Jump to content

గోవింద్ నిహలానీ

వికీపీడియా నుండి
గోవింద్ నిహలానీ
2006లో నిహలాని
జననం (1940-12-19) 1940 డిసెంబరు 19 (వయసు: 85)
కరాచీ , సింధ్ , బ్రిటిష్ ఇండియా (ప్రస్తుత పాకిస్తాన్‌లో)
క్రియాశీలక సంవత్సరాలు1962–ప్రస్తుతం
పురస్కారాలుపద్మశ్రీ

గోవింద్ నిహలానీ (జననం 19 డిసెంబర్ 1940) భారతదేశానికి చెందిన సినీ దర్శకుడు, ఛాయాగ్రాహకుడు, స్క్రీన్ రైటర్, నిర్మాత. ఆయన హిందీ సినిమా రంగంలో ముఖ్యంగా సమాంతర సినిమా ఉద్యమంలో తన కృషికి ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఆయన ఆరు జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలను & ఐదు ఫిల్మ్‌ఫేర్ పురస్కారాలను అందుకున్నాడు.[1][2]

జననం, విద్యాభాస్యం

[మార్చు]

గోవింద్ నిహలానీ 19 డిసెంబర్ 1940న సింధ్ ప్రావిన్స్ (ప్రస్తుతం పాకిస్తాన్ ఉంది) లోని కరాచీ జన్మించాడు, ఆయన కుటుంబం 1947 విభజన సమయంలో భారతదేశానికి వలస వచ్చింది. ఆయన 1962లో బెంగళూరులోని శ్రీ జయ చమరాజేంద్ర పాలిటెక్నిక్ (ప్రస్తుత ప్రభుత్వ చలనచిత్ర & టెలివిజన్ ఇన్స్టిట్యూట్) నుండి సినిమాటోగ్రఫీలో పట్టభద్రుడయ్యాడు.[3]

సినీ జీవితం

[మార్చు]

గోవింద్ నిహలాని వి. కె. మూర్తి వద్ద అసిస్టెంట్ సినిమాటోగ్రాఫర్‌గా తన వృత్తిని ప్రారంభించారు, ఆ తర్వాత ఆయన సినిమాటోగ్రాఫార్గా అరంగేట్రం చేశారు. శ్యామ్ బెనెగల్ మునుపటి అన్ని సినిమాతో, రిచర్డ్ అటెన్బరో ఆస్కార్-విజేత జీవితచరిత్ర నాటకం గాంధీ (1982) సినిమాటోగ్రఫీతో ఆయన సంబంధం కలిగి ఉన్నారు. గాంధీ సినిమాలో గుర్తింపు లేని రెండవ యూనిట్ దర్శకుడిగా పనిచేశాడు, గాంధీ భారీ అంత్యక్రియల ఊరేగింపు వంటి ముఖ్యమైన సన్నివేశాలను చిత్రీకరించడంలో కీలక పాత్ర పోషించాడు.[4] నిహలానీ, బెనెగల్ వారి సామాజిక సంబంధిత సినిమాలకు ప్రసిద్ధి చెందాడు.[5][6]

ఓం పూరి, నసీరుద్దీన్ షా, స్మితా పాటిల్, అమరీష్ పూరి ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన లీగల్ డ్రామా అక్రోష్ ఆయన దర్శకత్వం వహించిన మొదటి సినిమా. ఈ సినిమాకి ప్రముఖ మరాఠీ నాటక రచయిత విజయ్ టెండూల్కర్ కథ అందించాడు. ఈ సినిమా 1981లో న్యూఢిల్లీలో జరిగిన ఇంటర్నేషనల్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ ఆఫ్ ఇండియా ఉత్తమ సినిమాగా గోల్డెన్ పీకాక్ అవార్డును అందుకున్నాడు. ఆయన ఆ తరువాత ఎస్. డి. పన్వాల్కర్ రాసిన కథ ఆధారంగా 1983లో వచ్చిన అర్ధ్ సత్య సినిమాకి దర్శకత్వం వహించాడు.[7][8]

ఆయన 1996లో ద్రోహకాల్ కోసం రాసిన స్క్రిప్ట్‌ను కమల్ హాసన్ దాని తమిళ రీమేక్ కురుతిపునల్ కోసం స్వీకరించారు, ఇది తరువాత 68వ అకాడమీ అవార్డ్స్ ఉత్తమ విదేశీ భాషా చిత్ర విభాగానికి భారతదేశం అధికారిక ప్రవేశం అయింది.[9]

ఆయన 1997లో బెంగాలీ నవలా రచయిత్రి మహాశ్వేతా దేవి రాసిన ప్రశంసలు పొందిన నవలను అదే పేరుతో హజార్ చౌరాసి కి మా గా మార్చారు.[10][11]

