Jump to content

చెన్నకేశవ ఆలయం, అరలగుప్పె

వికీపీడియా నుండి
Chennakeshava Temple
Hindu temple
Chennakeshava temple (1250 A.D.) at Aralaguppe
Chennakeshava temple (1250 A.D.) at Aralaguppe
పటం
CountryIndia
StateKarnataka
DistrictTumkur District
Languages
 • OfficialKannada
కాల మండలంUTC+5:30 (IST)

చెన్నకేశవ ఆలయం హిందూ దేవుడైన విష్ణువుకు అంకితం చేయబడిన ఆయలం. ఇది భారతదేశంలోని కర్ణాటక రాష్ట్రంలో ఉన్న అరలగుప్పే అనే చిన్న పట్టణంలో ఉంది.[1] అరలగుప్పే హసన్ నగరం నుండి 60 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఈ ఆలయం హోయసల సామ్రాజ్య పాలకుడైన వీర సోమేశ్వర పాలనలో, సుమారు 1250వ సంవత్సరంలో నిర్మించబడింది.[2] ఈ ఆలయం భారత పురావస్తు సర్వే సంస్థ యొక్క కర్ణాటక రాష్ట్ర విభాగం కింద రక్షిత స్మారక చిహ్నంగా ఉంది.[3]

ఆలయ ప్రణాళిక

[మార్చు]
అరలగుప్పెలోని చెన్నకేశవ ఆలయం, మండపం యొక్క బయటి గోడ అచ్చుపని ఫ్రీజ్, ఈవ్స్ మధ్య దిగువన ఉన్న ప్యానెల్ శిల్పాలు.

ఈ ఆలయం సాదాసీదాగా, అందంగా కనిపించినప్పటికీ, ఇది హోయసళ శైలిలో నిర్మించిన అద్భుతమైన ఉదాహరణ. ఈ ఆలయం 16 మూలలతో ఉన్న నక్షత్రాకార రూపకల్పనలో నిర్మించబడింది. ప్రధాన గర్భగృహం (విమానము) మీద శిఖరం అనే గోపురం ఉంది. సాధారణంగా శిఖరంపై ఉండే అలంకార కలశం ఇక్కడ లేదు.[4]

శిఖరం ఒక నక్షత్రాకార పైకప్పుతో ప్రారంభమై, దాని మీద నాలుగు చదరపు స్థాయిలు ఉంటాయి. వాటిలో కొన్ని ఇంకా అలంకార కలశాలతో ఉన్నాయి. ఈ ఆలయంలో ఒకే ఒక్క గర్భగృహం ఉండటంతో దీనిని ఏకకూట ఆలయం అంటారు. ఆలయం జగతి అనే ఎత్తైన వేదికపై నిర్మించబడింది.[5][6]


గర్భగృహం, మండపం గోడలు ప్రత్యేకమైన “కొత్త శైలి”లో రూపొందించబడ్డాయి. వీటికి రెండు పైకప్పు అంచులు (ఈవ్స్) ఉంటాయి. పై అంచు శిఖరం కింద చుట్టూ ఉంటుంది. రెండవ అంచు దాని కంటే సుమారు ఒక మీటరు దిగువన ఉంటుంది. ఈ రెండు అంచుల మధ్య చిన్న చిన్న అలంకార గోపురాల చెక్కుచిత్రాలు ఉన్నాయి.[7][8]

రెండవ అంచు కింద హిందూ దేవతలు, వారి సేవకుల చెక్కిన చిత్రాలు ఉన్నాయి. వాటి కింద ఆరు అలంకార పట్టీలు ఉంటాయి. పై నుంచి కిందకు వరుసగా ఇవి – పక్షులు, జలజంతువులు, రామాయణం, కృష్ణ కథలు, ఆకుల నమూనాలు, గుర్రాలు, ఏనుగులు.

గర్భగృహంలో పెద్ద పీఠంపై నిలిపిన కేశవుడు (కృష్ణుని ఒక రూపం) విగ్రహం ఉంది.[9][10]

చిత్రమాలిక

[మార్చు]

గమనికలు

[మార్చు]
  1. "General Information-Tumkur District Tourist Places". Deputy Commissioners Office. National Informatics Center. Retrieved 7 July 2012.
  2. Foekema (1996), p 39
  3. "Protected Monuments in Karnataka". Archaeological Survey of India, Government of India. Indira Gandhi National Center for the Arts. Retrieved 10 August 2012.
  4. Foekema (1996), p 27
  5. Foekema (1996), p 40
  6. Kamath (2001), p 134
  7. Foekema (1996), p 21, p 25
  8. Kamath (2001), p 135
  9. Foekema (1996), p 29, p 40
  10. Foekema (1996), p 40

మూలాలు

[మార్చు]
  • గెరార్డ్ ఫోకేమా, హొయసల దేవాలయాలకు పూర్తి మార్గదర్శి, అభినవ్, 1996 ISBN ISBN 81-7017-345-0
  • Kamath, Suryanath U. (2001) [1980]. A concise history of Karnataka: from pre-historic times to the present. Bangalore: Jupiter books. LCCN 80905179. OCLC 7796041.