చక్రవాగేశ్వర ఆలయం, చక్కరపల్లి
| చక్రవాగేశ్వర ఆలయం, చక్కరపల్లి | |
|---|---|
 | |
  | |
| భౌగోళికం | |
| భౌగోళికాంశాలు | 10°54′03″N 79°11′48″E / 10.9007°N 79.1968°E |
| దేశం | భారతదేశం |
| రాష్ట్రం | తమిళనాడు |
| జిల్లా | తంజావూరు |
| ప్రదేశం | చక్కరపల్లి, పశుపతికోయిల్ |
| ఎత్తు | 62.48 m (205 ft) |
| సంస్కృతి | |
| దైవం | చక్రవాగేశ్వరుడు (శివుడు), దేవనాయకి (పార్వతి) |
| ముఖ్యమైన పర్వాలు | మహా శివరాత్రి |
| వాస్తుశైలి | |
| నిర్మాణ శైలులు | ద్రావిడ శైలి వాస్తుశిల్పం |
| దేవాలయాల సంఖ్య | ఒకటి |
చక్రమంగై లేదా చక్రవాగేశ్వర ఆలయం అనేది హిందూ దేవుడు శివుడుకు అంకితమైన ఒక హిందూ దేవాలయం. ఇది భారతదేశంలోని తమిళనాడు రాష్ట్రం, తంజావూరు జిల్లాలోని పాపనాసం తాలూకాలో ఉన్న చక్కరపల్లి గ్రామంలో ఉంది. ఈ ఆలయం 7వ శతాబ్దానికి చెందిన తమిళ భక్తి సాహిత్యమైన తేవారం స్తోత్రాలలో స్తుతించబడింది, ఇది ఒక పాడల్ పెట్రా స్థలంగా వర్గీకరించబడింది. ఇది మొత్తం 275 పాడల్ పొంద్ర స్థలాలులో ఒకటి. ఈ ఆలయాన్ని అత్యంత పూజ్యులైన శైవ నాయనార్లులో ఇద్దరైన అప్పర్, తిరుజ్ఞాన సంబంధర్లు 7వ–8వ శతాబ్దాలలో తమ భక్తి గీతాల ద్వారా మహిమన్వితం చేశారు. 11వ శతాబ్దంలో చోళ రాజులు ఈ ఆలయాన్ని విస్తృతంగా అభివృద్ధి చేశారు. ఈ ఆలయంలో రోజుకు ఆరు పూజా కార్యక్రమాలు ఉదయం 8:00 గంటల నుండి సాయంత్రం 8:00 గంటల వరకు నిర్వహించబడతాయి. సంవత్సరంలో నాలుగు ప్రధాన పండుగలు జరుపుకుంటారు. తమిళ మాసమైన పంగుని (మార్చి–ఏప్రిల్)లో జరుపుకునే పంగుని ఉత్తిరం ఈ ఆలయ ప్రధాన పండుగ. ఈ ఆలయాన్ని తమిళనాడు ప్రభుత్వంకు చెందిన హిందూ మత, ధార్మిక దాతృత్వ శాఖ నిర్వహించి పరిపాలిస్తుంది.
పురాణ కథ
[మార్చు]ఈ ఆలయం సప్తమాతృకలు (శివ ఆలయాలలో పూజించబడే ఏడు దేవతలు)కు సంబంధించిన ఏడు క్షేత్రాలలో ఒకటి. ఈ ఆలయంలో శివుడు చక్రవాగేశ్వరుడిగా పూజింపబడతాడు. శైవ సంప్రదాయం ప్రకారం, విష్ణువు ధరించే చక్రంను ఈ స్థలంలోనే ఆయన పొందాడని విశ్వాసం ఉంది. ఆలయం కారణంగానే గ్రామానికి ఈ పేరు వచ్చిందని చెబుతారు. మరొక కథనం ప్రకారం, విష్ణువు ఈ ఆలయంలోని అమ్మవారిని ఆరాధించిన అనంతరం చక్రాన్ని పొందాడు. ఈ ప్రదేశానికి చక్రవాళ పక్షి పేరుతో కూడా సంబంధం ఉన్నట్లు భావిస్తారు. ఈ ఆలయ ప్రధాన దేవతను సూర్యదేవుడు కూడా పూజించాడని నమ్మకం. ప్రతి సంవత్సరం సూర్యకిరణాలు నేరుగా ప్రధాన దేవత ప్రతిమపై పడటం ఆయన ప్రార్థనకు నిదర్శనంగా చెప్పబడుతుంది.[1]
వాస్తుశిల్పం
[మార్చు]
ఈ ఆలయం తంజావూరు–కుంభకోణం రహదారిపై ఉన్న చక్రపల్లి గ్రామంలో ఉంది. ఇది కుంభకోణం నుండి 27 కి.మీ దూరంలో ఉంది. ఈ గ్రామం కుడమురుట్టి నది తీరంలో ఉంది, తిరువయ్యారు నుండి 9 కి.మీ దూరంలో ఉంది.
