Jump to content

గోకాక్

Coordinates: 16°10′00″N 74°50′00″E / 16.1667°N 74.8333°E / 16.1667; 74.8333
వికీపీడియా నుండి
గోకాక్
నగరం
గోకాక్
గోకాక్ జలపాతం
గోకాక్ జలపాతం
Nickname: 
కర్దంట్ నాడు
పటం
Coordinates: 16°10′00″N 74°50′00″E / 16.1667°N 74.8333°E / 16.1667; 74.8333
దేశం India
రాష్ట్రంకర్ణాటక
ప్రాంతంసహ్యాద్రి పర్వతాలు
జిల్లాబెళగావి
మున్సిపల్ కౌన్సిల్1853
ప్రభుత్వం
 • సంస్థసిటీ మున్సిపల్ కౌన్సిల్
 • శాసనసభ సభ్యుడుశ్రీ. రమేష్ లక్ష్మణరావు జార్కిహోళి [1]
 • తహశీల్దార్శ్రీ. మోహన్ భస్మే.[2][3]
విస్తీర్ణం
 • నగరం
32.05 కి.మీ2 (12.37 చ. మై)
 • గ్రామీణ
1,472.31 కి.మీ2 (568.46 చ. మై)
 • స్థానంబెళగావి జిల్లాలో 2వది
ఎత్తు
570 మీ (1,870 అ.)
జనాభా
 (2021)
 • నగరం
2,53,000[4]
 • స్థానంబెళగావి జిల్లాలో 2వది
 • Rural
4,76,448
భాషలు
 • అధికారికకన్నడ
కాల మండలంUTC+5:30 (ఐఎస్‌టీ (IST))
పిన్ కోడ్
591 307
టెలిఫోన్ కోడ్+918332
Vehicle registrationKA-49
లింగ నిష్పత్తి986[5] ♂/♀
Websitehttp://www.gokakcity.mrc.gov.in

గోకాక్ లేదా గోకాక భారతదేశం కర్ణాటక రాష్ట్రం బెళగావి జిల్లాలోని ఒక తాలూకా కేంద్రం. ఇది బెళగావి నుండి 70 కి.మీ దూరంలో ఘటప్రభ, మార్కండేయ నదుల సంగమం వద్ద ఉంది. 2021 జనాభా లెక్కల ప్రకారం నగర జనాభా సుమారు 253,000. బెళగావి నగరం తర్వాత బెళగావి జిల్లాలో గోకాక్ నగరం రెండవ అత్యధిక జిడిపి (GDP) ని కలిగి ఉంది.[5] ఇక్కడ సాధారణంగా మాట్లాడే భాష కన్నడ.

గోకాక్ ఒక వైపు కొండల శ్రేణితో, మరోవైపు విశాలమైన నల్లరేగడి మైదానంతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది.[మూలం అవసరం] నగరానికి ఉత్తరం వైపు నుండి ప్రవహించే ఘటప్రభ నది 167 అడుగుల లోయ గుండా కిందకు పడి, నగరం గుండా ప్రవహించడానికి ముందు గోకాక్ జలపాతాన్ని ఏర్పరుస్తుంది. వలసవాద కాలం నుండి, జలపాతం కింద ఉన్న జలవిద్యుత్ కేంద్రాన్ని భారతదేశంలో నూలు ఉత్పత్తి, ఎగుమతి చేసే అతిపెద్ద సంస్థలలో ఒకటైన గోకాక్ మిల్స్‌కు విద్యుత్ సరఫరా చేయడానికి ఉపయోగిస్తున్నారు.[మూలం అవసరం] ఘటప్రభ ఉపనది అయిన మార్కండేయ నది 43 అడుగుల మెట్ల కొండ పలకల గుండా కిందకు పడి గోడచినమలకి జలపాతాన్ని ఏర్పరుస్తుంది.[మూలం అవసరం]

చరిత్ర

[మార్చు]

గోకాక్ తాత్విక, చారిత్రక ప్రాముఖ్యత కలిగిన ప్రదేశం. హిందూ పురాణాల ప్రకారం గోకాక్ కుంతల దేశంలో భాగంగా ఉండేది; ఇది వేట తెగల భూమి. చారిత్రక కాలంలో అనేక మంది చక్రవర్తులు గోకాక్ ప్రాంతాలను పాలించారు: శాతవాహనులు దీనిని క్రీ.పూ 327 నుండి సా.శ 229 వరకు పరిపాలించారు, పశ్చిమ చాళుక్యులు సా.శ 550 నుండి 610 వరకు పరిపాలించారు, ఆ తరువాత రాష్ట్రకూటులు, కళ్యాణి చాళుక్యులు కూడా దీనిని పరిపాలించారు. రాష్ట్రకూటుల సామంతులైన రట్టాలు కూడా రాష్ట్రకూటులతో పాటు కళ్యాణి చాళుక్యుల ఆధ్వర్యంలో సా.శ 850 నుండి 1250 వరకు గోకాక్ ప్రావిన్స్‌ను పరిపాలించారు. వారి హయాంలో కొన్నూర్, గోకాక్-ఫాల్స్, గోకాక్, మమదాపూర్‌లలో దేవాలయాలు, బసదులు నిర్మించబడ్డాయి.

రట్టాలను ఓడించిన తరువాత దేవగిరి యాదవులు ఈ ప్రాంతాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు, ఆ తరువాత యాదవులను ఓడించి ఢిల్లీ సుల్తానులు దీనిని ఆక్రమించారు. ఆపై దీనిని కంపిలి రాయ, విజయనగర, బీదర్ బహమనీ రాజులు, బీజాపూర్ సుల్తానులు, మొఘలులు (ఔరంగజేబు), హైదరాలీ, టిప్పు సుల్తాన్ (సవనూర్ నవాబ్), మరాఠా ఘోర్పడే, పీష్వాలు వంటి అనేక మంది చక్రవర్తులు నియంత్రించారు. సా.శ 1818లో పీష్వాలను ఓడించడం ద్వారా బ్రిటిష్ వారు గోకాక్‌ను ఆక్రమించారు.

గోకాక్ నగరం సా.శ 1853లో మున్సిపాలిటీగా మారింది, ఇది కర్ణాటక రాష్ట్రంలో రెండవ పురాతన మున్సిపాలిటీ. హిందూ, జైన, ముస్లిం పాలనల కాలంలో నిర్మించిన స్మారక చిహ్నాలు గోకాక్, దాని పరిసరాలలో ఇప్పటికీ కనిపిస్తాయి.[6]

16వ శతాబ్దంలో నగరాన్ని పాలించిన గోకాక్ కొత్వాల్‌లకు, రాణి అబ్బక్కకు మధ్య వివాదం, యుద్ధం జరిగాయి. శిథిలావస్థలో ఉన్న కోటను ఇప్పటికీ నగర పశ్చిమ భాగంలో చూడవచ్చు. "మాలిక్‌జాన్ దర్గా" అని ఆప్యాయంగా పిలువబడే మల్లికార్జున ఆలయం మల్లికార్జున కొండగా పిలువబడే కొండపై ఉంది. కిత్తూరు మల్లసర్జ రాజు సమాధి అరభావి మఠంలోని సమీప దురదుండేశ్వర ఆలయంలో ఉంది. భారతదేశంలో బ్రిటిష్ పాలనలో, ఫోర్బ్స్ గోకాక్ స్పిన్నింగ్ మిల్లు (ప్రస్తుతం షాపూర్జీ పల్లోంజీ గ్రూప్ గోకాక్ టెక్స్‌టైల్స్ లిమిటెడ్ యాజమాన్యంలో ఉంది).

