గోరఖ్నాథ్
| గోరఖ్నాథ్ | |
|---|---|
 భారతదేశంలోని లక్ష్మణగఢ్ దేవాలయంలో పద్మాసనంలో యోగిక ధ్యానం చేస్తున్న గోరఖ్నాథ్ విగ్రహం | |
| బిరుదులు/గౌరవాలు | మహాయోగి |
| స్థాపించిన సంస్థ | నాథ మఠాలు, దేవాలయాలు |
| Sect associated | నాథ సంప్రదాయం (శైవమతంలోని ఒక శాఖ) |
| గురువు | మత్స్యేంద్రనాథ్ |
| తత్వం | హఠయోగం |
గోరఖ్నాథ్ (గోరక్షనాథ్ అని కూడా పిలుస్తారు; సంస్కృతం: गोरक्षनाथ / गोरखनाथ; గోరక్షనాథ)[1] క్రీ.శ. 11వ శతాబ్దం ప్రారంభ కాలానికి చెందిన హిందూ యోగి, మహాసిద్ధుడు, సంతుడు. భారతదేశంలోని నాథ హిందూ సన్యాస సంప్రదాయ ఉద్యమ స్థాపకుడిగా ఆయన ప్రసిద్ధి చెందాడు.[2]
ఆయనను మత్స్యేంద్రనాథ్ యొక్క ఇద్దరు ప్రధాన శిష్యులలో ఒకరిగా పరిగణిస్తారు. ఆయన అనుచరులను జోగీలు, గోరఖ్నాథీలు, దర్శనీలు లేదా కాన్ఫటాలు అని పిలుస్తారు.[3] హిందూ సంప్రదాయంలో గోరఖ్నాథ్ను మహాయోగి (అంటే "గొప్ప యోగి")గా గౌరవిస్తారు.[4] ఆయన నవనాథులలో ఒకరు. ఈ ఆధ్యాత్మిక పరంపరలో తొమ్మిది మంది గురువులు ఉండగా, శివుడు మొదటి ప్రత్యక్ష గురువుగా భావించబడతాడు.[5]
పుణ్యచరిత్రల ప్రకారం, గోరఖ్నాథ్ కాల పరిమితులకు అతీతుడైన వ్యక్తిగా వివిధ యుగాలలో భూమిపై ప్రత్యక్షమైనట్లు వర్ణించబడతాడు.[6] ఆయన ఏదైనా నిర్దిష్ట తాత్విక సిద్ధాంతాన్ని లేదా ఒకే పరమసత్యాన్ని ప్రత్యేకంగా బోధించలేదు. బదులుగా, పక్షపాతం లేకుండా సత్యాన్వేషణ చేయడం మానవ జీవితంలో సహజమైన, విలువైన లక్ష్యమని బోధించాడు.[4] గోరఖ్నాథ్ యోగం, ఆధ్యాత్మిక నియమశిక్షణ, సాక్షాత్కారాన్ని పొందిన గురువు (గురు) మార్గదర్శకత్వాన్ని సమాధి లేదా ఆధ్యాత్మిక విముక్తి సాధనకు ప్రధాన మార్గాలుగా ప్రతిపాదించాడు.[4] గోరఖ్నాథ్, ఆయన బోధనలు, ఆయన యోగి సంప్రదాయం భారతదేశ గ్రామీణ ప్రాంతాలలో విశేష ప్రజాదరణ పొందాయి. ఆయనకు అంకితమైన మఠాలు, దేవాలయాలు భారతదేశంలోని అనేక రాష్ట్రాలలో కనిపిస్తాయి. ముఖ్యంగా గోరఖ్పూర్ నగరం ఆయన పేరుమీదే ప్రసిద్ధి చెందింది.[7][8]
నేపాల్లో గోరఖ్నాథ్ను దేశ రక్షక సంతుడిగా ఆరాధిస్తారు.[9] 2008లో రాజరిక వ్యవస్థ రద్దు అయ్యే వరకు, నేపాల్ రాజుల అధికారిక ఆరాధ్య దైవంగా కూడా ఆయనను పరిగణించేవారు.[10] దక్షిణ భారతదేశంలోని తమిళనాడు సిద్ధర్ సంప్రదాయంలో గోరఖ్నాథ్ను ప్రాచీన కాలపు గౌరవనీయమైన 18 మంది సిద్ధర్లలో ఒకరిగా భావిస్తారు.[11]
జీవిత చరిత్ర
[మార్చు]చరిత్రకారుల అభిప్రాయాలు
[మార్చు]_02.jpg)
గోరఖ్నాథ్ క్రీ.శ. రెండవ సహస్రాబ్దపు మొదటి భాగంలో ఏదో ఒక సమయంలో జీవించాడని చరిత్రకారులు సాధారణంగా అంగీకరిస్తారు. అయితే ఆయన ఏ శతాబ్దంలో జీవించాడనే విషయంలో భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. పురావస్తు, గ్రంథాధారాల ఆధారంగా కొందరు పండితులు ఆయనను 11వ–12వ శతాబ్దాలకు చెందినవాడిగా భావించగా,[6] మరికొందరు 14వ శతాబ్దానికి చెందినవాడిగా పేర్కొన్నారు.[12]
