Jump to content

చైనా విప్లవం

వికీపీడియా నుండి
సవ్యదిశలో:
  • షాంఘైలో కమ్యూనిస్టుల ఊచకోత
  • లాంగ్ మార్చ్
  • భూ సంస్కరణల ఉద్యమం సమయంలో భూస్వామిపై రైతుల తిరుగుబాటు
  • పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా స్థాపన ప్రకటన
  • హువాయ్‌హై పోరాటం
  • చైనా కమ్యూనిజం యానాన్ శకంలో CCP నాయకులు

చైనా కమ్యూనిస్ట్ విప్లవం అనేది 1927లో ప్రారంభమై, 1949లో పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా (PRC) ప్రకటనతో ముగిసిన ప్రధాన భూభాగం చైనాలోని సామాజిక, రాజకీయ విప్లవం. ఈ విప్లవానికి చైనా కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ (CCP) నాయకత్వం వహించింది, ఇది తరువాత చైనా అధికార పార్టీగా మారింది. ఈ రాజకీయ విప్లవం చైనాలో పెద్ద సామాజిక మార్పులకు దారితీసింది, ఇతర దేశాలలోని విప్లవాత్మక కమ్యూనిస్ట్ ఉద్యమాలకు ఒక నమూనాగా నిలిచింది.

మునుపటి శతాబ్దంలో, అవమానకర శతాబ్దంగా పిలువబడే కాలంలో, క్వింగ్ రాజవంశం పతనం, విదేశీ సామ్రాజ్యవాద పెరుగుదల చైనాలో సామాజిక, ఆర్థిక, రాజకీయ సమస్యలను పెంచాయి. 1912లో క్వింగ్ పతనమైంది, దాని స్థానంలో రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా ఏర్పడింది, ఇది 1917 నాటికి యుద్ధ వర్గాలుగా విడిపోయింది. అక్టోబర్ విప్లవం, యూరోపియన్ సోషలిస్ట్ ఆలోచనలతో ప్రేరణ పొందిన కొద్దిమంది పట్టణ మేధావులు 1921లో CCP ని స్థాపించారు. వారు చైనాను పాలిస్తున్న యుద్ధ ప్రభువులను పడగొట్టే ఉమ్మడి లక్ష్యంతో చాలా పెద్దదైన కుయోమింటాంగ్ (KMT) తో మొదటి యునైటెడ్ ఫ్రంట్ అని పిలువబడే పొత్తును కుదుర్చుకున్నారు. ఈ కాలంలో CCP తన సభ్యత్వాన్ని వేగంగా విస్తరించింది, చైనాలోని అనేక ప్రధాన నగరాల్లో తీవ్రవాద కార్మిక ఉద్యమాన్ని నిర్వహించింది, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ప్రాథమిక రైతు సంఘాలను స్థాపించింది. అయినప్పటికీ, మొదటి యునైటెడ్ ఫ్రంట్ సైనిక విజయాలు సాధించినప్పటికీ, KMT నాయకుడు చియాంగ్ కై-షెక్ 1927లో షాంఘై ఊచకోతను ప్రారంభించడం ద్వారా ఈ కూటమిని ముగించాడు.

CCP, చియాంగ్ కై-షెక్ జాతీయవాదుల మధ్య జరిగిన చైనా అంతర్యుద్ధం చైనా కమ్యూనిస్ట్ విప్లవ గమనాన్ని ప్రాథమికంగా మార్చేసింది. సుదూర గ్రామీణ ప్రాంతాలకు పారిపోవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడటంతో, సగం ఒంటరిగా ఉన్న CCP కార్యకర్తలు భూ సంస్కరణలు, రైతులను ఆకర్షించే ఇతర మార్గాలతో ప్రయోగాలు చేయడం ప్రారంభించారు. అత్యంత విజయవంతమైన స్థానిక నాయకులలో మావో జెడాంగ్ ఒకరు, ఇతను జియాంగ్సీ సోవియట్‌ను "రాష్ట్రం లోపల రాష్ట్రం" గా మార్చాడు.[1] 1935లో, కమ్యూనిస్టులు పెద్ద సైనిక పరాజయాన్ని చవిచూశారు, ప్రాణాలతో బయటపడిన వారు వాయవ్య చైనాలోని కొత్త స్థావరానికి లాంగ్ మార్చ్ చేశారు. లాంగ్ మార్చ్ సమయంలో, మావో ప్రాంతీయ నాయకుడి నుండి మొత్తం CCP కి తిరుగులేని నాయకుడిగా ఎదిగాడు. వారి కొత్త స్థావరంలో స్థిరపడిన తరువాత, కమ్యూనిస్టులు మావో పట్ల తమ విధేయతను, వారి కొత్త రైతాంగ ఆధారిత వ్యూహాన్ని సుస్థిరం చేసుకోవడానికి సైద్ధాంతిక స్వీయ-శుద్ధి ప్రచారాన్ని చేపట్టారు.[2]

ఈలోగా, జపాన్ చైనా అనైక్యతను ఆసరాగా చేసుకుని మంచూరియా, ఇతర చైనా భూభాగాలను ఆక్రమించింది. "ముందు అంతర్గత శాంతి, తరువాత బాహ్య ప్రతిఘటన" కు ప్రాధాన్యతనిస్తూ చియాంగ్ కై-షెక్ జపాన్‌ను ఎదుర్కోవడాన్ని నివారించాడు. జపనీయులతో పోరాడటానికి CCP, KMT సహకరించుకోవాలని కమ్యూనిస్టులు వాదించారు, ఈ దేశభక్తి విజ్ఞప్తి వారికి విస్తృత సానుభూతిని తెచ్చిపెట్టింది. 1936లో, కమ్యూనిస్టుల పట్ల సానుభూతి పెంచుకున్న జాతీయవాద దళాలు చియాంగ్ కై-షెక్‌ను కిడ్నాప్ చేసి, కాల్పుల విరమణ చర్చలు ప్రారంభించేలా బలవంతం చేశాయి. మరుసటి సంవత్సరం జపనీయులు చైనాపై పూర్తి స్థాయి దాడిని ప్రారంభించినప్పుడు రెండవ యునైటెడ్ ఫ్రంట్ ఖరారైంది. ఈ పునరుద్ధరించబడిన కూటమి జపనీస్ శ్రేణుల వెనుక గెరిల్లా యుద్ధం చేయడం ద్వారా CCP తన ప్రభావ ప్రాంతాలను మరోసారి విస్తరించుకోవడానికి అనుమతించింది.

1945లో జపాన్ లొంగిపోయిన తరువాత, చైనా ప్రచ్ఛన్న యుద్ధంలో యుద్ధభూమిగా మారింది. జాతీయవాదులకు అమెరికా, CCP కి సోవియట్ యూనియన్ సైనిక మద్దతు ఇచ్చాయి. జాతీయవాదులు మొదట దేశంలోని ఎక్కువ భాగాన్ని తమ ఆధీనంలో ఉంచుకున్నప్పటికీ, అధిక నిరుద్యోగం, విపరీతమైన ద్రవ్యోల్బణం, ప్రబలమైన ప్రభుత్వ అవినీతితో బాధపడుతున్న పట్టణ ప్రాంతాల్లో కమ్యూనిస్టుల పట్ల సానుభూతి పెరిగింది. చైనా నగరాల్లో అమెరికా మెరైన్ల ఉనికి సామ్రాజ్యవాద వ్యతిరేక భావాలను, ముఖ్యంగా విద్యార్థులలో, మరింత రగిల్చింది. రెండు చైనా పక్షాల మధ్య శాంతి చర్చలు విఫలమైనప్పుడు, అంతర్యుద్ధం తిరిగి ప్రారంభమైంది. కమ్యూనిస్టులు కొత్తగా ఏర్పాటు చేసిన పీపుల్స్ లిబరేషన్ ఆర్మీ విజయవంతమైన దాడుల పరంపరను ప్రారంభించి జాతీయవాదులను ఓడించింది, 1949లో వారిని తైవాన్‌కు పారిపోయేలా చేసింది.

కమ్యూనిస్టుల విజయం ప్రపంచ అధికార సమతుల్యతపై పెద్ద ప్రభావాన్ని చూపింది: జనాభా పరంగా చైనా అతిపెద్ద సోషలిస్ట్ దేశంగా అవతరించింది, 1956 చైనా-సోవియట్ చీలిక తరువాత ప్రచ్ఛన్న యుద్ధంలో మూడవ శక్తిగా అవతరించింది. పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా కమ్యూనిస్ట్ ఉద్యమాలకు ప్రత్యక్ష, పరోక్ష మద్దతును అందించింది, అనేక దేశాలలో మావోయిస్ట్ పార్టీల వృద్ధికి ప్రేరణ ఇచ్చింది. CCP విజయం చూసి దిగ్భ్రాంతి చెందడం, తూర్పు ఆసియా అంతటా కమ్యూనిజం వ్యాపిస్తుందని ప్రతిపాదించే అభివృద్ధి చెందుతున్న భౌగోళిక రాజకీయ డొమినో సిద్ధాంతం, కొరియా, ఆగ్నేయాసియాలో చైనా మద్దతు ఉన్న దళాలపై అమెరికా వరుస సైనిక జోక్యాలకు దారితీశాయి. CCP ప్రధాన చైనాలో ప్రభుత్వంలో కొనసాగుతోంది, ప్రపంచంలో రెండవ అతిపెద్ద రాజకీయ పార్టీగా ఉంది.[3]

ప్రారంభ, ముగింపు తేదీలు

[మార్చు]

చైనా కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ అధికారిక చరిత్ర ప్రకారం చైనా కమ్యూనిస్ట్ విప్లవం 1921లో పార్టీ స్థాపనతో ప్రారంభమైందని చాలామంది చరిత్రకారులు అంగీకరిస్తున్నారు. రెండవ చైనా-జపాన్ యుద్ధం తరువాత మాత్రమే పరిస్థితులు నిర్ణయాత్మకంగా CCP కి అనుకూలంగా మారినందున, ఇది చైనా అంతర్యుద్ధం రెండవ భాగం అని కొందరు భావిస్తారు. అయినప్పటికీ, అంతర్యుద్ధం రెండవ భాగం ఎప్పుడు ప్రారంభమైందో పూర్తిగా స్పష్టంగా లేదు. అత్యంత తొలి తేదీ జనవరి 1941లో రెండవ యునైటెడ్ ఫ్రంట్ ముగింపు కావచ్చు, అప్పుడు జాతీయవాద దళాలు న్యూ ఫోర్త్ ఆర్మీపై ఆకస్మిక దాడి చేసి నాశనం చేశాయి. మరో సాధ్యమయ్యే తేదీ ఆగస్టు 10, 1945న జపాన్ లొంగిపోవడం, అప్పుడు జపనీయులు వదిలిపెట్టిన పరికరాలు, భూభాగాన్ని స్వాధీనం చేసుకోవడానికి CCP, జాతీయవాద దళాల మధ్య పోటీ ప్రారంభమైంది.[4][5] అయినప్పటికీ, జూన్ 26, 1946న చియాంగ్ కై-షెక్ మంచూరియాలోని CCP స్థావరాలపై పెద్ద దాడిని ప్రారంభించే వరకు రెండు పక్షాల మధ్య పూర్తి స్థాయి యుద్ధం నిజంగా తిరిగి ప్రారంభం కాలేదు.[6] ఈ వ్యాసం అంతర్యుద్ధం సైనిక సంఘటనల కంటే విప్లవానికి దోహదపడిన రాజకీయ, సామాజిక పరిణామాలపై దృష్టి పెడుతుంది, కాబట్టి ఇది CCP స్థాపనతో ప్రారంభమవుతుంది.

విప్లవం ముగింపుకు అత్యంత సాధారణంగా ఉపయోగించే తేదీ అక్టోబర్ 1, 1949న పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా ప్రకటన.[7][8][9][10] అయినప్పటికీ, జాతీయవాద ప్రభుత్వం డిసెంబర్ వరకు తైవాన్‌కు తరలిపోలేదు, గణనీయమైన పోరాటం 1950 వరకు, 1951లో టిబెట్ స్వాధీనం వరకు కొనసాగింది.[11][12] పీపుల్స్ రిపబ్లిక్‌కు ఎప్పుడూ తీవ్రమైన ముప్పు కలిగించనప్పటికీ, కుయోమింటాంగ్ ఇస్లామిక్ తిరుగుబాటు గన్సు, కింగ్‌హై, నింగ్జియా, జిన్‌జియాంగ్, యున్నాన్ ప్రావిన్సులలో 1958 వరకు కొనసాగింది.[13][14][15] బర్మ, థాయ్‌లాండ్ పర్వతాలలోకి పారిపోయిన ROC సైనికులు CIA, KMT తో కలిసి 1980ల వరకు మాదకద్రవ్యాల అక్రమ రవాణాతో కమ్యూనిస్ట్ వ్యతిరేక కార్యకలాపాలకు నిధులు సమకూర్చారు.[16] ROC, PRC ల మధ్య ఎటువంటి అధికారిక శాంతి ఒప్పందం కుదరలేదు.[17]

మూలాలు

[మార్చు]

క్వియాన్‌లాంగ్ చక్రవర్తి పాలన చివరి సంవత్సరాల్లో, చైనా "అవమానకర శతాబ్దం" గా ప్రసిద్ధి చెందిన సుదీర్ఘ క్షీణతను ప్రారంభించింది. క్వింగ్ రాజవంశం సామ్రాజ్య పరిపాలనలోని వరుస ప్రభుత్వాలు ఆర్థిక స్తబ్దత, అధికారిక అవినీతి, సైనిక బలహీనత వంటి పెరుగుతున్న సమస్యలను పరిష్కరించడంలో విఫలమయ్యాయి.[18][19] భారీ రైతాంగ తిరుగుబాట్లు, ముఖ్యంగా తైపింగ్ తిరుగుబాటు, మిలియన్ల కొద్దీ ప్రాణాలను బలిగొన్నాయి, గ్రామీణ ప్రాంతాలను నాశనం చేశాయి.[20] జపాన్, పాశ్చాత్య శక్తులు చైనా తమ ప్రాదేశిక రాయితీలను ఇచ్చే, చైనా ఆర్థిక వ్యవస్థను దోపిడీ చేయడానికి అనుమతించే అసమాన ఒప్పందాలను అంగీకరించేలా బలవంతం చేశాయి. బాక్సర్ తిరుగుబాటు నాటికి చైనా "అర్ధ-వలస" దేశంగా మారిపోయింది.[21]

భూస్వామ్య వ్యవస్థ

[మార్చు]

విప్లవానికి ముందు, గ్రామీణ చైనాలోని మెజారిటీ వ్యవసాయ భూమి భూస్వాములు, సంపన్న రైతుల తరగతి సొంతం. 50 నుండి 65 శాతం మంది రైతులకు భూమి లేదు లేదా చాలా తక్కువ ఉంది, తద్వారా వారు భూస్వాముల నుండి అదనపు భూమిని అద్దెకు తీసుకోవలసి వచ్చేది.[22][23][a] భూ యాజమాన్యంలోని ఈ అసమానత ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతూ ఉంటుంది, వ్యవసాయం వాణిజ్యీకరణ ఎక్కువగా అభివృద్ధి చెందిన దక్షిణ చైనాలో ఇది మరింత తీవ్రంగా ఉండేది. ఉదాహరణకు, గ్వాంగ్‌డాంగ్‌లో సగానికి పైగా గ్రామీణ జనాభాకు ఎలాంటి భూమి లేదు. పేద రైతులు సగటున 0.87 ము (సుమారు 0.14 ఎకరాలు) మాత్రమే కలిగి ఉండేవారు, కాబట్టి అద్దె భూమిలో పనిచేస్తూ ఎక్కువ సమయం గడిపేవారు.[25] చాలా మంది రైతులు కనీసం కొంత భూమిని కలిగి ఉన్న ఉత్తర చైనాలో కూడా, వారి స్థలాలు చాలా చిన్నవి, సారవంతం కానివి కావడం వల్ల వారు ఆకలి అంచునే ఉండేవారు.[26][27] క్వింగ్ రాజవంశం, తరువాతి రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా రెండింటి కాలంలో కాలానుగుణ కరువులు సర్వసాధారణం. 1900, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ముగింపు మధ్య, చైనాలో కనీసం ఆరు పెద్ద కరువులు వచ్చాయి, కోట్లాది మంది ప్రాణాలను బలిగొన్నాయి.[28][29][30][31]

కౌలు విధానాన్ని బట్టి, భూమిని అద్దెకు తీసుకునే రైతులు వస్తురూపంలో లేదా నగదు రూపంలో, స్థిరమైన మొత్తంగా లేదా పంటలో కొంత భాగంగా చెల్లించాల్సి వచ్చేది.[32] పంటలో వాటా చెల్లించే చోట, ఉత్తర చైనాలోని చాలా ప్రాంతాల్లో మాదిరిగా, 40%, 50%, 60% రేట్లు సాధారణం. షాంగ్సీలోని చాలా ప్రాంతాల్లో వాటా పంట విధానం ప్రబలంగా ఉంది, ఇక్కడ భూస్వాములు మొత్తం వ్యవసాయ మూలధనాన్ని కలిగి ఉండేవారు, అద్దెగా 80% పంటను ఆశించేవారు.[33] స్థిరమైన అద్దెల మొత్తం మారుతూ ఉంటుంది, కానీ చాలా ప్రాంతాల్లో సగటున ఒక ము కు సంవత్సరానికి $4 ఉండేది.[34] చైనా కమ్యూనిస్ట్ విప్లవానికి రైతుల దోపిడీ ఒక కారణమని వాదించేవారు ఈ అద్దెలు తరచుగా విపరీతంగా ఉండేవని, రైతుల తీవ్ర పేదరికానికి కారణమయ్యాయని వాదిస్తారు.[35][36] వ్యవసాయ ఆర్థికవేత్త జాన్ లాసింగ్ బక్ విభేదించాడు, ఆ సమయంలో చైనాలోని ప్రామాణిక వడ్డీ రేట్లతో పోలిస్తే భూస్వాముల పెట్టుబడిపై రాబడి అంత ఎక్కువగా లేదని వాదించాడు.[37]

గ్రామీణ దోపిడీకి సంబంధించిన ఇతర రూపాలు

[మార్చు]

ఉత్తర చైనాలోని ఒక గ్రామంపై విప్లవం ఎలా ప్రభావం చూపిందనే దానిపై ఒక కేస్ స్టడీ రచయిత విలియం హెచ్. హింటన్ ప్రకారం:[38]

భూస్వాములు, సంపన్న రైతులు కలిగి ఉన్న భూమి విశాలమైనప్పటికీ, గ్రామంలో వారిని ఆధిపత్య సమూహంగా మార్చడానికి అది మాత్రమే సరిపోదు. ఇది ప్రాథమికంగా ఇతర బహిరంగ, దాచిన దోపిడీ రూపాలకు పటిష్టమైన పునాదిగా పనిచేసింది, ఇది కొంతమంది కుటుంబాలను మిగిలిన నివాసుల కంటే ఆర్థికంగా, తద్వారా రాజకీయంగా, సామాజికంగా చాలా ఉన్నత స్థాయికి చేర్చింది.