గోకాక్‌కు వాయువ్యంగా 6 కి.మీ దూరంలో ఉన్న గోకాక్ ఫాల్స్ వద్ద 1887లో స్థాపించబడింది. దశాబ్దాలుగా ఇది ఆధునికీకరించబడింది, నగర ఆర్థిక వ్యవస్థకు ప్రధాన వనరుగా నేటికీ పనిచేస్తోంది. గోకాక్ ఫాల్స్ వద్ద 1887లో జలవిద్యుత్ కేంద్రాన్ని కూడా ఏర్పాటు చేశారు, ఇది ఈ ప్రాంతంలో అలాంటి పురాతన ప్రాజెక్టులలో ఒకటి. ఆసియా ఖండం మొత్తంలో ఇక్కడే గోకాక్ జలపాతం వద్ద మొట్టమొదటి జలవిద్యుత్ ఉత్పత్తి చేయబడింది.

హిందూ మహాసముద్ర సునామీ బాధితుల సహాయార్థం ప్రధానమంత్రి సహాయ నిధికి గోకాక్ తాలూకా విరాళం అందించింది. విలేకరుల సమావేశంలో మాట్లాడిన శిశు అభివృద్ధి ప్రాజెక్టు అధికారి పి ఎన్ పాటిల్ ప్రభుత్వ అధికారుల ఒక రోజు జీతాన్ని సహాయ నిధికి విరాళంగా ఇవ్వాలని నిర్ణయించినట్లు వెల్లడించారు. ఫోర్బ్స్-గోకాక్ వస్త్ర పరిశ్రమ ఉద్యోగులు కూడా సుమారు ₹ 7 లక్షలు విరాళంగా ఇచ్చారు.[7]

పాత హిందూ దేవాలయాలకు కూడా గోకాక్ ప్రసిద్ధి చెందింది. గోకాక్ జలపాతం వద్ద ఉన్న మహాలింగేశ్వర ఆలయం, సవళగి శివలింగ మఠం, కొన్నూర్-మరడిమఠ్ కడసిద్దేశ్వర మఠం, యోగికొల్ల ఆలయం, అరభావిలో ఉన్న దురదుండేశ్వర ఆలయం ఇక్కడ అత్యంత ప్రసిద్ధమైనవి. ప్రసిద్ధి చెందిన మహాలింగేశ్వర ఆలయం గోకాక్ జలపాతం సమీపంలో ఘటప్రభ నది ఒడ్డున ఉంది. ఈ ఆలయం తరువాతి కాలపు చాళుక్యుల నిర్మాణ శైలిలో నిర్మించబడిన పెద్ద, విశాలమైన కట్టడం. ఆలయంలో గర్భగుడి, అర్ధమంటపం, విశాలమైన ముఖమంటపం ఉన్నాయి. అద్భుతమైన శిల్పాలతో అలంకరించబడిన ఎత్తైన శిఖరంతో కూడిన గర్భగుడి చూడచక్కగా ఉంటుంది. ఇది శివాలయాలకు అసాధారణమైన రీతిలో ఉత్తరం వైపు ముఖం చేసి ఉంటుంది. మహాలింగేశ్వర ఆలయం మాత్రమే కాకుండా ఘటప్రభ నది ఒడ్డున దక్కన్‌లోని భాగాలను 10 నుండి 12వ శతాబ్దాల వరకు పాలించిన తరువాతి కాలపు కళ్యాణి చాళుక్యుల కాలం నాటి అనేక దేవాలయాలు ఉన్నాయి.[8]

పరిశ్రమలు, వ్యాపారం, విద్య, కళలు, సాహిత్యం, జానపద కళల రంగాలలో నగరం వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతోంది. శ్రీ కృష్ణమూర్తి పురాణిక్, ఆనంద కంద, ప్రొఫెసర్ కె. శరణప్ప, డాక్టర్ ఎస్. బి. తోటడ్, డాక్టర్ అర్జున్ వై. పంగన్నవర్, బసవరాజ్ కట్టిమణి, ప్రొఫెసర్ కుందనగర్ ర్ంగ్లర్, డి.సి. పవటే, రాఘవేంద్ర పాటిల్ వంటి ప్రసిద్ధ కన్నడ రచయితలు, ఆలోచనాపరులు ఈ నగరంతో అనుబంధం కలిగి ఉన్నారు. పద్మశ్రీ డాక్టర్ చంద్రశేఖర్ కంబార్, నింగయ్య స్వామి పూజారి, ఈశ్వరప్ప మినాచి, యల్లప్ప పూజేరి, డాక్టర్ హటపాకి, ఈశ్వరచంద్ర బేటగేరి వంటి పలువురు ప్రసిద్ధ జానపద కళాకారులు కూడా ఈ పట్టణానికి చెందినవారే. ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి గాంచిన గోకాక్ జలపాతం ఇక్కడ ఉంది. ఆర్థిక శాస్త్రం, సాహిత్యంపై 35కి పైగా పుస్తకాలను రచించిన డాక్టర్ అర్జున్ వై. పంగన్నవర్ తాజా రచన "శ్రీమద్ వాల్మీకి రామాయణ మహాకావ్య-దర్శనం: సాహిత్యం- పురాణ కావ్యం (కన్నడ), 2021".[9]

గోకాక్ తన మిఠాయిలకు కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది. భారతదేశమంతటా ప్రసిద్ధి చెందిన కరుదంతు (కన్నడ పదం, వేయించిన తినదగిన జిగురు అని అర్థం), గింజలు, తినదగిన జిగురుతో నిండిన తీపి మిఠాయి, అలాగే లడగి లాడు ఇక్కడ చాలా ప్రసిద్ధి.