అబాట్ అభిప్రాయం ప్రకారం, బాబా ఫరీద్ కు సంబంధించిన పత్రాలు, జ్ఞానేశ్వరి ప్రతులు గోరఖ్నాథ్ను 13వ శతాబ్దంలో ఉంచుతున్నాయి.[13] మరోవైపు, గుజరాత్లో లభించిన ఆధారాలపై ఆధారపడి గ్రియర్సన్ ఆయనను 14వ శతాబ్దానికి చెందినవాడిగా సూచించాడు.[13]
గోరఖ్నాథ్ గురించి కబీర్, సిక్కు మత స్థాపకుడు గురు నానక్ రచించిన కవిత్వంలో ప్రస్తావన ఉంది. ఈ రచనలలో ఆయనను విస్తారమైన అనుచరగణం కలిగిన అత్యంత ప్రభావశీల ఆధ్యాత్మిక నాయకుడిగా వర్ణించారు.[14]
చారిత్రక గ్రంథాలు గోరఖ్నాథ్ మొదట బౌద్ధుడుగా ఉండి, శైవ ప్రభావిత ప్రాంతంలో జీవించాడని సూచిస్తున్నాయి. అనంతరం ఆయన హిందూమతాన్ని స్వీకరించి, శివుడు, యోగంకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చాడని భావిస్తారు.[15]
గోరఖ్నాథ్ కుమారిల భట్టుడు, ఆది శంకరాచార్యులు ప్రతిపాదించిన యోగిక, అద్వైత వేదాంతం భావనలకు మద్దతు ఇచ్చినవాడిగా చెప్పబడుతున్నాడు.[16]
మధ్యయుగ భారతదేశంలో ప్రాచుర్యంలో ఉన్న ద్వైతం, అద్వైతం మధ్య తాత్విక వివాదాన్ని గోరఖ్నాథ్ ఆచరణాత్మక దృష్టిలో ప్రయోజనం లేనిదిగా భావించాడు. అక్షయ్ కుమార్ బెనర్జియా అభిప్రాయం ప్రకారం, ఏ మార్గాన్ని అనుసరించాలో నిర్ణయించుకోవడం యోగి స్వేచ్ఛ అని, కానీ ఆధ్యాత్మిక నియమశిక్షణ, సాధన ద్వారా రెండు మార్గాలూ వ్యక్తిగత చైతన్యాన్ని సంపూర్ణంగా ప్రకాశింపజేసే సమాధి స్థితికి చేర్చగలవని ఆయన బోధించాడు.[17]
పురాణగాథలు, పుణ్యచరిత్రలు
[మార్చు]గోరఖ్నాథ్కు సంబంధించిన పుణ్యచరిత్రలు (హాగియోగ్రఫీలు) ఆయన భూమిపై అనేకసార్లు అవతరించినట్లు వివరిస్తాయి.[6] ఈ గాథలలో ఆయన జన్మించిన కాలం లేదా స్థలం గురించి స్పష్టమైన వివరాలు ఇవ్వబడలేదు. బదులుగా, ఆయనను మానవాతీత శక్తులు కలిగిన మహాపురుషుడిగా చిత్రీకరిస్తాయి.[18]
ఉత్తర భారతదేశంలోని పుణ్యచరిత్రల ప్రకారం, ఆయన వాయవ్య భారతదేశంలో, ముఖ్యంగా పంజాబ్ ప్రాంతంలో జన్మించినట్లు భావిస్తారు. కొన్ని కథనాలు ఆయన జన్మస్థలంగా పేషావర్ను కూడా ప్రస్తావిస్తాయి.[18]
ఇతర వైపు, బెంగాల్, బీహార్ ప్రాంతాలలో ప్రచారంలో ఉన్న పుణ్యచరిత్రలు ఆయన తూర్పు భారతదేశంలోని అస్సాం ప్రాంతానికి చెందినవాడని పేర్కొంటాయి.[18]
గోరఖ్నాథ్ ఆధ్యాత్మిక పరంపర గురించి కూడా వివిధ పుణ్యచరిత్రలు భిన్నమైన వివరాలను అందిస్తాయి. అన్ని సంప్రదాయాలు ఆదినాథుడు, మత్స్యేంద్రనాథ్లను ఆయనకు పూర్వగురువులుగా అంగీకరిస్తాయి. అయితే కొన్ని కథనాలలో ఆదినాథునికి ముందు ఐదుగురు గురువులు ఉన్నట్లు, మరికొన్ని కథనాలలో మత్స్యేంద్రనాథ్, గోరఖ్నాథ్ మధ్య ఆరుగురు గురువులు ఉన్నట్లు పేర్కొంటాయి.
