చోఘా జాన్బిల్

Chogha Zanbil
Chogha Zanbil
	Interactive map of Chogha Zanbil
	32°0′30″N 48°31′15″E / 32.00833°N 48.52083°E
ప్రదేశం	Khuzestan Province, Iran
చరిత్ర
Built	c. 1250 BC

చోఘా జాన్బిల్ అనేది ఇరాన్‌లోని ఖుజెస్తాన్ ప్రావిన్స్‌లో ఉన్న ఒక పురాతన ఎలామైట్ సముదాయం. ఇది మెసొపొటేమియా వెలుపల ఉన్న కొన్ని జిగ్గురాట్‌లలో ఒకటి. ఇది సుమారుగా 30 km (19 mi)సూసాకు ఆగ్నేయంగా 80 km (50 mi) అహ్వాజ్‌కు ఉత్తరాన ఉంటాష్-నపిరిషా పాలనా కాలక్రమంలో అనిశ్చితి కారణంగా నగరం నిర్మాణ తేదీ అస్పష్టంగా ఉంది, కానీ అది స్పష్టంగా క్రీ.పూ. 14వ లేదా 13వ శతాబ్దంలో నిర్మించబడింది. సాంప్రదాయకంగా భావించే తేదీ క్రీ.పూ. 1250. ఈ నగరం, ఎలామైట్ రాజధాని అయిన సూసాతో పాటు, సుమారు క్రీ.పూ. 645లో నియో-అస్సిరియన్ పాలకుడు అస్సర్‌బానిపాల్ చేత నాశనం చేయబడిందని ప్రస్తుతం నమ్ముతారు, అయితే కొంతమంది పరిశోధకులు ఆక్రమణ ముగింపును క్రీ.పూ. 12వ శతాబ్దం చివరిలో ఉంచుతారు. యునెస్కో ప్రకారం జిగ్గురాట్ మెట్ల పిరమిడ్ ఆకారపు కట్టడాలలో ఉత్తమంగా సంరక్షించబడిన ఉదాహరణగా పరిగణించబడుతుంది. ^[1] 1979లో, చోఘా జాన్బిల్ యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ జాబితాలో చేర్చబడిన మొదటి ఇరానియన్ ప్రదేశంగా నిలిచింది.

చరిత్ర

చోఘా జాన్బిల్ ను సాధారణంగా 'బుట్ట దిబ్బ' అని అనువదిస్తారు. దీనిని సుమారు క్రీ.పూ. 1250లో ఉంటాష్-నపిరిషా రాజు, ప్రధానంగా గొప్ప దేవుడైన ఇన్‌షుషినాక్‌ను గౌరవించటానికి నిర్మించాడు. దీని అసలు పేరు దుర్ ఉంటాష్, అంటే 'ఉంటాష్ పట్టణం' అని అర్థం, కానీ పూజారులు, సేవకులు తప్ప మరెందరో ప్రజలు అక్కడ నివసించి ఉండే అవకాశం లేదు. ఈ సముదాయం పట్టణంలోని ప్రధాన ప్రాంతాలను నిర్వచించే మూడు ఏకకేంద్రక గోడలచే రక్షించబడింది. శాసనాల ప్రకారం బయటి గోడకు ఏడు ద్వారాలు ఉండేవని, వాటిలో కేవలం రెండింటిని మాత్రమే కనుగొన్నారని తెలుస్తోంది. మధ్య గోడకు నాలుగు ద్వారాలు ఉండేవి, బయటి, మధ్య గోడల మధ్య ప్రధాన ఎలామైట్ దేవుడైన నాపిరిషా, ఇన్‌షుషినాక్‌లకు అంకితం చేయబడిన ఒక ఉమ్మడి దేవాలయం ఉండేది. లోపలి 2.5 ha (6.2 acres) లో ఎక్కువ భాగం ప్రాంతం మొత్తం ప్రధాన దేవునికి అంకితం చేయబడిన ఒక గొప్ప జిగ్గురత్‌తో నిండి ఉంది, దీనిని ఉంటాష్-నాపిరిషా నిర్మించిన నిల్వ గదులతో కూడిన మునుపటి చతురస్రాకార దేవాలయంపై నిర్మించారు.