ఫిల్మోగ్రఫీ

[మార్చు]
సినిమా
సంవత్సరం పేరు డైరెక్టర్ సినిమాటోగ్రాఫర్ రచయిత గమనికలు సూచన.
1974 అంకుర్
1975 నిశాంత్
1976 మంథన్
1977 భూమిక
1978 కొండూర హిందీ-తెలుగు ద్విభాషా సినిమా
1978 జునూన్
1980 ఆక్రోష్
1981 కలియుగం
1982 విజయ
1982 అరోహన్
1983 అర్ధ్ సత్య
1983 గోడం
1984 పార్టీ
1985 అఘాత్
1988 తమస్
1990 దృష్టి
1991 పీటా
1991 రుక్మావతి కి హవేలీ
1991 జజీర్ టెలివిజన్; హెన్రిక్ ఇస్బెన్ ప్లే ఆధారంగా - "లిటిల్ ఐయోల్ఫ్"
1994 ద్రోహకాల్
1996 సంశోధన్
1996 కురుతిపునల్ కథ ద్రోహకాల్ తమిళ రీమేక్
1998 హజార్ చౌరాసి కి మా నిర్మాత కూడా
1999 తక్షక్ నిర్మాత కూడా
2001 దేహం
2004 దేవ్ నిర్మాత కూడా
2017 తి అని ఇటార్ మరాఠీ భాషా సినిమా [12]
2019 పైకి పైకి పైకి డైరెక్ట్-టు-వీడియో

అవార్డులు

[మార్చు]
పౌర గౌరవం
జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు
  • ఉత్తమ ఛాయాగ్రహణానికి జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం - జునూన్ (1979)
  • హిందీలో ఉత్తమ చలనచిత్రానికి జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం (దర్శకుడు) - ఆక్రోష్ (1980)
  • హిందీలో ఉత్తమ చలనచిత్రానికి జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం (దర్శకుడు) - అర్ధ్ సత్య (1983)
  • హిందీలో ఉత్తమ చలనచిత్రానికి జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం (దర్శకుడు) - దృష్టి (1990)
  • హిందీలో ఉత్తమ చలనచిత్రంగా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం (దర్శకుడు) - హజార్ చౌరాసి కి మా (1998)
  • జాతీయ సమైక్యతపై ఉత్తమ చలనచిత్రానికి నర్గీస్ దత్ అవార్డు - తమస్ (1988)
ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డ్స్
  • ఫిల్మ్‌ఫేర్ ఉత్తమ సినిమాటోగ్రాఫర్ అవార్డు - జునూన్ (1979)
  • ఫిల్మ్‌ఫేర్ ఉత్తమ సినిమాటోగ్రాఫర్ అవార్డు - విజేత (1983)
  • ఫిల్మ్‌ఫేర్ ఉత్తమ దర్శకుడు అవార్డు - ఆక్రోష్ (1981)
  • ఫిల్మ్‌ఫేర్ ఉత్తమ సినిమా అవార్డు - అర్ధ్ సత్య (1984)
  • ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ దర్శకుడు అవార్డు - అర్ధ్ సత్య (1984)
  • ఫిల్మ్‌ఫేర్ క్రిటిక్స్ అవార్డ్ ఫర్ బెస్ట్ మూవీ - దేవ్ (2004)

సాహిత్య రచనలు

[మార్చు]
  • ఎన్‌సైక్లోపీడియా ఆఫ్ హిందీ సినిమా , గోవింద్ నిహలానీ, సైబల్ ఛటర్జీ, గుల్జార్. పాపులర్ ప్రకాశం, 2003.[14]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ "Govind Nihalani interview". Hindustan Times. Archived from the original on 14 జూన్ 2006.
  2. ↑ "Rediff On The NeT, Movies: The Govind Nihalani interview". www.rediff.com. Archived from the original on 28 August 2022. Retrieved 28 August 2022.
  3. ↑ "GFTI alumni".{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
  4. ↑ "Indira Gandhi's Order, Nehru's Contribution: Making of 'Gandhi' Film". 1 February 2024., Archived on 2 September 2025
  5. ↑ "An interview with Govind Nihalani". Chowk. Archived from the original on 7 June 2007. Retrieved 27 March 2006.
  6. ↑ "Entertainment News: Latest Bollywood & Hollywood News, Today's Entertainment News Headlines". Retrieved 29 March 2006.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
  7. ↑ "The Hindu : Metro Plus Bangalore : 'Digital video is liberating'". Archived from the original on 11 March 2007. Retrieved 29 March 2006.
  8. ↑ "Govind Nihalani on Dev". India FM. Archived from the original on 10 January 2006. Retrieved 2006-03-29.
  9. ↑ "Rediff on the Net, Life/Style: The silence that speaks". imsports.rediff.com. Archived from the original on 9 October 2017. Retrieved 14 January 2022.
  10. ↑ Through her writing, you get to hear the voice of a community that is otherwise voiceless' Archived 31 డిసెంబరు 2006 at the Wayback Machine Rediff.com.
  11. ↑ "A film must appeal to all people". Hindustan Times. Archived from the original on 1 March 2005.
  12. ↑ Gahlot, Deepa (29 July 2017). "Govind Nihalani on his first Marathi movie 'Ti Ani Itar': 'It's about living between guilt and fear'". Scroll.in. Archived from the original on 28 August 2022. Retrieved 28 August 2022.
  13. ↑ "Padma Awards" (PDF). Ministry of Home Affairs, Government of India. 2015. Archived from the original (PDF) on 15 అక్టోబరు 2015. Retrieved 21 జూలై 2015.
  14. ↑ "Vedams eBooks". www.vedamsbooks.com. Archived from the original on 19 March 2006. Retrieved 29 March 2006.
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=గోవింద్_నిహలానీ&oldid=4794427" నుండి వెలికితీశారు