ప్రస్తుత నాథ సంప్రదాయం ప్రకారం, శివుడునే ఆదినాథుడుగా భావిస్తారు. ఆయన ప్రత్యక్ష శిష్యుడు మత్స్యేంద్రనాథ్, మత్స్యేంద్రనాథ్ ప్రత్యక్ష శిష్యుడు గోరఖ్నాథ్ అని ఈ పరంపర విశ్వసిస్తుంది.[19]
నాథ సంప్రదాయం
[మార్చు]
నాథ సంప్రదాయం గోరఖ్నాథ్కు పూర్వమే ఉనికిలో ఉన్నప్పటికీ, గోరఖ్నాథ్కు ఆపాదించబడిన రచనలు, బోధనలు నాథ యోగి సంప్రదాయ వారసత్వంలో అత్యంత ముఖ్యమైన భాగంగా పరిగణించబడుతున్నాయి. గోరఖ్నాథ్ లయ యోగంపై తొలి గ్రంథాలను రచించాడని కొందరు భావిస్తారు.[weasel words]
భారతదేశంలో అనేక గుహలు ఉన్నాయి. వాటిలో చాలా చోట్ల ఆలయాలు నిర్మించబడ్డాయి. ఆ గుహలలో గోరఖ్నాథ్ ధ్యానం చేసినట్లు స్థానిక సంప్రదాయాలు చెబుతాయి.
భగవాన్ నిత్యానంద ప్రకారం, గోరఖ్నాథ్ సమాధి (స్మారక సమాధి) భారతదేశంలోని మహారాష్ట్ర రాష్ట్రంలోని గణేశ్పురి సమీపంలో, వజ్రేశ్వరి దేవాలయం నుండి సుమారు ఒక కిలోమీటరు దూరంలో ఉన్న నాథ్ మందిర్లో ఉంది.[20]
పురాణగాథల ప్రకారం, గోరఖ్నాథ్, మత్స్యేంద్రనాథ్ లు కర్ణాటకలోని మంగళూరు వద్ద ఉన్న కద్రి దేవాలయంలో తపస్సు చేశారు. అలాగే కద్రి, ధర్మస్థల ప్రాంతాలలో శివలింగ ప్రతిష్ఠలో కూడా వీరు కీలక పాత్ర పోషించినట్లు విశ్వసిస్తారు.
మహారాష్ట్రలోని అహ్మద్నగర్ జిల్లాలో, రాహురి తాలూకా పరిధిలోని వాంబోరి సమీపంలోని గర్భగిరి అనే కొండపై గోరఖ్నాథ్ దేవాలయం ఉంది. అదేవిధంగా ఒడిశా రాష్ట్రంలో కూడా గోరఖ్నాథ్ ఆలయం ఉంది.
గోరఖ్నాథ్ మఠం
[మార్చు]
గోరఖ్నాథ్ మఠం అనేది నాథ సంప్రదాయంకు చెందిన ఒక ప్రముఖ మఠం. దీనికి మధ్యయుగ సంతుడు గోరఖ్నాథ్ (సుమారు 11వ శతాబ్దం) పేరు పెట్టబడింది. ఉత్తరప్రదేశ్లోని గోరఖ్పూర్ నగరానికి కూడా ఆయన పేరే పెట్టబడింది.
