చాఘై జిల్లా
చాగై జిల్లా
ضلع چاغی چاگۓ دمگ | |
|---|---|
సైందక్ సరస్సు | |
చాగై జిల్లాను చూపిస్తున్న బలూచిస్తాన్ పటం | |
| దేశం | |
| ప్రావిన్స్ | మూస:Country data బలూచిస్తాన్ |
| విభాగం | రఖ్షాన్ |
| స్థాపించబడింది | 1896 |
| ప్రధాన కార్యాలయం | దల్బందిన్ |
| ప్రభుత్వం | |
| • రకం | జిల్లా పరిపాలన |
| • డిప్యూటీ కమిషనర్ | అతీక్ షాహ్వాని |
| • జిల్లా పోలీసు అధికారి | అబ్దుల్ అజీజ్ జఖ్రాని (PSP) |
| • జిల్లా ఆరోగ్య అధికారి | N/A |
| విస్తీర్ణం | |
| 44,748 కి.మీ2 (17,277 చ. మై) | |
| జనాభా (2023) | |
| 2,69,192 | |
| • జనసాంద్రత | 6.0/కి.మీ2 (16/చ. మై.) |
| • Urban | 20,054 |
| • Rural | 2,49,138 |
| అక్షరాస్యత | |
| • అక్షరాస్యత రేటు |
|
| టైమ్ జోన్ | UTC+5 (PST) |
చాగై జిల్లా (Balochi: چاگۓ دمگ; Urdu: ضلع چاغی), చాగీ జిల్లా అని కూడా పిలవబడుతుంది. ఇది పాకిస్తాన్ లో విస్తీర్ణ పరంగా అతిపెద్ద జిల్లా. ఇది పాకిస్తాన్ లోని బలూచిస్తాన్ ప్రావిన్స్ వాయవ్య మూలలో ఉంది.[2] ఈ జిల్లా రెండు దేశాలతో సరిహద్దును పంచుకుంటుంది: ఆఫ్ఘానిస్తాన్, ఇరాన్.
జనాభా గణాంకాలు
[మార్చు]| చారిత్రికంగా జనాభా | ||
|---|---|---|
| సంవత్సరం | జనాభా | ±% p.a. |
| 1951 | 32,807 | — |
| 1961 | 21,414 | −4.18% |
| 1972 | 34,034 | +4.30% |
| 1981 | 63,713 | +7.22% |
| 1998 | 1,04,534 | +2.96% |
| 2017 | 2,26,517 | +4.15% |
| 2023 | 2,69,192 | +2.92% |
| Sources:[3] | ||
జనాభా
[మార్చు]2023 పాకిస్తాన్ జనగణన ప్రకారం, చాగై జిల్లాలో 38,213 గృహాలు, మొత్తం 269,192 జనాభా ఉంది. ఈ జిల్లాలో ప్రతి 100 మంది మహిళలకు 108.24 మంది పురుషుల లింగ నిష్పత్తి ఉంది. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 33.15% కాగా, పురుషులలో 41.90%, మహిళలలో 23.57% గా నమోదైంది.[4][5] సర్వే చేయబడిన జనాభాలో 101,423 మంది (37.76%) 10 సంవత్సరాల లోపు వయస్సు గలవారు.[6] 20,054 మంది (7.45%) పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు.[4]
మతం
[మార్చు]2023లో ఇస్లాం అత్యధికంగా అనుసరించబడిన మతంగా ఉంది; మొత్తం జనాభాలో 99.3% మంది దీనిని అనుసరిస్తున్నారు. క్రైస్తవులు, హిందువులు అతిపెద్ద అల్పసంఖ్యాక వర్గాలు కాగా, వారి జనాభా దాదాపు సమానంగా ఉంది.[7]
| మత సమూహం |
1901[8] | 1911[9] | 1921[10] | 1931[11] | 1941[12] | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Pop. | % | Pop. | % | Pop. | % | Pop. | % | Pop. | % | |||||
| ఇస్లాం |
15,358 | 97.89% | 15,916 | 97.38% | 19,094 | 89.46% | 22,769 | 93.99% | 27,864 | 95.26% | ||||
| హిందూమతం |
329 | 2.1% | 385 | 2.36% | 1,931 | 9.05% | 1,313 | 5.42% | 1,204 | 4.12% | ||||