పదవ్యుత్పత్తి

[మార్చు]

గోకాక్ (Kannada: ಗೋಕಾಕ) ప్రాథమికంగా చరిత్రపూర్వ కాలంలో స్థాపించబడిన ఒక 'అగ్రహారం', ఇది అటవీ ప్రజలు/గిరిజనుల స్థానం. ఆ తరువాత రట్టాలు (సా.శ 850-1250), బీజాపూర్ సుల్తానులు, టిప్పు సుల్తాన్, బ్రిటిష్ వారు (1819) దీనిని పాలించారు, బెళగావి నగరం తరువాత ఇది 1853లో మున్సిపాలిటీగా మారింది. ఈ ప్రాంతంలో సమృద్ధిగా పెరిగే గోకి చెట్ల నుండి దీనికి ఆ పేరు వచ్చింది, అలాగే ఇది పశువుల కాపరుల ప్రదేశంగా కూడా ఉండేది. గోకాక్‌కు ఆంగ్లీకరించిన పేరు లేదు. వి. కె. గోకాక్ వంటి ప్రసిద్ధ పండితులతో సహా చాలా మందికి గోకాక్ అనేది ఇంటిపేరు. 16వ శతాబ్దంలో పట్టణాన్ని పాలించిన "గోకాక్ కొత్వాల్స్", రాణి అబ్బక్కతో వారు చేసిన యుద్ధం ద్వారా కూడా నగరం ప్రసిద్ధి చెందింది.[10][11]

జిల్లా హోదా వివాదం

[మార్చు]

మొత్తం 16 తాలూకాలను కలిగి ఉన్న బెళగావి జిల్లా విభజన దీర్ఘకాలిక సమస్య. బెళగావి జిల్లాలో రెండవ అతిపెద్ద నగరంగా ఉన్న గోకాక్, ప్రత్యేక పరిపాలనా జిల్లా కోసం బలమైన పోటీదారుగా ఉంది. గోకాక్‌లో జరిగిన ఈ నిరసనలలో చాలావరకు శాంతియుతంగానే జరిగాయి, అయితే కొన్నిసార్లు ఈ నిరసనలు హింసాత్మకంగా మారి ప్రజా ఆస్తి నష్టానికి దారితీశాయి. గోకాక్ చుట్టుపక్కల ఉన్న పొరుగు పట్టణాల్లో కూడా ఈ నిరసనలు జరుగుతాయి.[12][13]

జిల్లా హోదా కల్పించాలని డిమాండ్ చేస్తూ అక్టోబర్ 2008లో గోకాక్‌లో బంద్ ప్రకటించారు. విద్యాసంస్థలు, వ్యాపార సంస్థలు, సినిమా థియేటర్లు, ఇతర వాణిజ్య కేంద్రాలన్నీ మూతపడ్డాయి. నార్త్ వెస్ట్ కర్ణాటక రోడ్డు రవాణా సంస్థ (NWKRTC) పగటిపూట తన రవాణా సేవలను నిలిపివేసి, సాయంత్రం వాటిని పునఃప్రారంభించింది.[14]

రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన పి. సి. గడ్డిగౌడర్ కమిటీ గోకాక్ జిల్లా ఏర్పాటును సిఫార్సు చేసింది, ఇందులో గోకాక్, హుక్కేరి, రాయ్‌బాగ్, చిక్కోడి, అథని తాలూకాలు ఉంటాయి, వీటికి గోకాక్, చిక్కోడి వద్ద ఉప విభాగాలు ఉంటాయి. 2012 ఆరంభం నాటికి విభజనకు సంబంధించి ఎలాంటి నిర్ణయం తీసుకోబడలేదు.[15][16][17][18]

భౌగోళికం

[మార్చు]
సమీప కడబ్‌గట్టి కొండ (పైన) నుండి వీక్షణం, గోకాక్ జలపాతం వద్ద ఘటప్రభ నది.

బెళగావి జిల్లాలో బెళగావి నగరం తర్వాత గోకాక్ రెండవ అతిపెద్ద నగరం, ఇది పశ్చిమ కనుమలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది. ఏడాది పొడవునా నీరు ఉండే ఘటప్రభ నది పరిసర గ్రామాల్లో నివసించే స్థానిక ప్రజలకు వ్యవసాయం, తాగునీటి ప్రధాన వనరు. ఇది సగటున 553 మీటర్ల (1814 అడుగుల) ఎత్తులో ఉంది. కర్ణాటకలోని వాయువ్య భాగంలో ఉన్న బెళగావి జిల్లా మధ్య భాగంలో ఉన్న ఈ నగరం, రెండు రాష్ట్రాల సరిహద్దులో ఉంది - ఉత్తరాన మహారాష్ట్ర, పశ్చిమాన గోవా. ఇది కర్ణాటక రాజధాని నగరమైన బెంగళూరు నుండి 540 కి.మీ దూరంలో ఉంది. గోకాక్ దక్షిణ మధ్య భారతదేశంలోని ఉష్ణమండల ఆకురాల్చే తేమ వాతావరణ పరిధిలోకి వస్తుంది. గోకాక్ తాలూకాలో ఎక్కువ భాగం నేల లాటరైట్ మట్టిని కలిగి ఉంటుంది, చిన్న మొత్తంలో నల్లరేగడి మట్టి కూడా కనిపిస్తుంది.

గోకాక్ వృక్షసంపదను పొడి ఆకురాల్చే అడవులుగా వర్గీకరించవచ్చు, ఇవి సాధారణంగా బెళగావి జిల్లా కేంద్ర, తూర్పు ప్రాంతాలలో చెల్లాచెదురుగా కనిపిస్తాయి.[19] మొక్కలపై నేరుగా ఆధారపడే పెంపుడు జంతువులు ఈ ప్రాంతంలో కనిపిస్తాయి. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో వ్యవసాయం, రవాణా అవసరాలకు వీటిని ఉపయోగిస్తారు. కాలువలు, నదుల ద్వారా సులభంగా అందుబాటులో లేని మారుమూల ప్రాంతాల్లో భూగర్భ జల వనరులు కూడా విస్తృతంగా వినియోగించబడుతున్నాయి.[20] వ్యవసాయం కోసం ఎరువులపై విస్తృతంగా ఆధారపడటం వల్ల బెళగావి జిల్లాలో సుమారు 40% ప్రాంతంలో త్రాగునీటిలో నైట్రేట్ల సాంద్రత ఎక్కువగా ఉన్నట్లు కూడా కనుగొనబడింది.

భౌగోళిక సర్వే ప్రకారం, గోకాక్ భూగర్భ జలాల pH సుమారు 8.6, కోరదగిన పరిమితులు 6.5 నుండి 8.5 వరకు ఉంటాయి. గోకాక్ చుట్టుపక్కల ప్రాంతంలో పెద్ద మొత్తంలో నీసెస్ శిలలు ఉన్నాయి, ఇవి అంతిమంగా బంకమట్టి నిక్షేపాలకు దారితీస్తాయి. గోకాక్‌కు ఉత్తరాన ఉన్న ప్రాంతంలో ఇసుకరాయి, క్వార్ట్‌జైట్‌లు ఉంటాయి, ఇవి చిన్న శిఖరాలను ఏర్పరుస్తాయి. లోండా, గోకాక్ తాలూకాల మధ్య బెళగావి జిల్లాలో మాంగనీస్ నిక్షేపాలు కనిపిస్తాయి. బెళగావి జిల్లాలో ఖానాపూర్, గోకాక్ చుట్టూ భవన నిర్మాణ రాళ్ళు, మౌల్డింగ్ ఇసుక అందుబాటులో ఉన్నాయి.[21][22][23]

వాతావరణం

[మార్చు]

