చెక్ భాష
| చెక్ | |
|---|---|
| čeština, český jazyk | |
| స్థానిక భాష | చెక్ రిపబ్లిక్ |
| స్వజాతీయత | చెక్లు |
| స్పీకర్లు | ఎల్1 : 9.8 మిలియన్లు (2021) (2021)[1] ఎల్2 : 2.7 మిలియన్లు (2012)[2] మొత్తం: 12 మిలియన్లు (2012–2021) |
ఇండో-యూరోపియన్
| |
| ప్రాంతీయ రూపాలు |
|
| |
| అధికారిక హోదా | |
అధికార భాష |
|
గుర్తింపు పొందిన అల్పసంఖ్యాకుల భాష | |
| నియంత్రణ | చెక్ భాషా సంస్థ (చెక్ రిపబ్లిక్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ కు చెందినది) |
| భాషా సంకేతాలు | |
| ISO 639-1 | cs |
| ISO 639-2 | cze (B) ces (T) |
| ISO 639-3 | ces |
| Glottolog | czec1258 |
| Linguasphere | 53-AAA-da < 53-AAA-b...-d |
| IETF | cs[6] |
| |
చెక్ (//tʃɛk//CHEK endonym:19) (/boʊˈhiːmiən, bə-/ boh-HEE-mee-amn, bనిటన్:/ːbə-ːn/) చెక్-స్లోవాక్ సమూహానికి చెందిన పశ్చిమ స్లావిక్ భాష, దీనిని లాటిన్ లిపి వ్రాస్తారు.[7]రెండవ భాష మాట్లాడేవారితో సహా 12 మిలియన్లకు పైగా ప్రజలు మాట్లాడే ఈ భాష, చెక్ రిపబ్లిక్ అధికారిక భాషగా పనిచేస్తుంది.[8] చెక్ స్లోవాక్తో దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉంది, అధిక పరస్పర అవగాహన, అలాగే పోలిష్ తో తక్కువ స్థాయిలో ఉంటుంది.[9] చెక్ అనేది పదనిర్మాణ శాస్త్రం గొప్ప వ్యవస్థ, సాపేక్షంగా అనువైన పద క్రమం కలిగిన ఒక మిశ్రమ భాష. దీని పదజాలం లాటిన్, జర్మన్ భాషలచే విస్తృతంగా ప్రభావితమైంది.
చెక్-స్లోవాక్ సమూహం అధిక మధ్యయుగ కాలంలో పశ్చిమ స్లావిక్లో అభివృద్ధి చెందింది, చెక్-స్లోవక్ మాండలికంలో చెక్, స్లోవాక్ యొక్క ప్రామాణీకరణ ఆధునిక కాలం ప్రారంభంలో ఉద్భవించింది. 18వ శతాబ్దం చివరి నుండి 19వ శతాబ్దం మధ్యకాలం వరకు, ఆధునిక లిఖిత ప్రమాణం చెక్ నేషనల్ రివైవల్ సందర్భంలో క్రోడీకరించబడింది. కామన్ చెక్ అని పిలువబడే అత్యంత విస్తృతంగా మాట్లాడే ప్రామాణికం కాని రకం, ప్రేగ్ స్థానిక భాష ఆధారపడి ఉంటుంది, కానీ ఇప్పుడు బోహేమియాలో చాలా వరకు ఒక మధ్యభాషగా మాట్లాడతారు. మొరావియా, చెక్ సిలేషియాలో మాట్లాడే మొరావియన్ మాండలికాలు బోహేమియా మాండలికాల కంటే చాలా వైవిధ్యంగా ఉన్నాయి.[10]
చెక్ భాషలో మధ్యస్థ పరిమాణంలో ధ్వనుల జాబితా ఉంది, ఇందులో పది ఏకధ్వనులు , మూడు ద్విధ్వనులు, 25 హల్లులు ("కఠిన", "తటస్థ" & "మృదువైన" వర్గాలుగా విభజించబడ్డాయి) ఉన్నాయి. పదాలలో సంక్లిష్టమైన హల్లుల సమూహాలు ఉండవచ్చు లేదా అచ్చులు పూర్తిగా లేకపోవచ్చు. చెక్ భాషలో ఒక ఉన్నత దంతమూలీయ కంపనం ఉంది, ఇది ř అనే అక్షరం ద్వారా సూచించబడుతుంది, కేవలం కొన్ని ఇతర భాషలలో మాత్రమే ఒక ధ్వనిగా కనిపిస్తుంది
వర్గీకరణ
[మార్చు]
చెక్ ఇండో-యూరోపియన్ భాషా కుటుంబంలోని స్లావిక్ శాఖ యొక్క పశ్చిమ స్లావిక్ ఉప-శాఖకు చెందినది . ఈ శాఖలో పోలిష్ , కాషుబియన్, ఎగువ, దిగువ సోర్బియన్, స్లోవాక్ ఉన్నాయి . స్లోవాక్ అనేది చెక్కు అత్యంత దగ్గరి సంబంధం ఉన్న భాష, దాని తర్వాత పోలిష్, సిలేసియన్ ఉన్నాయి .[11]
పశ్చిమ స్లావిక్ భాషలు మధ్య ఐరోపాలో మాట్లాడతారు. చెక్ భాష ఇతర పశ్చిమ స్లావిక్ భాషల నుండి "కఠినమైన" & "మృదువైన" హల్లుల మధ్య మరింత పరిమితం చేయబడిన వ్యత్యాసం ద్వారా వేరు చేయబడింది (క్రింద ఫోనాలజీ చూడండి).[12]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ మూస:E28
- ↑ మూస:E28
- 1 2 3 4 5 "Full list". Council of Europe.
- ↑ Ministry of Interior of Poland: Act of 6 January 2005 on national and ethnic minorities and on the regional languages
- ↑ "Ukrainian Parliament removes Russian from list of languages requiring special protection in Ukraine". Ukrainska Pravda. 2025-12-03. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2025-12-03.
- ↑ IANA language subtag registry, retrieved 15 October 2018
- ↑ "Czech language". Encyclopædia Britannica. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 6 January 2015.
- ↑ మూస:E28
- ↑ Swan, Oscar E. (2002). A grammar of contemporary Polish (in ఇంగ్లీష్). Bloomington, Ind.: Slavica. p. 5. ISBN 0893572969. OCLC 50064627.
- ↑ Rejzek, Jiří (2021). Zrození češtiny (in చెక్). Prague: Univerzita Karlova, Filozofická fakulta. pp. 102, 130. ISBN 978-80-7422-799-8.
- ↑ Sussex & Cubberley 2011
- ↑ Sussex & Cubberley 2011