| సిక్కు మతం |
1 | 0.01% | 34 | 0.21% | 265 | 1.24% | 117 | 0.48% | 181 | 0.62% | ||||
| క్రైస్తవ మతం |
1 | 0.01% | 9 | 0.06% | 45 | 0.21% | 25 | 0.1% | 1 | 0% | ||||
| జైనమతం |
0 | 0% | 0 | 0% | 8 | 0.04% | 0 | 0% | 0 | 0% | ||||
| జరోస్త్రియనిజం |
0 | 0% | 0 | 0% | 0 | 0% | 0 | 0% | 0 | 0% | ||||
| యూద మతం |
0 | 0% | 0 | 0% | 0 | 0% | 0 | 0% | 0 | 0% | ||||
| బౌద్ధమతం |
N/a | N/a | 0 | 0% | 0 | 0% | 0 | 0% | 0 | 0% | ||||
| గిరిజన మతాలు | N/a | N/a | N/a | N/a | N/a | N/a | 0 | 0% | 0 | 0% | ||||
| ఇతరులు | 0 | 0% | 0 | 0% | 0 | 0% | 0 | 0% | 0 | 0% | ||||
| మొత్తం జనాభా | 15,689 | 100% | 16,344 | 100% | 21,343 | 100% | 24,224 | 100% | 29,250 | 100% | ||||
| గమనిక: బ్రిటిష్ బలూచిస్తాన్ కాలం నాటి జిల్లా సరిహద్దులు ప్రస్తుత సరిహద్దులతో పూర్తిగా సరిపోలవు. స్వాతంత్ర్యం అనంతరం జనాభా పెరుగుదలను దృష్టిలో ఉంచుకొని జిల్లాల పునర్విభజన జరగడంతో కొత్త జిల్లాలు ఏర్పడ్డాయి. | ||||||||||||||
భాష
[మార్చు]2023 జనగణన సమయానికి, జిల్లా జనాభాలో 73.77% మంది బలోచీ, 16.79% మంది బ్రాహుయి, 8.93% మంది పష్తో భాషలను తమ మొదటి భాషగా మాట్లాడుతున్నారు.[13]
పరిపాలన
[మార్చు]చాఘై జిల్లా పరిపాలనా పరంగా క్రింది తహసీలులు, యూనియన్ కౌన్సిల్లుగా విభజించబడింది:[2]
| తహసీల్ | విస్తీర్ణం
(చ.కి.మీ.)[14] |
జనాభా
(2023) |
సాంద్రత
(వ్యక్తులు/చ.కి.మీ.) (2023) |
అక్షరాస్యత రేటు
(2023)[15] |
యూనియన్ కౌన్సిల్లు |
|---|---|---|---|---|---|
| దల్బందిన్ తహసీల్ | 7,791 | 122,918 | 15.78 | 39.10% | |
| నోక్ కుండి తహసీల్ | 16,092 | 30,625 | 1.90 | 48.57% | |
| తఫ్తాన్ తహసీల్ | 9,318 | 19,259 | 2.07 | 19.70% | |
| చాఘై తహసీల్ | 3,975 | 73,482 | 18.49 | 23.77% | |
| అమూరి తహసీల్ | ... | ... | ... | ... | |
| చిల్గాజీ తహసీల్ | ... | ... | ... | ... | |
| యాక్ మచ్ | 7,572 | 22,908 | 3.03 | 24.36% |
విద్య
[మార్చు]అలిఫ్ ఐలాన్ విడుదల చేసిన పాకిస్తాన్ జిల్లా విద్యా ర్యాంకింగ్స్ నివేదిక ప్రకారం, చాఘై జిల్లా జాతీయ స్థాయిలో 91వ స్థానంలో నిలిచింది. దీని విద్యా స్కోరు 52.06. అభ్యాస (లెర్నింగ్) స్కోరు 55.58 కాగా, లింగ సమానత్వ స్కోరు 60.11గా ఉంది.
సిద్ధత (రెడీనెస్) పరంగా కూడా ఈ జిల్లా జాతీయ స్థాయిలో 91వ స్థానంలో ఉంది. రెడీనెస్ స్కోరు 55.58, లింగ సమానత్వ స్కోరు 60.11. చాఘై జిల్లా పాఠశాల మౌలిక వసతుల ర్యాంకు జాతీయ స్థాయిలో 114వది. ముఖ్యంగా విద్యుత్ సదుపాయాల లోపం తీవ్రంగా ఉంది; దీనికి సంబంధించిన స్కోరు 4.55 మాత్రమే. భవనాల పరిస్థితి స్కోరు 12.27గా నమోదైంది.