వాయువ్య కర్ణాటకలోని కఠినమైన భూభాగంలో ఉన్న బెళగావి జిల్లా కేంద్ర ప్రాంతంలో ఉన్నందున, శీతాకాలం మినహా గోకాక్ ఏడాది పొడవునా ఆహ్లాదకరమైన వెచ్చని వాతావరణానికి ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ ప్రాంతంలో ఈశాన్య, నైరుతి రుతుపవనాల నుండి వర్షపాతం ఉంటుంది, జూన్-సెప్టెంబర్ నెలల్లో అత్యధిక వర్షపాతం ఉంటుంది.[24][25] ఇది పొడి శీతాకాలపు వాతావరణ పరిస్థితులతో ఉష్ణమండల సవన్నా వాతావరణాన్ని కలిగి ఉంటుంది. సంవత్సరంలోని మిగిలిన కాలంతో పోలిస్తే డిసెంబర్, జనవరి నెలల్లో సాధారణంగా చలిగా ఉంటుంది. సగటున అత్యల్ప ఉష్ణోగ్రత 15.2 °C తో జనవరి అత్యంత శీతలమైన నెల కాగా, సగటున గరిష్ట ఉష్ణోగ్రత 35.7 °C తో ఏప్రిల్ అత్యంత వేడి నెల. శీతాకాలపు ఉష్ణోగ్రతలు అరుదుగా 14 °C (54 °F) కంటే తక్కువకు పడిపోతాయి, వేసవి ఉష్ణోగ్రతలు అరుదుగా 34-35 °C మించిపోతాయి.[26][27][28]

శీతోష్ణస్థితి డేటా - గోకాక్
నెల జన ఫిబ్ర మార్చి ఏప్రి మే జూన్ జూలై ఆగ సెప్టెం అక్టో నవం డిసెం సంవత్సరం
అత్యధిక రికార్డు °C (°F) 34.2
(93.6) 		37
(99) 		39.2
(102.6) 		40.2
(104.4) 		39.8
(103.6) 		38.7
(101.7) 		34.6
(94.3) 		35.7
(96.3) 		38.2
(100.8) 		33.7
(92.7) 		38.6
(101.5) 		39
(102) 		40.2
(104.4)
సగటు అధిక °C (°F) 29.7
(85.5) 		32.1
(89.8) 		34.7
(94.5) 		35.7
(96.3) 		34.2
(93.6) 		28.7
(83.7) 		26.3
(79.3) 		26.1
(79.0) 		28
(82) 		29.2
(84.6) 		29.2
(84.6) 		28.6
(83.5) 		30.2
(86.4)
రోజువారీ సగటు °C (°F) 22.4
(72.3) 		25.6
(78.1) 		26.4
(79.5) 		28.1
(82.6) 		27.6
(81.7) 		24.8
(76.6) 		23.4
(74.1) 		23.1
(73.6) 		23.7
(74.7) 		24.1
(75.4) 		23.6
(74.5) 		23.1
(73.6) 		24.5
(76.1)
సగటు అల్ప °C (°F) 15.2
(59.4) 		16.3
(61.3) 		18.2
(64.8) 		20.5
(68.9) 		21.1
(70.0) 		21
(70) 		20.5
(68.9) 		20.1
(68.2) 		19.5
(67.1) 		19.1
(66.4) 		18.7
(65.7) 		17.6
(63.7) 		18.7
(65.7)
అత్యల్ప రికార్డు °C (°F) 13.9
(57.0) 		15.4
(59.7) 		16.7
(62.1) 		18.3
(64.9) 		19.6
(67.3) 		19.1
(66.4) 		18.2
(64.8) 		17.9
(64.2) 		18.5
(65.3) 		18.4
(65.1) 		17.6
(63.7) 		15.1
(59.2) 		13.9
(57.0)
సగటు అవపాతం mm (inches) 3
(0.1) 		2
(0.1) 		2.1
(0.08) 		32.2
(1.27) 		71.2
(2.80) 		157.8
(6.21) 		196.8
(7.75) 		180.8
(7.12) 		117.7
(4.63) 		40.2
(1.58) 		11
(0.4) 		5.6
(0.22) 		820.4
(32.30)
నెలవారీ సరాసరి ఎండ పడే గంటలు 262.9 246.5 274.7 260.5 241.8 158.0 142.4 136.7 164.0 191.7 221.4 232.6 2,533.2
Source 1: వార్షిక వాతావరణ అంచనాలు[29][30]
Source 2: భారత వాతావరణ శాఖ[31][32][33]

జనాభా

[మార్చు]
ఇతరులలో బౌద్ధులు, సిక్కులు, పార్సీలు ఉన్నారు
బెళగావి జిల్లాలో మతాలు[34]
శాతం
హిందూ మతం
  
 84.59%
ఇస్లాం
  
 10.4%
జైన మతం
  
 4.1%
క్రైస్తవ మతం
  
 0.42%
ఇతరులు
  
 4.63%

2001 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం,[35] గోకాక్ జనాభా 135,166. జనాభాలో పురుషులు 51%, స్త్రీలు 49% ఉన్నారు. గోకాక్ సగటు అక్షరాస్యత రేటు 67%, ఇది జాతీయ సగటు 59.5% కంటే ఎక్కువ: పురుషుల అక్షరాస్యత 74%, స్త్రీల అక్షరాస్యత 60%. గోకాక్‌లో 13% జనాభా 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు ఉన్నవారు. ఈ ప్రాంతంలో కన్నడ సాధారణ భాష, అయితే ఉర్దూ వంటి ఇతర భాషలు కొంత జనాభాచే మాట్లాడబడతాయి. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం గోకాక్ ఎస్సీ, ఎస్టీ (SC, ST) జనాభా సుమారు 7216, దారిద్య్ర రేఖకు దిగువన ఉన్న జనాభా సుమారు 12203. మురికివాడల్లో నివసించే మొత్తం జనాభా సుమారు 7496. 2011 నాటికి పురుషులు, స్త్రీలలో అక్షరాస్యత రేటు వరుసగా 76%, 68% ఉంది, ఇది జాతీయ సగటు కంటే కొంచెం ఎక్కువ.[36]

గోకాక్‌లో మెజారిటీ జనాభా హిందూ మతాన్ని అనుసరిస్తుంది. బెళగావి జిల్లాలో ప్రాతినిధ్యం వహించే మతాలలో హిందువులు (84.59%), ముస్లింలు (10.4%), జైనులు (4.1%), క్రైస్తవులు (0.42%) తో పాటు సిక్కులు, బౌద్ధులు, మిగిలిన జనాభాతో ఇతర వర్గాల వారు ఉన్నారు.

