గురుత్వాకర్షణ

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు

గురుత్వాకర్షణ అనగా ద్రవ్యరాశి కలిగిన వస్తువులు ఒకదానినొకటి ఆకర్షించుకునే శక్తి. ఇది విశ్వవ్యాప్తంగా విస్తరించి ఉన్న శక్తి.

భూమ్యాకర్షణ శక్తి అనగా వస్తువులను భూమి తనవైపుకు ఆకర్షించగలిగే శక్తి. ఇది కేవలం భూమికే పరిమితం కాదనిన్నీ, విశ్వవ్యాప్తమనిన్నీ మొట్టమొదటి సారిగా గుర్తించి, గణితపరంగా సూత్రీకరించినది ఐజాక్ న్యూటన్.

భూమి మీద మానవుడు మరియు ఇతర ప్రాణులు, జీవులు నిలబడి ఉన్నారంటే అది భూమి యొక్క ఆకర్షణ వల్లనే. అంతే కాక వస్తువులు భూమిపై స్థిరంగా కదలకుండా ఉన్నాయంటే అది భూమి యొక్క ఆకర్షణ వల్లనే సాధ్యం. అందు వల్ల భూమి ఆకర్షణ వలనే వస్తువులకు (ద్రవ్యరాశికి) "బరువు" అనే లక్షణం సంతరిస్తోంది. కనుక ఒక భూమి మీద ఉన్న ఒక వస్తువు యొక్క బరువు భూమి ఆకర్షణ పైన ఆధార పడి ఉంటుంది. అదే భూమికి ఆకర్షణ శక్తి లేకున్నచో బరువు అనేది ఉండదు. అదే వస్తువు చంద్రుడి మీద ఉంటే దాని ద్రవ్యరాశిలో మార్పు ఉండదు కాని బరువులో మార్పు ఉంటుంది. ఎందువల్ల? చంద్రుడి ఆకర్షణ శక్తి వేరు కనుక!

చరిత్రలో[మార్చు]

"ఐజాక్ న్యూటన్ కన్న వందల సంవత్సరాల క్రితమే భూమ్యాకర్షణను గుర్తించేరు భారతీయ శాస్త్రజ్ఞలు"

సూర్యసిద్ధాంతం అనే భారతీయ గ్రంధములోని శ్లోకం:

శ్లో|| మధ్యే సమంతాదణ్డస్య భూగోళో వ్యోమ్ని తిష్ఠతి|
బిభ్రాణః పరంఆం శక్తిం బ్రహ్మణో ధారణాత్మికామ్||

-- భూమికున్న ధారణాత్మక శక్తి వల్ల భూమి ఆకాశంలో నుండి పడిపోకుండా నిలబడి వున్నది.

సా. .శ. 1114 కాలం నాటి భాస్కరాచార్యుడు తాను వ్రాసిన లీలావతి అనే గ్రంధంలోని భువనకోశం అనే సర్గలో ఖగోళంలో గ్రహాల పరస్పర ఆకర్షణ శక్తి వల్ల తమకు తామే అలా నిలిచియున్నాయని తెలియజేశాడు. ఆ వివరాలు తెలిపే శ్లోకం:

ఆకృష్టి సక్తిశ్చ మహీతయా యత్ స్వస్థం/ గురు స్వాభిముఖం స్వశక్త్యా
ఆకృష్యాతే తద్పతతీవభాతి/ సమే సమాన్తాత్ ద్వ పతత్వియం ఖే||

భౌతిక శాస్త్రంలో భూమి యొక్క ఆకర్షణ[మార్చు]

భూమి యుక్క ఆకర్షణని 'g' అనే అక్షరంతో సూచిస్తారు. భూమి యొక్క ఆకర్షణ వల్ల భూమి మీద, లేదా దాని ఉపరితలపు సమీపంలో వస్తువులను, త్వరితగతిలో తనవైపు లాగుతుంది. ఈ బలాన్ని SI కొలమానంలోప్రతి సెకండు కాలంలోను సెకండుకి ఎన్ని మీటర్లు చొప్పున ప్రయాణిస్తోందో కొలిచి చెబుతారు. దీనినే ఇంగ్లీషులో m/s^2 అని రాస్తారు.


బయటి లింకులు[మార్చు]

Commons-logo.svg
వికీమీడియా కామన్స్‌లో కి సంబంధించిన మీడియా ఉంది.