భూస్వాములు వడ్డీ వ్యాపారం, అవినీతి, ప్రజా నిధుల దొంగతనం వంటి దోపిడీ రూపాలను ఉపయోగించి తమను, తమ కుటుంబాలను సంపన్నం చేసుకున్నారు.[39][40] వ్యవసాయం ద్వారా వచ్చే లాభాలతో వారు ఉప వ్యాపారాలను నడిపి తమ ఆర్థిక పరిస్థితిని మెరుగుపరచుకున్నారు, చెడ్డ పంటల ప్రభావాల నుండి తమను తాము కాపాడుకున్నారు.[41] సెలవులు, అంత్యక్రియలు, ఇతర ముఖ్యమైన సంఘటనల సమయంలో, భూస్వాములకు తమ కౌలుదారులను సేవకులుగా వ్యవహరించమని డిమాండ్ చేసే హక్కు ఉండేది, ఇది సామాజిక విభజనను బలోపేతం చేసింది, రైతుల నుండి ఆగ్రహాన్ని రేకెత్తించింది.[42] షాంఘైకి కొద్ది దూరంలో కూడా గ్రామీణ భూస్వాములు ప్రైవేట్ సైన్యాలకు చెల్లించడం, స్థానిక రాజకీయాలపై ఆధిపత్యం చెలాయించడం, అనేకమంది ఉంపుడుగత్తెలను ఉంచుకోవడం ద్వారా వాస్తవంగా భూస్వామ్య ప్రభువులుగా ఎలా వ్యవహరించారో ఆగ్నెస్ స్మెడ్లీ గమనించారు.[36]

పట్టణ మేధావుల తీవ్రవాదం

[మార్చు]
1910లు, 20ల నాటి నూతన సాంస్కృతిక ఉద్యమ సమయంలో విస్తృత చైనా ప్రేక్షకులకు మార్క్సిస్ట్ ఆలోచనలను ప్రచారం చేయడంలో చెన్ డ్యూక్సియు పత్రిక న్యూ యూత్ ప్రధాన పాత్ర పోషించింది.

ఇరవయ్యవ శతాబ్దపు మొదటి దశాబ్దంలో, మా జున్వు, లియాంగ్ కిచావో, జావో బిజెన్ వంటి యువ చైనా మేధావులు సోషలిస్ట్, మార్క్సిస్ట్ ఆలోచనలను చైనీస్ భాషలోకి అనువదించిన, సంగ్రహించిన మొదటివారు.[43][44][45] అయినప్పటికీ, ఇది చాలా చిన్న స్థాయిలో జరిగింది, తక్షణ ప్రభావాలు చూపలేదు. 1911 విప్లవం తరువాత ఇది మారుతుంది, ఇది సైనిక, ప్రజా తిరుగుబాట్లు క్వింగ్ రాజవంశాన్ని పడగొట్టాయి.[46][47] సామాజిక పరిస్థితులను మెరుగుపరచడంలో లేదా దేశాన్ని ఆధునీకరించడంలో కొత్త రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా వైఫల్యం పండితులు సోషలిజం వంటి పాశ్చాత్య ఆలోచనలపై ఎక్కువ ఆసక్తిని కనబరిచేలా చేసింది.[48][49][50] నూతన సాంస్కృతిక ఉద్యమం షాంఘై వంటి నగరాల్లో బలంగా ఉంది, ఇక్కడ చెన్ డ్యూక్సియు 1915లో వామపక్ష భావాలున్న న్యూ యూత్ పత్రికను ప్రచురించడం ప్రారంభించాడు.[51][better source needed] న్యూ యూత్ ఈ కాలంలో మేధావులలో అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన, విస్తృతంగా పంపిణీ చేయబడిన పత్రికగా మారింది.[52]

మే ఫోర్త్ ఉద్యమం నూతన సాంస్కృతిక ఉద్యమాన్ని తీవ్రతరం చేసింది. మొదటిసారిగా, సాధారణ పట్టణ జనాభా రాజకీయ ప్రదర్శనలలో పాలుపంచుకున్నారు, అనేకమంది భవిష్యత్ కమ్యూనిస్ట్ నాయకులు మార్క్సిజంలోకి మారారు.

మే 1919లో, చైనాకు తిరిగి ఇవ్వడానికి బదులుగా జర్మన్ ఆక్రమిత షాన్‌డాంగ్ ప్రావిన్స్‌ను జపాన్‌కు ఇవ్వాలని వెర్సైల్లెస్ శాంతి సదస్సు నిర్ణయించిందనే వార్త చైనాకు చేరుకుంది.[53][54] చైనా ప్రజలు దీనిని పాశ్చాత్య మిత్రదేశాల ద్రోహంగా మాత్రమే కాకుండా, సామ్రాజ్యవాదానికి వ్యతిరేకంగా దేశాన్ని సరిగ్గా రక్షించడంలో చైనా రిపబ్లికన్ ప్రభుత్వం వైఫల్యంగా కూడా చూశారు.[55] మే ఫోర్త్ ఉద్యమంగా పిలువబడే ఈ ఘటనలో, చైనా అంతటా ప్రధాన నగరాల్లో పెద్ద ఎత్తున నిరసనలు వెల్లువెత్తాయి. విద్యార్థుల నేతృత్వంలో జరిగినప్పటికీ, సంప్రదాయ మేధో, సాంస్కృతిక ప్రముఖుల వెలుపల ఉన్నవారి మొదటి సామూహిక భాగస్వామ్యాన్ని చేర్చినందున ఈ నిరసనలు ముఖ్యమైనవి.[56][57] మే ఫోర్త్ ఉద్యమం "సామ్రాజ్యవాదం, భూస్వామ్యానికి వ్యతిరేకంగా చైనా బూర్జువా-ప్రజాస్వామ్య విప్లవంలో ఒక కొత్త దశను గుర్తించింది... కార్మికవర్గం, విద్యార్థి సమూహాలు, కొత్త జాతీయ బూర్జువా వర్గాలతో కూడిన శక్తివంతమైన శిబిరం బూర్జువా-ప్రజాస్వామ్య విప్లవంలో కనిపించింది" అని మావో జెడాంగ్ తరువాత పేర్కొన్నాడు.[58] చైనా కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ నాయకులతో సహా రాబోయే ఐదు దశాబ్దాల కాలంలో అనేకమంది రాజకీయ, సామాజిక నాయకులు ఈ సమయంలోనే ఉద్భవించారు.[59]

రష్యాలోని అక్టోబర్ విప్లవం మే ఫోర్త్ ఉద్యమ నిర్వాహకులలో చాలామంది ప్రశంసలను ఆకర్షించింది.[60][61] ఆ సమయంలో చైనాలో మార్క్సిస్ట్ సిద్ధాంతానికి గురికావడం చాలా పరిమితంగా ఉన్నప్పటికీ, చైనా తీవ్రవాదులు విప్లవాత్మక ఉద్యమాన్ని నిర్వహించడం గురించిన లెనిన్ ఆలోచనలను తమ స్వంత సందర్భానికి సులభంగా అన్వయించవచ్చని కనుగొన్నారు.[62] అంతేకాకుండా, సోవియట్ యూనియన్ (1922లో స్థాపించబడిన తర్వాత) అర్ధ-వలస దేశంలో ఆధునీకరణ, విప్లవాత్మక సామాజిక మార్పుకు సంబంధించిన ఒక ప్రత్యేకమైన, ఆకర్షణీయమైన నమూనాను అందించింది.[63] ప్రారంభ చైనా కమ్యూనిస్టులు "మార్క్సిస్టులు కావడానికి ముందే బోల్షెవిక్‌లుగా ఉన్నారు" అని చరిత్రకారుడు టోనీ సైచ్ రాశాడు.[62] బోల్షెవిక్‌లపై ఆసక్తి మార్క్సిజంపై ఆసక్తికి దారితీసింది. లీ దజావో నాయకత్వంలో పీకింగ్ విశ్వవిద్యాలయంలో జరిగిన ఒక అధ్యయనంతో సహా, మార్క్స్ ఆలోచనలను చర్చించడానికి విద్యార్థులు అధ్యయన సమూహాలను ఏర్పాటు చేశారు.[64] అతని అధ్యయన బృందంలో విశ్వవిద్యాలయంలో డీన్‌గా పనిచేస్తున్న చెన్ డ్యూక్సియు ఉన్నారు.[65] ఈ సమయంలో కమ్యూనిస్ట్ ఉద్యమం పట్ల ఆసక్తి పెంచుకున్న ఇతర భవిష్యత్ పార్టీ నాయకులలో మావో జెడాంగ్, చౌ ఎన్‌లాయ్ ఉన్నారు.[66] న్యూ యూత్ సంపాదకుడిగా, చెన్ తన పత్రికను మార్క్సిస్ట్ కథనాల పరంపరను ప్రచురించడానికి ఉపయోగించాడు, 1919లో ఒక సంచిక మొత్తాన్ని ఈ విషయానికే కేటాయించాడు.[67][68] 1920 నాటికి, లీ, చెన్‌లు పూర్తిగా మార్క్సిజంలోకి మారారు, బీజింగ్‌లో లీ పీకింగ్ సోషలిస్ట్ యూత్ కార్ప్స్‌ను స్థాపించారు.[69] చెన్ తిరిగి షాంఘైకి వెళ్లి, అక్కడ కూడా ఒక చిన్న కమ్యూనిస్ట్ సమూహాన్ని స్థాపించాడు.[70]

జాతీయవాదులతో సహకారం

[మార్చు]

చైనా కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ స్థాపన

[మార్చు]
జూలై 1921లో షాంఘై మాజీ ఫ్రెంచ్ రాయితీ ప్రాంతమైన జింటియాండిలో చైనా కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ 1వ జాతీయ కాంగ్రెస్ జరిగిన ప్రదేశం.

1920 నాటికి, "సంస్కరణల వాహనాలుగా అధ్యయన సమూహాల అనుకూలతపై సందేహం విస్తృతంగా మారింది."[71] బదులుగా, చాలా మంది చైనా మార్క్సిస్టులు లెనినిస్ట్ నమూనాను అనుసరించాలని నిర్ణయించుకున్నారు, దీనిని వారు వృత్తిపరమైన విప్లవకారుల ప్రధాన సమూహం చుట్టూ ఒక అగ్రగామి పార్టీని నిర్వహించడం అని అర్థం చేసుకున్నారు.[72][73] CCP 1వ జాతీయ కాంగ్రెస్‌లో 23 జూలై 1921న షాంఘైలో చైనా కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ స్థాపించబడింది.[74][75] పన్నెండు మంది ప్రతినిధులు కమ్యూనిస్ట్ ఇంటర్నేషనల్ (కొమింటెర్న్) తో అనుబంధం కలిగి ఉండాలని తీర్మానించారు, అయితే CCP దాని రెండవ కాంగ్రెస్‌లో మాత్రమే అధికారికంగా సభ్యురాలవుతుంది.[75] మొదటి జనరల్ సెక్రటరీగా చెన్ గైర్హాజరులో ఎన్నికయ్యాడు.[70][75] చైనా కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ దాని మొదటి కొన్ని సంవత్సరాలలో నెమ్మదిగా పెరిగింది.[76] పార్టీకి 1921 ప్రారంభంలో 50 మంది సభ్యులు, 1922లో 200 మంది, 1925లో 2,428 మంది సభ్యులు ఉన్నారు.[77][78][79] దీనికి విరుద్ధంగా, కుయోమింటాంగ్‌లో 1923 నాటికే 50,000 మంది సభ్యులు ఉన్నారు.[80] CCP లో చైనాలోని పెద్ద నగరాల్లో నివసిస్తున్న విద్యార్థులు, పట్టణ మేధావులు ఆధిపత్యం వహించారు, ఇక్కడ మార్క్సిస్ట్ ఆలోచనల పరిచయం బలంగా ఉంది: మొదటి నాలుగు పార్టీ కాంగ్రెస్‌లలో మూడు షాంఘైలో, మరొకటి గ్వాంగ్‌జౌలో జరిగాయి. దీనికి ఒక మినహాయింపు పెంగ్ పై, రైతాంగంతో తీవ్రంగా నిమగ్నమైన మొదటి CCP నాయకుడిగా మారాడు. గ్రామీణ గ్వాంగ్‌డాంగ్‌లోని హైఫెంగ్ కౌంటీలో, అతను తక్కువ అద్దెల కోసం ప్రచారం చేసిన, భూస్వాముల వ్యతిరేక బహిష్కరణలకు నాయకత్వం వహించిన, సంక్షేమ కార్యక్రమాలను నిర్వహించిన ఒక శక్తివంతమైన రైతు సంఘాన్ని నిర్వహించాడు.[81] 1923 నాటికి, ఇది దాదాపు 100,000 సభ్యత్వాన్ని, అనగా మొత్తం కౌంటీ జనాభాలో నాలుగింట ఒక వంతును కలిగి ఉన్నట్లు ప్రకటించుకుంది.[82][83] ఆ సంవత్సరం తరువాత, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పనిచేయడానికి యువ ఆదర్శవాదులకు శిక్షణ ఇవ్వడానికి ఉమ్మడి "రైతు ఉద్యమ శిక్షణా సంస్థ" ను స్థాపించడానికి పెంగ్ KMT తో కలిసి పనిచేశాడు, ఇది క్రమంగా రైతులు, వారి సమస్యల పట్ల రెండు పార్టీల అవగాహన, నిశ్చితార్థాన్ని పెంచింది.[84]

మొదటి యునైటెడ్ ఫ్రంట్

[మార్చు]

షాంఘైలో CCP అభివృద్ధి చెందుతున్న సమయంలోనే, గ్వాంగ్‌జౌలో అనుభవజ్ఞుడైన విప్లవకారుడు సన్ యట్-సేన్ చైనా నేషనలిస్ట్ పార్టీ లేదా కుయోమింటాంగ్ (KMT) ను నిర్మిస్తున్నాడు. కమ్యూనిస్ట్ కానప్పటికీ, సన్ రష్యన్ విప్లవం విజయాన్ని మెచ్చుకున్నాడు, సోవియట్ యూనియన్ నుండి సహాయం కోరాడు.[85] జనవరి 1923లో జారీ చేయబడిన సన్-జోఫ్ మానిఫెస్టో KMT, సోవియట్ యూనియన్ మధ్య సహకారాన్ని లాంఛనప్రాయం చేసింది.[86] CCP మూడవ పార్టీ కాంగ్రెస్ ఆ సంవత్సరం చివరలో గ్వాంగ్‌జౌలో జరిగింది, CCP ని రద్దు చేసి వ్యక్తులుగా KMT లో చేరాలని కొమింటెర్న్ ఆదేశించింది.[72] విప్లవం "ద్వి-దశల సిద్ధాంతం" దృష్ట్యా ఇది సమర్థించబడింది, ఇది చైనా వంటి "భూస్వామ్య" సమాజాలు విజయవంతమైన సోషలిస్ట్ విప్లవాన్ని అనుభవించడానికి ముందు పెట్టుబడిదారీ అభివృద్ధి కాలాన్ని అనుభవించాల్సిన అవసరం ఉందని ప్రతిపాదించింది. సభ్యులను KMT లో చేరడానికి అనుమతించడానికి CCP అంగీకరించినప్పటికీ, అది రద్దు కాలేదు. వ్లాదిమిర్ లెనిన్‌ను ప్రశంసించడం ద్వారా, తన జీవనాధార సూత్రాన్ని "ఒక రకమైన కమ్యూనిజం" అని పిలవడం ద్వారా సన్ ఈ నిర్ణయాన్ని ప్రోత్సహించాడు.[87] ఇదే మొదటి యునైటెడ్ ఫ్రంట్‌కు ఆధారం, ఇది వాస్తవానికి CCP ని పెద్దదైన KMT కి వామపక్షంగా మార్చింది.[88] 1924లో జరిగిన తన మొదటి జాతీయ కాంగ్రెస్‌లో KMT ఈ యునైటెడ్ ఫ్రంట్‌ను ఆమోదించింది. గ్వాంగ్‌డాంగ్ వెలుపల దాని ప్రణాళికాబద్ధమైన విస్తరణ కోసం KMT కి అవసరమైన మద్దతును సోవియట్‌లు పంపడం ప్రారంభించారు. సోవియట్ నిధులతో వాంపోవా మిలిటరీ అకాడమీ నిర్మాణాన్ని పర్యవేక్షించడానికి మిలిటరీ సలహాదారులు మిఖాయిల్ బోరోడిన్, వాసిలీ బ్లూచెర్ మే నెలలో వచ్చారు. అంతకు ముందు సంవత్సరం సోవియట్ యూనియన్‌లో మూడు నెలలు గడిపిన చియాంగ్ కై-షెక్ కొత్త నేషనల్ రివల్యూషనరీ ఆర్మీ (NRA) కమాండెంట్‌గా నియమితుడయ్యాడు.[89]