ఆర్థిక వ్యవస్థ

[మార్చు]

గోకాక్ గ్రామీణ ప్రాంతాలలో ప్రధానంగా వ్యవసాయ ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థను కలిగి ఉంది, ఇక్కడ ఎక్కువ మంది ప్రజలు రైతులు లేదా వ్యవసాయ సంబంధిత వ్యాపారాలతో అనుబంధం కలిగి ఉన్నారు. అయితే నగరంలో నివసించే జనాభా తయారీ, ఇంజనీరింగ్, ఆరోగ్య సంరక్షణ, వ్యవసాయ, ఆటోమోటివ్, సేవా పరిశ్రమ, బీమా, ఇటీవల ఐటీ/బీపీఓ (IT/BPO) వంటి అనేక పరిశ్రమల ద్వారా ప్రయోజనం పొందుతోంది. గోకాక్ చుట్టుపక్కల ప్రాంతం, సెంట్రల్ బెళగావి జిల్లాలోని భాగాలు చెరకు, మొక్కజొన్న, పత్తి, జొన్న, తమలపాకులకు మంచి దిగుబడిని కలిగి ఉన్నాయి. దీని కారణంగా ఇక్కడ పత్తి స్పిన్నింగ్ మిల్లు, చక్కెర పరిశ్రమ, పిండి పదార్ధాల ప్రాసెసింగ్ ప్లాంట్ వంటి పారిశ్రామిక ఉనికి ఉంది.[37]

KIADB, KSSIDC

[మార్చు]

బెళగావి జిల్లాలో బెళగావి నగరంతో పాటు కెఐఎడిబి (KIADB - కర్ణాటక పారిశ్రామిక ప్రాంతాల అభివృద్ధి బోర్డు) పారిశ్రామిక ప్రాంతం, కెఎస్ఎస్ఐడిసి (KSSIDC - కర్ణాటక రాష్ట్ర చిన్న తరహా పరిశ్రమల అభివృద్ధి సంస్థ) పారిశ్రామిక ఎస్టేట్ కలిగి ఉన్న ఏకైక ప్రాంతం గోకాక్.[38] కర్ణాటక పారిశ్రామిక ప్రాంతాల అభివృద్ధి బోర్డు (KIADB) అనేది కర్ణాటక ప్రభుత్వపు పూర్తి యాజమాన్యంలోని మౌలిక సదుపాయాల సంస్థ. "నో ప్రాఫిట్-నో లాస్" (లాభం లేదు-నష్టం లేదు) విధానంతో వేగవంతమైన పారిశ్రామికీకరణను ప్రోత్సహించడం దీని లక్ష్యాలలో కొన్ని. ఇది వివిధ మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులను సులభతరం చేస్తుంది, కర్ణాటక ప్రభుత్వం ఆమోదించిన వివిధ పారిశ్రామికీకరణ పథకాలను అమలు చేయడానికి భూమిని సేకరిస్తుంది. KIADB లో ఉన్న పరిశ్రమలకు చక్కగా ప్రణాళిక చేయబడిన విస్తృత తారు రోడ్లు, త్రాగునీటి సరఫరా, విద్యుత్ సరఫరా లైన్లు, దుకాణాలు, చిన్న వ్యాపారాల వసతితో కూడిన కార్యాలయ సముదాయాలు అందించబడతాయి.[39] KIADB గోకాక్‌లో ఉన్న కొన్ని పరిశ్రమలు ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్, వంటనూనెల ప్రాసెసింగ్, చిన్న తరహా కాటన్ స్పిన్నింగ్ మిల్లులు, బొమ్మల పరిశ్రమ, అగరుబత్తి పరిశ్రమకు సంబంధించినవి.[40] మరోవైపు చిన్న తరహా పరిశ్రమల వృద్ధి, అభివృద్ధికి KSSIDC బాధ్యత వహిస్తుంది. నాణ్యమైన ఉత్పత్తులను తయారు చేయడంలో చిన్న తరహా పరిశ్రమల యూనిట్లకు సహాయపడటానికి ఏజెన్సీ ఐఎస్‌ఐ (ISI) టెస్టింగ్ యూనిట్లను కూడా అందిస్తుంది. KSSIDC రాష్ట్రవ్యాప్తంగా బాగా విస్తరించిన ముడిసరుకు డిపోల నెట్‌వర్క్‌ను కలిగి ఉంది, ఇది చిన్న తరహా పరిశ్రమలకు ముడి పదార్థాల పంపిణీని సులభతరం చేస్తుంది.[41][42]

వస్త్ర పరిశ్రమ

[మార్చు]

ఫోర్బ్స్ గోకాక్ లిమిటెడ్ అనేది గోకాక్ ఫాల్స్ పట్టణంలో గోకాక్‌కు పశ్చిమంగా 6 కి.మీ దూరంలో ఉన్న ప్రధాన వస్త్ర పరిశ్రమ. దీనిని "గోకాక్ మిల్స్" అని కూడా పిలుస్తారు.[43] గోకాక్ మిల్లులు ప్రపంచవ్యాప్తంగా సరఫరా చేయబడే తమ నూలుకు ప్రసిద్ధి చెందాయి. గోకాక్ మిల్స్ ISO 9002 ధృవీకరణను కూడా పొందింది.[44][45]

గోకాక్ ఫాల్స్ చుట్టుపక్కల ఉన్న రాతి భూభాగ ప్రాంతాలలో గోకాక్ మిల్స్ ద్వారా "గ్లోబల్ కూలింగ్" అనే ఒక ప్రత్యేకమైన అటవీ పెంపకం ప్రాజెక్టు ప్రారంభించబడింది, ఇది 2 మిలియన్ల చెట్లను నాటడానికి దారితీసింది. ఇది ఉష్ణోగ్రత, వర్షపాతం, మెరుగైన గాలి నాణ్యతకు సంబంధించి పరిసర ప్రాంతాలకు భౌగోళికంగా సహాయపడింది. ఈ ప్రాజెక్టు గతంలో కంపెనీకి అనేక ప్రశంసలను తెచ్చిపెట్టింది, అటవీ పెంపకం ప్రయత్నాలకు గాను 1994లో అవార్డును కూడా అందుకుంది.[46][47][48]

స్టార్చ్ ప్రాసెసింగ్

[మార్చు]

రిద్ధి సిద్ధి గ్లూకో బయోల్స్ లిమిటెడ్ (RSGBL) అనేది గోకాక్‌కు పశ్చిమంగా 3 కి.మీ దూరంలో ఉన్న ప్రధాన స్టార్చ్ (పిండి పదార్థాల) ప్రాసెసింగ్ సదుపాయం. భారతదేశంలోని అతిపెద్ద స్టార్చ్ ప్రాసెసింగ్ పరిశ్రమలలో ఇది ఒకటి.[49] గుజరాత్‌లోని అహ్మదాబాద్‌లో దీని ప్రధాన కార్యాలయం ఉంది, కర్ణాటకలోని గోకాక్, ఉత్తరాఖండ్‌లోని పంత్‌నగర్, గుజరాత్‌లోని విరాంగమ్‌లలో దీని తయారీ సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఈ పరిశ్రమ ISO 9001 ధృవీకరణను కలిగి ఉంది, బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (BSE) లో కూడా జాబితా చేయబడింది. గ్లాక్సో (Glaxo), హిందుస్థాన్ యూనిలీవర్ వంటి రెండు బహుళ జాతీయ మొక్కజొన్న ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లను రిద్ధి సిద్ధి గత 15 సంవత్సరాలలో సొంతం చేసుకుంది.[50][51]

