జయదేవ సింగ్
ఠాకూర్ జయదేవ సింగ్ | |
|---|---|
| జననం | 1893 సెప్టెంబరు 19 షోహరత్గఢ్, ఉత్తర ప్రదేశ్, భారతదేశం |
| మరణం | 1986 మే 27 (వయసు: 92) వారణాసి, ఉత్తర ప్రదేశ్, భారతదేశం |
ఠాకూర్ జయదేవ సింగ్ (19 సెప్టెంబర్ 1893 [nb 1] షోహరత్గఢ్, ఉత్తర ప్రదేశ్లో జన్మించారు[2] – 27 మే 1986న[3] బెనారస్లో మరణించారు) ఒక భారతీయ సంగీత విద్వాంసుడు, తత్వవేత్త. ఆయన ప్రధాన నిర్మాతగా పనిచేసిన ఆల్ ఇండియా రేడియో అభివృద్ధిలో కీలక పాత్ర పోషించారు.[4][5] భారతీయ సంగీత విద్వాంసుడు విష్ణు నారాయణ్ భాతఖండే ప్రభావంతో ఆయన స్ఫూర్తి పొందారు.[6]
సింగ్ భారతీయ తత్వశాస్త్రంలోని కాశ్మీర్ శైవం పాఠశాలలో పండితుడు.[7][8] ఈ విషయాన్ని ఆయన కాశ్మీర్లో స్వామి లక్ష్మణ్ జూ వద్ద చాలా సంవత్సరాలు అభ్యసించారు. ఆయన అనేక శైవ గ్రంథాలకు మొట్టమొదటి ఆంగ్ల, హిందీ అనువాదాలను సిద్ధం చేసి ప్రచురించారు.[9] సింగ్ 1973లో ఉత్తరప్రదేశ్ సంగీత నాటక అకాడమీ చైర్మన్గా నియమితులయ్యారు. సంగీత రంగానికి ఆయన చేసిన కృషికి గాను 1974లో పద్మభూషణ్ పురస్కారం లభించింది. ఠాకూర్ జయదేవ సింగ్ సంగీతంపై అనేక పరిశోధనా పత్రాలను అందించారు. ఆయన శ్రీకృష్ణ హరిహిర్లేకర్, నంకూ భయ్యా తెలాంగ్ వద్ద గాత్ర సంగీతాన్ని అభ్యసించారు; 1965లో సంగీత నాటక అకాడమీ ఫెలోగా ఎన్నికయ్యారు; అఖిల భారతీయ గంధర్వ మహా విద్యాలయ మండల్ చేత సత్కరింపబడ్డారు, 1974లో భారత రాష్ట్రపతి చేత పద్మభూషణ్ పురస్కారం అందుకున్నారు.
ఎంపిక చేసిన రచనలు
[మార్చు]- ఇంట్రడక్షన్ టు మాధ్యమక ఫిలాసఫీ, భారతీయ విద్యా ప్రకాశన్, వారణాసి, 1968.
- ప్రత్యభిజ్ఞాహృదయం: ది సీక్రెట్ ఆఫ్ సెల్ఫ్-రికగ్నిషన్, క్షేమరాజ రచించినది, అనువాదం, మోతీలాల్ బనార్సీదాస్, ఢిల్లీ, 1977.
- విజ్ఞానభైరవ ఆర్ డివైన్ కాన్షస్నెస్: ఎ ట్రెజరీ ఆఫ్ 112 టైప్స్ ఆఫ్ యోగా, అనువాదం, మోతీలాల్ బనార్సీదాస్, ఢిల్లీ, 1979.
- శివ సూత్రాస్: ది యోగా ఆఫ్ సుప్రీమ్ ఐడెంటిటీ, వసుగుప్తుడు రచించినది, అనువాదం, మోతీలాల్ బనార్సీదాస్, ఢిల్లీ, 1979.
- స్పంద-కారిక్: ది డివైన్ క్రియేటివ్ పల్సేషన్, వసుగుప్తుడు రచించినది, అనువాదం, మోతీలాల్ బనార్సీదాస్, ఢిల్లీ, 1980.
- పరా-త్రిశిక-వివరణ బై అభినవగుప్త: ది సీక్రెట్ ఆఫ్ తాంత్రిక్ మిస్టిసిజం, అభినవగుప్తుడు రచించినది, అనువాదం, మోతీలాల్ బనార్సీదాస్, ఢిల్లీ, 1988.
- లాస్ శివ సూత్రాస్: ఎల్ యోగా డెల్ రెకోనోసిమియెంటో డి లా ఐడెంటిడాడ్ కాన్ ఎల్ సెర్ సుప్రీమో, వసుగుప్తుడు రచించినది, స్పానిష్ భాషలోకి అనువాదం, ఫండసియోన్ జెనీసియన్, సెవిల్లా, 2000.
- ప్రత్యభిజ్ఞాహృదయం. ఎల్ సెక్రెటో డెల్ ఆటోరెకోనోసిమియెంటో, క్షేమరాజ రచించినది, స్పానిష్ భాషలోకి అనువాదం, ఎడిసియోనెస్ మహా యోగా, బ్యూనస్ ఎయిర్స్, 2013.
గమనికలు
[మార్చు]మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Menon, Rekha (1961). Cultural Profiles. Inter-National Cultural Centre.
- ↑ Journal of the Indian Musicological Society. Indian Musicological Society. 1986.
- ↑ Misra, Susheela (1 January 2001). Among contemporary musicians. Harman Pub. House. p. 232. ISBN 978-81-86622-46-9. Retrieved 4 August 2013.
- ↑ Roy, Ashok (2 February 2004). Music makers: living legends of Indian classical music. Rupa & Co. ISBN 9788129103192. Retrieved 4 August 2013.
- ↑ Gowri Ramnarayan (17 April 2009). "Finding her own voice". The Hindu. Archived from the original on 21 April 2009. Retrieved 30 May 2013.
- ↑ Bakhle, Janaki (2005). Two Men and Music: Nationalism in the Making of an Indian Classical Tradition. Oxford University Press. p. 258. ISBN 978-0-19-534731-9.
- ↑ Rastogi, Navjivan (1987). Introduction to the Tantrāloka: a study in structure. Motilal Banarsidass. p. 14. ISBN 9788120801806.
- ↑ Rastogi, Navjivan (1 January 1979). The krama tantricism of Kashmir: historical and general sources. Motilal Banarsidass. ISBN 9780896840485. Retrieved 4 August 2013.
- ↑ Saints and Sages of Kashmir. APH Publishing. 2004. p. 297. ISBN 978-81-7648-576-0.
బాహ్య లింకులు
[మార్చు]- ఇన్ మెమోరియం, ది హిందూ, 13 మే 2011, గౌతమ్ ఛటర్జీ