30 మే 1925న, చైనా విద్యార్థులు షాంఘై ఇంటర్నేషనల్ సెటిల్‌మెంట్‌లో సమావేశమయ్యారు, చైనాలో విదేశీ జోక్యాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ మే ముప్పై ఉద్యమాన్ని నిర్వహించారు.[90] ప్రత్యేకించి, KMT మద్దతుతో, వారు విదేశీ వస్తువుల బహిష్కరణకు, బ్రిటిష్, అమెరికన్ల పాలనలో ఉన్న సెటిల్‌మెంట్ ముగింపుకు పిలుపునిచ్చారు. షాంఘై మునిసిపల్ పోలీస్ దళం ప్రదర్శనకారుల గుంపుపై కాల్పులు జరిపింది. ఈ సంఘటన చైనా అంతటా ఆగ్రహాన్ని రేకెత్తించింది, ఇది జూన్ 18న ప్రారంభమైన కాంటన్-హాంకాంగ్ సమ్మెలో పరాకాష్టకు చేరుకుంది, ఇది CCP కి సారవంతమైన నియామక వేదికగా నిరూపించబడింది.[91] సభ్యత్వం 20,000 కు పైగా పెరిగింది, ఇది సంవత్సరం ప్రారంభంలో ఉన్నదానికంటే దాదాపు పది రెట్లు ఎక్కువ.[92][93][94] వామపక్ష వర్గం పెరుగుతున్న శక్తి గురించిన ఆందోళనలు, విదేశీ వాణిజ్యంపై ఎక్కువగా ఆధారపడిన నిధులను సేకరించే గ్వాంగ్‌జౌ ప్రభుత్వ సామర్థ్యంపై సమ్మె ప్రభావం యునైటెడ్ ఫ్రంట్‌లో పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతలకు దారితీశాయి. మార్చి 12న సన్ యట్-సేన్ మరణించినప్పుడు, అతని తక్షణ వారసుడిగా ఛైర్మన్ పదవికి మితవాద లియావో జాంగ్కై వచ్చాడు, ఇతను యునైటెడ్ ఫ్రంట్‌కు, సోవియట్ యూనియన్‌తో KMT సన్నిహిత సంబంధానికి మద్దతు ఇచ్చాడు.[95] ఆగష్టు 20న హు హన్మిన్ మితవాద వర్గం బహుశా లియావో హత్యను ప్లాన్ చేసి ఉండవచ్చు.[96] హంతకులతో ఉన్న సంబంధాల కారణంగా హు అరెస్టయ్యాడు, చియాంగ్, వాంగ్ జింగ్వేలను పార్టీపై నియంత్రణ కోసం ఇద్దరు ప్రధాన పోటీదారులుగా విడిచిపెట్టాడు. ఈ నేపథ్యంలో, ఉత్తర యుద్ధ ప్రభువులపై దండయాత్రకు సన్నాహకంగా చియాంగ్ అధికారాన్ని ఏకీకృతం చేయడం ప్రారంభించాడు. మార్చి 20, 1926న, అతను గ్వాంగ్‌జౌ పరిపాలన, దాని మిలిటరీ నుండి ప్రతిపాదిత యాత్రను వ్యతిరేకిస్తున్న కరుడుగట్టిన కమ్యూనిస్టుల రక్తపాత రహిత ప్రక్షాళనను ప్రారంభించాడు, దీనిని కాంటన్ తిరుగుబాటు అని పిలుస్తారు. నాయకత్వాల వేగవంతమైన భర్తీ చియాంగ్‌ను మిలిటరీపై పౌర పర్యవేక్షణను సమర్థవంతంగా ముగించేలా చేసింది.[97] అదే సమయంలో, చియాంగ్ సోవియట్ యూనియన్ పట్ల రాజీ ధోరణిని కనబరిచాడు, యుద్ధ ప్రభువులపై పోరాటంలో సోవియట్, CCP సహాయం అవసరాన్ని KMT లో పెరుగుతున్న కమ్యూనిస్ట్ ప్రభావం గురించిన తన ఆందోళనలతో సమతుల్యం చేయడానికి ప్రయత్నించాడు.[98][99] తిరుగుబాటు తరువాత, చియాంగ్ ఒక రాజీని కుదుర్చుకున్నాడు, దీని ద్వారా ప్రక్షాళన చేయబడిన వామపక్షాలకు పరిహారంగా వు టైచెంగ్ వంటి మితవాద వర్గంలోని కరుడుగట్టిన సభ్యులను వారి పదవుల నుండి తొలగించారు.[100][101] అలా చేయడం ద్వారా, చియాంగ్ CCP కి, వారి సోవియట్ స్పాన్సర్ జోసెఫ్ స్టాలిన్‌కు తన ఉపయోగాన్ని నిరూపించుకోగలిగాడు. KMT ప్రభుత్వానికి సోవియట్ సహాయం కొనసాగింది, అలాగే CCP తో సహకారం కూడా కొనసాగింది. KMT మితవాదులు, చియాంగ్ నేతృత్వంలోని మధ్యవాదులు, KMT వామపక్షాలు, CCP ల మధ్య ఒక పెళుసైన సంకీర్ణం కలిసికట్టుగా ఉండగలిగింది, ఇది ఉత్తర యాత్రకు పునాది వేసింది.[102][103]

ఉత్తర యాత్ర

[మార్చు]
1927లో ఆయుధాలతో పోజులిస్తున్న షాంఘై కార్మికులు. ఝిలీ కూటమిని విజయవంతంగా పారద్రోలి నగరాన్ని కుయోమింటాంగ్‌కు అప్పగించిన తర్వాత, కమ్యూనిస్ట్ మిత్ర కార్మికులు ఊచకోత కోయబడ్డారు.

1926 నాటికి, కుయోమింటాంగ్ (KMT) బీజింగ్ కేంద్రంగా ఉన్న బీయాంగ్ ప్రభుత్వ చట్టబద్ధతతో పోటీపడేంతగా గ్వాంగ్‌డాంగ్‌పై తమ పట్టును సుస్థిరం చేసుకుంది.[104] KMT నాయకత్వంలోని తన ప్రత్యర్థులను ప్రక్షాళన చేసిన తర్వాత, చియాంగ్ కై-షెక్ నేషనల్ రివల్యూషనరీ ఆర్మీ జనరలిస్సిమోగా నియమితుడయ్యాడు, యుద్ధ ప్రభువులను ఒక్కొక్కరిగా ఓడించడానికి బయలుదేరాడు. ఈ పోరాటం హునాన్, హుబీ, హెనాన్‌లలో వు పెయిఫుపై అద్భుతమైన విజయాన్ని సాధించింది. సన్ చువాన్‌ఫాంగ్ బలమైన ప్రతిఘటనను కనబరిచాడు, అయితే KMT కి ప్రజల మద్దతు, యుద్ధ ప్రభువులకు వ్యతిరేకత నేషనల్ రివల్యూషనరీ ఆర్మీ (NRA) ని జియాంగ్సీ, ఫుజియాన్, జెజియాంగ్‌లలోకి ప్రవేశించడానికి సహాయపడ్డాయి. NRA ముందుకు సాగుతున్న కొద్దీ, నగరాల్లోని కార్మికులు వామపక్ష భావాలున్న కార్మిక సంఘాలుగా ఏర్పడ్డారు: ఉదాహరణకు, వుహాన్‌లో, సంవత్సరాంతానికి 300,000 మందికి పైగా కార్మిక సంఘాలలో చేరారు.[105] 1925లో కమ్యూనిస్టులు స్థాపించిన ఆల్-చైనా ఫెడరేషన్ ఆఫ్ లేబర్ (ACFL), 1927 నాటికి 2.8 మిలియన్ల సభ్యులను చేరుకుంది.[106]

నగరాల్లో కార్మికులు సంఘటితమైన సమయంలోనే, హునాన్, హుబీ ప్రావిన్సులలోని గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో రైతులు తిరుగుబాటు చేశారు, ధనిక భూస్వాముల భూమిని లాక్కున్నారు, అనేక సందర్భాల్లో వారిని చంపారు. అటువంటి తిరుగుబాట్లు KMT సీనియర్ ప్రముఖులకు కోపం తెప్పించాయి, వారు స్వయంగా భూస్వాములు, విప్లవాత్మక ఉద్యమంలో పెరుగుతున్న వర్గ, సైద్ధాంతిక విభేదాలను ఇది నొక్కిచెప్పింది.[107] రైతుల విప్లవాత్మక సామర్థ్యాలపై సందేహంతో, అకాల తిరుగుబాటు యునైటెడ్ ఫ్రంట్‌ను నాశనం చేస్తుందనే భయంతో CCP నాయకుడు చెన్ డ్యూక్సియు కూడా కలత చెందాడు.[108][109] అశాంతి స్వభావాన్ని దర్యాప్తు చేయడానికి, నివేదించడానికి KMT-CCP నాయకత్వం ప్రముఖ CCP కార్యకర్త మావో జెడాంగ్‌ను పంపింది. మావో తన గ్రామీణ స్వస్థలమైన షావోషాన్‌కు చేసిన మునుపటి పర్యటన నుండి రైతులకు విప్లవాత్మక సామర్థ్యం ఉందని వ్యక్తిగతంగా నమ్మి తిరిగి వచ్చాడు, 1926లో రైతు ఉద్యమ శిక్షణా సంస్థలో ఉపన్యాసాలు ఇస్తున్నప్పుడు గ్రామీణ సమస్యలపై ఒక అధికారిక వ్యక్తిగా స్థిరపడ్డాడు.[110][111] మావో హునాన్‌లో ఒక నెల కంటే ఎక్కువ కాలం గడిపి మార్చిలో తన నివేదికను ప్రచురించాడు. రైతు ఉద్యమాన్ని ఖండించకుండా, అతని ప్రసిద్ధ హునాన్ నివేదిక రైతుల నేతృత్వంలోని విప్లవం సమర్థించదగినది మాత్రమే కాదు, ఆచరణాత్మకంగా సాధ్యమైనది, అనివార్యమైనది అని వాదించింది.[112][113] మావో ఇలా అంచనా వేశాడు:

చాలా తక్కువ సమయంలో, చైనా కేంద్ర, దక్షిణ, ఉత్తర ప్రావిన్సులలో, కోట్లాది మంది రైతులు పెను తుఫాను వలె, హరికేన్ వలె లేస్తారు, ఎంత గొప్ప శక్తీ దానిని అడ్డుకోలేనింత వేగవంతమైన, హింసాత్మకమైన శక్తితో. వారు తమను బంధించే అన్ని సంకెళ్లను ఛేదించి విముక్తి మార్గంలో ముందుకు సాగుతారు. వారు సామ్రాజ్యవాదులు, యుద్ధ ప్రభువులు, అవినీతి అధికారులు, స్థానిక నిరంకుశులు, దుష్ట కులీనులందరినీ వారి సమాధుల్లోకి పంపుతారు. ప్రతి విప్లవాత్మక పార్టీ, ప్రతి విప్లవ కామ్రేడ్ పరీక్షకు గురవుతారు, వారు నిర్ణయించుకున్నట్లుగా అంగీకరించబడతారు లేదా తిరస్కరించబడతారు. మూడు ప్రత్యామ్నాయాలు ఉన్నాయి. వారి తల వద్ద కవాతు చేయడం, వారిని నడిపించడం. వారి వెనుక నడవడం, సంజ్ఞలు చేయడం, విమర్శించడం. లేదా వారి దారిలో నిలబడి వారిని ఎదిరించడం. ప్రతి చైనీయుడు ఎంచుకోవడానికి స్వేచ్ఛగా ఉన్నాడు, కానీ సంఘటనలు నిన్ను త్వరగా ఎంపిక చేసుకునేలా ఒత్తిడి చేస్తాయి.[114]

వుహాన్ జాతీయవాద ప్రభుత్వం

[మార్చు]
వుహాన్ జాతీయవాద ప్రభుత్వ నాయకులు, ఎడమ నుండి కుడికి: మిఖాయిల్ బోరోడిన్ (ఎడమ నుండి రెండవ స్థానంలో), వాంగ్ జింగ్వే, టి. వి. సూంగ్, యూజీన్ చెన్.

వుహాన్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్న తరువాత, కుయోమింటాంగ్ కేంద్ర కమిటీ తమ ప్రభుత్వాన్ని ఈ మరింత కేంద్ర స్థానానికి తరలించడానికి ఓటు వేసింది.[115] చియాంగ్ గైర్హాజరీలో న్యాయ మంత్రి జు కియాన్ నేతృత్వంలో, కార్యనిర్వాహక కమిటీలో చియాంగ్ వామపక్షాల ప్రక్షాళనకు లోబడి లేని ఉదారవాదులు, సంప్రదాయవాదుల మిశ్రమం ఉంది. వీరిలో ఆర్థిక మంత్రి సన్ ఫో, విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రి యూజీన్ చెన్, బ్యాంకర్, పారిశ్రామికవేత్త టి. వి. సూంగ్ ఉన్నారు.[116] డిసెంబర్ 10న వారు వుహాన్‌కు చేరుకున్నప్పుడు, జాతీయవాదులు విప్లవం పట్ల ఉత్సాహంతో ఉన్న నగరాన్ని చూశారు. వేగంగా విస్తరిస్తున్న, కమ్యూనిస్టుల నేతృత్వంలోని కార్మిక ఉద్యమం వుహాన్‌లోనే కాకుండా నామమాత్రంగా KMT నియంత్రిత భూభాగాల్లో దాదాపు నిరంతరం ప్రదర్శనలు నిర్వహించింది.[117][118] ఇప్పటికీ KMT ప్రభుత్వంలో పాల్గొనకుండా నిరోధించబడినప్పటికీ, CCP NRA ద్వారా విముక్తి పొందిన ప్రాంతాల్లో సమాంతర పరిపాలనా నిర్మాణాలను ఏర్పాటు చేసింది.[117]

జనవరి 1927లో హాంకౌలోని బ్రిటిష్ రాయితీ ప్రాంతంలో హింసాత్మక నిరసనలు చెలరేగినప్పుడు వుహాన్ ప్రభుత్వం తన సామర్థ్యాన్ని నిరూపించుకుంది. యూజీన్ చెన్ బ్రిటిష్ వారితో దాని తరలింపును, చైనీయులకు అప్పగించడాన్ని విజయవంతంగా చర్చించాడు.[119] వుహాన్ పరిపాలన క్రమంగా చియాంగ్ నుండి దూరంగా వెళ్లింది, వామపక్ష శక్తి కేంద్రంగా మారింది, మిలిటరీపై పౌర నియంత్రణను తిరిగి నొక్కి చెప్పడానికి ప్రయత్నించింది. మార్చి 10న, వుహాన్ నాయకత్వం చియాంగ్ నుండి అతని సైనిక అధికారాన్ని నామమాత్రంగా తొలగించింది, అయినప్పటికీ అతనిని కమాండర్-ఇన్-చీఫ్‌గా తొలగించకుండా నిరోధించింది. అదే సమయంలో, కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ వుహాన్ ప్రభుత్వంలో సమాన భాగస్వామిగా మారింది, KMT వామపక్షాలతో అధికారాన్ని పంచుకుంది.[120]

కమ్యూనిస్టుల ప్రభావం పట్ల అప్రమత్తంగా ఉన్న చియాంగ్ కై-షెక్ వుహాన్‌లో KMT తో చేరడానికి నిరాకరించాడు. బదులుగా, అతను నాన్‌చాంగ్‌లోని తన సైనిక ప్రధాన కార్యాలయంలో ఉండి తన చుట్టూ ఉన్న KMT, NRA లలోని కమ్యూనిస్ట్ వ్యతిరేక అంశాలను సమీకరించడం ప్రారంభించాడు.[121][99] ఫిబ్రవరి 1927లో, అతను సన్ చౌఫాంగ్ నియంత్రణలో ఉన్న చివరి, అత్యంత ముఖ్యమైన నగరాలైన నాంజింగ్, షాంఘైలపై దాడిని ప్రారంభించాడు. చియాంగ్ రెండు బృందాలు షాంఘై వైపు కదులుతుండగా, సన్ తన నావికాదళం ఫిరాయింపును, కమ్యూనిస్ట్ సాధారణ సమ్మెను ఎదుర్కున్నాడు.[119][122][123] మార్చి 22న, NRA జనరల్ బాయి చోంగ్జీ దళాలు విజయవంతంగా షాంఘైలోకి ప్రవేశించాయి.[124][119][125] కానీ మార్చి 24న బాయి దాని ముగింపును ఆదేశించే వరకు సమ్మె కొనసాగింది. సమ్మె వల్ల ఏర్పడిన సాధారణ అశాంతి కారణంగా 322 మంది మరణించారు, 2,000 మంది గాయపడ్డారు, ఇది దాని పెరుగుతున్న కమ్యూనిస్ట్ మిత్రపక్షాలతో KMT అశాంతికి దోహదం చేసింది.[126] షాంఘై సమ్మె ముగిసిన రోజే, జాతీయవాద దళాలు నాంజింగ్‌లోకి ప్రవేశించాయి.[119][127][128] NRA వచ్చిన దాదాపు వెంటనే, నగరంలో భారీ విదేశీ వ్యతిరేక అల్లర్లు చెలరేగాయి, ఇది నాన్కింగ్ సంఘటనగా పిలువబడింది.[119] బ్రిటిష్, అమెరికన్ నావికా దళాలు తమ తమ పౌరులను తరలించడానికి పంపబడ్డాయి, దీని ఫలితంగా జరిగిన నావికాదళ బాంబు దాడి నగరాన్ని దహించివేసింది, కనీసం నలభై మంది మరణించారు.[129] అతను దళాలు మార్చి 25న వచ్చాయి, మరుసటి రోజు, చెంగ్, అతను చివరకు హింసను అంతం చేయగలిగారు.[126][129] అల్లర్లలో పాల్గొన్నది సైన్యంలోని జాతీయవాదులు, కమ్యూనిస్ట్ సైనికుల మిశ్రమం అయినప్పటికీ, KMT కి వ్యతిరేకంగా అంతర్జాతీయ అభిప్రాయాన్ని మార్చడానికి లిన్ బోకు అశాంతిని ప్లాన్ చేశారని చియాంగ్ కై-షెక్ వర్గం ఆరోపించింది.[130] CCP, KMT రెండింటిలోనూ సభ్యుడైన లిన్, నాంజింగ్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్న దళాలలో భాగమైన ఆరవ సైన్యానికి రాజకీయ కమీషనర్‌గా పనిచేస్తున్నాడు.[127] కారణం ఏదైనప్పటికీ, నాన్కింగ్ సంఘటన మొదటి యునైటెడ్ ఫ్రంట్‌లోని ఉద్రిక్తతల పరాకాష్టను సూచించింది.