బాలికల పాఠశాలల కొరత ఈ ప్రాంతంలోని ప్రధాన సమస్యగా పేర్కొనబడింది.[16]
ప్రముఖ వ్యక్తులు
[మార్చు]- సాదిక్ సంజ్రానీ, పాకిస్తాన్ మాజీ పాకిస్తాన్ సెనేట్ ఛైర్మన్
- మీర్ అమానుల్లా నోతేజై, మాజీ బలూచిస్తాన్ ప్రావిన్షియల్ అసెంబ్లీ సభ్యుడు
- మీర్ ముహమ్మద్ ఆరిఫ్ మహమ్మద్ హస్సానీ, బలూచిస్తాన్ మాజీ కమ్యూనికేషన్స్, వర్క్స్ ప్రావిన్షియల్ మంత్రి
- సర్దార్ మహమ్మద్ ఉమర్ గోర్గైజ్, సెనేటర్, మాజీ పాకిస్తాన్ జాతీయ అసెంబ్లీ సభ్యుడు
- సర్దార్ ఫతేహ్ మహమ్మద్ హస్సానీ, పాకిస్తాన్ సెనేట్ సభ్యుడు
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Literacy rate, enrolments, and out-of-school population by sex and rural/urban, CENSUS-2023, BALOCHISTAN" (PDF).
- 1 2 Tehsils & Unions in the District of Chaghi Tehsils & Unions in the District of Chaghi - Government of Pakistan
- ↑ "Population by administrative units 1951-1998" (PDF). Pakistan Bureau of Statistics.
- 1 2 "7th Population and Housing Census - Detailed Results: Table 1" (PDF). Pakistan Bureau of Statistics.
- ↑ "7th Population and Housing Census - Detailed Results: Table 12" (PDF). Pakistan Bureau of Statistics.
- ↑ "7th Population and Housing Census: Population by Mother Tongue, Sex and Rural/Urban" (PDF). Pakistan Bureau of Statistics.
- ↑ "7th Population and Housing Census - Detailed Results: Table 9" (PDF). Pakistan Bureau of Statistics.
- ↑ "Census of India 1901. Vol. 5A, Baluchistan. Pt. 2, Imperial tables". 1901. p. 5. JSTOR saoa.crl.25352844. Retrieved 8 September 2024.
- ↑ "Census of India 1911. Vol. 4, Baluchistan : pt. 1, Report; pt. 2, Tables". 1911. p. 11. JSTOR saoa.crl.25393764. Retrieved 8 September 2024.
- ↑ "Census of India 1921. Vol. 4, Baluchistan : part I, Report; part II, Tables". 1921. p. 165. JSTOR saoa.crl.25394124. Retrieved 8 September 2024.
- ↑ "Census of India 1931. Vol. 4, Baluchistan. Pts. 1 & 2, Report [and] Imperial and provincial tables". 1931. p. 390. JSTOR saoa.crl.25797115. Retrieved 8 September 2024.
- ↑ "Census of India, 1941. Vol. 14, Baluchistan". 1941. p. 17. JSTOR saoa.crl.28215993. Retrieved 8 September 2024.
- ↑ "Population by Mother Tongue, Sex and Rural/Urban, Census-2023" (PDF). పాకిస్తాన్ గణాంకాల బ్యూరో.
- ↑ "TABLE 1 : AREA, POPULATION BY SEX, SEX RATIO, POPULATION DENSITY, URBAN POPULATION, HOUSEHOLD SIZE AND ANNUAL GROWTH RATE, CENSUS-2023, BALOCHISTAN" (PDF).
- ↑ "LITERACY RATE, ENROLMENT AND OUT OF SCHOOL POPULATION BY SEX AND RURAL/URBAN, CENSUS-2023, BALOCHISTAN" (PDF).
- ↑ "Taleem Do! App – Elections 2018 | #TaleemDo". elections.alifailaan.pk. Archived from the original on 3 August 2018. Retrieved 12 January 2022.
గ్రంథ సూచిక
[మార్చు]- 1998 District census report of Chagai. Census publication. Vol. 38. Islamabad: Population Census Organization, Statistics Division, Government of Pakistan. 1999.
బాహ్య లింకులు
[మార్చు]- Chagai District Development Profile 2011 Archived 2017-06-23 at the Wayback Machine
- Chagai District at www.balochistan.gov.pk
- District Chagai - Balochistan Police Archived 2018-04-26 at the Wayback Machine