Jump to content

చైనీస్ గార్డెన్

వికీపీడియా నుండి
Chinese garden
This picture of the Yuyuan Garden in Shanghai (created in 1559) shows all the elements of a classical Chinese garden – water, architecture, vegetation, and rocks.
Traditional Chinese中國園林
Simplified Chinese中国园林
Literal meaningChina Garden-Woods
Transcriptions
Standard Mandarin
Hanyu PinyinZhōngguó yuánlín
Wu
RomanizationTson1 koh4 yoe3 lin3
Chinese classical garden
Traditional Chinese中國古典園林
Simplified Chinese中国古典园林
Literal meaningChina Classical Garden-Woods
Transcriptions
Standard Mandarin
Hanyu PinyinZhōngguó gǔdiǎn yuánlín
Wu
RomanizationTson1 koh4 ku2 di3 yoe3 lin3

చైనీస్ గార్డెన్ అనేది మూడు వేల సంవత్సరాలుగా అభివృద్ధి చెందిన ఒక ల్యాండ్‌స్కేప్ గార్డెన్ శైలి. ఇందులో, ఆనందం కోసం, ఇతరులను ఆకట్టుకోవడానికి చైనా చక్రవర్తులు, రాజకుటుంబ సభ్యులు నిర్మించిన విశాలమైన గార్డెన్లతో పాటు, ధ్యానం కోసం, బాహ్య ప్రపంచం నుండి ఉపశమనం కోసం పండితులు, కవులు, మాజీ ప్రభుత్వ అధికారులు, సైనికులు, వ్యాపారులు సృష్టించిన మరింత ఏకాంతమైన గార్డెన్లు కూడా ఉన్నాయి. వారు ఒక ఆదర్శవంతమైన సూక్ష్మ ప్రకృతి దృశ్యాన్ని సృష్టిస్తారు, ఇది మనిషి, ప్రకృతి మధ్య ఉండవలసిన సామరస్యాన్ని వ్యక్తీకరించడానికి ఉద్దేశించబడింది.

చైనీస్ ఉద్యానవన కళ వాస్తుశిల్పం, కాలిగ్రఫీ, చిత్రలేఖనం, శిల్పం, సాహిత్యం, గార్డెన్పని, ఇతర కళలను ఏకీకృతం చేస్తుంది. ఇది చైనా ప్రజల ప్రగాఢమైన తాత్విక ఆలోచనా విధానాన్ని, జీవిత తపనను ప్రతిబింబించే చైనా సౌందర్యానికి ఒక నమూనా. వాటిలో, రాజ గార్డెన్లకు చెందిన చెంగ్డే మౌంటెన్ రిసార్ట్ [1], సమ్మర్ ప్యాలెస్ [2], జియాంగ్సు ప్రావిన్స్‌లోని సుజౌ అనేక క్లాసికల్ గార్డెన్స్ [3] ప్రైవేట్ గార్డెన్లకు చెందినవి కూడా యునెస్కోచే ప్రపంచ వారసత్వ జాబితాలో చేర్చబడ్డాయి. చైనీస్ గార్డెన్లలో అనేక ముఖ్యమైన అంశాలు ఉపయోగించబడతాయి, మూన్ గేట్ వాటిలో ఒకటి. [4]

ఒక సాధారణ చైనీస్ గార్డెన్ గోడలతో చుట్టబడి ఉంటుంది, అందులో ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ చెరువులు, రాతి నిర్మాణాలు, చెట్లు, పువ్వులు, ఇంకా గార్డెన్ లోపల రకరకాల మండపాలు, పెవిలియన్లు ఉంటాయి, ఇవి వంకర మార్గాలు, జిగ్-జాగ్ గ్యాలరీల ద్వారా అనుసంధానించబడి ఉంటాయి. ఒక నిర్మాణం నుండి మరొక నిర్మాణానికి వెళ్లడం ద్వారా, సందర్శకులు ప్రకృతి దృశ్య చిత్రాల తాళపత్రంలా విప్పుకుంటున్నట్లుగా, జాగ్రత్తగా రూపొందించిన దృశ్యాల శ్రేణిని వీక్షించవచ్చు.

చరిత్ర

[మార్చు]

ప్రారంభ సంవత్సరాలు

[మార్చు]

మొట్టమొదటిగా నమోదు చేయబడిన చైనీస్ గార్డెన్లు షాంగ్ రాజవంశం (క్రీ.పూ. 1600–1046) కాలంలో పసుపు నది లోయలో సృష్టించబడ్డాయి. ఈ గార్డెన్లు చుట్టూ కంచె వేయబడిన పెద్ద ఉద్యానవనాలు. ఇక్కడ రాజులు, ప్రభువులు వేటాడేవారు లేదా పండ్లు, కూరగాయలు పండించేవారు. ఈ కాలం నాటి తాబేలు పెంకులపై చెక్కబడిన తొలి శాసనాలలో, గార్డెన్ను సూచించే ' యూ', 'పు', 'యువాన్' అనే మూడు చైనీస్ అక్షరాలు ఉన్నాయి. యూ అనేది పక్షులు, జంతువులను ఉంచే రాజ గార్డెన్, కాగా పూ అనేది మొక్కల గార్డెన్. క్విన్ రాజవంశం (క్రీ.పూ. 221–206) కాలంలో, యువాన్ అన్ని గార్డెన్లకు చిహ్నంగా మారింది. యువాన్ కోసం పాత అక్షరం ఒక గార్డెన్ చిన్న చిత్రం; ఇది గోడను సూచించగల చతురస్రంలో పరివేష్టితమై ఉంటుంది, ఒక నిర్మాణం ప్రణాళికను సూచించగల చిహ్నాలను, చెరువును సూచించగల ఒక చిన్న చతురస్రాన్ని, గార్డెన్ లేదా దానిమ్మ చెట్టుకు చిహ్నాన్ని కలిగి ఉంటుంది.