ఈ మఠం, దాని ఆలయం అనేక సాంస్కృతిక, సామాజిక కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తూ నగరానికి సాంస్కృతిక కేంద్రంగా సేవలందిస్తున్నాయి. మఠం గోరఖ్నాథ్ తత్వశాస్త్రంపై పుస్తకాలు, ఇతర గ్రంథాలను కూడా ప్రచురిస్తుంది.[21]
చారిత్రక సంప్రదాయాల ప్రకారం, ఈ ప్రదేశంలో ప్రాచీన కాలం నుంచే ఒక పుణ్యక్షేత్రం ఉండేది. తరువాత అలావుద్దీన్ ఖిల్జీ కాలంలో అది మసీదుగా మార్చబడినట్లు పేర్కొనబడింది.[22] అనంతరం నాథ సంప్రదాయ అనుచరులు అక్కడ ఒక చిన్న ఆలయాన్ని నిర్మించారు. 18వ, 19వ, 20వ శతాబ్దాలలో నాథ యోగులు, భక్తులు దానికి మరిన్ని నిర్మాణాలు జోడించారు.
ఈ మఠం ముస్లింలు అధికంగా నివసించే ప్రాంతంలో ఉన్నప్పటికీ, వివిధ మతాలు, సామాజిక వర్గాలకు చెందిన భక్తులు, సందర్శకులు ఇక్కడికి రావడం వల్ల ఇది సామరస్యానికి, సాంస్కృతిక సమన్వయానికి కేంద్రంగా నిలిచింది.[23]
ప్రభావం
[మార్చు]హఠయోగం
[మార్చు]కొంతమంది పండితులు హఠయోగం యొక్క మూలాలను నాథ యోగులతో, ముఖ్యంగా గోరఖ్నాథ్, ఆయన గురువు మత్స్యేంద్రనాథ్ తో అనుసంధానిస్తారు.[24][25][26]
అయితే బ్రిటిష్ ఇండాలజిస్ట్ జేమ్స్ మల్లిన్సన్ ఈ అనుబంధాన్ని తిరస్కరిస్తాడు.[25] ఆయన అభిప్రాయం ప్రకారం, హఠయోగం యొక్క ఆరంభాలను అద్వైత వేదాంతంకు చెందిన దశనామి సంప్రదాయం,[27] ఆధ్యాత్మిక మహాపురుషుడు దత్తాత్రేయుడు,[28], రామానందీలుతో అనుసంధానించాలి.[28]
హఠయోగం యొక్క మూలాలపై భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నప్పటికీ, యోగం, సంగీతంపై చేసిన అధ్యయనాలకు ప్రసిద్ధి చెందిన మతపరిశోధకుడు గై బెక్ ప్రకారం, "గోరఖ్నాథ్, కాన్ఫటా యోగులు, హఠయోగం మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని ప్రశ్నించలేము."[29]
లంగర్లు (సామూహిక అన్నదాన కేంద్రాలు)
[మార్చు]ఆసియా భాషలు, సంస్కృతుల అధ్యాపకుడు అరవింద్-పాల్ సింగ్ మండైర్ ప్రకారం, పంజాబ్లో గురు నానక్ సిక్కు మతాన్ని స్థాపించకముందే గోరఖ్నాథ్ సంప్రదాయానికి చెందిన మఠాలు, ఆశ్రమాలు ఉచిత సామూహిక భోజనశాలలను నిర్వహించేవి.[30][31]
ఈ సామూహిక వంటశాలలను లంగర్ అని పిలుస్తారు. గోరఖ్నాథ్కు అంకితమైన ఆలయాలు, మఠాలు నేటికీ ఈ సంప్రదాయాన్ని కొనసాగిస్తూ, తమను దర్శించడానికి వచ్చే యాత్రికులకు ఉచిత భోజనం అందిస్తున్నాయి.[32]
.jpg)
నేపాల్