వంటకాలు

[మార్చు]
ఉత్తర కర్ణాటక భోజనం

మహారాష్ట్ర, గోవా రాష్ట్రాల సరిహద్దులకు సమీపంలో ఉన్నందున, గోకాక్‌లోని వంటకాలు బహుళ సంస్కృతుల ప్రభావానికి లోనయ్యాయి. భేల్‌పూరి, సేవ్ పూరి, డోక్లా వంటి చాట్‌ల నుండి దోసె, ఇడ్లీ, వడ, అటుకులు (అవలక్కి), పూరీ సాగు వంటి దక్షిణ భారత వంటకాల వరకు ఎన్నో రుచికరమైన పదార్థాలు దొరుకుతాయి. చౌ మెయిన్, మంచౌ సూప్, గోబీ మంచూరియన్, సిచువాన్ నూడుల్స్, స్ప్రింగ్ రోల్ వంటి భారతీయ చైనీస్ వంటకాలను అందించే అనేక రెస్టారెంట్లు ఉన్నాయి. కర్ణాటక ఉత్తర భాగంలో ఉన్నందున, అనేక గృహాల సాధారణ మెనూలో భాక్రి, చపాతీ, వంకాయ కూర, కోసంబరి లేదా రైతా, సాంబార్ లేదా రసం (సారు), అప్పడం (హప్పల), పెరుగు, ఉల్లిపాయలు, పచ్చిమిర్చి, అన్నం, జొన్న రొట్టె, అక్కి రొట్టె, రాగి రొట్టె, పకోడా ఉంటాయి.[52][53]

కరుదంతు, లడగి లాడు, పేడా, కుందా వంటి మిఠాయిలకు కూడా గోకాక్ ప్రసిద్ధి చెందింది. కరుదంతులో బాదం, పిస్తా, వాల్‌నట్‌లు, ఎండుద్రాక్ష, తురిమిన కొబ్బరి, బెల్లం, జీడిపప్పు, ఆప్రికాట్, అంజీర్ వంటి అనేక డ్రై ఫ్రూట్స్ ఉంటాయి. ఇది చాలా పోషకమైనది, ఆరోగ్యకరమైనది కావడం వల్ల అన్ని వయసుల వారికి అనేక పోషకాలను సరఫరా చేస్తుంది. ఈ ప్రత్యేకమైన మిఠాయిలను అందించే అనేక రెస్టారెంట్లు గోకాక్‌లో ఉన్నాయి. ఇటీవలి సంవత్సరాలలో దీనిని తక్కువ పరిమాణంలో ఐరోపా, ఉత్తర అమెరికా దేశాలకు ఎగుమతి చేస్తున్నారు. కరుదంతుతో పాటు, గోకాక్ తన లడగి లాడుకు కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది, ఇది భారతదేశంలో బంతి ఆకారంలో ఉండే ప్రసిద్ధ తీపి పదార్థం. దీనిని శనగపిండి, బొంబాయి రవ్వ, డ్రై ఫ్రూట్స్, తురిమిన కొబ్బరిని ఉపయోగించి తయారు చేస్తారు. వీటిని ఇతర రుచులతో పాటు చక్కెరతో కలిపి నెయ్యిలో ఉడికించి బంతి ఆకారంలో పోతపోస్తారు. కొన్నిసార్లు తినదగిన జిగురు (రెసిన్) ఉపయోగించి కూడా లడగి లాడును తయారు చేస్తారు. [54][55]

రవాణా సౌకర్యాలు

[మార్చు]

గోకాక్ నుండి చుట్టుపక్కల గ్రామాలు, పట్టణాలను అనుసంధానించే ప్రజా రవాణాలో ఎక్కువ భాగం గోకాక్ బస్ డిపో నుండి ఎన్‌డబ్ల్యుకెఆర్‌టిసి (NWKRTC) నడిపే సిటీ బస్సుల ద్వారా జరుగుతుంది. నగరం లోపల ప్రయాణించడానికి నామమాత్రపు ఛార్జీలతో ఆటో రిక్షాలు సాధారణంగా అందుబాటులో ఉంటాయి.[56][57]

రోడ్డు మార్గం

[మార్చు]

రాష్ట్ర రహదారి 31 (జాత్ నుండి జాంబోటి వరకు), జాతీయ రహదారి 4 (హత్తర్గి క్రాస్ వద్ద ఎగ్జిట్) ద్వారా గోకాక్ రోడ్డు మార్గంలో అనుసంధానించబడి ఉంది. కెఎస్ఆర్టిసి (KSRTC) కి చెందిన ఉప విభాగం అయిన ఎన్‌డబ్ల్యుకెఆర్‌టిసి (NWKRTC) గోకాక్ నుండి కర్ణాటకలోని అన్ని మూలలకు, పొరుగు రాష్ట్రాలకు బస్సులను నడుపుతుంది. కర్ణాటక, గోవా, మహారాష్ట్రల్లోని అన్ని ప్రధాన గమ్యస్థానాలకు అనేక ప్రముఖ ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసులు కూడా నడుస్తున్నాయి. గోకాక్ గుండా వెళ్లే ఇతర రాష్ట్ర రహదారులు: రాష్ట్ర రహదారి 44 (సంకేశ్వర్ నుండి సంగం), రాష్ట్ర రహదారి 45 (అరభావి నుండి చల్లకెరె), రాష్ట్ర రహదారి 103 (గోకాక్ నుండి సవదత్తి), రాష్ట్ర రహదారి 134 (బాదామి నుండి హత్తర్గి క్రాస్ వద్ద ఎన్‌హెచ్ 4 (NH 4) కు).[58]

రైలు మార్గం

[మార్చు]

గోకాక్ రోడ్ (కొన్నూర్), ఘటప్రభ రైల్వే స్టేషన్లు గోకాక్ సమీపంలో ఉన్న రెండు ప్రధాన రైల్వే స్టేషన్లు. ఇవి వరుసగా సుమారు 12 కి.మీ, 14 కి.మీ దూరంలో ఉన్నాయి. ఈ స్టేషన్లు భారతీయ రైల్వే గ్రిడ్ పరిధిలోకి వస్తాయి, సౌత్ వెస్ట్రన్ విభాగంలో భాగంగా ఉన్నాయి. సెంట్రల్ రైల్వే జోన్ పరిధిలోకి వచ్చే మిరాజ్ జంక్షన్, గోకాక్ రోడ్ స్టేషన్‌కు అతి దగ్గరగా ఉన్న రైల్వే జంక్షన్. బెంగళూరు, మైసూర్, మంగళూరు, పూణే, ముంబై, హైదరాబాద్, గోవా, న్యూఢిల్లీ, చెన్నై వంటి ప్రధాన నగరాలకు ఇవి బాగా అనుసంధానించబడి ఉన్నాయి.[59]

విమాన మార్గం

[మార్చు]

గోకాక్‌కు అత్యంత సమీప విమానాశ్రయం బెళగావి విమానాశ్రయం. ఇది ఉత్తర కర్ణాటకలో అత్యంత పురాతన విమానాశ్రయం, ఆగ్నేయంగా సుమారు 60 కి.మీ దూరంలో సాంబ్రా పట్టణంలో ఉంది. ఉత్తర కర్ణాటకలో ఎయిర్‌ఫోర్స్ స్థావరం ఉన్న ఏకైక విమానాశ్రయం ఇది. బెళగావికి ముంబై, బెంగళూరులతో నేరుగా కనెక్టివిటీ ఉంది. విమానాశ్రయం ఎస్హెచ్ 20 (SH 20 - బెళగావి-బాగల్‌కోట్ రోడ్డు) పై బెళగావి నుండి 10 కి.మీ దూరంలో ఉంది. వరుసగా 125 కి.మీ, 90 కి.మీ దూరంలో హుబ్లీ, కొల్హాపూర్ వంటి ఇతర దేశీయ విమానాశ్రయాలు ఉన్నాయి. 190 కి.మీ దూరంలో ఉన్న గోవా-దబోలిమ్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం అత్యంత సమీప అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం కాగా, గోవాలోని మనోహర్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం (మోపా) సుమారు 175 కి.మీ దూరంలో ఉంది.