అంతర్యుద్ధం మొదటి దశ (1927-1936)

[మార్చు]

షాంఘై ఊచకోత

[మార్చు]

ఏప్రిల్ 12, 1927న, చియాంగ్ కై-షెక్, అతని మితవాద KMT వర్గం షాంఘైలో కమ్యూనిస్టుల ఊచకోతను ఆదేశించారు.[131][132] వైట్ టెర్రర్ దేశవ్యాప్తంగా వ్యాపించింది, యునైటెడ్ ఫ్రంట్ కూలిపోయింది. బీజింగ్‌లో, జాంగ్ జువోలిన్ 19 మంది ప్రముఖ కమ్యూనిస్టులను చంపాడు.[133][134] ఆ మేలో, పదివేల మంది కమ్యూనిస్టులు, కమ్యూనిస్టులుగా అనుమానించబడిన వారు చంపబడ్డారు, CCP దాని 25,000 మంది సభ్యులలో సుమారు 15,000 మందిని కోల్పోయింది.[134] కేవలం వుహాన్‌లో మాత్రమే వామపక్ష సానుభూతిపరుడు వాంగ్ జింగ్వే చియాంగ్ నుండి విడిపోయి ప్రత్యర్థి జాతీయవాద ప్రభుత్వాన్ని ప్రకటించాడు, అక్కడ కమ్యూనిస్టులు తమ 5వ జాతీయ కాంగ్రెస్‌ను సురక్షితంగా నిర్వహించుకున్నారు.[135] అయినప్పటికీ, చియాంగ్ ఒత్తిడి మేరకు వాంగ్ చివరికి కమ్యూనిస్టులను తన ప్రభుత్వం నుండి ప్రక్షాళన చేశాడు, నాంజింగ్‌లోని మితవాద ప్రభుత్వానికి తన విధేయతను ప్రకటించాడు.[136][137][138]

విఫలమైన తిరుగుబాట్లు, చైనా సోవియట్

[మార్చు]
షాంఘై ఊచకోత తర్వాత, కమ్యూనిస్టులు గ్రామీణ ప్రాంతాలకు తిరోగమించారు, సోవియట్‌లుగా నిర్వహించబడిన గ్రామీణ తిరుగుబాట్ల పరంపరను ప్రారంభించారు.

1927లో, వుహాన్‌లో వాంగ్ జింగ్వే వామపక్ష కుయోమింటాంగ్ ప్రభుత్వం పతనం అయిన వెంటనే, చియాంగ్ కై-షెక్ కమ్యూనిస్టులను అణచివేసిన వెంటనే, CCP గ్వాంగ్‌జౌ, నాన్‌చాంగ్, హునాన్‌లలో వరుస తిరుగుబాట్లు, సైనిక తిరుగుబాట్లకు ప్రయత్నించింది.[139][140][141] ప్రారంభ విజయం సాధించినప్పటికీ వారు NRA నుండి ప్రత్యక్ష ఒత్తిడిని తట్టుకోలేకపోయారు. అధికారిక సైనిక యంత్రాంగం అవసరమని CCP నాయకులకు స్పష్టం చేయడం దీని తక్షణ ప్రభావం, నాన్‌చాంగ్ నుండి పారిపోతున్నప్పుడు వారు చైనా రెడ్ ఆర్మీని స్థాపించారు.[142]

ఓటమి పార్టీ నాయకత్వంలో వ్యూహాలకు అవకాశం కల్పించింది. 1927 చివరలో, బోల్షెవిక్ విప్లవం 10వ వార్షికోత్సవ వేడుకలకు జియాంగ్ ఝోంగ్ఫా CCP ప్రతినిధిగా పంపబడ్డాడు. మాస్కోలో ఉన్నప్పుడు, జియాంగ్ CCP 6వ పార్టీ కాంగ్రెస్‌ను చైనాలో కాకుండా అక్కడే నిర్వహించేలా సోవియట్ నాయకత్వాన్ని ఒప్పించగలిగాడు.[143] మాస్కో సన్ యట్-సెన్ యూనివర్శిటీలో మార్క్సిజం అభ్యసిస్తున్న చైనా విద్యార్థులైన 28 మంది బోల్షెవిక్‌ల సహాయంతో, చైనాలోని CCP నాయకులను ఆశ్చర్యపరుస్తూ జియాంగ్ చెన్ డ్యూక్సియు స్థానంలో జనరల్ సెక్రటరీగా నియమితులయ్యాడు.[144] షాంఘైకి తిరిగి వచ్చిన తర్వాత, కేంద్రీకృత అధికారాన్ని ఏకీకృతం చేయడానికి జియాంగ్ అనేక బ్యూరోక్రాటిక్ మార్పులకు ప్రయత్నించాడు, కానీ మిశ్రమ విజయాన్ని సాధించాడు.[145] 1930లో, కొమింటెర్న్ మరింత "మితవాద వ్యతిరేక" చర్యలను నిర్వహించాల్సిందిగా CCP పై ఒత్తిడి తీసుకురావడం ప్రారంభించింది, లీ లిసాన్ ప్రచార చీఫ్‌గా పదోన్నతి పొందాడు. జియాంగ్ మద్దతుతో లీ ప్రభావవంతమైన అత్యున్నత నాయకుడిగా ఎదిగాడు, నగరాల్లో తక్షణ సాయుధ తిరుగుబాటును సమర్థించాడు. ఇది జూలై 1930లో ప్రయత్నించబడింది, కానీ విఫలమైంది, మళ్లీ భారీ నష్టాలకు దారితీసింది.

చివరికి, కమ్యూనిస్ట్ తిరుగుబాటుదారులు ఓడిపోయారు, CCP లాంగ్ మార్చ్‌లో ఉత్తరం వైపు ఉపసంహరించుకోవలసి వచ్చింది.

లీ దాడుల విపత్కర ఫలితాల గురించి తెలుసుకున్న తర్వాత, లీని నియంత్రించడానికి కొమింటెర్న్ చౌ ఎన్‌లాయ్, క్యూ కియుబాయ్‌లను మాస్కో నుండి తిరిగి పంపింది.[146] ఇది విఫలమైనప్పుడు, కొమింటెర్న్ అక్టోబర్ 1930లో లీని మాస్కోకు పిలిపించింది.[147] బో గు నామమాత్రపు పార్టీ కార్యదర్శి అయ్యాడు, వాంగ్ మింగ్ వాస్తవ అత్యున్నత నాయకుడయ్యాడు. మాస్కో ప్రభావంతో, పట్టణ తిరుగుబాట్లను నిర్వహించడం ద్వారా KMT తో ప్రత్యక్ష పోరు వ్యూహం 1933 వరకు కొనసాగింది, ఆ సమయంలో పార్టీ నాయకత్వం చివరకు గ్రామీణ ప్రాంతాలకు వెళ్లవలసి వచ్చింది. వారు జియాంగ్సీకి పారిపోయారు, అక్కడ చైనా సోవియట్ రిపబ్లిక్ ఏర్పాటులో మావో జెడాంగ్ గణనీయమైన విజయం సాధించాడు. నవంబర్ 1931లో స్థాపించబడిన సోవియట్ CCP సభ్యత్వాన్ని 300,000 కు పైగా విస్తరించడానికి సహాయపడింది, 100,000 మంది రెడ్ ఆర్మీ సైనికులకు మద్దతు ఇచ్చింది.[148][149] మావో గెరిల్లా వ్యూహాలు మూడు KMT చుట్టుముట్టే దాడులను విజయవంతంగా తిప్పికొట్టాయి. షాంఘై నుండి వచ్చిన పార్టీ నాయకత్వం వేగంగా మావో నుండి అధికారాన్ని తీసుకుంది. ఒట్టో బ్రాన్ సలహాను అనుసరించి, వారు జాగ్రత్తగా ఉండే గెరిల్లా వ్యూహాలను మరింత సాంప్రదాయ సైనిక వ్యూహంతో భర్తీ చేశారు. తదుపరి నాల్గవ చుట్టుముట్టే దాడి కమ్యూనిస్టులకు ఒక విపత్తుగా మారింది, వారిని దక్షిణ చైనాను పూర్తిగా విడిచిపెట్టేలా చేసింది. వారు లాంగ్ మార్చ్ ప్రారంభించారు, ఇది ఉత్తర చైనాకు 9,000 కిలోమీటర్ల తిరోగమనం, ఇక్కడ చియాంగ్ కై-షెక్ అధికారం బలహీనంగా ఉంది.[150] జనవరి 1935లో, జున్యిలో ఒక సమావేశాన్ని నిర్వహించడానికి CCP కవాతును నిలిపివేసింది. ఇక్కడ, పదే పదే ఓటములు ఎదురవుతున్నప్పటికీ పట్టణ విప్లవానికి మూర్ఖంగా కట్టుబడి ఉన్నందుకు పార్టీ నాయకత్వాన్ని మావో జెడాంగ్ ఖండించాడు. అతను ఒట్టో బ్రాన్ సంప్రదాయ వ్యూహాలను కూడా విమర్శించాడు. బదులుగా, రైతుల మద్దతు పొందేందుకు ప్రాధాన్యతనిచ్చే గ్రామీణ గెరిల్లా యుద్ధం ఆధారిత వ్యూహాన్ని మావో ముందుకు తెచ్చాడు. ఇది సంప్రదాయ పార్టీ సిద్ధాంతంతో, కొమింటెర్న్ ఆమోదించిన మార్గంతో విభేదించినందున వివాదాస్పదమైంది. కానీ చౌ ఎన్‌లాయ్ మద్దతుతో, మావో 28 మంది బోల్షెవిక్‌లను, ఒట్టో బ్రాన్‌ను ఓడించి, పొలిట్‌బ్యూరో ఛైర్మన్‌గా, పార్టీకి వాస్తవ నాయకుడయ్యాడు. పార్టీ లాంగ్ మార్చ్‌లో బయటపడినప్పటికీ, అది తన సభ్యత్వంలో దాదాపు 90% కోల్పోయింది, వినాశనం అంచున ఉంది.[149] కానీ రెండవ చైనా-జపాన్ యుద్ధం ప్రారంభం కావడంతో కమ్యూనిస్టుల కొత్త స్థావరమైన యానాన్ సోవియట్‌కు ఉపశమనం లభించింది.[151]

రెండవ చైనా-జపాన్ యుద్ధం, రెండవ యునైటెడ్ ఫ్రంట్

[మార్చు]
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో, నేషనల్ రివల్యూషనరీ ఆర్మీలో చేరిన కమ్యూనిస్ట్ యూనిట్లలో ఒకటి ఎయిత్ రూట్ ఆర్మీ, ఇక్కడ మహా కుడ్యంపై చిత్రించబడింది.

1931లో, జపాన్ సైన్యం మంచూరియాను ఆక్రమించింది, ఇది నామమాత్రంగా చైనా సార్వభౌమాధికారం కింద ఉండేది.[152] ఇది జపాన్‌పై యుద్ధం ప్రకటించాలా వద్దా అనే దానిపై చైనాలో చర్చలకు దారితీసింది, ఆ సమయంలో జాతీయ నాయకత్వంపై బలమైన దావా ఉన్న పరిపాలన చియాంగ్ కై-షెక్ నేతృత్వంలోని జాతీయవాద ప్రభుత్వం.[153] చియాంగ్, ప్రజా వ్యతిరేకత ఉన్నప్పటికీ, జపాన్‌ను వ్యతిరేకించడానికి ముందు చైనా కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ (CCP) ని తుడిచిపెట్టడంపై దృష్టి పెట్టాలనుకున్నాడు.[154][155] ఈ విధానం కోసం, చియాంగ్ "ముందు అంతర్గత శాంతి, తరువాత బాహ్య ప్రతిఘటన" అనే నినాదాన్ని స్వీకరించాడు.[156]: 8  దీనికి విరుద్ధంగా, CCP ఆగస్టు 1 ప్రకటన జపనీయులకు వ్యతిరేకంగా చైనా పార్టీలు, సంస్థలు, విదేశీ చైనీయులు, జాతి మైనారిటీలందరి ఐక్య వేదికకు, అంతర్యుద్ధం ముగింపుకు పిలుపునిచ్చింది.[156]: 8  జపాన్‌కు చియాంగ్ ప్రతిఘటించని విధానం జాతీయవాదులకు మద్దతు తగ్గడానికి, CCP కి మద్దతు పెరగడానికి దోహదపడింది.[156]: 10 

1936లో, చియాంగ్‌ను అతని ఇద్దరు జనరల్స్ జియాన్‌లో అరెస్టు చేశారు, వారు జపాన్‌కు వ్యతిరేకంగా CCP తో ఐక్య వేదికను ఏర్పాటు చేయమని బలవంతం చేశారు.[157] కాల్పుల విరమణకు ప్రతిఫలంగా, రెడ్ ఆర్మీని రద్దు చేయడానికి, వారి విభాగాలను నేషనల్ రివల్యూషనరీ ఆర్మీ కమాండ్ కింద ఉంచడానికి CCP అంగీకరించింది.[158] ఈ ఏర్పాటు CCP, KMT మధ్య ఉద్రిక్తతలను అంతం చేయలేదు.[159] జనవరి 1941లో, చియాంగ్ కై-షెక్ విధేయత చూపలేదన్న ఆరోపణతో, జాతీయవాద కమాండ్ కింద ఉంచబడిన కమ్యూనిస్ట్ సైన్యాలలో ఒకటైన CCP న్యూ ఫోర్త్ ఆర్మీపై ఆకస్మిక దాడి చేయాలని జాతీయవాద దళాలను ఆదేశించాడు.[160][161] న్యూ ఫోర్త్ ఆర్మీ సంఘటన వాస్తవానికి జాతీయవాదులు, CCP మధ్య ఏదైనా ముఖ్యమైన సహకారాన్ని సమర్థవంతంగా ముగించింది, అయినప్పటికీ యుద్ధం అంతటా రెండు వైపుల మధ్య బహిరంగ పోరాటం అక్కడక్కడా కొనసాగింది.[162]

జపాన్‌తో యుద్ధం, రెండవ యునైటెడ్ ఫ్రంట్ CCP ప్రభావాన్ని విస్తరించడానికి భారీ అవకాశాన్ని సృష్టించాయి. ఫ్రెంచ్ చరిత్రకారుడు లూసియన్ బియాంకో వాదన ప్రకారం, యుద్ధానికి ముందు రైతాంగం విప్లవానికి సిద్ధంగా లేదు; వారిని సమీకరించడానికి ఆర్థిక కారణాలు సరిపోవు.[163] కానీ యుద్ధం వల్ల కలిగిన జాతీయవాదం పరిస్థితిని మార్చివేసింది: "యుద్ధమే చైనా రైతాంగాన్ని, చైనాను విప్లవం వైపు తీసుకువచ్చింది; కనీసం, ఇది CCP అధికారంలోకి రావడాన్ని గణనీయంగా వేగవంతం చేసింది."[164] జపనీయులను ఎదుర్కోవడానికి చియాంగ్ ప్రారంభ అయిష్టతతో జాతీయవాదుల ఇమేజ్ దెబ్బతిన్నది, అయితే కమ్యూనిస్టులు సామ్రాజ్యవాదానికి వ్యతిరేకంగా జాతీయ ప్రతిఘటన వాక్చాతుర్యాన్ని ఇష్టపూర్వకంగా స్వీకరించారు.[165] గ్రామీణ గెరిల్లా యుద్ధంలో తమ అనుభవాన్ని ఉపయోగించి, కమ్యూనిస్టులు ముందు వరుసల వెనుక పనిచేయగలిగారు, జపనీయులతో పోరాడటానికి ఏర్పాటు చేసిన అనేక రైతు ప్రతిఘటన సమూహాలలో ప్రభావాన్ని పొందారు.[166][167] జాతీయవాదులతో విరుద్ధంగా, కమ్యూనిస్టులు మితమైన భూ సంస్కరణలను చేపట్టారు, ఇది వారిని పేద రైతాంగంలో అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందేలా చేసింది.[168] కమ్యూనిస్ట్ కార్యకర్తలు వారు వచ్చిన ప్రతి కొత్త గ్రామంలో స్థానిక జనాభాను సమీకరించడానికి అవిశ్రాంతంగా పనిచేశారు, ఇది కమ్యూనిస్ట్ ఆలోచనలను వ్యాప్తి చేయడం, మరింత సమర్థవంతమైన పరిపాలనను అనుమతించడం అనే ద్వంద్వ ప్రయోజనాలను కలిగి ఉంది.[166] ఎనిమిదేళ్ల యుద్ధంలో, CCP సభ్యత్వం 40,000 నుండి 1,200,000 కి పెరిగింది.[169] చరిత్రకారుడు చామర్స్ జాన్సన్ ప్రకారం, యుద్ధం ముగిసే సమయానికి CCP వారు పనిచేసిన ప్రాంతాల్లోని సుమారు 100 మిలియన్ల రైతుల మద్దతును కూడా పొందింది.[170] జాతీయవాదులతో తాత్కాలిక సంధి కమ్యూనిస్టులు మరోసారి పట్టణ కార్మికవర్గాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకోవడాన్ని సాధ్యం చేసింది, ఇది పార్టీలోని "అంతర్జాతీయవాద" వర్గం సమర్థించిన విధానం. వాంగ్ మింగ్ నేతృత్వంలోని ఈ వర్గం విప్లవం కోసం కాకుండా జాతీయవాదులకు మద్దతు ఇవ్వడానికి (కనీసం యుద్ధంలో గెలిచే వరకు) కార్మికులను సమీకరించడాన్ని సమర్థించింది.[171] దానికి భిన్నంగా, మావో రైతాంగంపై నిరంతర దృష్టిని సమర్థించాడు, చివరకు యానాన్ సవరణ ఉద్యమం సమయంలో తన స్థానాన్ని స్థిరపరుచుకోగలిగాడు.[171][2]

అంతర్యుద్ధం రెండవ దశ (1945–1949)

[మార్చు]
1937లో ప్రారంభమై అంతర్యుద్ధం ముగిసే వరకు రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనాలో ద్రవ్యోల్బణం విపరీతంగా పెరిగింది.

