చార్లెస్ ఎడ్వర్డ్ గుయిలౌమ్
చార్ల్స్-ఎడ్వార్డ్ గియోమ్ | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
1920లో గియోమ్ | |||||||||||||
| అంతర్జాతీయ తూనికలు, కొలతల బ్యూరో డైరెక్టర్ | |||||||||||||
| In office 1915–1936 | |||||||||||||
| అంతకు ముందు వారు | జస్టిన్-మిరాండే రెనే బెనోయిట్ | ||||||||||||
| తరువాత వారు | ఆల్బర్ట్ పెరార్ | ||||||||||||
| వ్యక్తిగత వివరాలు | |||||||||||||
| జననం | 1861 ఫిబ్రవరి 15 [1] ఫ్లూరియర్, న్యూషాటెల్ కాంటన్, స్విట్జర్లాండ్ | ||||||||||||
| మరణం | 1938 జూన్ 13 (వయసు: 77)[2][3] సెవ్ర్, పారిస్, ఫ్రాన్స్ | ||||||||||||
| |||||||||||||
చార్ల్స్-ఎడ్వార్డ్ గియోమ్ ; 15 ఫిబ్రవరి 1861 – 13 జూన్ 1938)[1] స్విస్కు చెందిన భౌతిక శాస్త్రవేత్త. నికెల్ ఉక్కు మిశ్రమంలలోని అసాధారణ లక్షణాలను కనుగొని, భౌతిక శాస్త్రంలోని ఖచ్చితమైన కొలతలకు చేసిన సేవలకు గాను ఆయనకు 1920లో భౌతిక శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి లభించింది.[1] 1919లో ఆయన లండన్ లోని ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫిజిక్స్లో ఐదవ గుత్రీ ఉపన్యాసం ఇచ్చారు. ఆ ఉపన్యాసానికి “ది అనామలీ ఆఫ్ ది నికెల్-స్టీల్స్” అనే శీర్షిక ఉంది.[4]
వ్యక్తిగత జీవితం
[మార్చు]చార్ల్స్ - ఎడ్వార్డ్ గియోమ్ 1861 ఫిబ్రవరి 15న ఫ్లూరియర్, స్విట్జర్లాండ్ లో జన్మించాడు.[1] ఆయన ప్రాథమిక విద్యను న్యూషాటెల్ లో అభ్యసించి, 1883లో ETH జ్యూరిక్ లో భౌతిక శాస్త్రంలో డాక్టరేట్ పట్టా పొందాడు.[1][5] గియోమ్ 1888లో A. M. టాఫ్లీబ్ను వివాహం చేసుకున్నాడు. వీరికి ముగ్గురు పిల్లలు ఉన్నారు.[1] ఆయన 1938 జూన్ 13న సెవ్ర్లో 77 ఏళ్ల వయసులో మరణించాడు. ఆయన క్రైస్తవ మతస్థుడు.[6]
శాస్త్రీయ జీవితం
[మార్చు]గియోమ్ అంతర్జాతీయ తూనికలు, కొలతల బ్యూరోకు అధిపతిగా పనిచేశాడు.[7][8] ఆయన క్రిస్టియన్ బిర్కెలాండ్ తో కలిసి కూడా పనిచేశాడు. ఈ సమయంలో పారిస్ పరిశీలనా కేంద్రంలోని మ్యూదోన్ విభాగంలో సేవలందించాడు. అక్కడ ఆయన ఉష్ణ నియంత్రిత కొలతలపై అనేక ప్రయోగాలు నిర్వహించాడు.
నికెల్ – ఉక్కు మిశ్రమం
[మార్చు]
గియోమ్ నికెల్–ఉక్కు మిశ్రమాల ఆవిష్కరణకు ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఆయన వాటికి ఇన్వార్,[9] ఎలిన్వార్, ప్లాటినైట్ (ఎరుపు ప్లాటినమ్ అని కూడా పిలుస్తారు) అనే పేర్లు పెట్టాడు. ఉష్ణోగ్రత మార్పుల వల్ల పరిమాణంలో దాదాపు మార్పు రాని లక్షణం ఇన్వార్లో ఉండటంతో, ఖచ్చితమైన కొలతలు అవసరమయ్యే పరికరాల తయారీలో ఇది ఉపయోగకరంగా మారింది.
