చరణ్ సింగ్ మంత్రివర్గం
| చౌదరి చరణ్ సింగ్ మంత్రిత్వ శాఖ భారత గణతంత్ర 10వ మంత్రిత్వ శాఖ | |
|---|---|
 | |
 ప్రధాన మంత్రి చరణ్ సింగ్ | |
| రూపొందిన తేదీ | 1979 జూలై 28 |
| రద్దైన తేదీ | 1980 జనవరి 14 |
| సంబంధిత వ్యక్తులు, సంస్థలు, పార్టీలు | |
| అధిపతి | నీలం సంజీవ రెడ్డి |
| ప్రభుత్వ నాయకుడు | చరణ్ సింగ్ |
| ఉప ప్రభుత్వ నాయకుడు | యశ్వంతరావు చవాన్ |
| పార్టీ | జనతా పార్టీ (సెక్యులర్) జనతా పార్టీ (సెక్యులర్) (జనతా (సెక్యులర్) కూటమి) (ఐఎన్సీ(యూ) 75/543 & (ఐఎన్సీ(ఐ) 79/543 ఎంపీల మద్దతు). |
| సభ స్థితి | సంకీర్ణం 355 / 544 (65%) |
| ప్రతిపక్ష పార్టీ | భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ 1980 |
| ప్రతిపక్ష నేత | యశ్వంతరావు చవాన్ (లోక్సభలో) కమలాపతి త్రిపాఠి (రాజ్యసభలో) |
| చరిత్ర | |
| క్రితం ఎన్నికలు | 1980 |
| శాసనసభ నిడివి(లు) | 5 నెలలు and 17 రోజులు |
| అంతకుముందు నేత | దేశాయ్ మంత్రివర్గం |
| తదుపరి నేత | ఇందిరా గాంధీ నాల్గవ మంత్రివర్గం |
చరణ్ సింగ్ మంత్రిత్వ శాఖ అనేది భారత ప్రధాన మంత్రి చౌదరి చరణ్ సింగ్ నేతృత్వంలోని భారత మంత్రుల యూనియన్ కౌన్సిల్, ఇది చరణ్ సింగ్ 1979 జూలై 28న భారత ప్రధానమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేసిన తర్వాత ఏర్పడింది, దీనికి భారత జాతీయ కాంగ్రెస్, కాంగ్రెస్ (సోషలిస్ట్) యశ్వంతరావు చవాన్ బయటి మద్దతు ఇచ్చారు.[1][2]
చరిత్ర
[మార్చు]జనతా పార్టీలోని అంతర్గత విభేదాల కారణంగా మొరార్జీ దేశాయ్ 1979 జూలై 28న భారత ప్రధానమంత్రి పదవికి రాజీనామా చేశారు. జనతా పార్టీ వివిధ వర్గాల సంకీర్ణ పార్టీగా ఏర్పడింది. ప్రధానంగా ఇందిరా గాంధీని వ్యతిరేకించడానికి ఐక్యంగా ఉండి, 1977లో అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత అనేక సైద్ధాంతిక, వ్యక్తిగత విభేదాలను ఎదుర్కొంది.
ఆ సమయంలో భారత ఉప ప్రధాన మంత్రి, హోం మంత్రిగా ఉన్న చరణ్ సింగ్, దేశాయ్ మధ్య పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తత ఒక ముఖ్యమైన సమస్య. చరణ్ సింగ్, అతని వర్గం ఎక్కువగా రైతులు, గ్రామీణ ప్రయోజనాలకు ప్రాతినిధ్యం వహించారు, దేశాయ్ పారిశ్రామికవేత్తలకు అనుకూలంగా ఉన్నారని, వ్యవసాయ సమస్యలను పరిష్కరించడంలో విఫలమయ్యారని ఆరోపించారు. జనతా పార్టీ విడిపోయినప్పుడు చరణ్ సింగ్ తన లోక్ దళ్ వర్గంతో విడిపోవడంతో ఈ సంక్షోభం తీవ్రమైంది . పార్లమెంటులో మెజారిటీ మద్దతు కోల్పోయిన దేశాయ్ 1979 జూలై 28న రాజీనామా చేయవలసి వచ్చింది.[3][4][5]
మొరార్జీ దేశాయ్ రాజీనామా తర్వాత భారత రాష్ట్రపతి నీలం సంజీవ రెడ్డి చరణ్ సింగ్ను కొత్త ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయమని ఆహ్వానించారు, ఆయన ఇందిరా గాంధీ కాంగ్రెస్ (I) బాహ్య మద్దతుతో దీన్ని చేశారు, చరణ్ సింగ్ మంత్రిత్వ శాఖ 1979 జూలై 28న ఏర్పడింది.[6]