[మార్చు]నేపాల్కు చెందిన గుర్ఖాలు తమ పేరును గోరఖ్నాథ్ నుండి పొందారు.[33] నేపాల్లోని చారిత్రక జిల్లా గోర్ఖా జిల్లా కూడా ఆయన పేరుమీదే పేరు పొందింది. గోర్ఖాలో గోరఖ్నాథ్ పాదుకలు (పాదముద్రలు), ఆయన విగ్రహం ఉన్న ఒక గుహ ఉంది.[34]
ప్రతి సంవత్సరం వైశాఖ పౌర్ణమి రోజున ఆ గుహలో రోట్ మహోత్సవ్ అనే ఉత్సవం నిర్వహించబడుతుంది. స్థానిక సంప్రదాయం ప్రకారం, ఈ ఉత్సవం గత ఏడు వందల సంవత్సరాలుగా కొనసాగుతోంది.[35][36]
.jpg)
విలియం నార్తీ, జాన్ మోరిస్ పేర్కొన్న ఒక పురాణకథ ప్రకారం, మచేంద్రనాథ్ శిష్యుడైన గోరఖ్నాథ్ ఒకసారి నేపాల్కు వచ్చి దేవో పాటన్ సమీపంలోని ఒక చిన్న కొండపై నివసించాడు. అక్కడ ఆయన పన్నెండు సంవత్సరాల పాటు అచంచల ధ్యానంలో మునిగిపోయాడు. అనంతరం స్థానికులు ఆయన గౌరవార్థం అక్కడ ఒక దేవాలయాన్ని నిర్మించారు.[37]
నేపాల్ నైరుతి భాగంలో, భారత సరిహద్దుకు సమీపంలో ఉన్న డాంగ్ లోయ గత 1300 సంవత్సరాలుగా గోరఖ్నాథ్ శిష్యులకు చారిత్రకంగా అత్యంత ముఖ్యమైన ప్రదేశంగా భావించబడుతోంది.[38]
స్థానిక పురాణం ప్రకారం, డాంగ్ రాజు రత్నపరిక్షక్కు గోరఖ్నాథ్ అక్కడి అడవిలో దీక్ష ఇచ్చాడు. అనంతరం అతడు రత్ననాథ్ అనే ప్రసిద్ధ సిద్ధుడిగా మారి ఒక ఆలయాన్ని నిర్మించాడు. రత్ననాథ్ హఠయోగం బోధనలను వ్యాప్తి చేయడానికి భారత ఉపఖండమంతా సంచరించినట్లు చెబుతారు.[39]
సిద్ధర్ సంప్రదాయం
[మార్చు]తమిళనాడులోని సిద్ధర్ సంప్రదాయంలో గోరఖ్నాథ్ను ప్రాచీన కాలపు గౌరవనీయమైన 18 మంది సిద్ధర్లలో ఒకరిగా పరిగణిస్తారు. అక్కడ ఆయనను కొరక్కర్ అనే పేరుతో కూడా పిలుస్తారు.[11]
సిద్ధర్ అగస్త్యుడు, సిద్ధర్ భోగర్లను ఆయన గురువులుగా పేర్కొంటారు. తమిళనాడులోని నాగపట్టణం జిల్లాలో ఉన్న వడుక్కు పోయ్గైనల్లూర్ గ్రామంలో ఆయన జీవ సమాధిని కలిగిన ప్రత్యేక ఆలయం ఉంది.[40]
ఒక సంప్రదాయం ప్రకారం, గోరఖ్నాథ్ తన యౌవన కాలంలో ఎక్కువ భాగం కోయంబత్తూరు సమీపంలోని వెల్లియంగిరి పర్వతాలులో గడిపాడు.
తమిళనాడులో కొరక్కర్ ను గౌరవిస్తూ మరెన్నో ఆలయాలు ఉన్నాయి. వాటిలో పెరూర్, తిరుచ్చెందూర్, త్రింకోమలీలోని ఆలయాలు ప్రముఖమైనవి. కొరక్కర్ గుహలు సతురగిరి కొండలు, కొల్లి కొండలు రెండింటిలోనూ ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతాల్లో ఆయన తన సాధన (సాధనా) నిర్వహించినట్లు స్థానిక సంప్రదాయాలు చెబుతాయి.
