గోండ్వానా రాజ్యాలు
గోండ్వానా రాజపుత్ర రాజ్యాలు భారతదేశంలోని గోండ్వానా ప్రాంతాన్ని పాలించాయి.
చరిత్ర
[మార్చు]గోండులు మొదట 14వ శతాబ్దపు ముస్లిం చరిత్రలలో ప్రస్తావించబడ్డారు.
గోండ్వానా రాజ్యం మొదట్లో నాలుగు రాజ్యాలను కలిగి ఉండేది -
- ఉత్తర గోండ్వానాలో జబల్పూర్కు చెందిన గర్హా కటంగా లేదా గర్హా మాండ్లా రాజ్యం
- దక్షిణ గోండ్వానాలో చంద్రపూర్కు చెందిన చందా రాజ్యం
- పశ్చిమ గోండ్వానాలో బేతుల్కు చెందిన ఖేర్లా రాజ్యం ఉన్నాయి
దేవ్గఢ్-నాగ్పూర్ రాజ్యం
[మార్చు]రెండవ రాజ్యాన్ని (మధ్యప్రదేశ్లోని ఛింద్వాడ, మహారాష్ట్రలోని నాగ్పూర్) దేవ్గఢ్ అని పిలిచేవారు, దీనిని 15వ శతాబ్దంలో జాత్బా రాజు సృష్టించాడు.[1] అతని వారసులలో ఒకరైన బఖ్త్ బులంద్ షా, చక్రవర్తి ఔరంగజేబు అభిమానాన్ని చూరగొనడానికి ఇస్లాం మతంలోకి మారాడు. అయినప్పటికీ, అతను తన ప్రజలను మతం మారమని డిమాండ్ చేయలేదు, ఒక గోండు మహిళను వివాహం చేసుకున్నాడు. అతను దక్కన్లోని కొన్ని ముస్లిం రాజ్యాలను దోచుకున్న తర్వాత ఢిల్లీలో అభిమానాన్ని కోల్పోయాడు. 1702లో దేవ్గఢ్ రాజా బఖ్త్ బులంద్ షా నాగ్పూర్ నగరాన్ని స్థాపించాడు. నాగ్పూర్ రాజ్యం తరువాత నాగ్పూర్ భోంస్లేల పాలనలోకి వచ్చింది.[2]
చందా రాజ్యం
[మార్చు]చందా గోండు వంశపు 10వ పాలకుడు ఖడ్క్యా బల్లాల్ షా (సా.శ. 1472-1497), చంద్రపూర్ను తన రాజధానిగా చేసుకున్నాడు.[3] ఖేర్లా, దేవ్గఢ్ రాజ్యాలకు సమకాలీనమైన చందా రాజ్యం (మహారాష్ట్రలోని చంద్రపూర్), అద్భుతమైన నీటిపారుదల వ్యవస్థలను, గోండు రాజ్యాలలో మొదటి స్పష్టమైన రెవెన్యూ వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేసిన పాలకులను అందించింది.[4]
వలసరాజ్యాల కాలం
[మార్చు]1818, 1853 మధ్యకాలంలో ఈ ప్రాంతంలోని ఎక్కువ భాగం బ్రిటిష్ వారి చేతుల్లోకి వెళ్ళింది, అయితే కొన్ని చిన్న రాష్ట్రాలలో రాజ్గోండులు 1947లో భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చే వరకు పాలించడం కొనసాగించారు.
చిహ్నం
[మార్చు]దక్షిణాసియాలో ఒక సహస్రాబ్దికి పైగా, ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఏనుగులను జయించే విజయవంతమైన సింహం దృశ్య రూపకం నిర్మాణ శిల్పాలలో, గుండ్రని, ఉబ్బెత్తు శిల్పాలు రెండింటిలోనూ సర్వసాధారణంగా ఉంది.[5] 'వ్యాలాలు' లేదా 'యాలీలు' అని రకరకాలుగా వర్ణించబడిన సింహపు జీవుల వాడకం, జనాదరణ పొందిన 'మకరాలు'గా పిలువబడే ఇతర అద్భుత జీవుల చేరికతో సహా అనేక చిన్న వైవిధ్యాలు మనుగడలో ఉన్నప్పటికీ, దాని ఉనికి కాలక్రమేణా స్థిరంగానే ఉంది. దక్షిణ భారతదేశంలో, శరభ అని పిలువబడే అద్భుతమైన సమ్మేళన జంతువు పురాణం ఈ చిత్రకళను మరింత ముందుకు తీసుకువెళుతుంది. ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఏనుగులపై విజయం సాధించిన సింహం చిత్రం నిర్దిష్ట నిర్మాణ కార్యక్రమాలలో వ్యూహాత్మకంగా ఉంచబడింది. ఉదాహరణకు, పదిహేనవ, పదిహేడవ శతాబ్దాల మధ్య నిర్మించబడిన దక్కన్ కోటలైన గోండ్వానా రాజ్యపు కోటలు వాటి బార్బికాన్లు, ప్రవేశద్వారాలపై ఈ ప్రాతినిధ్యాన్ని కలిగి ఉన్నాయి.
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]- రాణీ కమలపాటి, ఒక గోండు రాణి
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Kale, Yogesh (2022-09-01). "History history and archeology of nagpur gond kingdom (deogarh) page 1". www.nagpurpeople.in. Archived from the original on 2023-09-21. Retrieved 2024-04-28.
- ↑ "Chronicles of Gonds and Bhosles of Nagpur". India Heritage Walks (in ఇంగ్లీష్). 28 May 2019. Retrieved 2020-12-30.[permanent dead link]
- ↑ "Chandrapur's Royal Gond Legacy". www.livehistoryindia.com (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2020-12-30.[permanent dead link]
- ↑ "The Gond kingdoms". www.downtoearth.org.in (in ఇంగ్లీష్). October 2014. Retrieved 2020-12-30.
- ↑ Sohoni, Pushkar (2017). "'Old fights, new meanings: Lions and elephants in combat'". Res: Anthropology and Aesthetics. 67–68: 225–234. doi:10.1086/691602. ISSN 0277-1322. S2CID 165605193.
బాహ్య లింకులు
[మార్చు]- గోండ్వానా రాజులు
- సంగ్రామ్ షా కొన్ని చతురస్రాకార నాణేలను జారీ చేశాడు.[usurped]
- James Princep F.R.S., ed. (August 1837). The journal of the Asiatic Society of Bengal. Vol. 6 part 2. Calcutta :Bishop's College Press, 1832–1936. pp. 621–647.