ఆలయం తూర్పు దిశగా ముఖం చేసి ఉంది, అన్ని ఉపాలయాలు ఇటుకలతో నిర్మించిన ప్రాకారంలో ఉన్నాయి. ప్రధాన గర్భగృహంలో చక్రవాగేశ్వరుడు లింగం రూపంలో ప్రతిష్ఠించబడ్డాడు. గర్భగృహం చదరపు ఆకారంలో ఉండి 4.75 మీ పరిమాణం కలిగి ఉంటుంది. గర్భగృహానికి ముందు ఉన్న అర్ధమండపం 8.95 మీ పరిమాణంలో ఉండగా, ముఖమండపం 15.21 మీ పొడవు కలిగి ఉంటుంది. గర్భగృహం చుట్టూ గోడలపై ఉన్న దేవకోష్టాలలో దుర్గ, దక్షిణామూర్తి, బ్రహ్మ ప్రతిమలు స్థాపించబడ్డాయి. గర్భగృహ ప్రవేశ ద్వారానికి ఇరువైపులా చోళ కాలానికి చెందిన ద్వారపాలకులు ఉన్నారు. గర్భగృహంపై ఉన్న పిరమిడ్ ఆకారపు విమానం వృత్తాకారంలో ఉండి రెండు తలాలు కలిగి ఉంటుంది.[1]
చరిత్ర
[మార్చు]ఈ ఆలయం మధ్యయుగ చోళ చక్రవర్తి ఆదిత్యుడు I (సుమారు క్రీ.శ. 870/71 – 907) కాలం నుంచే ఉన్నట్లు విశ్వసించబడుతోంది. రాజరాజ చోళుడు I (985–1014) కాలానికి చెందిన రెండు శాసనాలు ఉన్నాయి.
మొదటి శాసనం 1965–66 సంవత్సరాల ARE 308గా నమోదు చేయబడింది. ఇందులో ఆలయానికి చెందిన భూమికి పన్ను మినహాయింపు ఇచ్చినట్లు పేర్కొనబడింది. ఐదవ రాజ్యాభిషేక సంవత్సరంలో రాసిన ఈ శాసనంలో రాజరాజ చోళుని తండ్రైన సుందర చోళుడు స్వర్ణ మహల్లో మరణించిన విషయాన్ని కూడా సూచిస్తుంది.
రెండవ శాసనం 1965–66 సంవత్సరాల ARE 309గా నమోదు చేయబడింది. ఇది రాజేంద్ర చోళుడు I (1012–1044) పాలనా కాలానికి చెందినది. ఈ శాసనంలో ఆలయానికి చెందిన అనేక భూభాగాలకు పన్ను మినహాయింపు ఇచ్చినట్లు పేర్కొనబడింది. అలాగే ఆలయంలోని గణపతి ఆలయం ఎదుట మంత్రివర్గ సమావేశం జరిగినట్లు కూడా ఇందులో ఉంది.
ఈ శాసనాలు ఆలయంలో సూర్యుడు ప్రతిమను ప్రతిష్ఠించినట్లు సూచిస్తున్నాయి. జీవిత చరిత్ర ఆధారిత ఆధారాల ప్రకారం, ఒకప్పుడు ఆలయం చుట్టూ పచ్చని పొలాలు విస్తరించి ఉండేవని చరిత్రకారులు భావిస్తున్నారు. పల్లి అనే పదం ఆధారంగా ఈ ప్రాంతం ఒకప్పుడు జైన విద్యా కేంద్రంగా కూడా ఉండి ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు. సంబందర్ రచనల ఆధారంగా, ఈ ప్రాంతంలో వ్యాపారులు నివసించేవారని కూడా అర్థమవుతుంది.[1]
ధార్మిక ప్రాముఖ్యత
[మార్చు]ఈ ఆలయం 275 పాడల్ పెట్రా స్థలంలలో ఒకటి. ఇది మధ్యయుగ ఆరంభ కాలంలోని తేవారం కీర్తనలలో తమిళ శైవ నాయనారైన సంబందర్ ద్వారా స్తుతించబడిన శివ స్థలాలులో ఒకటి.[2] ఈ ఆలయం సప్తమాతృకలుకు సంబంధించిన ఏడు ఆలయాలలో ఒకటి.[3][4] మాతృకలు ఆది పరాశక్తి యొక్క వివిధ రూపాలు. ఇవి వివిధ దేవతల శక్తుల మూర్తిరూపాలు. బ్రాహ్మణి బ్రహ్మ నుండి, వైష్ణవి విష్ణువు నుండి, మహేశ్వరి శివుడు నుండి, ఇంద్రాణి ఇంద్రుడు నుండి, కౌమారి స్కందుడు నుండి, వరాహి వరాహుడు నుండి, చాముండా దేవి నుండి ఉద్భవించాయని చెబుతారు.[5] అదనంగా నరసింహి, వినాయకి కూడా మాతృకలుగా భావించబడతారు. ఇది దేవికి అంకితమైన ఏడు పవిత్ర స్థలాలైన సప్తమంగై స్థలాలలో ఒకటి.[6] వీటిని చక్కరపల్లి యొక్క సప్తస్థానం అని కూడా అంటారు.[7] ఈ ఏడు స్థలాలు: చక్రవాగేశ్వర ఆలయం, హరిముక్తీశ్వర ఆలయం, కృతివాకేశ్వర ఆలయం, జంబుకేశ్వర ఆలయం, పశుపతీశ్వర ఆలయం, చంద్ర మౌళీశ్వర ఆలయం, తిరుప్పుల్లమంగై.[1][8] ఈ ఆలయం కావేరి నది తీరంలో నిర్మించబడిన ఆలయాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. ఇది కావేరి నది ఉపనదైన కుడమురుట్టి నది తీరంలో ఉంది.[9]
ఆరాధన విధానాలు, పండుగలు
[మార్చు]
ఆలయ పూజారులు ప్రతిరోజూ, పండుగల సమయంలో పూజ కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తారు. తమిళనాడులోని ఇతర శివాలయాల మాదిరిగానే, ఇక్కడి పూజారులు బ్రాహ్మణులలోని శైవ ఉపవర్గానికి చెందినవారు.