ఇతర 18 మంది సిద్ధర్ల మాదిరిగానే, కొరక్కర్ వైద్యం, తత్వశాస్త్రం, రసవాదంకు సంబంధించిన గూఢార్థమయమైన తమిళ పద్యాలను రచించాడు. కొన్ని వ్యాధుల చికిత్స కోసం ఔషధ తయారీలలో గంజాయి (కాన్నాబిస్)ను ఉపయోగించిన తొలి సిద్ధర్లలో ఆయన ఒకడిగా భావిస్తారు. అందువల్ల ఆ మొక్కకు కొరక్కర్ మూలిగై (కొరక్కర్ ఔషధ మూలిక) అనే పేరు ప్రాచుర్యం పొందింది.[11]
పశ్చిమ బెంగాల్ – అస్సాం – త్రిపుర – బంగ్లాదేశ్
[మార్చు]పశ్చిమ బెంగాల్, త్రిపుర, అస్సాం రాష్ట్రాలు, బంగ్లాదేశ్లో నివసించే బెంగాలీ హిందూ సమాజంలో నాథ్ లేదా యోగి నాథ్ అని పిలువబడే నాథ సంప్రదాయంకు చెందిన గణనీయమైన జనాభా ఉంది. వీరు తమ పేరును గోరఖ్నాథ్ నుండి స్వీకరించారు.[41][42]
మధ్యయుగ బెంగాల్లో ఈ నాథ సమాజం సామాజికంగా అణచివేతకు గురైందని చరిత్రకారులు పేర్కొంటున్నారు.[43]
రచనలు
[మార్చు]యోగ చరిత్ర రచయిత్రి రోమోలా బుటాలియా ప్రకారం, గోరఖ్నాథ్కు ఆపాదించబడిన రచనలలో గోరక్షశతకం, గోరక్ష సంహిత, గోరక్ష గీత, సిద్ధ సిద్ధాంత పద్ధతి, యోగ మార్తాండ, యోగ సిద్ధాంత పద్ధతి, యోగబీజం, యోగచింతామణి మొదలైనవి ఉన్నాయి.[citation needed]
సిద్ధ సిద్ధాంత పద్ధతి
[మార్చు]సిద్ధ సిద్ధాంత పద్ధతి అనేది హఠయోగంకు సంబంధించిన ఒక సంస్కృత గ్రంథం. నాథ సంప్రదాయం దీనిని గోరఖ్నాథ్ రచనగా పరిగణిస్తుంది.
జార్జ్ ఫ్యూర్స్టీన్ (1991) అభిప్రాయం ప్రకారం, ఇది హఠయోగానికి సంబంధించిన అత్యంత ప్రాచీన గ్రంథాలలో ఒకటి. ఈ గ్రంథంలో అవధూతుడు (ముక్తుడైన యోగి) గురించి వివరిస్తూ అనేక శ్లోకాలు ఉన్నాయి.[44][45]
సిద్ధ సిద్ధాంత పద్ధతి అద్వైత (అభేద) తత్వశాస్త్రంపై ఆధారపడింది. ఈ గ్రంథం ప్రకారం, యోగి "సర్వభూతాలలో తనను తాను, తనలో సర్వభూతాలను" దర్శిస్తాడు. వ్యక్తిగత ఆత్మ (ఆత్మన్), విశ్వాత్మ (బ్రహ్మం) ఒకటేననే భావన దీనిలో ప్రధానంగా ప్రతిపాదించబడింది.[33]
ఈ అద్వైత భావన గ్రంథమంతటా వివిధ రూపాల్లో వ్యక్తమవుతుంది. ఉదాహరణకు, ఈ క్రింది విధంగా పేర్కొనబడింది:
నాలుగు వర్ణాలు (కులాలు) వ్యక్తి స్వభావంలోనే ఉన్నట్లు గ్రహించబడతాయి. అంటే, సదాచారం (ధార్మిక ప్రవర్తన)లో బ్రాహ్మణుడు, శౌర్యం (వీరత్వం, ధైర్యం)లో క్షత్రియుడు, వ్యవసాయం (వ్యాపారం)లో వైశ్యుడు, సేవలో శూద్రుడు ఉంటారు. ఒక యోగి అన్ని జాతులు, కులాలకు చెందిన పురుషులు, స్త్రీలను తనలోనే అనుభవిస్తాడు. అందువల్ల అతనికి ఎవరి పట్లా ద్వేషం ఉండదు. ప్రతి జీవి పట్ల ప్రేమ కలిగి ఉంటాడు.
— గోరఖ్నాథ్, సిద్ధ సిద్ధాంత పద్ధతి III.6–8 (అనువాదకుడు: డి. శాస్త్రి)[46]
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Bruce M. Sullivan (1997). Historical Dictionary of Hinduism. Scarecrow Press. pp. 96, 149. ISBN 978-0-8108-3327-2.
- ↑ Briggs 1938, p. 228.
- ↑ Briggs 1938, p. 1.
- 1 2 3 Akshaya Kumar Banerjea 1983, pp. 23–25.
