీన గ్రీకు కుండలలో, ఫియాల్స్, పటెరాస్తో సహా చిన్న గిన్నెలు, కైలిసెస్ అని పిలువబడే గిన్నె ఆకారపు కప్పులను ఉపయోగించేవారు. ఫియాల్లను నైవేద్యాల కోసం ఉపయోగించేవారు, గిన్నెను వేలితో పట్టుకోవడానికి మధ్యలో ఒక చిన్న గొయ్యి ఉండేది, అయితే ఇవి వైన్ కంటే పెర్ఫ్యూమ్ను ఉంచడానికి ఉపయోగించబడ్డాయని ఒక మూలం సూచిస్తుంది. కాంస్య యుగానికి చెందిన కొన్ని మధ్యధరా ప్రాంత ఉదాహరణలు విస్తృతమైన అలంకరణ, రూపకల్పన అధునాతనతను వ్యక్తపరుస్తాయి. ఉదాహరణకు, బ్రిడ్జ్ స్పౌటెడ్ వెసెల్ డిజైన్ ఫైస్టోస్ మినోవాన్ సైట్లో కనిపించింది.[1] క్రీ.పూ. 4వ సహస్రాబ్దిలో, ప్రాచీన మెసొపొటేమియా ఉరుక్ సంస్కృతి ప్రామాణిక పరిమాణాల వాలు అంచు గిన్నెలను భారీగా ఉత్పత్తి చేసిందనడానికి ఆధారాలు ఉన్నాయి. అంతేకాకుండా, చైనీస్ కుండలలో, నియోలిథిక్ కాలం నాటి అనేక విస్తృతంగా చిత్రించిన గిన్నెలు, ఇతర పాత్రలు ఉన్నాయి. 2009 నాటికి, కనుగొనబడిన పురాతన గిన్నెకు 18,000 సంవత్సరాల వయసు ఉంది.[2]
ఉత్తర అమెరికాలో పురావస్తు త్రవ్వకాల్లో కనుగొనబడిన గిన్నెలను పరిశీలిస్తున్నప్పుడు, మానవ శాస్త్రవేత్త విన్కాస్ స్టెపోనైటిస్ గిన్నెను దాని కొలతల ద్వారా నిర్వచించాడు, గిన్నె వ్యాసం అరుదుగా దాని ఎత్తులో సగం కంటే తక్కువగా ఉంటుందని, చారిత్రాత్మక గిన్నెలను వాటి అంచు లేదా పెదవి, ఆకారం ద్వారా వర్గీకరించవచ్చని రాశాడు.
ఉమ్మడి గిన్నె
[మార్చు]
అనేక సంస్కృతులలో, ఆహారం, పానీయాలను ఉమ్మడి గిన్నె లేదా కప్పులో పంచుకుంటారు.[3] మాలిలో, బండియాగరా పట్టణం పేరు భోజనం వడ్డించే ఉమ్మడి గిన్నెను సూచిస్తుంది. ఈ పేరుకు దాదాపుగా "పెద్ద తినే గిన్నె" అని అనువాదం వస్తుంది. జింబాబ్వేలో, సడ్జాను సాంప్రదాయకంగా ఉమ్మడి గిన్నె నుండి తింటారు, ఈ సంప్రదాయాన్ని ఇప్పటికీ కొన్ని కుటుంబాలు, ప్రధానంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నిర్వహిస్తున్నాయి. లఖ్ అనేది చుట్టిన మిల్లెట్ పిండి గుళికలతో (అరావ్/అర్రావ్) తయారు చేయబడిన ఒక ప్రసిద్ధ ఉడికించిన గంజి, దీనిని సాధారణంగా వడ్డించేటప్పుడు తియ్యటి పులియబెట్టిన పాలను పైన వేస్తారు. దీనిని సాధారణంగా సెనెగల్లో ఉమ్మడి గిన్నె లేదా పళ్ళెంలో వడ్డిస్తారు.