యుద్ధానంతర పరిస్థితి

[మార్చు]

చైనా సామాజిక, ఆర్థిక పరిస్థితులపై యుద్ధం ప్రభావం దారుణంగా ఉంది. పోరాటాలు, ఊచకోతలు, మానవ నిర్మిత లేదా ప్రకృతి వైపరీత్యాలలో సుమారు 20 నుండి 25 మిలియన్ల చైనీయులు మరణించినట్లు అంచనా వేయబడింది.[172] 1946 నాటికి, చైనా పరిశ్రమలు 20 శాతం సామర్థ్యంతో పనిచేశాయి, యుద్ధానికి పూర్వం చైనా ఉత్పత్తిలో 25 శాతాన్ని కలిగి ఉన్నాయి.[173] చవకైన అమెరికన్ వస్తువుల ప్రవాహం ఏ విధమైన పునరుద్ధరణనైనా నిరోధించింది. యుద్ధ ప్రయత్నాలను సమన్వయం చేయడానికి, జాతీయవాద ప్రభుత్వం చైనా పరిశ్రమలలో 70% కంటే ఎక్కువ భాగాన్ని స్వాధీనం చేసుకుంది, ఇది యుద్ధానికి ముందు ఉన్న 15% నుండి నాటకీయ పెరుగుదల.[174] ప్రభుత్వ చేతుల్లో సంపద ఏకీకృతం కావడం ప్రబలంగా ఉన్న అవినీతి సమస్యకు దోహదపడింది.[175] జాతీయవాద కరెన్సీ యుద్ధం ప్రారంభం నుండి విపరీతమైన ద్రవ్యోల్బణానికి గురవుతోంది.[176] 1945 నాటికి, రిటైల్ మార్కెట్ ధరలు వాటి 1937 స్థాయిలలో 3,000% కి చేరుకున్నాయి.[176] జపనీయులు, కమ్యూనిస్టులు, ఇతర స్థానిక అధికారులు ముద్రించిన అనేక ఇతర కరెన్సీల ఉనికి కారణంగా ఈ సమస్య మరింత తీవ్రమైంది.[177] జపాన్ లొంగిపోయిన తర్వాత ద్రవ్యోల్బణాన్ని అరికట్టడంలో జాతీయవాద ప్రభుత్వం విఫలమైంది, అంతర్యుద్ధానికి చెల్లించడానికి మరింత కరెన్సీని ముద్రించడం కొనసాగించింది.[b][178][179] విపరీతమైన ద్రవ్యోల్బణం రైతులు, కార్మికులు, ముఖ్యంగా సైనికుల వాస్తవ వేతనాలను తగ్గించింది, చియాంగ్ మద్దతు ఆధారమైన ఎగువ-మధ్యతరగతి పొదుపులను నాశనం చేసింది.[179]

రెండవ చైనా-జపాన్ యుద్ధం ముగిసే సమయానికి CCP శక్తి గణనీయంగా పెరిగింది. ఎయిత్ రూట్ ఆర్మీ, న్యూ ఫోర్త్ ఆర్మీ—అధికారికంగా ఇప్పటికీ NRA లో భాగం, కానీ వాస్తవానికి స్వతంత్ర కమ్యూనిస్ట్ కమాండ్ కింద ఉన్నాయి—1.2, 1.27 మిలియన్ల మంది పురుషులను కలిగి ఉన్నాయి. అదనంగా 1.8 నుండి 2.68 మిలియన్ల మిలీషియాలు మొత్తం కమ్యూనిస్ట్ దళాలను 3 మిలియన్ల నుండి 4 మిలియన్ల మధ్యకు తీసుకువచ్చాయి.[180][181][182] జపాన్ లొంగిపోయినప్పుడు, కమ్యూనిస్టుల "విముక్తి జోన్" 19 స్థావరాలను (ఎక్కువగా ఉత్తర చైనాలో) కలిగి ఉండేలా పెరిగింది, ఇది దేశ భూభాగంలో నాలుగింట ఒక వంతు, జనాభాలో మూడింట ఒక వంతుగా ఉంది.[180] దక్షిణాన, న్యూ ఫోర్త్ ఆర్మీ తమ బలగాలపై జరిగిన దాడి ప్రయత్నం నుండి కోలుకుంది, యాంగ్జీ నదీ తీరాల వెంట తీవ్రమైన కమ్యూనిస్ట్ ఉనికిని స్థాపించింది. అయినప్పటికీ, మిగిలిన NRA తో పోలిస్తే CCP దళాలు సంఖ్యాపరంగా తక్కువగానే ఉన్నాయి, కమ్యూనిస్టులను మినహాయిస్తే దాని శ్రేణులలో సుమారు 4 మిలియన్ల రెగ్యులర్లు, 1 మిలియన్ మిలీషియా ఉన్నారు.[181] కమ్యూనిస్టులకు ట్రక్కులు, ఫిరంగులు, ఇతర భారీ ఆయుధాలు వంటి యుద్ధ సామాగ్రి లేకపోవడం వల్ల ఇది మరింత తీవ్రమైంది. ఎక్కువ భాగం యుద్ధ సమయంలో కమ్యూనిస్టులు ఫ్యాక్టరీలు లేదా మిత్రదేశాల మద్దతు లేకుండా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పనిచేశారు, దీనిని కుయోమింటాంగ్ సమృద్ధిగా పొందింది.[183] అమెరికన్ కల్నల్ డేవిడ్ డి. బారెట్‌తో మావో జెడాంగ్ చెప్పినట్లుగా, కమ్యూనిస్టులు "మిల్లెట్ ప్లస్ రైఫిల్స్" ఆధారంగా సైన్యాన్ని కలిగి ఉన్నారు.[184][185][186][187][188]

1945లో కమ్యూనిస్టులకు అంతర్జాతీయ పరిస్థితి ప్రతికూలంగా ఉంది. యాల్టాలో, మిత్రదేశాలు జపాన్‌పై సోవియట్ యుద్ధ ప్రకటనకు ప్రతిఫలంగా ఫార్ ఈస్ట్‌లో సోవియట్ యూనియన్ డిమాండ్లను గుర్తించడానికి అంగీకరించాయి.[189] ఈ డిమాండ్లలో పోర్ట్ ఆర్థర్ నియంత్రణ, చైనా ఈస్టర్న్ రైల్వేపై ఉమ్మడి నియంత్రణ ఉన్నాయి, చైనా ఏకైక చట్టబద్ధమైన ప్రభుత్వంగా KMT ని సోవియట్ గుర్తించినందుకు ప్రతిఫలంగా చియాంగ్ అయిష్టంగానే దీనిని అంగీకరించాడు.[190][191] ఆ విధంగా, కమ్యూనిస్టులు తమకు అత్యంత మద్దతు ఇవ్వగల మిత్రదేశాన్ని కోల్పోయినట్లు కనిపించింది. అమెరికన్ల మద్దతు అవకాశాన్ని విచారించారు, దాని పరిశోధనలు అనుకూలంగా ఉన్నప్పటికీ, అమెరికన్ అంబాసిడర్ ప్యాట్రిక్ జె. హర్లీ మొండిగా సహకారాన్ని అడ్డుకున్నారు.[192] జాతీయవాదులతో సంబంధాలను తెంచుకోవడం లేదా కమ్యూనిస్టులకు మద్దతు ఇవ్వడం పట్ల సానుకూలంగా ఉన్న జాన్ సర్వీస్, జోసెఫ్ స్టిల్వెల్, డేవిడ్ బారెట్ వంటి అమెరికన్ అధికారులను వెనక్కి పిలిపించడం లేదా తొలగించడాన్ని హర్లీ, శక్తివంతమైన జాతీయవాద అనుకూల చైనా లాబీ నిర్వహించారు.[193][194][195] 1945 మధ్య నాటికి, అమెరికా చియాంగ్‌కు మద్దతు ఇవ్వడానికి దృఢంగా కట్టుబడి ఉంది. విలియం బ్లమ్ ప్రకారం, అమెరికన్ సహాయంలో గణనీయమైన మొత్తంలో సైనిక సామాగ్రి ఉంది, KMT కి రుణాలు ఇవ్వబడ్డాయి.[196] చైనా-జపాన్ యుద్ధం ముగిసిన తర్వాత రెండు సంవత్సరాలలో, KMT అమెరికా నుండి $4.43 బిలియన్లను పొందింది, ఇందులో ఎక్కువ భాగం సైనిక సహాయం.[197]

జపాన్ లొంగుబాటు, చర్చల ప్రయత్నాలు

[మార్చు]
చోంగ్‌కింగ్‌లో చర్చల సందర్భంగా జపాన్‌పై సాధించిన విజయానికి మావో, చియాంగ్ కై-షెక్ టోస్ట్ చేస్తున్నారు.

ఆగస్టు 8, 1945న, సోవియట్ యూనియన్ మంచూరియాపై దాడి చేసింది, ఇది చైనాలోని సైనిక పరిస్థితిని తక్షణమే మార్చివేసింది. సోవియట్ దాడి, ఇతర పరిణామాలతో పాటు, జపాన్ ఓటమిని అనివార్యం చేసింది.[198][199] కుయోమింటాంగ్, చైనా కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ రెండూ జపనీయుల నుండి సాధ్యమైనంత ఎక్కువ భూభాగాన్ని తీసుకోమని తమ దళాలను ఆదేశించాయి, ఇది ఓడిపోయిన జపనీస్ యూనిట్ల నుండి భూమితో పాటు ఆయుధాలు, పరికరాలను కూడా ఇస్తుంది. CCP కి వ్యతిరేకంగా అంతర్యుద్ధంలో గెలవడానికి తాను బలమైన స్థితిలో ఉన్నానని చియాంగ్ కై-షెక్ విశ్వాసంతో ఉన్నప్పటికీ, కమ్యూనిస్టులు జపనీస్ వస్తువులపై నియంత్రణ సాధిస్తే అధికార సమతుల్యత మారుతుందని కూడా అతనికి తెలుసు.[200] సమయం గెలవడానికి, చర్చలు జరపాలని అమెరికన్ల ఒత్తిడి మేరకు, చియాంగ్ కై-షెక్ మావో జెడాంగ్‌ను చోంగ్‌కింగ్‌కు చర్చల కోసం రావాలని కోరాడు.[189] మొదట, CCP కి చియాంగ్ కొన్ని షరతులు మంజూరు చేయాలని మావో డిమాండ్ చేశాడు, అయితే జోసెఫ్ స్టాలిన్ నుండి వచ్చిన నిరంతర ఒత్తిడి CCP అంతర్జాతీయ ఏకాకితనాన్ని మావో గ్రహించేలా చేసింది.[189] ఆగస్టు 23న, సోవియట్ మద్దతు లేకుండా, CCP చియాంగ్‌కు రాయితీలు ఇవ్వవలసి ఉంటుందని మావో పొలిట్‌బ్యూరోతో చెప్పాడు.[189]

ఇంతలో, అన్ని వైపులా సైనిక దళాలు తమ విన్యాసాలను కొనసాగించాయి. 20వ తేదీన, మంచూరియాలోని చివరి జపనీస్ యూనిట్లు సోవియట్ రెడ్ ఆర్మీకి లొంగిపోయాయి.[201] 26వ తేదీన, మంచూరియన్ గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోకి చొరబడటం ప్రారంభించడానికి CCP సైనిక విభాగాలు, కార్యకర్తలకు అధికారం ఇచ్చింది (సోవియట్‌లు ఈ చర్యను సహించారు).[189] ఉత్తర చైనాలో CCP ఆధిపత్యం చియాంగ్‌ను తీవ్రంగా ఆందోళనకు గురిచేసింది, CCP బీపింగ్ లేదా టియాంజిన్‌ను తీసుకోకుండా ఆపగలిగే స్థితిలో అతను లేడు. జాతీయవాదులను స్వీకరించడానికి తమ పోస్టుల్లోనే ఉండాలని, కమ్యూనిస్టులకు తమ ఆయుధాలను అప్పగించవద్దని జపాన్ దళాలను చియాంగ్ కై-షెక్ ఆదేశించాడు.[202] సహాయం కోసం చియాంగ్ అమెరికన్లను పిలిచాడు, అమెరికా జాతీయవాదులు వచ్చే వరకు ప్రధాన నగరాలను ఆక్రమించడానికి ఉత్తర చైనాలో 50,000 మంది మెరైన్లను దించింది.[203][204][205] ఉత్సాహంగా స్వాగతం పలికినప్పటికీ, ఒక చైనీస్ విద్యార్థినిపై అత్యాచారం వంటి సంఘటనలు త్వరగా జనాభాను అమెరికన్లకు వ్యతిరేకంగా మార్చాయి, కమ్యూనిస్టులకు మద్దతు పెరగడానికి దోహదపడ్డాయి.[206] జాతీయవాదులు తమ విధులను చేపట్టాలని అమెరికన్లు ఆందోళన చెందారు, కాబట్టి జనరల్ వెడెమీయర్ 100,000 జాతీయవాద దళాలను ఉత్తర చైనాలోకి విమానాల్లో తరలించాల్సిందిగా ఆదేశించాడు.[207] గతంలో ఆక్రమిత భూభాగాల్లోకి జాతీయవాద దళాలు వెళ్ళినప్పుడు, దోపిడీ, భారీ అవినీతి సర్వసాధారణంగా మారాయి. "జపాన్ లొంగుబాటును స్వీకరించడం" ముసుగులో, KMT ప్రభుత్వంలోని వ్యాపార ప్రయోజనాలు జపాన్ సామ్రాజ్య సైన్యం గతంలో స్వాధీనం చేసుకున్న చాలా బ్యాంకులు, ఫ్యాక్టరీలు, వాణిజ్య ఆస్తులను ఆక్రమించాయి.[197] కమ్యూనిస్టులతో యుద్ధాన్ని పునరుద్ధరించడానికి సిద్ధమవుతూ, వారు పౌర జనాభా నుండి దళాలను వేగవంతమైన వేగంతో చేర్చుకున్నారు, సామాగ్రిని నిల్వ చేశారు. ఈ కఠినమైన, జనాదరణ లేని చర్యలు షాంఘై వంటి నగరాల నివాసులకు గొప్ప కష్టాలను కలిగించాయి, ఇక్కడ నిరుద్యోగ రేటు నాటకీయంగా 37.5% కు పెరిగింది.[197] కమ్యూనిస్టులు గ్రామీణ ప్రాంతాలపై నియంత్రణ సాధించడంపై దృష్టి సారించి (జిన్‌జౌ మినహా) ఏ పెద్ద నగరాలను తీసుకోవడానికి, పట్టుకోవడానికి ప్రయత్నించకుండా దూరంగా ఉన్నారు.[189] అయినప్పటికీ, మావో చర్చల కోసం బయలుదేరుతున్నప్పుడు అతను షాంగ్సీలోని వీలైనన్ని ఎక్కువ KMT యూనిట్లను ఓడించాలని ఆదేశించాడు, తద్వారా చర్చల పట్టికలో బలమైన పట్టును పొందవచ్చు.[208]

చర్చల సమయంలో, చియాంగ్ ప్రధాన ప్రతిపాదన సన్ యట్-సెన్ ఏకీకరణ దశలలో రెండవ దశ (KMT పాలన) నుండి మూడవ దశకు (రాజ్యాంగ ప్రభుత్వం) మారడం. మరోవైపు, మావో, చౌ ఎన్‌లాయ్ షాంగ్సీ, షాన్‌డాంగ్, హెబీ, రెహె, చాహర్ ప్రావిన్సులలో వాస్తవ స్వయంప్రతిపత్తికి ప్రతిఫలంగా చైనా చట్టబద్ధమైన అధ్యక్షుడిగా చియాంగ్‌ను గుర్తించడానికి సిద్ధంగా ఉన్నారు. KMT నేతృత్వంలోని సంకీర్ణ ప్రభుత్వంలో చేరడానికి, మద్దతు ఇవ్వడానికి వారు సిద్ధంగా ఉన్నారు, కానీ వారి ప్రావిన్సులలో ప్రత్యేక సాయుధ దళాలను నిర్వహించడానికి కోరుకున్నారు.[189] రెండు వర్గాలు మరొక వర్గాన్ని అహేతుకమైనవిగా విమర్శించాయి. కమ్యూనిస్టులు కోరిన స్థానిక స్వయంప్రతిపత్తి స్థాయిని చియాంగ్ యుద్ధ ప్రభువుల శకానికి తిరోగమనంగా చూశాడు, తన ఏకీకరణ లక్ష్యాన్ని త్యాగం చేయడానికి ఇష్టపడలేదు.[189] మరోవైపు, తాము ఆయుధాలు వదులుకుంటే ఊచకోతకు గురవుతామని CCP అనుమానించింది.[189] రెండు వైపులా చివరికి డబుల్ టెన్త్ అగ్రిమెంట్‌పై సంతకం చేశాయి, కానీ ఇది కేవలం ప్రదర్శన కోసమే, ప్రధాన సమస్యలు పరిష్కరించబడలేదు.[209][210] చియాంగ్, చౌ మధ్య చర్చలు నాంజింగ్‌లో కొనసాగాయి, కానీ మావో యానాన్ సోవియట్‌కు తిరిగి వచ్చాడు.[210]

మంచూరియాలో పోరాటం చెలరేగడం (తరువాతి విభాగం చూడండి) చర్చలు విఫలమయ్యాయని అంబాసిడర్ హర్లీకి నిరూపించింది, అతను అసహ్యంతో రాజీనామా చేశాడు.[211] అతని స్థానంలో డిసెంబర్ 20, 1945న చైనా చేరుకున్న జనరల్ జార్జ్ మార్షల్ నియమితులయ్యాడు. రెండు పార్టీలను సంకీర్ణ ప్రభుత్వంలోకి తీసుకురావడమే మార్షల్ మిషన్ లక్ష్యం, కమ్యూనిస్ట్ యేతర బలమైన చైనా సోవియట్ యూనియన్ ఆక్రమణకు వ్యతిరేకంగా రక్షణగా పనిచేస్తుందనే ఆశతో. మార్షల్ ఇరు పక్షాలను చర్చలలోకి లాగాడు, అది ఒక సంవత్సరానికి పైగా సాగింది. రెండు వైపులా రాబోయే పోరాటానికి తమను తాము మరింత సిద్ధం చేసుకోవడానికి సమయాన్ని ఉపయోగించుకున్నందున ఎటువంటి ముఖ్యమైన ఒప్పందాలు కుదరలేదు.[212]

మంచూరియన్ పోరాటాలు, 1946–1948

[మార్చు]
1946లో సిపింగ్‌ను రక్షించే పోరాటం సమయంలో కందకాలలో వేచి ఉన్న కమ్యూనిస్ట్ సైనికులు.