మధ్య ప్రాంతంలో ఇతర దేవతలకు చెందిన పదకొండు దేవాలయాలు ఉన్నాయి. వీటిలో నబు, అడాద్, షాలా, ఇనాన్నా, నినెగల్, హుంబన్, షిముట్, పినికిర్, మంజాత్, నుస్కా ఉన్నాయి . జిగ్గురాత్‌కు ఈశాన్యంగా ఎలామైట్ దేవతలైన ఇస్నిఖరాబ్ ( ఇష్మెకరబ్ ), కిరిరిషాల పుణ్యక్షేత్రాలు కూడా ఉన్నాయి. ఒక ఇటుక శాసనం నహున్నే దేవునికి అంకితం చేయబడిన బంగారు విగ్రహాన్ని పేర్కొంది. ఇరవై రెండు దేవాలయాలను ప్రస్తావించే ఇటుక శాసనాలు కనుగొనబడ్డాయి, కానీ వాటిలో సుమారు సగం మాత్రమే గుర్తించబడ్డాయి. బయటి ప్రాంతంలో రాజభవనాలు, ఐదు భూగర్భ రాజ సమాధులు కలిగిన ఒక అంత్యక్రియల భవనం ఉన్నాయి.

వాణిజ్య, నివాస ప్రాంతాలతో కూడిన ఈ ప్రదేశంలో, ఉంటాష్-నపిరిషా మరణానంతరం అనేక నిర్మాణ దశలతో నిర్మాణం కొనసాగింది, సుమారు క్రీ.పూ. 645లో అస్సిరియన్ రాజు అషుర్బానిపాల్ దీనిని నాశనం చేసే వరకు నివాసయోగ్యంగా ఉంది. చోఘా జాన్బిల్‌లోని పెద్ద సంఖ్యలో దేవాలయాలు, పుణ్యక్షేత్రాల ఆధారంగా, ఉంటాష్-నాపిరిషా ఎత్తైన, లోతైన ఎలామ్ ప్రాంతాల దేవతలను ఒకే ప్రదేశంలో ఏకం చేసే ఒక కొత్త మత కేంద్రాన్ని (బహుశా సూసా స్థానంలో) సృష్టించడానికి ప్రయత్నించాడని కొంతమంది పండితులు ఊహిస్తున్నారు.

జిగ్గురాట్ అసలు కొలత 105.2 metres (345 ft)ప్రతి వైపు 53 మీటర్లు (174 , సుమారు 53 metres (174 ft) ఎత్తులో, ఐదు అంతస్తులలో నిర్మించబడి, దానిపై ఒక దేవాలయం ఉంది. ఈ మొత్తం నిర్మాణానికి మట్టి ఇటుక ప్రధాన ముడిసరుకుగా ఉండేది. జిగ్గురాట్‌కు కాల్చిన ఇటుకలతో ముఖభాగాన్ని నిర్మించారు, వాటిలో కొన్నింటిపై ఎలామైట్, అకాడియన్ భాషలలో దేవతల పేర్లను తెలిపే క్యూనిఫాం అక్షరాలు చెక్కబడి ఉన్నాయి. జిగ్గురాట్ ఇప్పుడు కేవలం 24.75 metres (81.2 ft) ఎత్తులో ఉన్నప్పటికీ ఎత్తు, దాని అంచనా వేయబడిన అసలు ఎత్తులో సగం కంటే తక్కువ, దాని పరిరక్షణ స్థితి అసమానమైనది.