చివరి షాంగ్ రాజవంశానికి చెందిన ఒక ప్రసిద్ధ రాజ ఉద్యానవనం, రాజు వెన్‌వాంగ్ తన రాజధాని నగరం యిన్‌కు పశ్చిమాన నిర్మించిన 'టెర్రస్, పాండ్ అండ్ పార్క్ ఆఫ్ ది స్పిరిట్' ( లింగ్‌తాయ్, లింగ్‌జావో లింగ్‌యౌ ). క్లాసిక్ ఆఫ్ పొయెట్రీలో పార్కును ఈ విధంగా వర్ణించారు:

చివరి షాంగ్ పాలకుడైన జౌ రాజు (క్రీ.పూ. 1075–1046) నిర్మించిన షాక్వి, లేదా ఇసుక దిబ్బలు, మరొక తొలి రాజ ఉద్యానవనం. ఇది ఒక పెద్ద చతురస్రాకార ఉద్యానవనం మధ్యలో పరిశీలన వేదికగా పనిచేసే ' తాయ్' అనే మట్టి చప్పరంతో కూడి ఉంది. చైనీస్ సాహిత్యం తొలి క్లాసిక్‌లలో ఒకటైన రికార్డ్స్ ఆఫ్ ది గ్రాండ్ హిస్టోరియన్ ( షిజి )లో ఇది వర్ణించబడింది. షిజీ ప్రకారం, ఈ గార్డెన్ అత్యంత ప్రసిద్ధ లక్షణాలలో ఒకటి వైన్ పూల్, మీట్ ఫారెస్ట్ (酒池肉林). రాజభవన ప్రాంగణంలో, అనేక చిన్న పడవలు పట్టేంత పెద్ద కొలనును నిర్మించారు, దాని లోపలి గోడలకు సముద్ర తీరం నుండి తెచ్చిన నునుపు చేసిన అండాకారపు రాళ్లను అమర్చారు. ఆ తర్వాత కొలనును వైన్‌తో నింపారు. కొలను మధ్యలో ఒక చిన్న ద్వీపాన్ని నిర్మించి, అక్కడ చెట్లను నాటారు, వాటి కొమ్మలకు కాల్చిన మాంసం ముక్కలు వేలాడుతున్నాయి. జౌ రాజు, అతని స్నేహితులు, ఉపపత్నులు తమ పడవల్లో తేలుతూ, చేతులతో వైన్ తాగుతూ, చెట్ల నుండి కాల్చిన మాంసాన్ని తిన్నారు. తరువాత చైనీస్ తత్వవేత్తలు, చరిత్రకారులు ఈ గార్డెన్ను క్షీణత, చెడు అభిరుచికి ఉదాహరణగా పేర్కొన్నారు.

వసంత, శరత్కాలంలో (క్రీ.పూ. 722–481), క్రీ.పూ. 535లో, జౌ రాజవంశానికి చెందిన జింగ్ రాజు, అత్యంత వైభవంగా అలంకరించబడిన రాజభవనాలతో కూడిన షాంగ్‌హువా టెర్రస్‌ను నిర్మించాడు. క్రీ.పూ. 505లో, గుసు టెర్రస్ అనే మరింత సుందరమైన ఉద్యానవనం నిర్మాణం ప్రారంభించబడింది. అది ఒక పర్వతపు పక్కన ఉండేది, దానిలో గ్యాలరీల ద్వారా అనుసంధానించబడిన వరుస మెట్లు, అలాగే నీలి డ్రాగన్ల రూపంలో పడవలు ప్రయాణించే ఒక సరస్సు ఉండేవి. అత్యంత ఎత్తైన డాబా నుండి, గొప్ప సరస్సు అయిన తాయ్ సరస్సు వరకు దృశ్యం విస్తరించింది.

మూలాలు

[మార్చు]
  1. Centre, UNESCO World Heritage. "Mountain Resort and its Outlying Temples, Chengde". UNESCO World Heritage Centre (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2023-02-26.
  2. Centre, UNESCO World Heritage. "Summer Palace, an Imperial Garden in Beijing". UNESCO World Heritage Centre (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2023-02-26.
  3. Centre, UNESCO World Heritage. "Classical Gardens of Suzhou". UNESCO World Heritage Centre (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2023-02-26.
  4. Bei, Yu-ming; 貝聿銘 (2003). Yu Bei yu ming dui hua. Mu Bo, Bing Lin, I. M. Pei, Gero von Boehm, 波姆, 林兵. (Chu ban ed.). Tai bei shi: Lian jing. ISBN 957-08-2657-6. OCLC 271635555.

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]