ఈశాన్య చైనాలోని ప్రధాన నగరాలకు జాతీయవాద విభాగాలు చేరుకోగలిగే సమయానికి, లిన్ బియావో నేతృత్వంలోని కమ్యూనిస్ట్ దళాలు జిన్‌జౌ నగరంతో సహా గ్రామీణ, పరిసర ప్రాంతాలలో చాలా వరకు గట్టి పట్టు సాధించాయి.[213] నవంబర్ 15, 1945న, ఈ లాభాలను వెనక్కి తిప్పికొట్టే ప్రచారాన్ని జాతీయవాదులు ప్రారంభించారు.[5] నవంబర్ 26, 1945 నాటికి చియాంగ్ కై-షెక్ దళాలు జిన్‌జౌ వరకు చేరుకున్నాయి, చాలా తక్కువ ప్రతిఘటనను ఎదుర్కొన్నాయి. ముందుకు వస్తున్న జాతీయవాదులను నేరుగా ఎదుర్కోవడానికి బదులుగా, లిన్ బియావో నిర్ణయాత్మక ఘర్షణలను నివారించాడు, అలా చేయడం ద్వారా తన సైన్యం బలాన్ని కాపాడుకోగలిగాడు.[214] జాతీయవాద ముందంజ CCP ని పూర్తిగా అణిచివేయకూడదని కోరుకున్న స్టాలిన్‌ను కూడా ప్రేరేపించింది, స్వాధీనం చేసుకున్న చాలా జపనీస్ ఆయుధాలను CCP కి ఇవ్వమని మార్షల్ రోడియన్ మాలినోవ్స్కీని ఆదేశించాడు.[215][197] ఇది నిర్ణయాత్మకమైనది; ఈ క్షణం నుండి కమ్యూనిస్ట్ దళాలు కేవలం "మిల్లెట్ ప్లస్ రైఫిల్స్" సైన్యం మాత్రమే కాదు.

మార్చి 1946లో, చియాంగ్ కై-షెక్ పదేపదే విజ్ఞప్తి చేసినప్పటికీ, మార్షల్ రోడియన్ మాలినోవ్స్కీ ఆధీనంలోని సోవియట్ రెడ్ ఆర్మీ మంచూరియా నుండి వైదొలగడాన్ని ఆలస్యం చేస్తూనే ఉంది, అయితే మాలినోవ్స్కీ రహస్యంగా వారి వెనుకకు వెళ్లమని CCP దళాలకు చెప్పాడు. మావో త్వరగా అవకాశాన్ని ఉపయోగించుకున్నాడు, సిపింగ్, హర్బిన్‌లతో సహా ముఖ్య నగరాలను తీసుకోవడం ప్రారంభించాల్సిందిగా లిన్ బియావో, జు డేలను ఆదేశించాడు.[216][217] ఈ అనుకూల పరిస్థితులు కమ్యూనిస్ట్ నాయకత్వంలో అనేక మార్పులను కూడా సులభతరం చేశాయి: చైనాను పూర్తిగా సైనికపరంగా స్వాధీనం చేసుకోవాలని కోరుకునే మరింత తీవ్రవాద వర్గం చివరకు పైచేయి సాధించి జాగ్రత్తగా ఉండే అవకాశవాదులను ఓడించింది.[218] మే 3 నాటికి, సోవియట్ దళాలన్నీ ఉపసంహరించుకున్నాయి, స్థానిక కమ్యూనిస్ట్, జాతీయవాద దళాల మధ్య తీవ్రంగా పోరాటం ప్రారంభమైంది.[216] చియాంగ్ కై-షెక్ 113 బ్రిగేడ్‌లతో (మొత్తం 1.6 మిలియన్ దళాలు) ఉత్తర చైనాలోని కమ్యూనిస్ట్ భూభాగంపై పెద్ద ఎత్తున దాడిని ప్రారంభించడంతో ఆ వేసవిలో సంఘర్షణ దేశవ్యాప్త అంతర్యుద్ధ స్థాయికి తీవ్రరూపం దాల్చింది.[219][197]

ఆదిశక్తిలో, పరికరాలలో తమ ప్రతికూలతలను తెలుసుకున్న CCP "నిష్క్రియాత్మక రక్షణ" వ్యూహాన్ని అవలంబించింది. ఇది KMT సైన్యం బలమైన పాయింట్లను నివారించింది, తన దళాలను కాపాడుకోవడానికి భూభాగాన్ని విడిచిపెట్టడానికి సిద్ధంగా ఉంది. చాలా సందర్భాలలో చుట్టుపక్కల గ్రామీణ ప్రాంతాలు, చిన్న పట్టణాలు నగరాల కంటే చాలా ముందుగానే కమ్యూనిస్ట్ ప్రభావంలోకి వచ్చాయి. CCP కూడా KMT దళాలను సాధ్యమైనంతగా అలసిపోయేలా చేయడానికి ప్రయత్నించింది. ఈ వ్యూహం విజయవంతమైనట్లు అనిపించింది; ఒక సంవత్సరం తర్వాత, అధికార సమతుల్యత CCP కి అనుకూలంగా మారింది. వారు 1.12 మిలియన్ KMT దళాలను తుడిచిపెట్టారు, అయితే వారి బలం సుమారు రెండు మిలియన్ల మంది పురుషులకు పెరిగింది.[197] మార్చి 1947లో యానాన్ సోవియట్ రాజధాని యానాన్‌ను స్వాధీనం చేసుకోవడం ద్వారా KMT సింబాలిక్ విజయాన్ని సాధించింది.[220] కమ్యూనిస్టులు వెంటనే ఎదురుదాడి చేశారు; 30 జూన్ 1947న CCP దళాలు పసుపు నదిని దాటి దాబీ పర్వతాలకు మారాయి, సెంట్రల్ ప్లెయిన్‌ను పునరుద్ధరించాయి, అభివృద్ధి చేశాయి. అదే సమయంలో, కమ్యూనిస్ట్ దళాలు ఈశాన్య చైనా, ఉత్తర చైనా, తూర్పు చైనాలో కూడా ఎదురుదాడి చేయడం ప్రారంభించాయి.[197]

మూడు పోరాటాలు, 1948–1949

[మార్చు]
CCP కి అనుకూలంగా యుద్ధాన్ని నిర్ణయాత్మకంగా మార్చిన లియావోషెన్, హువాయ్‌హై, పింగ్జిన్ పోరాటాలను చూపే పటం.

1948 చివరలో, CCP, కొత్తగా నామకరణం చేయబడిన "పీపుల్స్ లిబరేషన్ ఆర్మీ" (PLA) నిర్ణయాత్మక లియావోషెన్ ప్రచారాన్ని ప్రారంభించాయి. ఉత్తర నగరాలైన షెన్యాంగ్, చాంగ్చున్‌లను PLA ఎట్టకేలకు శాశ్వతంగా స్వాధీనం చేసుకుని ఈశాన్య ప్రాంతంపై నియంత్రణను సుస్థిరం చేసింది.[221] 150,000 మందికి పైగా పౌరులు ఆకలితో మరణించడానికి దారితీసిన ఆరు నెలల క్రూరమైన చాంగ్చున్ ముట్టడిని CCP నిర్వహించిన తర్వాత అత్యుత్తమ KMT సైన్యంగా పరిగణించబడే న్యూ 1వ సైన్యం లొంగిపోవలసి వచ్చింది.[222]

జాతీయవాద శ్రేణులలో చేరిన రైతులు కూడా కమ్యూనిస్ట్ అధికారుల ద్వారా భూమి వాగ్దానం, మెరుగైన చికిత్స పట్ల ఆకర్షితులై భారీ సంఖ్యలో PLA కి ఫిరాయించడం ప్రారంభించారు.[223] పెద్ద సంఖ్యలో సుశిక్షితులైన KMT దళాలు ఫిరాయించడం, పట్టుబడటం చివరకు PLA కి జాతీయవాద సైన్యంపై భౌతిక ఆధిక్యతను ఇచ్చింది.[224][225] మానవ వనరులు కూడా పెరుగుతూనే ఉన్నాయి; ఒక్క హువాయ్‌హై ప్రచారంలోనే KMT దళాలకు వ్యతిరేకంగా పోరాడటానికి CCP 5,430,000 మంది రైతులను సమీకరించగలిగింది.[226]

ఇప్పుడు ట్యాంకులు, భారీ ఫిరంగులు, ఇతర కంబైన్డ్-ఆర్మ్స్ ఆస్తులతో, PLA మహా కుడ్యానికి దక్షిణాన ప్రమాదకర కార్యకలాపాలను నిర్వహించడానికి సిద్ధమైంది. ఏప్రిల్ 1948లో లుయోయాంగ్ నగరం పడిపోయింది, జియాన్ నుండి KMT సైన్యాన్ని కత్తిరించింది.[227] భీకర పోరాటం తర్వాత, CCP సెప్టెంబర్ 24, 1948న జినాన్, షాన్‌డాంగ్ ప్రావిన్స్‌లను స్వాధీనం చేసుకుంది. 1948 చివరలో, 1949 ప్రారంభంలో జరిగిన హువాయ్‌హై పోరాటం తూర్పు-మధ్య చైనాను CCP కి సురక్షితం చేసింది.[221] అంతర్యుద్ధం సైనిక ఫలితానికి ఈ ఎన్‌కౌంటర్ల ఫలితం నిర్ణయాత్మకమైనది.[221] పింగ్జిన్ ప్రచారం ఉత్తర చైనాను కమ్యూనిస్టులు జయించటానికి దారితీసింది. ఇది నవంబర్ 21, 1948 నుండి జనవరి 31, 1949 వరకు 64 రోజుల పాటు కొనసాగింది.[228] జాంగ్జియాకౌ, టియాంజిన్‌లతో పాటు దాని నౌకాశ్రయం, టకు వద్ద గ్యారిసన్, బీజింగ్ (అప్పట్లో "బీపింగ్") ను సురక్షితం చేసేటప్పుడు PLA భారీ ప్రాణనష్టాన్ని చవిచూసింది.[228] 600,000 KMT దళాలను ఎదిరించడానికి CCP ఈశాన్యం నుండి 890,000 దళాలను తీసుకువచ్చింది.[227] జాంగ్జియాకౌ వద్ద మాత్రమే 40,000 PLA ప్రాణనష్టం జరిగింది. ఈ ప్రచారంలో వారు 520,000 మంది KMT దళాలను చంపారు, గాయపరిచారు లేదా పట్టుకున్నారు.[228]

పసుపు రంగులో ఉన్న ప్రాంతాలు మూడు ప్రచారాల తర్వాత, పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా అధికారిక స్థాపనకు ముందు CCP తుది విస్తరణను సూచిస్తాయి.

లియావోషెన్, హువాయ్‌హై, పింగ్జిన్ ప్రచారాలలో నిర్ణయాత్మక విజయం సాధించిన తర్వాత, CCP 1.54 మిలియన్ వెటరన్ KMT దళాలతో సహా 144 రెగ్యులర్, 29 సక్రమంగా లేని KMT విభాగాలను తుడిచిపెట్టింది, ఇది జాతీయవాద దళాల బలాన్ని గణనీయంగా తగ్గించింది.[197] స్టాలిన్ మొదట యుద్ధానంతర చైనాలో సంకీర్ణ ప్రభుత్వానికి మొగ్గు చూపాడు, యాంగ్జీని దాటకుండా, నదికి దక్షిణాన ఉన్న KMT స్థానాలపై దాడి చేయకుండా CCP ని ఆపమని మావోను ఒప్పించడానికి ప్రయత్నించాడు.[229] మావో స్టాలిన్ స్థానాన్ని తిరస్కరించాడు, ఏప్రిల్ 21న, యాంగ్జీ నది క్రాసింగ్ క్యాంపెయిన్ ప్రారంభించాడు. ఏప్రిల్ 23న వారు KMT రాజధాని నాంజింగ్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్నారు.[150] KMT ప్రభుత్వం అక్టోబర్ 15 వరకు కాంటన్ (గ్వాంగ్‌జౌ), నవంబర్ 25 వరకు చోంగ్‌కింగ్, డిసెంబర్ 7న తైవాన్‌కు వెనక్కి తగ్గే ముందు చెంగ్డూకు తిరోగమించింది. 1949 చివరలో పీపుల్స్ లిబరేషన్ ఆర్మీ దక్షిణ చైనాలో దక్షిణ దిశగా KMT దళాల అవశేషాలను వెంబడిస్తోంది, కేవలం టిబెట్ మాత్రమే మిగిలిపోయింది. చైనా ముస్లిం కవల్లీ రెజిమెంట్, 14వ దుంగాన్ అశ్వికదళం, బైతాగ్ బోగడ్ యుద్ధంలో సరిహద్దు వెంబడి మంగోల్, సోవియట్ స్థానాలపై దాడి చేయడానికి చైనా ప్రభుత్వం పంపింది.[230][231]

పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ స్థాపన

[మార్చు]

చైనా సెంట్రల్ పీపుల్స్ గవర్నమెంట్ స్థాపనను చైర్మన్ మావో జెడాంగ్ అక్టోబర్ 1, 1949న మధ్యాహ్నం 3:00 గంటలకు కొత్త రాజధాని బీజింగ్‌లోని తియానన్మెన్ స్క్వేర్ వద్ద అధికారికంగా ప్రకటించారు. పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా కొత్త జాతీయ జెండా (ఫైవ్-స్టార్డ్ రెడ్ ఫ్లాగ్) అధికారికంగా ఆవిష్కరించబడింది, 21-గన్ సెల్యూట్‌కు ఎగురవేయబడింది. ఈ వేడుకను అనుసరించి PLA మిలిటరీ పరేడ్ జరిగింది. ఉత్తర చైనా మిలిటరీ రీజియన్ కమాండర్ నీ రోంగ్‌జెన్ ఆధ్వర్యంలో, PLA కమాండర్-ఇన్-చీఫ్ జు డే తనిఖీ చేసిన ఈ కవాతులో సుమారు 16,000 PLA అధికారులు, సిబ్బంది పాల్గొన్నారు.[232] జూన్ 1949లో ఆమోదించబడిన ఈ కవాతు మొట్టమొదటి భారీ, ఆధునిక చైనా సైనిక కవాతు, గత ప్రభుత్వాల హయాంలో దేశం మునుపెన్నడూ బహిరంగంగా బలగాల సమీక్ష చేయలేదు. మాస్కోలోని రెడ్ స్క్వేర్‌లో మిలిటరీ పరేడ్‌ను స్వయంగా వీక్షించిన లియు బోచెంగ్ పరేడ్ డైరెక్టర్లు యాంగ్ చెంగ్వూ, టాంగ్ యాంజీలను సోవియట్ ఆకృతిలో నిర్వహించాలని ప్రతిపాదించారు. నార్తర్న్ మిలిటరీ రీజియన్ బ్యాండ్ (ప్రస్తుతం PLA సెంట్రల్ మిలిటరీ బ్యాండ్) మిలిటరీ గీతం ఆఫ్ ద పీపుల్స్ లిబరేషన్ ఆర్మీ, చైనా కొత్త జాతీయ గీతం మార్చ్ ఆఫ్ ద వాలంటీర్స్ వంటి సంగీత తోడ్పాటును అందించింది.[233][234]

పర్యవసానాలు, వారసత్వం

[మార్చు]
వియత్నాం యుద్ధంలో MAAG ROC బ్యాడ్జ్.
1952 చైనా పోస్టేజ్ స్టాంపుపై కొరియాలోని చైనా దళాలు
మలేషియాలోని సారవాక్‌లో చైనా తిరుగుబాటుదారుల పోస్టర్.

అక్టోబర్ 1, 1949న, చైర్మన్ మావో జెడాంగ్ తియానన్మెన్ స్క్వేర్ వద్ద పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా స్థాపనను అధికారికంగా ప్రకటించారు. చియాంగ్ కై-షెక్, 600,000 జాతీయవాద దళాలు, దాదాపు రెండు మిలియన్ల మంది జాతీయవాద సానుభూతిపరులైన శరణార్థులు తైవాన్ ద్వీపానికి తిరోగమించారు. ఆ తర్వాత, ప్రధాన భూభాగంలో కమ్యూనిస్టులకు ప్రతిఘటన గణనీయంగా ఉన్నప్పటికీ చెల్లాచెదురుగా ఉండిపోయింది, ఉదాహరణకు దూర దక్షిణాన. జాతీయవాదుల నియంత్రణలో ఉన్న కిన్‌మెన్ ద్వీపాన్ని స్వాధీనం చేసుకునే ప్రయత్నం కునింగ్‌టౌ యుద్ధంలో విఫలమైంది.

