చన్నగిరి
చన్నగిరి | |
|---|---|
పట్టణం | |
  చన్నగిరి భారతదేశం, కర్ణాటకలో ఉన్న ప్రదేశం | |
| Coordinates: 14°02′N 75°56′E / 14.03°N 75.93°E | |
| దేశం |  భారతదేశం |
| రాష్ట్రం | కర్ణాటక |
| ప్రాంతం | మలెనాడు |
| జిల్లా | దావణగెరె |
| ప్రభుత్వం | |
| • రకం | రాజ్యాంగబద్ధమైనది |
| ఎత్తు | 662 మీ (2,172 అ.) |
| జనాభా (2011) | |
• మొత్తం | 1,85,170 |
| భాషలు | |
| • అధికారికం | కన్నడ |
| కాల మండలం | UTC+5:30 (IST) |
| పిన్ | 577213 |
| టెలిఫోన్ కోడ్ | 08189 |
| ISO 3166 code | IN-KA |
| Vehicle registration | KA-17 |
చన్నగిరి భారతదేశం, కర్ణాటక రాష్ట్రం, దావణగెరె జిల్లాలోని ఒక పట్టణం. ఇది 1997 నుండి దావణగెరె జిల్లాలో ఒక తాలూకా ప్రధాన కేంద్రంగా ఉంది. అంతకుముందు ఇది శివమొగ్గ జిల్లాలో భాగంగా ఉండేది.
పదవ్యుత్పత్తి
[మార్చు]గంగ రాజుల పాలనలో ఈ ప్రదేశాన్ని అసండినాడు అని పిలిచేవారు. తరువాత ఇది కల్యాణి చాళుక్యుల పాలనలోకి వెళ్ళింది, తదనంతరం ఉచ్చంగి పాండ్యులు పాలించారు, 17వ శతాబ్దంలో ఈ ప్రదేశం కెలాడి నాయక సామ్రాజ్యం చేతుల్లోకి వెళ్ళింది. కెలాడి నాయక సామ్రాజ్య రాణి కెలాడి చెన్నమ్మ (1672–1697) ఈ కొండపై కోట నిర్మించిందని, ఆమె పేరు మీదుగా ఈ పట్టణానికి ఆ పేరు వచ్చిందని చెబుతారు.[1]
భౌగోళికం
[మార్చు]చన్నగిరి 14°02′N 75°56′E / 14.03°N 75.93°E వద్ద ఉంది.[2] ఇది సగటున 662 మీటర్ల (2171 అడుగుల) ఎత్తులో ఉంది.
జనాభా వివరాలు
[మార్చు]2001 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం చన్నగిరి జనాభా 18,517. జనాభాలో పురుషులు 52%, స్త్రీలు 48% ఉన్నారు. చన్నగిరి సగటు అక్షరాస్యత రేటు 71%, ఇది జాతీయ సగటు 59.5% కంటే ఎక్కువ; ఇందులో పురుషుల అక్షరాస్యత 74%, స్త్రీల అక్షరాస్యత 67%గా ఉంది. జనాభాలో 13% మంది 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు.[3]
కొండ కోట
[మార్చు]చన్నగిరిలో 1770 ప్రాంతంలో నిర్మించిన ఒక కొండ కోట ఉంది, దాని లోపల రంగనాథ దేవాలయం ఉంది. పట్టణానికి పశ్చిమాన సుమారు 200 అడుగుల ఎత్తులో ఉన్న ఈ కోట మట్టితో కప్పబడిన మృదువైన చీకటిని కలిగి ఉండి విశాలమైన మైదానాన్ని పర్యవేక్షించేలా ఉంటుంది. ఈ కోటలో కందకాలచే రక్షించబడే రెండు రాతి గోడలు ఉన్నాయి, ప్రధాన ద్వారం వాలు అతి తక్కువగా ఉండే ఉత్తరం వైపున ఉంది.[4]
శిఖరంపై శ్రీ రంగనాథునికి అంకితం చేయబడిన దేవాలయం ఉంది. దీనిని బేటే-రంగనాథ అని పిలుస్తారు, ఇందులో విష్ణువు సమభంగ భంగిమలో నిలబడి, వెనుక చేతులలో చక్రం, శంఖం పట్టుకుని, ముందు చేతులలో బాణం పట్టుకుని ఉన్నట్లు చిత్రీకరించబడింది. ఆయన కింద తక్కువ ఎత్తులో ఉండే గరుడ పీఠం, రెండు వైపులా ప్రభావళిపై ఉబ్బెత్తు శిల్పంగా దేవేరి రూపం ఉన్నాయి.[5]
దీని నైరుతి దిశలో భూతప్పకు అంకితం చేయబడిన ఒక చిన్న మందిరం ఉంది, ఇందులో దేవుని తల నోటి నుండి బయటకు పొడుచుకు వచ్చిన నాలుకతో కనిపిస్తుంది.[6]
రవాణా
[మార్చు]జాతీయ రహదారి 369 చన్నగిరి గుండా వెళుతుంది, ఇది చిత్రదుర్గ, శివమొగ్గ మధ్య కలుపుతుంది.[7]
ప్రముఖ వ్యక్తులు
[మార్చు]- ధోండియా వాఘ్, తొలి స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, చన్నగిరిలో జన్మించాడు
- జె. హెచ్. పటేల్, కర్ణాటక మాజీ ముఖ్యమంత్రి.
- హెచ్. ఎస్. వెంకటేశమూర్తి, కన్నడ భాషలో కవి, నాటక రచయిత.
- ఎం. చిదానంద మూర్తి, కన్నడ రచయిత, పరిశోధకుడు, చరిత్రకారుడు.
- సయ్యద్ నసీర్ హుస్సేన్, భారతీయ రాజకీయ నాయకుడు.
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Annual Report of the Mysore Archaeological department for the year 1937 Archived 6 నవంబరు 2014 at the Wayback Machine Archaeological Survey of India, Government Of India
- ↑ Falling Rain Genomics, Inc - Channagiri
- ↑ Census 2011 Official website of Office of The Registrar General & Census
- ↑ Annual Report of the Mysore Archaeological department for the year 1937 Archived 6 నవంబరు 2014 at the Wayback Machine Archaeological Survey of India, Government Of India
- ↑ Annual Report of the Mysore Archaeological department for the year 1937 Archived 6 నవంబరు 2014 at the Wayback Machine Archaeological Survey of India, Government Of India
- ↑ Annual Report of the Mysore Archaeological department for the year 1937 Archived 6 నవంబరు 2014 at the Wayback Machine Archaeological Survey of India, Government Of India
- ↑ "Rationalisation of Numbering Systems of National Highways" (PDF). New Delhi: Department of Road Transport and Highways. Archived from the original (PDF) on 1 February 2016. Retrieved 3 April 2012.