- ↑ Briggs 1938, pp. 228–250.
- 1 2 3 Briggs 1938, p. 249.
- ↑ White, David Gordon (2012), The Alchemical Body: Siddha Traditions in Medieval India, University of Chicago Press, pp. 7–8
- ↑ David N. Lorenzen and Adrián Muñoz (2012), Yogi Heroes and Poets: Histories and Legends of the Naths, SUNY Press, ISBN 978-1438438900, pp. x–xi.
- ↑ "Gurkha". Britannica. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2025-07-27.
- ↑ "Twilight - Nepali Times". ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2025-07-27.
- 1 2 3 R. N. Hema (December 2019). Biography of the 18 Siddhars (Thesis). National Institute of Siddha. ఒరిజినల్ నుండి 16 May 2023 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2 June 2023.
- ↑ Briggs 1938, pp. 228–230.
- 1 2 Briggs 1938, pp. 230, 242–243.
- ↑ Briggs 1938, pp. 236–242.
- ↑ Briggs 1938, pp. 229, 233–235.
- ↑ Akshaya Kumar Banerjea 1983, pp. xli, 303–307.
- ↑ Akshaya Kumar Banerjea 1983, pp. xli, 307–312.
- 1 2 3 Briggs 1938, p. 229.
- ↑ Briggs 1938, pp. 229–231.
- ↑ "Discipleship". the original నుండి 5 September 2015 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 13 May 2007.
- ↑ Akshaya Kumar Banerjea 1983, p. [page needed].
- ↑ Briggs 1938.
- ↑ Chaturvedi, Shashank (July 2017). "Khichdi Mela in Gorakhnath Math: Symbols, Ideas and Motivations". Society and Culture in South Asia. 3 (2): 135–156. doi:10.1177/2393861717706296. S2CID 157212381.
- ↑ "Hatha Yoga". Encyclopædia Britannica. 2007. ఒరిజినల్ నుండి 5 September 2015 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 3 April 2017.
- 1 2 James Mallinson (2014). "The Yogīs' Latest Trick". Journal of the Royal Asiatic Society. Third Series. 24: 165–180. doi:10.1017/S1356186313000734. S2CID 161393103. ఒరిజినల్ నుండి 12 July 2024 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 5 April 2017.
- ↑ Gerald James Larson, Ram Shankar Bhattacharya & Karl H. Potter 2008, p. 140.
- ↑ James Mallinson 2011, pp. 331–332 with footnote 22.
- 1 2 James Mallinson 2012, pp. 26–27.
- ↑ Guy L. Beck 1995, pp. 102–103.
- ↑ Arvind-Pal Singh Mandair (2013). Sikhism: A Guide for the Perplexed. Bloomsbury Publishing. p. 25. ISBN 978-1-4411-1708-3.
- ↑ "Arvind-Pal Singh Mandair: Bloomsbury Publishing (US)". Bloomsbury Publishing. ఒరిజినల్ నుండి 26 November 2022 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 9 March 2022.
- ↑ Geaves, Ron (2007). Saivism in the Diaspora: Contemporary Forms of Skanda Worship. Equinox Pub. p. 145. ISBN 978-1-84553-234-5.
- 1 2 Gerald James Larson, Ram Shankar Bhattacharya & Karl H. Potter 2008, pp. 440–441.
- ↑ "Gorkha: The Historical Landmark of Nepal". Nepal Sanctuary Treks. 10 September 2018. ఒరిజినల్ నుండి 15 June 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 15 June 2020.
- ↑ Gauron, Julianne. "Nepal's Rot Festival at Gorhka's Durbar Palace". SNOW ON THE ROAD (in ఇంగ్లీష్). the original నుండి 31 March 2022 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 7 September 2020.
- ↑ "Brief Introduction". District Coordination Committee Office Gorkha. ఒరిజినల్ నుండి 11 September 2019 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 7 September 2020.
- ↑ Northey, W. B.; Morris, C. J. (2001). The Gurkhas: Their Manners, Customs, and Country. Asian Educational Services.
- ↑ "संक्षिप्त परिचय – Shri Goraksha Patradewota Shree Siddharatnanath Math" (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). the original నుండి 13 ఆగస్టు 2024 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 17 July 2024.
- ↑ Briggs, G. (1938), Gorakhnath and the Kanphata Yogis.