డిసెంబర్ 1949లో చియాంగ్ తైవాన్‌లోని తైపీని రిపబ్లిక్ తాత్కాలిక రాజధానిగా ప్రకటించాడు, తన ప్రభుత్వాన్ని మొత్తం చైనా ఏకైక చట్టబద్ధమైన అధికారంగా పేర్కొనడం కొనసాగించాడు, అయితే PRC ప్రభుత్వం మొత్తం చైనా ఏకీకరణకు పిలుపునిస్తూనే ఉంది. ఏప్రిల్ 1950లో కమ్యూనిస్టులు హైనాన్ ద్వీపాన్ని స్వాధీనం చేసుకోవడంతో జాతీయవాద, కమ్యూనిస్ట్ దళాల మధ్య చివరి ప్రత్యక్ష పోరాటం ముగిసింది, అయితే షెల్లింగ్, గెరిల్లా దాడులు చాలా సంవత్సరాల పాటు కొనసాగాయి.[235]

జూన్ 1950లో, కొరియా యుద్ధం ప్రారంభం కావడంతో ఏ పక్షం మరొకదానిపై దాడి చేయకుండా నిరోధించడానికి అమెరికా ప్రభుత్వం తైవాన్ జలసంధిలో యునైటెడ్ స్టేట్స్ సెవెంత్ ఫ్లీట్‌ను ఉంచింది.[236] ఏది ఏమైనప్పటికీ, ప్రచ్ఛన్న యుద్ధ సమయంలో ఆగ్నేయాసియాలో CCP, కుయోమింటాంగ్ ఘర్షణ పడుతూనే ఉన్నాయి.

నైరుతి చైనాలో కమ్యూనిస్టులపై ఖంపా దళాలను ఉపయోగించడానికి కుయోమింటాంగ్ కూడా అనేక చివరి ప్రయత్నాలు చేసింది. కమ్యూనిస్టులను ఎదిరించడానికి పాంచెన్ లామా సహకారంతో మూడు ఖంపా విభాగాలకు సహాయం చేసే ప్రణాళికను కుయోమింటాంగ్ రూపొందించింది.[237] టిబెటన్ తుసి ముఖ్యులు, ఖంపా సు యోంగే సిచువాన్, కింగ్‌హై, టిబెట్‌లలో 80,000 దళాలను నియంత్రించారని కుయోమింటాంగ్ ఇంటెలిజెన్స్ నివేదించింది. కమ్యూనిస్ట్ సైన్యానికి వ్యతిరేకంగా వారిని ఉపయోగించాలని వారు ఆశించారు.[238]

గమనికలు

[మార్చు]
  1. ↑ సామాజిక శాస్త్రవేత్త చెన్ హాన్షెంగ్ గ్రామీణ జనాభాను ఐదు ప్రాథమిక ఆర్థిక తరగతులుగా విభజించారు. అగ్రస్థానంలో ఎక్కువ భూమి, జంతువులు, ఇతర మూలధనాన్ని కలిగి ఉండి పూర్తిగా అద్దెలపై జీవించే భూస్వాములు ఉన్నారు. సంపన్న రైతులు తమ ఆదాయంలో గణనీయమైన భాగాన్ని అద్దె నుండి తీసుకున్నారు, అయితే కొంచెం తక్కువ భూమిని కలిగి ఉన్నందున అద్దె కార్మికులతో పాటు తమ భూమిలో తామే పనిచేయాల్సి వచ్చేది. మధ్యతరగతి రైతులకు వేతనాల కోసం పనిచేయకుండా తమను తాము పోషించుకోవడానికి తగినంత భూమి, మూలధనం ఉండేది, అయితే వారు కార్మికులను నియమించుకునే స్థోమత కలిగి ఉండరు. సాధారణంగా అతిపెద్ద సమూహమైన పేద రైతులు కొంత భూమిని కలిగి ఉండేవారు కానీ జీవించడానికి తగినంత కాదు, వారు అవసరాలు తీర్చుకోవడానికి తమ శ్రమలో కొంత భాగాన్ని భూస్వాములకు విక్రయించాల్సి వచ్చేది. చివరగా, అతి తక్కువ సామాజిక స్థాయిలో అద్దె కార్మికులు ఉన్నారు, వీరికి స్వంత భూమి లేదు, పూర్తిగా వేతనాలపై బతకాల్సి వచ్చేది.[24]
  2. ↑ జాతీయవాదులు 1948, 1949లో రెండు కరెన్సీ సంస్కరణలకు ప్రయత్నించారు, కానీ దిగువ చర్చించినట్లుగా, అప్పటికి జాతీయవాద ప్రభుత్వంపై నమ్మకం లేకపోవడం సంస్కరణల ప్రభావాన్ని బలహీనపరిచింది.[177]

మూలాలు

[మార్చు]