ఎలిన్వార్లో స్థితిస్థాపకత గుణకంకు సంబంధించిన ఉష్ణ గుణకం దాదాపు శూన్యంగా ఉంటుంది. అందువల్ల ఉష్ణోగ్రత మార్పుల ప్రభావం లేకుండా పనిచేయాల్సిన స్ప్రింగులు కలిగిన పరికరాల తయారీలో, ఉదాహరణకు సముద్ర క్రోనోమీటర్ లో, దీనిని ఉపయోగించారు. ఎలిన్వార్ అయస్కాంత గుణం లేనిది కూడా కావడంతో, అయస్కాంత నిరోధక గడియారంలలో ఇది మరింత ప్రయోజనకరంగా మారింది.
అంతరిక్ష వికిరణం
[మార్చు]గియోమ్ 1896లో ప్రచురించిన "La Température de L'Espace" (“అంతరిక్ష ఉష్ణోగ్రత”) అనే వ్యాసంలో “నక్షత్రాల వికిరణం” గురించి తొలిసారిగా అంచనా వేశాడు.[10] ఈ ప్రచురణ ద్వారా ఆయన ప్లాస్మా విశ్వశాస్త్రంలో ముందడుగు వేసిన శాస్త్రవేత్తగా గుర్తింపు పొందాడు. ఈ భావన తరువాత కాస్మిక్ మైక్రోవేవ్ నేపథ్య వికిరణంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.[11] అంతరిక్ష ఉష్ణోగ్రతను 5–6 కెల్విన్లుగా అంచనా వేసిన తొలి వ్యక్తులలో ఆయన ఒకరు.[11]

గడియార శాస్త్రం
[మార్చు]స్విస్ గడియార తయారీదారుడు కుమారుడిగా జన్మించిన గియోమ్కు సముద్ర క్రోనోమీటర్లపై ఆసక్తి ఏర్పడింది. ఆయన ఇన్వార్ మిశ్రమంలో స్వల్ప మార్పులు చేసి, ఉష్ణ విస్తరణకు ప్రతికూల ద్విగుణక గుణకం కలిగిన ప్రత్యేక మిశ్రమాన్ని అభివృద్ధి చేశాడు. దీని ఉద్దేశ్యం బ్యాలెన్స్ వీల్లో కనిపించే “మధ్య-ఉష్ణోగ్రత” లోపాన్ని తొలగించడం.[7] గడియార శాస్త్రంలో ఉపయోగించే ఒక ప్రత్యేక బ్యాలెన్స్ వీల్ రకాన్ని ఆయన గౌరవార్థం “గియోమ్ బ్యాలెన్స్” అని పిలుస్తారు.[12][13]
ప్రచురణలు
[మార్చు]- 1886: Études thermométriques (ఉష్ణమాపన అధ్యయనాలు)
- 1889: Traité de thermométrie de Precision (ఖచ్చిత ఉష్ణమాపన గ్రంథం) – ఇంటర్నెట్ ఆర్కైవ్ ద్వారా
- 1894: Unités et Étalons (ఒకకాలు, ప్రమాణాలు)
- 1896: Les rayons X et la Photographie a traves les corps opaques (ఎక్స్-కిరణాలు, అపారదర్శక పదార్థాల గుండా చిత్రీకరణ) – ఇంటర్నెట్ ఆర్కైవ్ ద్వారా
- 1896: "La Température de L'Espace" [అంతరిక్ష ఉష్ణోగ్రత]. La Nature. 24 (2): 210–211, 234.
- 1898: Recherches sur le nickel et ses alliages (నికెల్, దాని మిశ్రమాలపై పరిశోధనలు)
- 1899: La vie de la matière (పదార్థ జీవితం)
- 1902: La Convention du Mètre et le Bureau international des Poids et Mesures (మీటర్ ఒప్పందం, అంతర్జాతీయ తూకాలు-కొలతల బ్యూరో)
- 1904: Les applications des aciers au nickel (నికెల్–ఉక్కు వినియోగాలు) – ఇంటర్నెట్ ఆర్కైవ్ ద్వారా
- 1907: Des états de la matière (పదార్థ స్థితులు)
- 1909: Initiation à la Mécanique (యాంత్రిక శాస్త్రానికి పరిచయం) HathiTrust రికార్డు
- 1913: [1907] Les récents progrès du système métrique (మెట్రిక్ వ్యవస్థలో ఇటీవలి పురోగతి)
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 "The Nobel Prize in Physics 1920". NobelPrize.org (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 2024-12-10. Retrieved 2019-02-27.