చైనాలో, ఉమ్మడి గిన్నెలు, ప్లేట్ల నుండి ఆహారాన్ని తీసుకోవడానికి భోజనం చేసే వ్యక్తి తన స్వంత చాప్స్టిక్లను ఉపయోగించడం చాలా అమర్యాదకరంగా, అనారోగ్యకరంగా పరిగణించబడుతుంది![4]
కొన్ని సంస్కృతులలో, ఉమ్మడి గిన్నెకు సామాజిక కట్టుబాట్లు ఉంటాయి, స్పానిష్ జాతీయం "¿Cuándo hemos comido en el mismo plato?" (తెలుగు: మనం ఎప్పుడు ఒకే వంటకం నుండి తిన్నాము?) దీనికి నిదర్శనం.[5]
గ్యాలరీ
[మార్చు]-
జామ్-ఎ అర్జాన్ అని పిలువబడే ప్రాచీన ఇరానియన్ గిన్నె -
పాలెస్ట్రినాలో కనుగొనబడిన వేట దృశ్యాన్ని చూపే ఫోనీషియన్ వెండి గిన్నె -
ప్రాచీన ఈజిప్షియన్ గిన్నె; క్రీ.పూ 200–150; ఫైయన్స్; 4.8 cm × 16.9 cm (1.9 in × 6.7 in); మెట్రోపాలిటన్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్ (న్యూయార్క్ నగరం) -
నాస్కా గిన్నె; క్రీ.పూ 100; రంగు స్లిప్లతో మట్టి పాత్ర; వ్యాసం: 12.8 × 17.7 సెం.మీ; మొత్తం: 13 సెం.మీ; పెరూ నుండి; క్లీవ్ల్యాండ్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్ (క్లీవ్ల్యాండ్, ఒహియో, యు.ఎస్.) -
రోమన్ పక్కటెముకల గిన్నె; సా.శ. 1వ శతాబ్దం; గాజు; వ్యాసం: 6.5 సెం.మీ; క్లీవ్ల్యాండ్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్ -
ప్రాంగ్హార్న్ జింక, రేఖాగణిత డిజైన్లతో మొగోల్లన్ గిన్నె; 1000–1150; మట్టి పాత్ర; వ్యాసం: 31.2 సెం.మీ, మొత్తం: 12.5 × 32 సెం.మీ; క్లీవ్ల్యాండ్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్ -
ఉబ్బెత్తుగా ఉన్న తామర రేకు డిజైన్తో కొరియన్ గిన్నె; 1100 (గోరియో కాలం); పింగాణీ సెలాడాన్ వేర్; క్లీవ్ల్యాండ్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్ -
చైనీస్ గిన్నె; 1723–1735 (క్వింగ్ రాజవంశం); డోకాయ్ అలంకరణతో పింగాణీ; వ్యాసం: 11.8 సెం.మీ, మొత్తం: 6.4 సెం.మీ; జియాంగ్జీ ప్రావిన్స్ (చైనా) నుండి; క్లీవ్ల్యాండ్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్ -
ఫ్రెంచ్ నియోక్లాసికల్ గిన్నె; 1787–1788; హార్డ్ పేస్ట్ పింగాణీ; మొత్తం: 7.6 × 25.4 × 19.1 సెం.మీ; మెట్రోపాలిటన్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్ -
ఇంగ్లీష్ డెజర్ట్ సర్వీస్లో భాగమైన గిన్నె; క్రీ.శ. 1800; పింగాణీ; వ్యాసం: 22.8 సెం.మీ, మొత్తం: 5 సెం.మీ; క్లీవ్ల్యాండ్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్ -
ఇరాన్లోని నిషాపూర్ నుండి 10వ శతాబ్దపు గిన్నె. జానపద శైలిలో అలంకరించబడింది, బురాక్ను వర్ణిస్తుంది. ఖలీలీ కలెక్షన్ ఆఫ్ ఇస్లామిక్ ఆర్ట్. -
![వాయవ్య ఇరాన్ నుండి ఉద్భవించి బహుశా తన భుజాల నుండి పొడుచుకు వచ్చిన పాములతో ఉన్న జాహ్హాక్ రాజును వర్ణించే 12వ-13వ శతాబ్దపు గిన్నె. అనేక మధ్యయుగ ముక్కలను మరింత ఆకర్షణీయంగా చేయడానికి మార్చినట్లుగానే, క్రీ.శ. 1926లో దీనిని కూడా మార్చారు.[6]](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/be/Bowl_Depicting_King_Zahhak_with_Snakes_Protruding_from_His_Shoulders_MET_sf64-274-3c.jpg/120px-Bowl_Depicting_King_Zahhak_with_Snakes_Protruding_from_His_Shoulders_MET_sf64-274-3c.jpg)