ఉల్లేఖనాలు

[మార్చు]
  1. ↑ "Chinese Soviet Republic". Cultural China. cultural-china.com. 2007–2010. the original నుండి 25 October 2012 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 21 September 2012.
  2. 1 2 Lieberthal, Kenneth (2004). Governing China: From Revolution Through Reform (in ఇంగ్లీష్). W. W. Norton. pp. 45–48. ISBN 978-0-393-92492-3.
  3. ↑ Tian 2021.
  4. ↑ Cohn 2007, pp. 121–122.
  5. 1 2 Jessup 1989.
  6. ↑ Hu 2003.
  7. ↑ Hodges, Francesca. "The Chinese Communist Revolution in a Global Perspective". World History Project. OER Project. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 17 February 2022.
  8. ↑ Yang & Saich 2016.
  9. ↑ Perry 2018.
  10. ↑ "Milestones: 1945–1952: The Chinese Revolution of 1949". Office of the Historian. United States State Department. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 17 February 2022.
  11. ↑ Cook & Stevenson 2005, p. 376.
  12. ↑ Goodman 2004a, p. 73.
  13. ↑ Allatson & McCormack 2008, p. 66.
  14. ↑ Goodman 2004b, p. 387.
  15. ↑ Goodman 2005, p. 6.
  16. ↑ Gibson 2011.
  17. ↑ Green 1993, p. 79.
  18. ↑ Harris 1959, pp. 161–169.
  19. ↑ Platt 2018, pp. 49–70, 420–448.
  20. ↑ Platt 2012.
  21. ↑ Zarrow 2005, pp. 1–2, 6–11.
  22. ↑ Buck 1980, p. 2.
  23. ↑ Chen 1933, pp. 2–5.
  24. ↑ Chen 1933.
  25. ↑ Chen 1936.
  26. ↑ Perry 1980, p. 29.
  27. ↑ Hinton 1966, p. 24–25.
  28. ↑ Chen 2002.
  29. ↑ Li 2007, pp. 303–307, "In Gansu the estimated mortality was 2.5 to 3 million [...] In Shaanxi, out of a population of 13 million, an estimated 3 million died of hunger or disease.".
  30. ↑ Kelly 2015.
  31. ↑ Garnaut 2013, pp. 2034, 2044.
  32. ↑ Buck 1980, pp. 7–8.
  33. ↑ Buck 1980, p. 10.
  34. ↑ Buck 1980, p. 9.
  35. ↑ Hinton 1966, p. 27.
  36. 1 2 Mandel, Ernest (May 1950). "The Third Chinese Revolution". The Fourth International. 11 (5): 147–157. the original నుండి 5 నవంబర్ 2022 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 5 November 2022. {{cite journal}}: Check date values in: |archive-date= (help)
  37. ↑ Buck 1980, pp. 12–13.
  38. ↑ Hinton 1966, p. 29.
  39. ↑ Hinton 1966, p. 30.
  40. ↑ Chen 1933, p. 18.
  41. ↑ Hinton 1966, pp. 30–31.
  42. ↑ Buck 1980, p. 15.
  43. ↑ Xu & Liu 1989, pp. 23–28.
  44. ↑ Hu 1994, pp. 41–42.
  45. ↑ "巩梅：百年前《社会主义史》的三种译本" [Gong Mei: Three Translations of A History of Socialism a Century Ago]. School of Marxism, Peking University. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 21 October 2021. 一是署名"独立之个人"即马君武编译的《俄罗斯大风潮》。该译本是根据《社会主义史》1900年第二版中的第十章"无政府主义"编译的[...]他仅选择《社会主义史》中的"无政府主义"一章进行翻译，并在行文中加入了自己的大量评论 [The first is The Great Tide in Russia, which was compiled by Ma Junwu who used the pseudonym "an independent individual". This translation is based on chapter 10, "Anarchism," in the second edition of A History of Socialism, 1900[...]He chose to translate only the chapter on "Anarchism" from A History of Socialism, and added his own extensive comments to the text.]
  46. ↑ Li 2007b, pp. 13, 26–27.
  47. ↑ Reilly, Thomas. [1997] (1997). Science and Football III, Volume 3. Taylor & Francis publishing. ISBN 978-0-419-22160-9. pp. 105–106, 277–278.
  48. ↑ "Before and After the May Fourth Movement". Asia For Educators. Columbia University. ఒరిజినల్ నుండి 29 June 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 17 July 2020.
  49. ↑ Jonathan Spence, The Search for Modern China, W.W.Norton, 1999, pp. 290–313.
  50. ↑ Hon, Tze-ki (2014-03-28). "The Chinese Path to Modernisation". International Journal for History, Culture and Modernity. 2 (3): 211–228. doi:10.18352/hcm.470. ISSN 2666-6529.
  51. ↑ Wei, Huang (1 July 2021). "How China Got Marx". Sixth Tone. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 25 February 2022.
  52. ↑ Spence 1999, pp. 296–304.
  53. ↑ Griswold, Alfred Whitney (1938-01-01). The Far Eastern Policy of the United States. Harcourt, Brace and company. pp. 239–268.
  54. ↑ A. Whitney Griswold, The Far Eastern Policy of the United States (1938). pp. 239–268
  55. ↑ Chow, Tse-tsung (1960). The May Fourth Movement: Intellectual Revolution in Modern China. Harvard University Press. pp. 86–93. doi:10.4159/harvard.9780674283404. ISBN 978-0-674-28339-8. {{cite book}}: ISBN / Date incompatibility (help)
  56. ↑ Hao, Zhidong (1997). "May 4th and June 4th Compared: A Sociological Study of Chinese Social Movements". Journal of Contemporary China. 6 (14): 79–99. doi:10.1080/10670569708724266.
  57. ↑ Wasserstrom, Jeffrey N. (Summer 2005). "Chinese Students and Anti-Japanese Protests, Past and Present". World Policy Journal. the original నుండి November 5, 2013 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: November 18, 2008.
  58. ↑ "The May Fourth Movement" (1939), Selected Works of Mao Zedong.
  59. ↑ Hayford 2009, p. 569.
  60. ↑ Hunt 2013, p. 114.
  61. ↑ Van de Ven 1991, p. 38.
  62. 1 2 Saich 2021, p. 44.
  63. ↑ Forster 2018.
  64. ↑ Patrick Fuliang Shan, "Assessing Li Dazhao's Role in the New Cultural Movement", in A Century of Student Movements in China: The Mountain Movers, 1919–2019, Rowman Littlefield and Lexington Books, 2020, p. 20.
  65. ↑ Murray, Stuart. The Library: An Illustrated History. New York: Skyhorse, 2009.
  66. ↑ "Zhou, Enlai 1898–1976". Wilson Center Digital Archive. the original నుండి 2025-12-25 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2026-05-31.
  67. ↑ Ash, Alec (6 September 2009). "China's New New Youth". The China Beat Blog Archive 2008–2012. ఒరిజినల్ నుండి 12 June 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 17 July 2020.
  68. ↑ Spence 1999, p. 296.
  69. ↑ Kuiper, Kathleen. "Li Dazhao". Encyclopedia Britannica. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 25 February 2022.
  70. 1 2 Chow, Tse-tsung. "Chen Duxiu: Role in the intellectual revolution". Encyclopedia Britannica. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 25 February 2022.
  71. ↑ Van de Ven 1991, p. 44.
  72. 1 2 Zhao, Xuduo (2022). "Democracy, Enlightenment, and Revolution: Cantonese Marxists and Chinese Social Democracy, 1920–1922". Modern China. 48 (1): 167–196. doi:10.1177/0097700420954771. S2CID 224896224.
  73. ↑ Columbia 2001.
  74. ↑ Tatlow, Didi Kirsten (20 July 2011). "On Party Anniversary, China Rewrites History". The New York Times (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). ISSN 0362-4331. the original నుండి 2022-01-01 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2 June 2021.
  75. 1 2 3 Gao 2009, p. 119.
  76. ↑ Hunt 2013, p. 115.
  77. ↑ Spence 1999, p. 312.
  78. ↑ Shuanghai, Zhou (周霜梅); Minggang. "中共二大代表"尚有一人无法确定"之谜--理论--人民网" [The mystery of the "Unconfirmed attendee" in the 2nd National Congress of the Chinese Communist Party - Theories - People's Daily]. theory.people.com.cn (in చైనీస్). People's Daily. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 5 November 2016.
  79. ↑ 奎松 2010.
  80. ↑ Fairbank, John King. [1994] (1994). China: A New History. Harvard University Press. ISBN 0-674-11673-9.
  81. ↑ Ip 2009, pp. 54–66.
  82. ↑ Galbiati 1985, pp. 129–130.
  83. ↑ Current Intelligence Staff Study – Mao Tse-Tung And Historical Materialism. April 1961. p8 Archived 2009-07-24 at the Wayback Machine
  84. ↑ Berkley, Gerald W. (April 1975). "The Canton Peasant Movement Training Institute". Modern China. 1 (2): 161–179. doi:10.1177/009770047500100203. JSTOR 189039. S2CID 144243046.
  85. ↑ Verbyla 2010, p. 170.
  86. ↑ Tung, William L. [1968] (1968). The political institutions of modern China. Springer publishing. ISBN 9789024705528. pp. 92, 106.
  87. ↑ Godley, Michael R. (1987). "Socialism with Chinese Characteristics: Sun Yatsen and the International Development of China". The Australian Journal of Chinese Affairs (18): 109–125. doi:10.2307/2158585. JSTOR 2158585. S2CID 155947428.
  88. ↑ Wasserstrom, Jeffrey, "Chinese Students and Anti-Japanese Protests, Past and Present", World Policy Journal –Summer 2005 (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్), the original నుండి 2018-07-01 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది, ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2018-12-10
  89. ↑ Gao. James Zheng. [2009] (2009). Historical dictionary of modern China (1800–1949). Scarecrow press. ISBN 0-8108-4930-5, ISBN 978-0-8108-4930-3. p. 251.
  90. ↑ Wilbur 1983, p. 22.
  91. ↑ Jordan 1976, pp. 11, 29.
  92. ↑ Carroll 2007, p. 100.
  93. ↑ Xia, Zhihou. "May Thirtieth Incident". Encyclopedia Britannica. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 26 February 2022.
  94. ↑ Nolan 2002, p. 1509.
  95. ↑ Tamura 1998, p. 174.
  96. ↑ Radtke & Liao 1990, p. 23.
  97. ↑ Xiang 1998, p. 3.
  98. ↑ Jordan 1976, pp. 39–40.
  99. 1 2 Wilbur 1983, p. 47.
  100. ↑ Schram 1966, pp. 84, 89.
  101. ↑ Wortzel 1999, "Canton Coup".
  102. ↑ Jordan 1976, pp. 42–49.
  103. ↑ Kotkin 2014, pp. 627–629.
  104. ↑ "Nationalist China". Washington State University. 6 June 1996. the original నుండి 6 September 2006 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది.
  105. ↑ Wu, Tien-wei (November 1969). "A Review of the Wuhan Debacle: The Kuomintang-Communist Split of 1927". The Journal of Asian Studies. 29 (1): 125–143. doi:10.2307/2942527. JSTOR 2942527. S2CID 163744191.
  106. ↑ Thomas 1983, p. 2.
  107. ↑ Schram 1966, p. 95
  108. ↑ Xuyin, Guo. "Reconsideration of Chen Duxiu's Attitude toward the Peasant Movement." Chinese Law & Government 17, no. 1–2 (1984): 51–67.
  109. ↑ Womack, Brantly (2010). "From Urban Radical to Rural Revolutionary: Mao From the 1920s to 1937". In Cheek, Timothy (ed.). A Critical Introduction to Mao. Cambridge University Press. pp. 74–75.
  110. ↑ Schram, Stuart (March 2007). "Mao: The Unknown Story". The China Quarterly (189): 78. doi:10.1017/s030574100600107x. S2CID 154814055.
  111. ↑ Mao Zedong (1992), Schram, Stuart Reynolds; et al. (eds.), National Revolution and Social Revolution, December 1920 – June 1927, Mao's Road to Power, Vol. II, M.E. Sharpe, p. 465.
  112. ↑ Wright, Mary C. "The Chinese peasant and communism." Pacific Affairs 24, no. 3 (1951): 256–265.
  113. ↑ "Commanding Heights: Mao Zedong". PBS.
  114. ↑ Section: "The Importance Of The Peasant Problem"
  115. ↑ Chen 1978, p. 13.
  116. ↑ Liu తదితరులు 1995, p. 379.
  117. 1 2 Jordan 1976, pp. 118–120.
  118. ↑ Chiang 1978, p. 69.
  119. 1 2 3 4 5 Worthing 2016, p. 75.
  120. ↑ Wu 1969, p. 126.
  121. ↑ Wu 1969, pp. 126–127.
  122. ↑ Smith 2000, pp. 181–183.
  123. ↑ Elizabeth, J. Perry (11 April 2003). "The Fate of Revolutionary Militias in China". Hobart and William Smith Colleges. the original నుండి 2 September 2006 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 25 November 2006.
  124. ↑ Jordan 1976, pp. 115–116.
  125. ↑ Jowett 2014, p. 26.
  126. 1 2 Jordan 1976, p. 116.
  127. 1 2 Jordan 1976, p. 117.
  128. ↑ Taylor 2009, p. 65.
  129. 1 2 Tolley 2000, pp. 150–160.
  130. ↑ Beede, R. Benjamin (1994). The War of 1898, and U.S. interventions, 1898–1934: an encyclopedia. Taylor & Francis Publishing. p. 355. ISBN 0-8240-5624-8.
  131. ↑ Hunt 2015, p. 113.
  132. ↑ Chen Lifu, Columbia interviews, part 1, p. 29.
  133. ↑ Schram 1966, pp. 106–109, 112–113
  134. 1 2 Carter 1976, p. 62
  135. ↑ Spence, Jonathan D. (1999) The Search for Modern China, W.W. Norton and Company. pp. 338–339. ISBN 0-393-97351-4.
  136. ↑ Barnouin, Barbara and Yu Changgen. Zhou Enlai: A Political Life. Hong Kong: Chinese University of Hong Kong, 2006. p. 38. Retrieved 12 March 2011.
  137. ↑ Harrison, James Pinckney (1972). The Long March to Power – a History of the Chinese Communist Party, 1921–72. Macmillan. pp. 108–110. ISBN 0333141547.
  138. ↑ Carter 1976, p. 63.
  139. ↑ Thomas 1983, p. 3.
  140. ↑ Schwartz, Benjamin, Chinese Communism and the Rise of Mao, Harper & Row (New York: 1951), p. 93.
  141. ↑ Li 2012, pp. 5–8.
  142. ↑ Rhoads, Edward J. M.; Friedman, Edward; Joffe, Ellis; Powell, Ralph L. (1964). The Chinese Red Army, 1927–1963: An Annotated Bibliography. Vol. 16. Harvard University Asia Center. doi:10.2307/j.ctt1tg5nnd. ISBN 978-0-674-12500-1. JSTOR j.ctt1tg5nnd. {{cite book}}: ISBN / Date incompatibility (help)
  143. ↑ "6th National Congress". the original నుండి 2014-04-01 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2019-03-16.
  144. ↑ Chow 2009.
  145. ↑ Leung 1992, p. 72.
  146. ↑ Kampen 2000, p. 35.
  147. ↑ Kampen 2000, p. 36.
  148. ↑ Xia, Zhihou. "Jiangxi Soviet". Encyclopedia Britannica. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 26 February 2022.
  149. 1 2 Yang, Benjamin (1990). From Revolution to Politics: Chinese Communists on the Long March. Westview Press. p. 233. ISBN 0-8133-7672-6.
  150. 1 2 Zhang, Chunhou. Vaughan, C. Edwin. [2002] (2002). Mao Zedong as Poet and Revolutionary Leader: Social and Historical Perspectives. Lexington books. ISBN 0-7391-0406-3. p. 65.
  151. ↑ 延安市历史沿革 [Yan'an Organizational History]. XZQH.org. 2016-07-15. ఒరిజినల్ నుండి 2020-08-06 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2021-05-14.
  152. ↑ The Cambridge History of Japan: The Twentieth Century, p. 294, Peter Duus, John Whitney Hall, Cambridge University Press: 1989 ISBN 978-0-521-22357-7
  153. ↑ Garver 1988, p. 5.
  154. ↑ Chor, So Wai (2002). "The Making of the Guomindang's Japan Policy, 1932–1937: The Roles of Chiang Kai-shek and Wang Jingwei". Modern China. 28 (2): 213–252. doi:10.1177/009770040202800203. S2CID 143785141. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 27 February 2022.
  155. ↑ Taylor 2009, p. 125.
  156. 1 2 3 Pan, Yihong (2025). Not Just a Man's War: Chinese Women's Memories of the War of Resistance Against Japan, 1931–45. University of British Columbia Press. ISBN 9780774870368.
  157. ↑ Taylor 2009, p. 127.
  158. ↑ Barnouin, Barbara and Yu Changgen. Zhou Enlai: A Political Life. Hong Kong: The Chinese University Press: 2006. p. 67
  159. ↑ Ray Huang, 從大歷史的角度讀蔣介石日記 (Reading Chiang Kai-shek's Diary from a Macro History Perspective) China Times Publishing Company, 1994-1-31 ISBN 957-13-0962-1, p. 259
  160. ↑ Benton, Gregor (1986). "The South Anhui Incident". The Journal of Asian Studies. 45 (4): 681–720. doi:10.2307/2056083. ISSN 0021-9118. JSTOR 2056083. S2CID 163141212.
  161. ↑ "政治垃圾張蔭梧曾欲為國民黨奪回北平_历史-多維新聞網". culture.dwnews.com. the original నుండి 2019-10-30 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2019-10-30.
  162. ↑ Schoppa, R. Keith. (2000). The Columbia Guide to Modern Chinese History. Columbia University Press. ISBN 0-231-11276-9.
  163. ↑ Bianco 1971, p. 202.
  164. ↑ Bianco 1971, p. 155.
  165. ↑ Johnson 1962, pp. 4–5.
  166. 1 2 Johnson 1962, pp. 2–3.
  167. ↑ Patrick Fuliang Shan, "Local Revolution, Grassroots Mobilization and Wartime Power Shift to the Rise of Communism", in Xiaobing Li (ed.), Evolution of Power: China's Struggle, Survival, and Success, Lexington and Rowman & Littlefield, 2013, pp. 3–25.
  168. ↑ DeMare 2019, pp. 6–17.
  169. ↑ Benjamin Yang,From Revolution to Politics: Chinese Communists on the Long March Westview 1990, p. 307
  170. ↑ Johnson 1962, p. 11.
  171. 1 2 Thomas 1983, p. 6.
  172. ↑ Sun Jian, pp. 615–616.
  173. ↑ Sun Jian, p. 1319
  174. ↑ Sun Jian, pp. 1237–1240.
  175. ↑ Sun Jian, pp. 617–618
  176. 1 2 Young, Arthur N. (1965). China's Wartime Finance and Inflation, 1937–1945. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press.
  177. 1 2 Campbell, Colin D.; Tullock, Gordon C. (1954). "Hyperinflation in China, 1937–49". Journal of Political Economy. 62 (3): 236–245. doi:10.1086/257516. S2CID 154757658.
  178. ↑ Tang, De-Piao; Hu, Teh-Wei (Autumn 1983). "Money, Prices, and causality: the Chinese Hyperinflation, 1945–1949". Journal of Macroeconomics. 5 (4): 503–510. doi:10.1016/0164-0704(83)90037-X.
  179. 1 2 Quddus, Munir; Liu, Jin-Tan; Butler, John S. (Summer 1989). "Money, Prices, and causality: the Chinese Hyperinflation, 1946–1949, reexamined". Journal of Macroeconomics. 11 (3): 447–453. doi:10.1016/0164-0704(89)90070-0.
  180. 1 2 Xu & Liu 1989, p. xxx.
  181. 1 2 Raleigh, Edward Augustine (1953). An inquiry into the rise of communism in China (MA thesis). College of the Pacific. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 28 February 2022.
  182. ↑ Robertson, Walter S. (1946). The mission of General of the Army George C. Marshall to China to arrange for cessation of civil strife and to bring about political unification. US Department of State Office of the Historian. p. 448.
  183. ↑ Kirby (1992). Hsiung, James C.; Levine, Steven I. (eds.). China's Bitter Victory: the War with Japan, 1936–1945. Armonk, New York: M.E. Sharpe, Inc.
  184. ↑ Ying-Mao Kau (2017). Revival: The People's Liberation Army and China's Nation-Building (1973). Routledge. pp. 58–. ISBN 978-1-351-71622-2.
  185. ↑ Kent G Deng (2011). China's Political Economy in Modern Times: Changes and Economic Consequences, 1800–2000. Routledge. pp. 107–. ISBN 978-1-136-65513-5.
  186. ↑ Zedong, Mao. "The Situation and Our Policy After the Victory in the War of Resistance Against Japan". Marxists.org. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 1 March 2022.
  187. ↑ Huo Jianshan (2014-05-01). "The term "Millet Plus Rifles" should not be misused". History Teaching. Tianjin: History Teaching Agency: 56–58. ISSN 0457-6241. the original నుండి 2022-03-05 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2022-03-05.
  188. ↑ Liu Tong (2008-06-13). "The Liberation War and the "Millet Plus Rifles"". Education Journal for Senior Citizens. Jinan: 12–13. ISSN 1002-3402. the original నుండి 2022-03-05 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2022-03-05.
  189. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Radchenko, Sergey (August 2017). "Lost Chance for Peace: The 1945 CCP-Kuomintang Peace Talks Revisited" (PDF). Journal of Cold War Studies. 19 (2): 84–114. doi:10.1162/JCWS_a_00742. S2CID 57560404.
  190. ↑ Zhang Shengfa, "Return of the Chinese Changchun Railway to China by the USSR." In Manchurian Railways and the Opening of China, 171–194. 1st ed. Vol. 1. New York: Taylor & Francis Group, 2010. p, 171.
  191. ↑ Atwood, Christopher (2005). "Poems of Fraternity: Literary Responses to the Attempted Reunification of Inner Mongolia and the Mongolian People's Republic". In Kara, György (ed.). The Black Master: Essays on Central Eurasia in Honor of György Kara on His 70th Birthday. Otto Harrassowitz Verlag. p. 2.
  192. ↑ "China Expert John P. Davies Dies". mlloyd.org. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 5 July 2009.
  193. ↑ Fenby, Jonathan Chiang Kai-shek China's Generalissimo and the Nation He Lost, New York: Carrol & Graf, 2004 p. 446.
  194. ↑ Lohbeck 1956, p. 292.
  195. ↑ Klehr, Harvey; Radosh, Ronald (1996). The Amerasia Spy Case: Prelude to McCarthyism. University of North Carolina Press. ISBN 0-8078-2245-0.
  196. ↑ p. 23, U.S. Military and CIA Interventions Since World War II, William Blum, Zed Books 2004 London.
  197. 1 2 3 4 5 6 7 8 Nguyễn, Anh Thái; Nguyễn, Quốc Hùng; Vũ, Ngọc Oanh; Trần, Thị Vinh; Đặng, Thanh Toán; Đỗ, Thanh Bình (2002). Lịch sử thế giới hiện đại (in వియత్నామీస్). Ho Chi Minh City: Giáo Dục. pp. 320–322.
  198. ↑ Bright, Richard Carl.(2007). Pain and Purpose in the Pacific: True Reports of War. Trafford Publishing. ISBN 1-4251-2544-1.
  199. ↑ Tsuyoshi Hasegawa (2006). Racing the Enemy: Stalin, Truman, and the Surrender of Japan. Belknap Press. p. 298. ISBN 0-674-01693-9.
  200. ↑ Lilley, James. China hands: nine decades of adventure, espionage, and diplomacy in Asia. PublicAffairs, New York, 2004
  201. ↑ Hastings, Max (2007). Nemesis: The Battle for Japan 1944–45. London: William Collins. p. 543.
  202. ↑ Zarrow 2005, p. 338.
  203. ↑ Millett, Allan R. (1991). Semper fidelis: the history of the United States Marine Corps. Simon and Schuster. ISBN 002921596X.
  204. ↑ "Operation Beleaguer : The Marine III Amphibious Corps in North China, 1945–1949: Marine Corps Gazette". the original నుండి March 12, 2013 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: April 6, 2013.
  205. ↑ "af.mil". the original నుండి February 13, 2013 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: April 6, 2013.
  206. ↑ "A Rape in Beijing, December 1946: GIs, Nationalist Protests, and U.S. Foreign Policy" by Robert Shaffer, The Pacific Historical Review, Vol. 69, No. 1 (Feb., 2000), pp. 31–64
  207. ↑ Alexander 1992, p. 39.
  208. ↑ Zhu, Zongzhen; Wang, Chaoguang (2000). Liberation War History. Beijing: Social Scientific Publishing House.
  209. ↑ Liu, Shaoqi (1991). Selected Works of Liu Shaoqi, Vol. I. Foreign Languages Press. p. 456. ISBN 0835111806.
  210. 1 2 Xu, Guangqiu. [2001] (2001). War Wings: The United States and Chinese Military Aviation, 1929–1949. Greenwood Publishing Group. ISBN 0-313-32004-7. p. 201.
  211. ↑ Fenby, Jonathan Chiang Kai-shek China's Generalissimo and the Nation He Lost, New York: Carrol & Graf, 2004 p. 459
  212. ↑ "Foreign Relations of the United States, 1948, the Far East: China, Volume VII – Office of the Historian".
  213. ↑ Leung 70–71
  214. ↑ Lew 32–36
  215. ↑ Yang Kuisong (24 November 2011). 杨奎松《读史求实》：苏联给了林彪东北野战军多少现代武器. Sina Books. the original నుండి 26 September 2013 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 17 May 2013.
  216. 1 2 Lew 36
  217. ↑ "Historical Evolution". Harbin Municipal Government. the original నుండి 2013-01-30 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2017-01-17. At the end of the 19th century, there were over ten villages and about 30,000 people in Harbin, and the economic elements such as transportation, trade and population began to develop, which laid the foundation for formation and development of the city.
  218. ↑ Michael M Sheng, Battling Western Imperialism, Princeton University Press, 1997, pp. 132–135
  219. ↑ Hu, Jubin. (2003). Projecting a Nation: Chinese National Cinema Before 1949. Hong Kong University Press. ISBN 962-209-610-7.
  220. ↑ Lilley, James R. China Hands: Nine Decades of Adventure, Espionage, and Diplomacy in Asia. ISBN 1-58648-136-3.
  221. 1 2 3 Westad, Odd Arne. (2003). Decisive Encounters: The Chinese Civil War, 1946–1950. Stanford University Press. ISBN 0-8047-4484-X. pp. 192–193.
  222. ↑ Pomfret, John. "Red Army Starved 150,000 Chinese Civilians, Books Says" Seattle Times 2 October 2009 Accessed: 2009-10-02. Archived
  223. ↑ Ray Huang, cong dalishi jiaodu du Jiang Jieshi riji (Reading Chiang Kai-shek's diary from a macro-history perspective), China Times Publishing Press, Taipei, 1994, pp. 441–443
  224. ↑ The New York Times, 12 January 1947, p. 44.
  225. ↑ Zeng Kelin, Zeng Kelin jianjun zishu (General Zeng Kelin Tells His Story), Liaoning renmin chubanshe, Shenyang, 1997. pp. 112–113
  226. ↑ Lung Ying-tai, dajiang dahai 1949, Commonwealth Publishing Press, Taipei, 2009, p. 184
  227. 1 2 Elleman, Bruce A. Modern Chinese Warfare, 1795–1989. Routledge. ISBN 0-415-21473-4.
  228. 1 2 3 Finkelstein, David Michael. Ryan, Mark A. McDevitt, Michael. (2003). Chinese Warfighting: The PLA Experience Since 1949. M.E. Sharpe. China. ISBN 0-7656-1088-4. p. 63.
  229. ↑ Donggil Kim, "Stalin and the Chinese Civil War." Cold War History 10.2 (2010): 185–202.
  230. ↑ Andrew D. W. Forbes (1986). Warlords and Muslims in Chinese Central Asia: a political history of Republican Sinkiang 1911–1949. Cambridge, England: CUP Archive. p. 215. ISBN 0-521-25514-7. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 28 June 2010.
  231. ↑ Andrew D. W. Forbes (1986). Warlords and Muslims in Chinese Central Asia: a political history of Republican Sinkiang 1911–1949. Cambridge, England: CUP Archive. p. 225. ISBN 0-521-25514-7. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 28 June 2010.
  232. ↑ "Reds Proclaim a Republic in China; Chou is Premier; Chinese Republic Launched by Reds". The New York Times. ఒరిజినల్ నుండి June 8, 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: October 8, 2019.
  233. ↑ Resolution on the Capital, Calendar, National Anthem, and National Flag of the People's Republic of China. 1st Chinese People's Political Consultative Conference (Beijing), 27 September 1949. Hosted at Wikisource.
  234. ↑ The Rise Of Mao Zedong | Parade Of The Waking Giant | Timeline (in ఇంగ్లీష్), 26 June 2021, ఒరిజినల్ నుండి June 28, 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది, ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2021-07-02
  235. ↑ Westad 2003, p. 305.
  236. ↑ "Army Department Teletype conference, ca. June 1950". Harry S. Truman Library and Museum. US Department of Defense. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2015-04-14.
  237. ↑ Hsiao-ting Lin (2010). Modern China's ethnic frontiers: a journey to the west. Vol. 67 of Routledge studies in the modern history of Asia (illustrated ed.). Taylor & Francis. p. 117. ISBN 978-0-415-58264-3. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 27 December 2011. China's far northwest.23 A simultaneous proposal suggested that, with the support of the new Panchen Lama and his entourage, at least three army divisions of anti-Communist Khampa Tibetans could be mustered in southwest China.
  238. ↑ Hsiao-ting Lin (2010). Modern China's ethnic frontiers: a journey to the west. Vol. 67 of Routledge studies in the modern history of Asia (illustrated ed.). Taylor & Francis. p. xxi. ISBN 978-0-415-58264-3. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 27 December 2011. (tusi) from the Sichuan-Qinghai border; and Su Yonghe, a Khampa native-chieftain from Nagchuka on the Qinghai–Tibetan border. According to Nationalist intelligence reports, these leaders altogether commanded about 80000 irregulars.

ఆధారాలు

[మార్చు]

మావో జెడాంగ్ చైనా అంతర్యుద్ధం

"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=చైనా_విప్లవం&oldid=4896115" నుండి వెలికితీశారు