చంద్ర భాను గుప్తా
చంద్ర భాను గుప్తా | |
|---|---|
 2025లో విడుదలైన భారత తపాలా స్టాంపుపై గుప్తా | |
| 3వ ఉత్తరప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి | |
| In office 26 ఫిబ్రవరి 1969 – 18 ఫిబ్రవరి 1970 | |
| అంతకు ముందు వారు | రాష్ట్రపతి పాలన |
| తరువాత వారు | చరణ్ సింగ్ |
| In office 14 మార్చి 1967 – 3 ఏప్రిల్ 1967 | |
| అంతకు ముందు వారు | సుచేతా కృపలాని |
| తరువాత వారు | చరణ్ సింగ్ |
| In office 7 డిసెంబర్ 1960 – 2 అక్టోబర్ 1963 | |
| అంతకు ముందు వారు | సంపూర్ణానంద్ |
| తరువాత వారు | సుచేతా కృపలాని |
| వ్యక్తిగత వివరాలు | |
| జననం | 1902 జూలై 14 అత్రౌలి, యునైటెడ్ ప్రావిన్సెస్ ఆఫ్ ఆగ్రా అండ్ అవధ్, బ్రిటిష్ ఇండియా |
| మరణం | 1980 మార్చి 11 (వయసు: 77) న్యూఢిల్లీ, భారతదేశం |
| రాజకీయ పార్టీ | భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ |
చంద్ర భాను గుప్తా (14 జూలై 1902[1] – 11 మార్చి 1980[2]) భారతదేశంలోని ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి మూడు సార్లు ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేశారు. 1970లలో ఆయన కాంగ్రెస్ (ఓ), జనతా పార్టీకి సభ్యుడిగా ఉన్నారు.
ప్రారంభ జీవితం
[మార్చు]ఆయన 1902లో అత్రౌలి, అలీగఢ్ జిల్లాలో జన్మించారు. 17 ఏళ్ల వయస్సులోనే భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో చేరి, రోలట్ బిల్లు వ్యతిరేక నిరసనల్లో సీతాపూర్లో పాల్గొన్నారు.[3] 1929లో ఆయన కాంగ్రెస్ పార్టీ లక్నో అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యారు.[3]
సామాజిక సేవ
[మార్చు]గుప్తా లక్నోలో మోతీలాల్ నెహ్రూ మెమోరియల్ సొసైటీ స్థాపనలో కీలక పాత్ర పోషించారు. ఈ సంస్థ ద్వారా లక్నోలో విద్యా, సామాజిక సంక్షేమ, సాంస్కృతిక కేంద్రాలు స్థాపించబడ్డాయి. వాటిలో రవీంద్రాలయ, చిల్డ్రెన్ మ్యూజియం, బాల్ విద్యా మందిర్, లక్నో, ఆచార్య నరేంద్ర దేవ్ హాస్టల్, హోమియోపతి ఆసుపత్రి, నేషనల్ పి.జి. కాలేజ్, అనేక డిగ్రీ కళాశాలలు, ప్రజా గ్రంథాలయం ఉన్నాయి.[4]
ఎన్నికల రాజకీయాలు
[మార్చు]చంద్ర భాను గుప్తా 1952లో లక్నో సిటీ ఈస్ట్ నియోజకవర్గం నుండి ఉత్తరప్రదేశ్ అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యారు. 1957లో అదే నియోజకవర్గం నుండి ప్రజా సోషలిస్టు పార్టీకి చెందిన బాబు త్రిలోకీ సింగ్ చేతిలో ఓడిపోయారు. అనంతరం ఆయన ఎమ్మెల్సీగా నియమితులై, తర్వాత కుమాయూన్ పర్వత ప్రాంతంలోని రాణిఖేత్ నియోజకవర్గానికి మారారు.
1962లో రాణిఖేత్ సౌత్ నుండి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యారు. 1967, 1969 ఎన్నికలలో కూడా రాణిఖేత్ నుండి విజయం సాధించారు. ఆయన మంత్రివర్గంలో హుకుం సింగ్, అలీ జహీర్, రామ్ మూర్తి, గిర్ధారి లాల్, జుగల్ కిశోర్, విద్యావతి రాథోర్, కమలాపతి త్రిపాఠి, విచిత్ర నారాయణ్ శర్మ, చతుర్భుజ్ శర్మ, కైలాష్ ప్రకాష్ వంటి ప్రముఖులు ఉన్నారు.
1967లో ఆయన ప్రభుత్వం కేవలం 19 రోజులు మాత్రమే కొనసాగింది. ఎందుకంటే చరణ్ సింగ్ 16 మంది ఎమ్మెల్యేలతో కలిసి కాంగ్రెస్ నుండి వైదొలిగారు.[5] అనంతరం చరణ్ సింగ్ సమ్యుక్త విధాయక దళ్ (SVD) నాయకుడిగా ఎన్నికై 3 ఏప్రిల్ 1967న ఉత్తరప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు.[6][7] 24 జూలై 1967న గుప్తా ప్రభుత్వం పై అవిశ్వాస తీర్మానం ప్రవేశపెట్టినప్పటికీ అది విఫలమైంది.[6][7]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Kesarwani.net". Archived from the original on 31 డిసెంబరు 2022. Retrieved 13 ఫిబ్రవరి 2026.
- ↑ "Indian states after 1947 M-W". Rulers.org. Retrieved 21 మే 2014.
- 1 2 "The Sunday Tribune – Books". Tribuneindia.com. Archived from the original on 5 డిసెంబరు 2013. Retrieved 21 మే 2014.
- ↑ Lila Dhar (2009). Bhartiya Charit Kosh. Sharma Rajpal & Sons. ISBN 9788174831002. Retrieved 21 మే 2014.
- ↑ Brass, Paul R. (2014). An Indian Political Life: Charan Singh and Congress Politics, 1967 to 1987 – Vol.3 (The Politics of Northern India). SAGE India. pp. 24–29. ISBN 978-9351500322.
- 1 2 "Chaudhary Charan Singh, India's 6th PM, first non-Congress CM of UP". The Indian Express. 9 ఫిబ్రవరి 2022. Retrieved 17 ఫిబ్రవరి 2023.
- 1 2 "Explained: Jats and the BJP in Uttar Pradesh". The Indian Express. 29 జనవరి 2022. Retrieved 17 ఫిబ్రవరి 2023.
బయటి లింకులు
[మార్చు]- LU to be renamed after CB Gupta. Times of India, July 2005.