- ↑ Dictionnaire Historique Suisse
- ↑ Acte de décès n°107 dans les registres d'état-civil de la commune de Sèvres, Document 1E_NUM_SEV_D1938, vue n°33 sur 71 (from French Wiki)
- ↑ Charles Edouard Guillaume (1919). "The Anomaly of the Nickel-Steels". Proceedings of the Physical Society of London. 32 (1): 374–404. Bibcode:1919PPSL...32..374E. doi:10.1088/1478-7814/32/1/337. ISSN 1478-7814.
- ↑ "Guillaume, Ch.-Ed. (Charles-Edouard), 1861–". history.aip.org. Archived from the original on 2018-07-18. Retrieved 2019-02-27.
- ↑ Sherby, Louise S.; Odelberg, Wilhelm (2001). The Who's Who of Nobel Prize Winners, 1901–2000. Greenwood Publishing Group. p. 205. ISBN 1573564141.
- ↑ 7.0 7.1 Gould, p.201.
- ↑ "Charles-Edouard Guillaume - Fondation de la Haute Horlogerie". www.hautehorlogerie.org. Retrieved 2019-02-27.
- ↑ "Red Platinum". Sunday Mail. 30 June 1929.
- ↑ Pioneers in the development of the plasma cosmology.
- ↑ 11.0 11.1 Guillaume, C.-É., 1896, La Nature 24, series 2, p. 234, cited in "History of the 2.7 K Temperature Prior to Penzias and Wilson".
- ↑ "Phillips: CH080217, Patek Philippe". Phillips (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2019-02-27.
- ↑ Bond, Alexander Russell (1921). Scientific American Monthly.
మూలాలు
[మార్చు]- నోబెల్ ఉపన్యాసాలు, భౌతిక శాస్త్రం 1901–1921, "Charles-Edouard Guillaume – జీవిత చరిత్ర". ఎల్సేవియర్ ప్రచురణ సంస్థ, ఆమ్స్టర్డామ్.
- Rupert Thomas Gould (1960) The Marine Chronometer: its history and development.
- C. E. Guillaume in Nature, 1934
మరింత పఠనం
[మార్చు]- Robert W. Cahn (2005) "An Unusual Nobel Prize", Notes and Records 59(2).
బాహ్య లింకులు
[మార్చు]
Media related to చార్లెస్ ఎడ్వర్డ్ గుయిలౌమ్ at Wikimedia Commons- Works by or about చార్లెస్ ఎడ్వర్డ్ గుయిలౌమ్ at Internet Archive
- చార్లెస్ ఎడ్వర్డ్ గుయిలౌమ్ on Nobelprize.org – 1920 డిసెంబర్ 11న ఇచ్చిన నోబెల్ ఉపన్యాసం Invar and Elinvar సహా
- Articles with Internet Archive links
- Nobelprize template using Wikidata property P8024
- People from Val-de-Travers
- Swiss Calvinist and Reformed Christians
- 19th-century Swiss physicists
- 20th-century Swiss physicists
- Wikipedia articles with VIAF identifiers
- Wikipedia articles with LCCN identifiers
- Wikipedia articles with ISNI identifiers
- Wikipedia articles with GND identifiers
- Wikipedia articles with BNF identifiers
- Wikipedia articles with faulty authority control identifiers (Léonore)
- Wikipedia articles with faulty authority control identifiers (SBN)
- Wikipedia articles with SNAC-ID identifiers
- Experimental physicists
- ETH Zurich alumni
- Nobel laureates in Physics
- Swiss Nobel laureates
- 1861 జననాలు
- 1938 మరణాలు
- స్విస్ భౌతిక శాస్త్రవేత్తలు
- ప్రయోగాత్మక భౌతిక శాస్త్రవేత్తలు
- భౌతిక శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు
- స్విస్ నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు
- ETH జ్యూరిఖ్ పూర్వ విద్యార్థులు