అయితే, చరణ్ సింగ్ పార్లమెంటులో మెజారిటీ నిరూపించుకునే ముందు, అత్యవసర పరిస్థితి (1975-1977) తర్వాత తనపై ఉన్న కేసులను తన ప్రభుత్వం ఉపసంహరించుకోదని సింగ్ చెప్పడంతో ఇందిరా గాంధీ తన మద్దతును ఉపసంహరించుకున్నారు, దీని ఫలితంగా కేవలం 23 రోజుల పదవి తర్వాత ఆయన రాజీనామా చేశారు, పార్లమెంటును ఎదుర్కోని ఏకైక భారత ప్రధానమంత్రి అయ్యారు. సింగ్ 1980 జనవరి 14 వరకు తాత్కాలిక ప్రధానమంత్రిగా కొనసాగారు.[7][8]
మంత్రుల జాబితా
[మార్చు]క్యాబినెట్ మంత్రులు
[మార్చు]| మంత్రిత్వ శాఖలు | మంత్రి | పదవీ బాధ్యతలు నుండి | పదవీ బాధ్యతలు వరకు | పార్టీ | వ్యాఖ్యలు |
|---|---|---|---|---|---|
| ప్రధాన మంత్రి, ఏ మంత్రికి కేటాయించని
అన్ని ఇతర ముఖ్యమైన శాఖలు, విధానపరమైన అంశాలకు కూడా ఇన్చార్జ్ . |
చరణ్ సింగ్ | 28 జూలై 1979 | 14 జనవరి 1980 | జేపీ (ఎస్) | |
| ఉప ప్రధానమంత్రి
హోంమంత్రి |
యశ్వంతరావు చవాన్ | 28 జూలై 1979 | 14 జనవరి 1980 | ఐఎన్సీ (యు) | |
| విదేశాంగ మంత్రి | శ్యామ్ నందన్ ప్రసాద్ మిశ్రా | 28 జూలై 1979 | 14 జనవరి 1980 | జేపీ (ఎస్) | |
| ఆర్థిక మంత్రి | హేమవతి నందన్ బహుగుణ | 28 జూలై 1979 | 19 అక్టోబర్ 1979 | జేపీ (ఎస్) | |
| చరణ్ సింగ్ | 19 అక్టోబర్ 1979 | 14 జనవరి 1980 | జేపీ (ఎస్) | ||
| రక్షణ మంత్రి | చిదంబరం సుబ్రమణ్యం | 30 జూలై 1979 | 14 జనవరి 1980 | ఐఎన్సీ (యు) | |
| వ్యవసాయం, నీటిపారుదల శాఖ మంత్రి | బ్రహ్మ ప్రకాష్ | 30 జూలై 1979 | 14 జనవరి 1980 | ఐఎన్సీ (యు) | |
| సమాచార, ప్రసార శాఖ మంత్రి | పురుషోత్తం కౌశిక్ | 30 జూలై 1979 | 14 జనవరి 1980 | జేపీ (ఎస్) | |
| ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ శాఖ మంత్రి | రబీ రే | 28 జూలై 1979 | 14 జనవరి 1980 | జేపీ (ఎస్) | |
| పనులు, గృహనిర్మాణం, సరఫరా, పునరావాస మంత్రి | రామ్ కింకర్ | 28 జూలై 1979 | 14 జనవరి 1980 | జేపీ (ఎస్) | |
| చట్టం, న్యాయం, కంపెనీ వ్యవహారాల మంత్రి | హెచ్ ఆర్ ఖన్నా | 30 జూలై 1979 | 3 ఆగస్టు 1979 | జేపీ (ఎస్) | |
| శ్యామ్ నాథ్ కాకర్ | 3 ఆగస్టు 1979 | 14 జనవరి 1980 | జేపీ (ఎస్) | ||
| వాణిజ్యం, పౌర సరఫరాల మంత్రి | హితేంద్ర దేశాయ్ | 30 జూలై 1979 | 14 జనవరి 1980 | జేపీ (ఎస్) | |
| ఉక్కు , గనులు, బొగ్గు మంత్రి | బిజు పట్నాయక్ | 30 జూలై 1979 | 14 జనవరి 1980 | జేపీ (ఎస్) | |
| పర్యాటక, పౌర విమానయాన మంత్రి | మొహమ్మద్ షఫీ ఖురేషి | 30 జూలై 1979 | 14 జనవరి 1980 | జేపీ (ఎస్) | |
| కార్మిక మంత్రి | ఫజ్లుర్ రెహమాన్ | 30 జూలై 1979 | 14 జనవరి 1980 | జేపీ (ఎస్) | |
| విద్య, సంస్కృతి మంత్రి | కరణ్ సింగ్ | 30 జూలై 1979 | 14 జనవరి 1980 | ఐఎన్సీ (యు) | |
| విద్య, సాంఘిక సంక్షేమం, సంస్కృతి మంత్రి | కరణ్ సింగ్ | 30 జూలై 1979 | 19 ఆగస్టు 1979 | ఐఎన్సీ (యు) | విద్య, సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖ;
సాంఘిక సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖలుగా విభజించబడింది. |
| విద్య, సంస్కృతి మంత్రి | కరణ్ సింగ్ | 19 ఆగస్టు 1979 | 14 జనవరి 1980 | ఐఎన్సీ (యు) | |
| రైల్వే మంత్రి | టిఎ పై | 30 జూలై 1979 | 14 జనవరి 1980 | ఐఎన్సీ (యు) | |
