జగత్ శిరోమణి ఆలయం, ఆమేర్
| జగత్ శిరోమణి దేవాలయం | |
|---|---|
 జగత్ శిరోమణి ఆలయం యొక్క బాహ్య దృశ్యం | |
| భౌగోళికాంశాలు: | 26°59′2.9″N 75°51′28″E / 26.984139°N 75.85778°E |
| స్థానం | |
| దేశం: | భారతదేశం |
| రాష్ట్రం: | రాజస్థాన్ |
| ప్రదేశం: | ఆమెర్, జైపూర్ జిల్లా |
| చరిత్ర | |
| నిర్మాత: | కనక్వతి రాణి |
| వెబ్సైటు: | https://www.jagatshiromaniji.com |
జగత్ శిరోమణి ఆలయం భారతదేశంలోని రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని జైపూర్ సమీపంలోని ఆమేర్ పట్టణంలో ఉన్న 17వ శతాబ్దపు హిందూ దేవాలయం. ఈ ఆలయం శ్రీకృష్ణుడు, మీరా బాయి, విష్ణువు లకు అంకితం చేయబడినందుకు ప్రత్యేకమైనది. భక్తి ఉద్యమంలో కవి - సన్యాసిని అయిన మీరాబాయి శ్రీకృష్ణుడితో పాటు ప్రతిష్ఠించబడిన భారతదేశంలోని కొన్ని దేవాలయాలలో ఇది ఒకటి.[1][2]
చరిత్ర
[మార్చు]ఈ ఆలయాన్ని కచ్వాహా రాజవంశానికి చెందిన మొదటి మాన్ సింగ్ భార్య రాణి కనక్వతి క్రీ. శ. 1599 - 1608 ల మధ్య కాలంలో నిర్మించింది. చిన్నతనంలోనే మరణించిన వారి కుమారుడు జగత్ సింగ్ జ్ఞాపకార్థం దీనిని నిర్మించింది.[3][4]
స్థానిక సంప్రదాయం ప్రకారం, ఈ ఆలయంలో మేవార్ లో మీరా బాయి పూజించిన కృష్ణుడి విగ్రహం ఉంది. మొఘల్ దళాల నుండి బెదిరింపులు వచ్చినప్పుడు, విగ్రహాన్ని దాని భద్రత కోసం అమెర్ కు మార్చారు, తరువాత ఈ ఆలయంలో పవిత్రం చేశారు.[5][6]
వాస్తు శిల్పం
[మార్చు]ఈ ఆలయ నిర్మాణం ఉత్తర భారత (నగర) శైలి, మొఘల్ ప్రభావ అంశాల మిశ్రమాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. ఇది ప్రధానంగా స్థానికంగా త్రవ్వబడిన ఇసుకరాయి, పాలరాయితో నిర్మించబడింది. గర్భగుడి విస్తృతంగా చెక్కిన స్తంభాలు, గోపురాలు, గర్భగృహం (కృష్ణుడు, మీరా బాయి విగ్రహాలు ఉన్న గర్భగుడి) కలిగి ఉంది.[7][8]
హిందూ దేవతలు, పౌరాణిక బొమ్మలు, సంగీతకారులు, పూల మూలాంశాల సంక్లిష్టమైన చెక్కడాలు ఆలయ గోడలతో పాటు పైకప్పులను అలంకరిస్తాయి, ఇది ఆ యుగపు ఉన్నత హస్తకళను సూచిస్తుంది.
మతపరమైన ప్రాముఖ్యత
[మార్చు]భక్తి ఉద్యమ వారసత్వంలో ఈ ఆలయానికి ముఖ్యమైన స్థానం ఉంది, మీరా బాయి అనుచరులు, కృష్ణ భక్తులు, సాంస్కృతిక చరిత్రకారులు దీనిని సందర్శిస్తారు. మీరా, కృష్ణుడి మధ్య ఆధ్యాత్మిక ఐక్యతకు ఇది అరుదైన భౌతిక చిహ్నంగా పండితులు గుర్తించారు.[9][10]
జన్మాష్టమి వంటి పండుగల సమయంలో ఇది సాంస్కృతిక ఆసక్తిని కలిగించే ప్రదేశం, ఇక్కడ భక్తులు ప్రత్యేక దర్శనాలు, కృష్ణుడు, మీరాకు అంకితం చేసిన భజనల కోసం పెద్ద సంఖ్యలో గుమిగూడుతారు.
చిత్రమాలిక
[మార్చు]-
జగత్ శిరోమణి ఆలయం యొక్క బాహ్య దృశ్యం -
దేవాలయ ప్రవేశ ద్వారం వద్ద సంగీతకారులు, మహిళల శిల్పాలు. -
ప్రవేశ ద్వారం వద్ద ఉన్న శిల్ప ఫలకం యొక్క దగ్గరి చిత్రం -
దేవాలయ ముఖభాగంపై క్లిష్టమైన శిల్పాలు -
పక్క కోణం నుండి ఆలయ సముదాయం -
అమెర్లోని జగత్ శిరోమణి దేవాలయం యొక్క వైమానిక దృశ్యం -
ప్రవేశ మెట్లతో కూడిన ముందు భాగం దృశ్యం -
దేవాలయం లోపల తోరణాలు, స్తంభాలు -
దేవాలయ గోడలపై వివరణాత్మక రాతి కళాకృతి -
చెక్కబడిన పైకప్పులతో కూడిన లోపలి హాలు
_-_img_19.jpg)
.jpg)
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "All You Need To Know About The Jagat Shiromani Temple In Amer". Outlook Traveller. 29 July 2024. Retrieved 25 June 2025.
- ↑ "The only temple in the world where Meera Bai is worshipped with Lord Krishna". TV9 Hindi. 21 June 2024. Retrieved 25 June 2025.
- ↑ "जगत शिरोमणि मंदिर: मीरा और कृष्ण को समर्पित यह मंदिर कितना खास है". Zee News Hindi. 18 November 2022. Retrieved 25 June 2025.
- ↑ "Jagat Shiromani Temple". Tree of Life Heritage. 12 April 2022. Retrieved 25 June 2025.
- ↑ "422 साल पुराना है जगत शिरोमणि मंदिर, जहां कृष्ण के साथ मीरा बाई की मूर्ति भी विराजमान है". Dainik Bhaskar. 30 August 2021. Retrieved 25 June 2025.
- ↑ "Jagat Shiromani Temple in Amer: Where Lord Krishna and Meera Bai are worshipped together". India Today. November 2023. Retrieved 25 June 2025.
- ↑ "जगत शिरोमणि मंदिर: एक मंदिर जो कृष्ण-मीरा प्रेम का प्रतीक है". Asianet News. Retrieved 25 June 2025.
- ↑ "Where Meera is enshrined as Krishna's consort". Times Now Hindi. 20 August 2022. Retrieved 25 June 2025.
- ↑ "जगत शिरोमणि मंदिर: राजस्थान का अनोखा मंदिर". Shrimadhopur.com. 13 November 2024. Retrieved 25 June 2025.
- ↑ "The temple in Jaipur where Meera is worshipped with Krishna". ETV Bharat. 30 August 2021. Retrieved 25 June 2025.