పురావస్తు శాస్త్రం

సైట్, 96 ha (240 acres) కొలతలు విస్తీర్ణంలో ఉన్న దీనిని, ఆ ప్రాంతంలో చమురు అన్వేషణ చేస్తున్న ఒక భూగర్భ శాస్త్రవేత్త మొదట కనుగొన్నారు. అతను శాసనం చెక్కబడిన ఒక ఇటుకను కనుగొని, ఔత్సాహిక పురావస్తు శాస్త్రవేత్త కావడంతో, దానిని అప్పుడు సూసా ప్రదేశంలో పనిచేస్తున్న తవ్వకాల కార్మికుల వద్దకు తీసుకువెళ్ళాడు. ఆ శాసనం "ఉంటాష్-గల్" అనే వ్యక్తి ఒక పవిత్ర నగరాన్ని నిర్మించినట్లు వర్ణించింది. దీనిని 1935–39, 1946 లో రోలాండ్ డి మెక్వెనెం సర్వే చేసి తవ్వకాలు జరిపారు. 1951, 1962 మధ్య, రోమన్ ఘిర్ష్‌మన్ ఫ్రెంచ్ పురావస్తు మిషన్‌తో కలిసి చోఘా జాన్బిల్‌ను ఆరు సీజన్లలో (మొత్తం 21 నెలలు) తవ్వారు. దాదాపు 100,000 yd³ (76,000 m³) ఈ ప్రక్రియలో, ఒకేసారి 100 నుండి 125 మంది కార్మికుల బృందాన్ని ఉపయోగించి, క్యూబిక్ తొలగించారు.

తవ్వకాలలో 1,300 ft² (120 m²) చదరపు అడుగుల విస్తీర్ణం గల ఒక చతురస్రం బయటపడింది. దేవాలయాలు, ప్రాంగణాలతో గోడతో చుట్టబడిన పవిత్ర ప్రాంతం. ఐదు అంచెల జిగ్గురాట్ దాని మధ్యలో నిలబడి ఉంది, దాని మూలలు ప్రధాన దిశలకు అభిముఖంగా ఉన్నాయి. జిగ్గురాట్‌లోని ప్రతి 11వ వరుస ఇటుకలపై శాసనం చెక్కబడి ఉంది. నాలుగు వైపులా పెద్ద గేట్లు నిర్మించబడ్డాయి, వాటిలో మూడింటికి రెండవ అంతస్తుకు మెట్లు ఉండగా, నైరుతి దిశలో ఉన్న గేట్‌కు ఐదవ, అత్యంత ఎత్తైన అంతస్తుకు మెట్లు ఉన్నాయి. ప్రతి ద్వారం వద్ద సగం మనిషి పరిమాణంలో విగ్రహాలు ఉండేవి, వాటిలో ఒకటి నీలిరంగు మెరుగైన టెర్రకోటతో చేయబడింది, దానిపై ఇన్‌షుషినాక్ దేవుడికి అంకితం చేయబడిన శాసనం ఉంది. తవ్వకాలలో జిగ్గురాట్‌ను రెండు దశల్లో నిర్మించినట్లు తెలిసింది; మొదట రెండు దేవాలయాలతో రెండవ అంతస్తు వరకు, ఆ తర్వాత ఐదవ అంతస్తు వరకు నిర్మించారు. దేవాలయాలలో ఒకదానిలో తెలుపు, నలుపు గాజు పలకలు కనుగొనబడ్డాయి.

ప్రాంగణంలోని గదుల కింద ఐదు సమాధులు కనుగొనబడ్డాయి. సమాధి 1 స్పష్టంగా ఎప్పుడూ ఉపయోగించబడలేదు, సమాధి V పురాతన కాలంలోనే దోచుకోబడింది, సమాధి II లో ఐదుగురు వ్యక్తుల పాక్షికంగా కాలిపోయిన అవశేషాలు ఉన్నాయి (వేరే చోట దహనం చేయబడ్డారు), పూర్తిగా చెక్కుచెదరని సమాధి IV లో, 40-60 సంవత్సరాల మధ్య వయస్సు గల ఒక వయోజన స్త్రీ సమాధి వస్తువులతో పాటు కనుగొనబడింది.

అనేక శాసనాలు చెక్కబడిన ఇటుకలు కనుగొనబడ్డాయి (మొత్తం 5,257, వాటిలో చాలా వరకు ఎలామైట్ భాషలో ఉండగా, 67 అకాడియన్ భాషలో ఉన్నాయి).