బెళగావి విమానాశ్రయం నుండి ప్రస్తుతం బెంగళూరు, ముంబైలకు స్పైస్‌జెట్ విమాన సేవలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఇటీవలి కాలంలో చెన్నై, హైదరాబాద్, న్యూఢిల్లీ, చండీగఢ్, అహ్మదాబాద్ వంటి ఇతర గమ్యస్థానాలకు కూడా విమానాలు షెడ్యూల్ చేయబడ్డాయి. ఎయిర్ ఇండియా ద్వారా పూణేకు రోజువారీ సర్వీసు ఉంది.

గ్యాలరీ

[మార్చు]
  • జలపాతం శిఖరాల పైనుండి గోకాక్ వ్యాలీ వీక్షణ.
    జలపాతం శిఖరాల పైనుండి గోకాక్ వ్యాలీ వీక్షణ.
  • గోకాక్ మిల్స్.
    గోకాక్ మిల్స్.
  • గోకాక్ జలపాతం వేలాడే వంతెన (హ్యాంగింగ్ బ్రిడ్జి)
    గోకాక్ జలపాతం వేలాడే వంతెన (హ్యాంగింగ్ బ్రిడ్జి)
  • గోకాక్ జలపాతం
    గోకాక్ జలపాతం
  • గోకాక్ తాలూకా పటం
    గోకాక్ తాలూకా పటం
  • రాత్రి సమయంలో గోకాక్ జలపాతం
    రాత్రి సమయంలో గోకాక్ జలపాతం

గోకాక్ బొమ్మలు

[మార్చు]

గోకాక్ ఒకప్పుడు చెక్క, కాగితపు బొమ్మలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. చెక్కతో తయారు చేసిన కృత్రిమ పండ్లు, కూరగాయలు, జంతువులు, పక్షులు మొదలైన వాటిని గోకాక్ బొమ్మలు అని పిలుస్తారు. ఈ బొమ్మలను ప్రధానంగా ఇళ్లలో ప్రదర్శన వస్తువులుగా ఉపయోగిస్తారు, పిల్లలు ఆడుకునే బొమ్మలుగా వాడటం చాలా అరుదు.[60][61] కర్ణాటక ప్రభుత్వం గోకాక్ బొమ్మలకు భౌగోళిక సూచిక (Geographical indication) ట్యాగ్ కోసం దరఖాస్తు చేసే యోచనలో ఉంది.[62]

పుస్తకాలు

[మార్చు]

మధుకర్ నరసింహ దేశాయ్ రాసిన "ది లైఫ్ అండ్ లివింగ్ ఇన్ ది రూరల్ కర్ణాటక: విత్ రిఫరెన్స్ టు గోకాక్ తాలూకా (The Life and Living in the Rural Karnatak: with Reference to Gokak Taluka)" అనే పుస్తకం బాంబే కర్ణాటక ప్రావిన్స్‌లోని గోకాక్ తాలూకాకు సంబంధించిన గ్రామీణ పరిస్థితుల గురించి వివరిస్తుంది.[63][64]