| విద్యుత్ శాఖ మంత్రి | కె.సి. పంత్ | 30 జూలై 1979 | 14 జనవరి 1980 | ఐఎన్సీ (యు) | |
| పరిశ్రమల మంత్రి | కాసు బ్రహ్మానంద రెడ్డి | 30 జూలై 1979 | 27 నవంబర్ 1979 | ఐఎన్సీ (యు) | |
| టిఏ పాయ్ | 27 నవంబర్ 1979 | 14 జనవరి 1980 | జేపీ (ఎస్) | ||
| సాంఘిక సంక్షేమ మంత్రి | సతియావాణి ముత్తు | 19 ఆగస్టు 1979 | 23 డిసెంబర్ 1979 | అన్నాడీఎంకే | |
| పెట్రోలియం, రసాయనాలు, ఎరువుల మంత్రి | అరవింద బాల పజనోర్ | 19 ఆగస్టు 1979 | 23 డిసెంబర్ 1979 | అన్నాడీఎంకే | |
| కమ్యూనికేషన్ల మంత్రి | జుల్ఫిక్వారుల్లా | 30 జూలై 1979 | 4 డిసెంబర్ 1979 | జేపీ (ఎస్) | రాష్ట్ర మంత్రి బాధ్యత వహించారు. |
| శ్యామ్ నందన్ ప్రసాద్ మిశ్రా | 7 డిసెంబర్ 1979 | 14 జనవరి 1980 | జేపీ (ఎస్) | ||
| ముస్లిం వక్ఫ్ మంత్రి | జుల్ఫిక్వారుల్లా | 30 జూలై 1979 | 4 డిసెంబర్ 1979 | జేపీ (ఎస్) | రాష్ట్ర మంత్రి బాధ్యత వహించారు. |
| ఫజ్లుర్ రెహమాన్ | 7 డిసెంబర్ 1979 | 14 జనవరి 1980 | జేపీ (ఎస్) |
సహాయ మంత్రులు (స్వతంత్ర బాధ్యత కలిగినవారు)
[మార్చు]| మంత్రిత్వ శాఖలు | మంత్రి | పదవీ బాధ్యతలు నుండి | పదవీ బాధ్యతలు వరకు | పార్టీ |
|---|---|---|---|---|
| షిప్పింగ్, రవాణా మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రి | జనేశ్వర్ మిశ్రా | 30 జూలై 1979 | 14 జనవరి 1980 | జేపీ (ఎస్) |
| గ్రామీణ పునర్నిర్మాణ మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రి | భాను ప్రతాప్ సింగ్ | 30 జూలై 1979 | 14 జనవరి 1980 | జేపీ (ఎస్) |
| పార్లమెంటరీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రి | కె. గోపాల్ | 4 ఆగస్టు 1979 | 14 జనవరి 1980 | జేపీ (ఎస్) |
రాష్ట్ర మంత్రులు
[మార్చు]| మంత్రిత్వ శాఖలు | మంత్రి | పదవీ బాధ్యతలు నుండి | పదవీ బాధ్యతలు వరకు | పార్టీ |
|---|---|---|---|---|
| హోం మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రి | ధనిక్ లాల్ మండల్ | 30 జూలై 1979 | 14 జనవరి 1980 | జేపీ (ఎస్) |
| రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రి | జగ్బీర్ సింగ్ | 30 జూలై 1979 | 14 జనవరి 1980 | జేపీ (ఎస్) |
| వాణిజ్యం, పౌర సరఫరాల మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రి | హెన్రీ ఆస్టిన్ | 30 జూలై 1979 | 14 జనవరి 1980 | జేపీ (ఎస్) |
| విద్య, సంస్కృతి, సాంఘిక సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రి | రషీదా హక్ చౌదరి | 30 జూలై 1979 | 24 ఆగస్టు 1979 | ఐఎన్సీ (యు) |
| విద్య, సంస్కృతి మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రి | రషీదా హక్ చౌదరి | 24 ఆగస్టు 1979 | 14 జనవరి 1980 | ఐఎన్సీ (యు) |
| కమ్యూనికేషన్ల మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రి | నర్సింగ్ యాదవ్ | 30 జూలై 1979 | 14 జనవరి 1980 | జేపీ (ఎస్) |
| తుకారాం శృంగారే | 31 జూలై 1979 | 14 జనవరి 1980 | ఐఎన్సీ (యు) | |