ఇటీవలే 1999, 2002, 2004, 2005 సంవత్సరాలలో బెహజాద్ మోఫిది నస్రాబాది ఈ ప్రదేశంలో తవ్వకాలు జరిపారు. ఇందులో 35 ha (86 acres) ఉన్నాయికీల్ విశ్వవిద్యాలయం ద్వారా మాగ్నెటోమీటర్ సర్వే

బెదిరింపులు

పెట్రోలియం నిల్వల అన్వేషణ కోసం వివిధ భూకంప పరీక్షలు నిర్వహించబడినందున, పెరిగిన ప్రపంచవ్యాప్త డిమాండ్ కారణంగా పెట్రోలియం అన్వేషణ ఈ సైట్ పునాదులకు ముప్పు కలిగిస్తోంది. 300 metres (984 ft) లోతు వరకు చమురు కోసం తవ్వకాలు చేపట్టారుజిగ్గురాట్ నుండి దూరంలో. ^[2]

పెట్రోలియం నిల్వల అన్వేషణ కోసం వివిధ భూకంప పరీక్షలు నిర్వహించబడినందున, పెరిగిన ప్రపంచవ్యాప్త డిమాండ్ కారణంగా పెట్రోలియం అన్వేషణ ఈ సైట్ పునాదులకు ముప్పు కలిగిస్తోంది. 300 metres (984 ft) లోతు వరకు చమురు కోసం తవ్వకాలు చేపట్టారుజిగ్గురాట్ నుండి దూరంలో. ^[3]

గ్యాలరీ

డుర్ ఉంటాష్ జిగురాట్
డుర్ ఉంటాష్ జిగురాట్ నిర్మాణం ప్రొఫైల్ వీక్షణ
ఇరాక్‌లో ఇలాంటి జిగురాట్ నిర్మాణాలు: ది జిగ్గురాట్ ఆఫ్ డర్-కురిగల్జు
ఇరాక్‌లో ఇలాంటి జిగురాట్ నిర్మాణాలు: జిగ్గురత్ ఆఫ్ ఉర్
చోఘా జన్‌బిల్‌లోని జిగ్గురాట్ ప్రధాన జిగ్గురాట్‌లలో ఒకటి
ఉబ్బెత్తు అలంకరణతో కూడిన, మెరుస్తున్న (వాస్తవానికి నీలం రంగులో ఉన్న) ద్వార ఫలకం. దానిపై ఉన్న ఎలామైట్ క్యూనిఫాం శాసనం "ఎలాం రాజు ఉంటాష్-నపిరిషా రాజభవనం" అని చదువుతుంది. క్రీ.పూ. 13వ శతాబ్దం. ఇరాన్‌లోని చోఘా జాంబిల్ నుండి. బ్రిటిష్ మ్యూజియం.

మూలాలు

↑ "Tchogha Zanbil". UNESCO World Heritage Centre. Retrieved July 15, 2017. It is the largest ziggurat outside of Mesopotamia and the best preserved of this type of stepped pyramidal monument.
↑ Soudabeh Sadigh (November 29, 2006). "Seismographic Tests to be performed on Tchogha Zanbil". Cultural Heritage News Agency. Archived from the original on October 12, 2007. Retrieved September 29, 2009.
↑ Soudabeh Sadigh (November 29, 2006). "Seismographic Tests to be performed on Tchogha Zanbil". Cultural Heritage News Agency. Archived from the original on October 12, 2007. Retrieved September 29, 2009.