సమీప ప్రాంతాలు

[మార్చు]
  • అజ్జనకట్టి
  • కొన్నూర్ ధుపదల్, ధుపదల్ డ్యామ్

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ "List of MLA's and MP's from Belgaum division". Regional Commissioner of Belgaum, Govt. of Karnataka. 10 April 2012. Archived from the original on 24 December 2014. Retrieved 10 April 2012.
  2. ↑ "Belgaum district Administrators". National Informatics Center, Govt. of India. Archived from the original on 24 September 2014. Retrieved 18 June 2012.
  3. ↑ "Gokak Tahsildar Mohan Bhasme Secures PhD for Thesis on NGOs". Mangalorean.com. 28 November 2012. Archived from the original on 29 November 2014. Retrieved 24 May 2013.
  4. ↑ "Census Data Handbook 2011" (PDF). Retrieved 1 November 2023.
  5. ↑ 5.0 5.1 "Belgaum District Stats". City Municipal Commissioner of Belgaum, Govt. of Karnataka. 10 July 2012. Archived from the original on 12 May 2013. Retrieved 25 May 2013.
  6. ↑ Prof Arjun Y. Pangannavar:` Taynadu’ A collection of Articles in Kannada, Kanaka Sahitya Pratisthana, Bangalore-91, 2008 Pp-89-90
  7. ↑ "Gokak taluk out to set a record". Deccan Herald. Archived from the original on 4 March 2016. Retrieved 13 January 2005.
  8. ↑ "Gokak Mahalingeshwara Temple". fropper.com. Archived from the original on 2 June 2016. Retrieved 23 November 2007.
  9. ↑ Dr. Arjun Y. Pangannavar: Shrimad Valmiki Ramayan Mahakaavya-Darshanm: Part1: Literature- Epic Poem (Kannada) EvincePub Publishing Bilaspur Chhattisgarh ISBN 9789390586134 (2021)
  10. ↑ "Tourist information for Gokak". karnataka.com. 30 July 2009. Retrieved 6 May 2012.
  11. ↑ "North Karnataka Tourism" (PDF). C.M.C Gokak, Government of Karnataka. Archived from the original (PDF) on 24 September 2015. Retrieved 22 September 2011.
  12. ↑ "Protests in Gokak". The Hindu. 17 August 2007. Retrieved 21 July 2009.
  13. ↑ "Judicial district status for Chikkodi kicks up dust". The Times of India. 9 January 2012. Retrieved 14 June 2012.{{cite news}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
  14. ↑ "Bandh in Gokak for District status". The Hindu. 7 October 2008. Retrieved 8 April 2018.
  15. ↑ "Gokak observes total bandh for District tag". The Hindu. 12 January 2012. Retrieved 2 June 2012.
  16. ↑ "P.C. Gaddigoudar committee report submitted to Govt. of Karnataka". Govt. of Karnataka. Archived from the original on 4 మే 2013. Retrieved 28 April 2012.
  17. ↑ "P.C. Gaddigoudar, Member of Lok Sabha". NIC, Govt. of India. Archived from the original on 1 February 2013. Retrieved 12 December 2012.
  18. ↑ "Findings of the DRC committee, Govt of Karnataka" (PDF). DRC, Govt of Karnataka. Archived from the original (PDF) on 9 April 2009. Retrieved 8 April 2018.
  19. ↑ "Geological map of Karnataka". Dept of Ecology & Environment, Govt. of Karnataka. Archived from the original on 10 ఏప్రిల్ 2009. Retrieved 20 May 2012.
  20. ↑ "Ground water utilization in Karnataka". Dept of Ecology & Environment, Govt. of Karnataka. Archived from the original on 10 April 2009. Retrieved 18 February 2012.
  21. ↑ "Geological overview of Belgaum district" (PDF). Karnataka State Pollution Control Board, Govt of Karnataka. Retrieved 10 June 2012.
  22. ↑ "Soil maps of Karnataka". Dept of Ecology & Environment, Govt. of Karnataka. Archived from the original on 29 February 2012. Retrieved 1 June 2012.
  23. ↑ "Agricultural climatic zones in Karnataka". Dept of Ecology & Environment, Govt. of Karnataka. Archived from the original on 10 April 2009. Retrieved 18 February 2012.
  24. ↑ "Southwest and Northeast monsoons in India". Dept. of Environment, Govt. of Maharashtra. Retrieved 8 April 2018.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
  25. ↑ "Southwest monsoon maps". mapsofindia.com.
  26. ↑ "Forecasting manuals for Southwest Monsoons". Indian Meteorological Department, Govt. of India. Archived from the original on 24 September 2015. Retrieved 18 December 2011.
  27. ↑ "Weather maps for surface temperature". myweather2.com. Archived from the original on 1 డిసెంబర్ 2024. Retrieved 14 June 2012. {{cite web}}: Check date values in: |archive-date= (help)
  28. ↑ "Weekly Rainfall predictions". Indian Meteorological Department, Govt. of India. Archived from the original on 24 September 2015. Retrieved 14 June 2012.
  29. ↑ "Yearly weather forecast for Gokak". meoweather.com. Retrieved 21 July 2009.
  30. ↑ "Mean monthly sunshine hours for Karnataka". worldreviewer.com. Archived from the original on 21 August 2010. Retrieved 17 June 2012.
  31. ↑ "Indian Meteorological Department". Indian Meteorological Department, Govt. of India. Archived from the original on 24 September 2015. Retrieved 1 September 2005.
  32. ↑ "Satellite Imaging for weather forecast". Indian Meteorological Department, Govt. of India. Archived from the original on 19 October 2015. Retrieved 17 June 2012.
  33. ↑ "Weather data from 1901–2000" (PDF). Indian Meteorological Department, Govt. of India. Archived from the original (PDF) on 13 April 2015. Retrieved 25 August 2011.
  34. ↑ "Census of India (District wise):Socio-cultural aspects". Ministry of Home Affairs, Government of India. Archived from the original on 20 మే 2011. Retrieved 2 మార్చి 2011.
  35. ↑ "Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)". Census Commission of India. Archived from the original on 16 June 2004. Retrieved 1 November 2008.
  36. ↑ "CMC Gokak, Govt of Karnataka" (PDF). Gokak City Municipal Council (C.M.C). Retrieved 15 September 2011.[permanent dead link]
  37. ↑ "Dept of Agricultural marketing, A.P.M.C Gokak". NIC, Govt. of India. Archived from the original on 28 సెప్టెంబర్ 2011. Retrieved 14 February 2012. {{cite web}}: Check date values in: |archive-date= (help)
  38. ↑ "KIADB industrial areas". KIADB, Govt. of Karnataka. Archived from the original on 2 October 2007. Retrieved 20 January 2011.
  39. ↑ "Projects of KIADB". NIC, Govt. of India. Archived from the original on 3 జూన్ 2011. Retrieved 27 April 2011.
  40. ↑ "Industries in Gokak". gokakonline.wetpaint.com. Retrieved 20 March 2012.[permanent dead link]
  41. ↑ "KIADB Gokak layout". KIADB, Govt. of Karnataka. Archived from the original on 4 మార్చి 2016. Retrieved 20 January 2011.
  42. ↑ "KSSIDC, Govt of Karnataka". NIC, Govt. of India. Archived from the original on 29 జనవరి 2012. Retrieved 1 April 2012.
  43. ↑ "FORBES & CO (FORBES GOKAK) LTD". companyspotlight.com.
  44. ↑ "Forbes Gokak Ltd". gokakmills.com. Archived from the original on 2024-12-03. Retrieved 2026-03-03.
  45. ↑ "Gokak Mills-Shapoorji Pallonji Conglomerate". sp-group.co.in. Archived from the original on 29 June 2014. Retrieved 19 June 2012.
  46. ↑ "Karnataka Tourism" (PDF). CMC Gokak, Govt. of Karnataka. Archived from the original (PDF) on 24 September 2015. Retrieved 22 September 2011.
  47. ↑ "Gokak Afforestation project". bird-k.org.in.[permanent dead link]
  48. ↑ "Industrial Greenbelt development" (PDF). baif.org.in. Retrieved 2 June 2012.
  49. ↑ "Wind power project by Riddhi Siddhi Gluco Boils" (PDF). UNFCCC. Retrieved 14 June 2012.
  50. ↑ "Riddhi Siddhi History". riddhisiddhi.co.in. Archived from the original on 13 February 2012. Retrieved 14 June 2012.
  51. ↑ "Riddhi Siddhi Gluco Boils-Company Information". moneycontrol.com, CNBC-TV18. Retrieved 19 June 2012.
  52. ↑ "North Karnataka recipes-Ootak Enaitri". girmitt.wordpress.com. 18 December 2007. Retrieved 27 March 2008.
  53. ↑ "North Karnataka food festival". gourmetindia.com. Archived from the original on 10 October 2010. Retrieved 18 August 2008.
  54. ↑ "Gokak Kardantu". gokakkardant.com. Retrieved 20 April 2011.[dead link]
  55. ↑ "What is Kardantu". eruchi.com. Retrieved 19 October 2011.
  56. ↑ "How to get to Gokak-falls". hoparoundindia.com.
  57. ↑ "Local transport in Belgaum district". travelchacha.com. Archived from the original on 2 February 2012. Retrieved 18 December 2011.
  58. ↑ "Karnataka State Highways". Karnataka PWD, Govt. of Karnataka. Archived from the original on 2 May 2012. Retrieved 10 July 2011.
  59. ↑ "Indian Rail enquiry". railenquiry.in.
  60. ↑ Balasubramanyam, K., ed. (1961). "Part VII-A: Handicraft Survey Monographs, crafts using wood as the chief raw materials" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2021-04-12. Retrieved 21 March 2021.
  61. ↑ "Gokak: a perfect holiday destination". Deccan Herald (in ఇంగ్లీష్). 20 July 2019. Retrieved 21 March 2021.
  62. ↑ Kidiyoor, Suchith (21 August 2019). "Govt. pulls out all stops to promote over 40 Karnataka GI products". The Hindu (in Indian English). Retrieved 21 March 2021.
  63. ↑ Narain, Dhirendra; Sociology, University of Bombay Department of; Research, Indian Council of Social Science (1989). Research in Sociology: Abstracts of M.A. and Ph. D. Dissertations Completed in the Department of Sociology, University of Bombay (in ఇంగ్లీష్). Concept Publishing Company. ISBN 978-81-7022-235-4. Retrieved 20 November 2020.
  64. ↑ Desai, Madhukar Narasinha (1960). The Life and Living in the Rural Karnatak: (with Reference to Gokak Taluka). Anand Publishers. Retrieved 20 November 2020.

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]
వికీమీడియా కామన్స్‌లో Gokakకి సంబంధించి దస్త్రాలు ఉన్నాయి.
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=గోకాక్&oldid=4830145" నుండి వెలికితీశారు