- ↑ "18 Siddhars". www.satsang-darshan.com. the original నుండి 12 May 2023 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 12 May 2023.
- ↑ Briggs, George Weston (1989). Gorakhnāth and the Kānphaṭa Yogīs. Motilal Banarsidass Publ. p. 243. ISBN 978-81-208-0564-4.
- ↑ Bhaṭṭācārya, Āśutosha (1978). Folklore of Bengal. National Book Trust, India. pp. 124, 132.
- ↑ Debnath, Kunal (June 2023). "The Naths of Bengal and Their Marginalisation During the Early Medieval Period". Studies in People's History. 10 (1): 45–56. doi:10.1177/23484489231157499. S2CID 259185097.
- ↑ Feuerstein, Georg (1991). "Holy Madness", Yoga Journal, May/June 1991, p.105.
- ↑ Gerald James Larson, Ram Shankar Bhattacharya & Karl H. Potter 2008, p. 453.
- ↑ Gerald James Larson, Ram Shankar Bhattacharya & Karl H. Potter 2008, p. 440.
ఆధార గ్రంథాలు
[మార్చు]- Akshaya Kumar Banerjea (1983). Philosophy of Gorakhnath with Goraksha-Vacana-Sangraha. Delhi: Motilal Banarsidass. ISBN 978-8120805347.
- Briggs, G.W. (1938). Gorakhnath and the Kanphata Yogis (6th ed.). Motilal Banarsidass. ISBN 978-8120805644.
{{cite book}}: ISBN / Date incompatibility (help) (2009 పునర్ముద్రణ)
- Guy L. Beck (1995). Sonic Theology: Hinduism and Sacred Sound. Motilal Banarsidass. ISBN 978-81-208-1261-1.
- Gerald James Larson; Ram Shankar Bhattacharya; Karl H. Potter (2008). Yoga: India's Philosophy of Meditation. Motilal Banarsidass. ISBN 978-81-208-3349-4.
- James Mallinson (2011). "Siddhi and Mahāsiddhi". In Knut Jacobsen (ed.). Early Haṭhayoga in Yoga Powers: Extraordinary Capacities Attained Through Meditation and Concentration. Leiden: Brill Academic. pp. 327–344.
- James Mallinson (March 2012). "Yoga and Yogis". Namarupa. 3 (15): 1–27.
- James Mallinson (2014). "Haṭhayoga's Philosophy: A Fortuitous Union of Non-Dualities". Journal of Indian Philosophy. 42 (1): 225–247. doi:10.1007/s10781-013-9217-0. S2CID 170326576.
మరింత చదవండి
[మార్చు]- Adityanath (2005). Gorakhnath. Retrieved 7 March 2006.
- రోమోలా బుటాలియా (2003). In the Presence of the Masters. ఢిల్లీ: Motilal Banarsidass. ISBN 81-208-1947-0
- Anna Dallapiccola, Dictionary of Hindu Lore and Legend. ISBN 0-500-51088-1
- Gordan Djurdjevic & Shukdev Singh, Sayings of Gorakhnāth: Annotated Translation of the Gorakh Bānī, Oxford University Press, 2019. ISBN 9780199977673
- Shri Gurudev Mahendranath, Notes on Pagan India.
బాహ్య లింకులు
[మార్చు]
- గోరక్షనాథుని రచనల గ్రంథసూచి (అంశం 666) Archived 2021-11-13 at the Wayback Machine — కార్ల్ పాటర్, వాషింగ్టన్ విశ్వవిద్యాలయం
- All articles with specifically marked weasel-worded phrases
- Articles with specifically marked weasel-worded phrases from December 2023
- Wikipedia articles needing page number citations from August 2020
- Articles with unsourced statements from March 2022
- Articles with Internet Archive links
- 11వ శతాబ్దపు జననాలు
- హిందూ తపస్వులు
- భారతీయ శైవ మత నాయకులు
- మహాసిద్ధులు
- భారతీయ హిందూ యోగులు
- ఇంచగిరి సంప్రదాయం
- హిందూ తత్వవేత్తలు, మతశాస్త్రవేత్తలు
- ఆధ్యాత్మిక గురువులు
- మధ్యయుగ హిందూ మత నాయకులు
- మరణ సంవత్సరం తప్పిపోయినవి
- మరణ స్థలం తెలియనివారు
- జన్మస్థలం తెలియనివారు
- నవనాథులు
- హిందూ తత్వవేత్తలు