మరింత చదవండి

- Roman Ghirshman, "Tchoga Zanbil (Dur-Untash). Vol. I: La Ziggurat", Mémoires de la Délégation Archéologique en Iran, vol. 39, Geuthner, 1966
- R. Ghirshman, "Tchoga Zanbil (Dur-Untash) Volume II: Temenos, Temples, Palais, Tombes", Memoires de la Delegation Archeologique en Iran, vol. 40 Geuthner, 1968
- PlatesM.J. Steve, "Tchoga Zanbil (Dur-Untash) 3: Textes Élamites et Accadiens", Mémoires de la Délégation Archéologique en Iran, vol. 41, Geuthner, 1967
- Edith Porada, "Tchoga Zanbil (Dur-Untash). Vol. IV (only): La Glyptique", Memoires de la Delegation Archeologique en Iran, vol. 42, Geuthner, 1970
P. Amiet, "Martik et Tchoga Zanbil", Revue d'Assyriologie et d'Archéologie Orientale, vol. 84, no. 1, pp. 44–47, 1990
Ghirshman, R., "La Ziggourat de Tchoga-Zanbil près de Suse", Revue Archéologique, vol. 44, pp. 1–6, 1954
Ghirshman, R., "Nouveaux Travaux à La Ziggourat de Tchoga-Zanbil, Près Suse", Revue Archéologique, vol. 46, pp. 63–67, 1955
Roman Ghirshman, "La ziggourat de Tchoga-Zanbil (Susiane)", Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres, vol. 98 lien Issue 2, pp. 233–238, 1954
Ghirshman, R., "La ziggourat de Tchoga-Zanbil près Suse", Revue Archéologique, vol. 49, pp. 1–9, 1957
Ghirshman, R., "The ziggurat of Choga Zanbil", Archaeology, vol. 8, no. 4, pp. 260–63, 1955
Roman Ghirshman, Campagne de fouilles à Tchoga-Zanbil, près de Suse, Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres, vol. 99, iss. 1, pp. 112–113, 1955
Roman Ghirshman, "Cinquième campagne de fouilles à Tchoga-Zanbil, près Suse, rapport préliminaire (1955–1956)", Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres, vol. 100, iss. 3, pp. 335–345, 1956
Ghirshman, Roman, "Cinquième campagne de fouilles à Tchoga-Zanbil, près Suse, 1955–1956. Rapport préliminaire", Arts Asiatiques, vol. 3, no. 3, pp. 163–82, 1956
Roman Ghirshman, "Les fouilles de Tchoga-Zanbil, près de Suse (1956)", Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres, vol. 100, iss. 2, pp. 137–138, 1956
Roman Ghirshman, "VIe campagne de fouilles à Tchoga-Zanbil près de Suse (1956–1957) rapport préliminaire", Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres, vol. 101, iss. 3, pp. 231–241, 1957
Ghirshman, R., "Les fouilles de Tchoga-Zanbil, près Suse (7e campagne, hivers 1958–1959)", Revue Archéologique, vol. 1, pp. 133–39, 1960
Roman Ghirshman, "FouiIles de Tchoga-Zanbil près de Suse, complexe de quatre temples", Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres, vol. 103, iss. 1, pp. 74–76, 1959
Roman Ghirshman, "VIIe campagne de fouilles à Tchoga-Zanbil, près de Suse (1958–1959)", rapport préliminaire, Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres, vol. 103, iss. 2, pp. 287–297, 1959
Ghirshman, Roman. "Tchoga-Zanbil, Rapport Preliminaire de la VIIIe Campagne. (1960-1961)", Arts Asiatiques, vol. 8, no. 2, 1961, pp. 121–38
D. T. Potts, "The Archaeology of Elam: Formation and Transformation of an Ancient Iranian State", Cambridge University Press, 1999, ISBN 0-521-56496-4
François Vallat, "Légendes élamites de fragments de statues d'Un-taš-Napiriša et Tchoga Zanbil", Iranica antiqua 23, pp. 169–177, 1988

బాహ్య లింకులు

[1] "Tchogha Zanbil". UNESCO World Heritage Centre. Retrieved July 15, 2017. It is the largest ziggurat outside of Mesopotamia and the best preserved of this type of stepped pyramidal monument.

[2] Soudabeh Sadigh (November 29, 2006). "Seismographic Tests to be performed on Tchogha Zanbil". Cultural Heritage News Agency. Archived from the original on October 12, 2007. Retrieved September 29, 2009.

[3] Soudabeh Sadigh (November 29, 2006). "Seismographic Tests to be performed on Tchogha Zanbil". Cultural Heritage News Agency. Archived from the original on October 12, 2007. Retrieved September 29, 2009.

[1]

[2]

[3]