| ఉక్కు , గనులు, బొగ్గు మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రి | వి. కిషోర్ చంద్ర దేవ్ | 4 ఆగస్టు 1979 | 14 జనవరి 1980 | ఐఎన్సీ (యు) |
| పిఎం సయీద్ | 4 ఆగస్టు 1979 | 14 జనవరి 1980 | ఐఎన్సీ (యు) | |
| వ్యవసాయం, నీటిపారుదల మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రి | నాథురామ్ మిర్ధా | 4 ఆగస్టు 1979 | 25 అక్టోబర్ 1979 | ఐఎన్సీ (యు) |
| ఎం.వి. కృష్ణప్ప | 25 అక్టోబర్ 1979 | 14 జనవరి 1980 | ఐఎన్సీ (యు) | |
| విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రి | బెడబ్రత బారువా | 4 ఆగస్టు 1979 | 14 జనవరి 1980 | జేపీ (ఎస్) |
| పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రి | బి. రాచయ్య | 4 ఆగస్టు 1979 | 14 జనవరి 1980 | ఐఎన్సీ (యు) |
| పర్యాటక, పౌర విమానయాన మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రి | పి. అంకినీడు ప్రసాద రావు | 4 ఆగస్టు 1979 | 14 జనవరి 1980 | ఐఎన్సీ (యు) |
| పెట్రోలియం, రసాయనాలు, ఎరువుల మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రి | సౌగతా రాయ్ | 4 ఆగస్టు 1979 | 14 జనవరి 1980 | ఐఎన్సీ (యు) |
| ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రి | నాథురామ్ మిర్ధా | 25 అక్టోబర్ 1979 | 14 జనవరి 1980 | ఐఎన్సీ (యు) |
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Forty Years Ago, August 21, 1979: Charan Govt Resigns". 21 August 2019.
- ↑ "Dour farm leader of 76 named as India's fifth PM". The Montreal Gazette. New Delhi. AP. 27 July 1979. p. 8. Retrieved 29 May 2014.
- ↑ "From HT Archives: Morarji Desai stepsdown as PM amid Janata Party crisis". Hindustan Times (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 2023-07-15. Archived from the original on 2025-01-10. Retrieved 2025-02-11.
- ↑ "Forty years ago, July 16, 1979: Desai resigns". The Indian Express (in ఇంగ్లీష్). 2019-07-16. Retrieved 2025-02-11.
- ↑ "From the Archives (July 17, 1969): Morarji Desai resigns". The Hindu (in Indian English). 2019-07-16. ISSN 0971-751X. Retrieved 2025-02-11.
- ↑ Aron, Sunita (2019-07-20). "Charan Singh — the only Indian PM who did not face Parliament even once". ThePrint (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2025-02-11.
- ↑ Times, Michael T. Kaufman; Special to The New York (1979-08-21). "Singh's Resignation After 24 Days Leaves Indian Politics in Turmoil". The New York Times (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). ISSN 0362-4331. Retrieved 2025-02-11.
{{cite news}}: CS1 maint: multiple names: authors list (link) - ↑ "Forty Years Ago, August 21, 1979: Charan Govt Resigns". The Indian Express (in ఇంగ్లీష్). 2019-08-21. Retrieved 2025-02-11.