వాయవ్య ఇరాన్ నుండి ఉద్భవించి బహుశా తన భుజాల నుండి పొడుచుకు వచ్చిన పాములతో ఉన్న జాహ్హాక్ రాజును వర్ణించే 12వ-13వ శతాబ్దపు గిన్నె. అనేక మధ్యయుగ ముక్కలను మరింత ఆకర్షణీయంగా చేయడానికి మార్చినట్లుగానే, క్రీ.శ. 1926లో దీనిని కూడా మార్చారు.[6] -
స్వీడన్లోని కుంగెల్వ్ మునిసిపాలిటీకి చెందిన 19వ శతాబ్దం చివరి నాటి చెక్క గిన్నె -
పెంపుడు జంతువుల గిన్నెలు, ఇవి కుక్కలు లేదా పిల్లుల వంటి పెంపుడు జంతువులు ఉపయోగించడానికి రూపొందించబడ్డాయి -
యూరియా-ఫార్మాల్డిహైడ్లో గిన్నె. మ్యూజియం ఆఫ్ ఇండస్ట్రీ ఘెంట్ సేకరణ. -
బేకలైట్లో గుండ్రని గిన్నె, మ్యూజియం ఆఫ్ ఇండస్ట్రీ ఘెంట్ సేకరణ. -
బేకలైట్లో షేవింగ్ గిన్నె, మ్యూజియం ఆఫ్ ఇండస్ట్రీ ఘెంట్ సేకరణ.
.jpg)
_MET_DP169254_(cropped).jpg){kind=small}
![వాయవ్య ఇరాన్ నుండి ఉద్భవించి బహుశా తన భుజాల నుండి పొడుచుకు వచ్చిన పాములతో ఉన్న జాహ్హాక్ రాజును వర్ణించే 12వ-13వ శతాబ్దపు గిన్నె. అనేక మధ్యయుగ ముక్కలను మరింత ఆకర్షణీయంగా చేయడానికి మార్చినట్లుగానే, క్రీ.శ. 1926లో దీనిని కూడా మార్చారు.[6]](/wiki/%E0%B0%A6%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%82:Bowl_Depicting_King_Zahhak_with_Snakes_Protruding_from_His_Shoulders_MET_sf64-274-3c.jpg)
.jpg)
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]- వంటగది సామాగ్రి
గమనికలు
[మార్చు]- ↑ Hogan (2007)
- ↑ The World: Science Podcast. #17: U.S. "Science Envoys", Nobel winners strategize on global warming, and ten million years of laughter. Public Radio International, June 5, 2009.
- ↑ Zimmerman, Jereme. "The Communal Origins of a Festive New Year's Drinking Tradition" – via www.yesmagazine.org.
{{cite journal}}: Cite journal requires|journal=(help) - ↑ "Chinese Chopstick Etiquette". Culture-4-Travel.com. Archived from the original on 2009-04-27. Retrieved 2019-02-15.
- ↑ "Dichos Populares. Su significado". Fundación Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes (in స్పానిష్). Retrieved 2015-02-15.
- ↑ "Bowl Depicting King Zahhak with Snakes Protruding from His Shoulders". Metropolitan Museum of Art website.
మూలాలు
[మార్చు]- Hogan, C. Michael (2007). "Phaistos fieldnotes". The Modern Antiquarian.
- Steponaitis, Vincas P. (1983). Ceramics, Chronology, and Community Patterns: An Archaeological Study at Moundville. New York: Academic Press. pp. 68–69. ISBN 978-0-12-666280-1. Archived from the original on 2004-12-11.
- Walters, H. B. (1905). History of Ancient Pottery: Greek, Etruscan, and Roman. New York: Charles Scribner's Sons. pp. 140, 191–192.
బయటి లింకులు
[మార్చు]
|
- "The Phiale of Achyris". Archaeological Institute of America.
The Phiale is dated from 300 BC and is made of gold, includes pictures
- "Corning Museum of Glass".