ఆలయంలో రోజుకు నాలుగు సార్లు పూజలు నిర్వహించబడతాయి: ఉదయం 8:00 గంటలకు ఉషత్కాలం (కలశాంతి), ఉదయం 10:00 గంటలకు ఉచ్చికాలం, సాయంత్రం 6:00 గంటలకు సాయరక్ష, రాత్రి 8:00 గంటలకు అర్ధజామం. ప్రతి పూజలో నాలుగు దశలు ఉంటాయి: అభిషేకం, అలంకారం, నైవేద్యం, దీపారాధన — ఇవి చక్రవాగేశ్వరుడు, దేవనాయకి ఇద్దరికీ నిర్వహించబడతాయి.
పూజ సమయంలో నాగస్వరం, తవిల్ వాయిద్యాలతో సంగీతం, పూజారులు వేదమంత్రాల పఠనం, భక్తులు ఆలయ ధ్వజస్తంభం ఎదుట నమస్కారం చేస్తారు. వారపు పూజలలో సోమవారం, శుక్రవారం ఉన్నాయి. పక్షవార పూజలలో ప్రదోషం ఉంటుంది. నెలవారీ పండుగలలో అమావాస్య, కృత్తికై, పౌర్ణమి, చతుర్థి ఉన్నాయి.[10]
తమిళ మాసమైన ఐప్పసి (అక్టోబర్–నవంబర్)లో అన్నాభిషేకం, నవంబర్–డిసెంబర్లో కార్తికై దీపం, వైకాసి (మే–జూన్)లో ఆదిశంకరాచార్య జయంతి ఆలయంలో జరుపుకుంటారు.[10]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 S.R., Balasubramanyam (1975). Middle Chola temples Rajaraja I to Kulottunga I (AD. 985-1070) (PDF). Thomson Press (India) Limited. pp. 401–5. ISBN 978-9060236079.
- ↑ "Chakkarapalli". Thevaaram.org. 2011. Retrieved 14 March 2016.
- ↑ కడంబూర్, విజయన్ (16 June 2018). "సప్తమంగై తలాలు, భాగం 1, అరియమంగై" (in తమిళం). దినమణి.
- ↑ "సప్తమాతృకలు శక్తి యొక్క అవతారాలు". Kungumam. Archived from the original on 2024-12-29. Retrieved 2026-01-21.
- ↑ Leeming, David; Fee, Christopher (2016). The Goddess: Myths of the Great Mother. Reaktion Books. ISBN 9781780235387.
- ↑ "సాధింపజేసే సప్తమంగై తలాలు!" (in తమిళం). దినకరణ్. 12 October 2018. Archived from the original on 3 June 2020. Retrieved 1 June 2020.
- ↑ Ayyampet N.Selvaraj, Study on the Saptastanam (Seven Sacred Places) of Chakkarappalli in Thanjavur District, Nehru Trust for the Indian Collections at the Victoria & Albert Museum, New Delhi, May 2011
- ↑ Kodayanallur Vanamamalai, Soundara Rajan (2001). Concise classified dictionary of Hinduism. Concept Publishing Company. p. 11. ISBN 9788170228578.
- ↑ Ka. Vi., Kannan (2019). River cauvery the most battl(r)ed. Notion Press. p. 31. ISBN 9781684666041.
- ↑ 10.0 10.1 "Sri Chakravageeswarar temple". Dinamalar. Retrieved 1 January 2014.
బాహ్య లింకులు
[మార్చు]