జాతీయవాదం
జాతీయవాదం (Nationalism) అనేది ఒక రాజకీయ–సామాజిక భావజాలం. ఇది ఒక సమూహం తనను తాను జాతిగా గుర్తించుకొని, ఆ జాతికి స్వయం నిర్ణయ హక్కు, రాజకీయ స్వాధీనత కలగాలని వాదిస్తుంది. జాతీయవాదం ఒక స్థిరమైన లేదా ఏకరూప సిద్ధాంతం కాకుండా, భిన్న చారిత్రక సందర్భాలలో భిన్న వర్గాల ద్వారా వివిధ రూపాలలో వ్యక్తమవుతుంది. వలసవాదం, సామాజిక విభజనలు, వర్గ ప్రయోజనాలు, రాజకీయ అవసరాలు జాతీయవాద భావన రూపకల్పనలో ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తాయి.[1] ఇది దేశం, రాజ్యం ఏకీభవించాలని భావించే ఒక భావజాలం లేదా ఉద్యమం.[2][3] ఉద్యమంగా, ఇది ఒక నిర్దిష్ట దేశం సార్వభౌమత్వాన్ని పొందడం, దేశ-రాజ్యాన్ని సృష్టించాలనే లక్ష్యంతో దేశం యొక్క ప్రయోజనాలను, ఉనికిని ప్రోత్సహిస్తుంది. ముఖ్యంగా దాని సార్వభౌమత్వాన్ని పొందడం, నిర్వహించడం, స్వీయ-నిర్ణయం కోసం పనిచేస్తుంది.[4] ఒక దేశం బయటి జోక్యం లేకుండా తనను తాను పరిపాలించుకోవాలని (స్వయం పాలన), ఒక రాజకీయ వ్యవస్థకు సహజమైన, ఆదర్శవంతమైన ఆధారం ఒక దేశం అని, దేశం మాత్రమే రాజకీయ శక్తికి సరైన మూలం అని ఇది పేర్కొంది.[5] జాతీయ ఐక్యత లేదా సంఘీభావాన్ని ప్రోత్సహించడం, సంస్కృతి, జాతి, మాతృభూమి, భాష, రాజకీయాలు (లేదా ప్రభుత్వం) మతం, సంప్రదాయాలు లేదా సామూహిక ఏకరూప చరిత్రపై విశ్వాసం వంటి సామాజిక లక్షణాల కలయిక ఆధారంగా ఒకే జాతీయ గుర్తింపు నిర్మించడం, నిర్వహించడం దీని లక్ష్యం. "దేశం" కు వివిధ నిర్వచనాలు ఉన్నాయి, ఇది వివిధ రకాల జాతీయవాదానికి దారితీస్తుంది.[6] రెండు ప్రధాన విభిన్న రూపాలు జాతి జాతీయవాదం, పౌర జాతీయవాదం.
జాతీయవాదం యొక్క నైతిక విలువ, జాతీయవాదం, దేశభక్తి మధ్య సంబంధం, జాతీయవాదం, విశ్వజనీనవాదం యొక్క అనుకూలత అన్నీ తాత్విక చర్చకు సంబంధించిన అంశాలే. జాతీయవాదాన్ని సంప్రదాయవాదం (జాతీయ సంప్రదాయవాదం, మితవాదం) లేదా సామ్యవాదం (వామపక్ష జాతీయవాదం) వంటి విభిన్న రాజకీయ లక్ష్యాలు, సిద్ధాంతాలతో కలపవచ్చు.
జాతీయవాదాన్ని దాని భావజాలం, ఫలితాలను బట్టి సానుకూలంగా లేదా ప్రతికూలంగా చూస్తారు. స్వేచ్ఛ, న్యాయం కోసం ఉద్యమాలలో జాతీయవాదం ఒక లక్షణంగా ఉంది, సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవనాలతో ముడిపడి ఉంది, జాతీయ విజయాలలో గర్వాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది.[7][8] జాతి, మత విభజనలను చట్టబద్ధం చేయడానికి, మైనారిటీలను అణచివేయడానికి లేదా దాడి చేయడానికి, మానవ హక్కులు, ప్రజాస్వామ్య సంప్రదాయాలను అణగదొక్కడానికి, యుద్ధాలను ప్రారంభించడానికి కూడా ఇది ఉపయోగించబడింది. రెండు ప్రపంచ యుద్ధాలకు తరచుగా ఈ జాతీయవాదం కారణమని పేర్కొనబడింది.[9][10]
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]మూలాలు
[మార్చు]- ↑ కె. ఎన్., పణిక్కర్ (2016-08-08). భారత జాతీయవాదం: భిన్న దృక్పథాలు. విజయవాడ: శ్రీ చుక్కపల్లి పిచ్చయ్య ఫౌండేషన్.
- ↑ Hechter, Michael (2000). Containing Nationalism (in ఇంగ్లీష్). Oxford University Press. p. 7. ISBN 978-0198297420.
- ↑ Gellner, Ernest (1983). Nations and Nationalism (in ఇంగ్లీష్). Cornell University Press. p. 1. ISBN 978-0801475009.
- ↑ Brubaker, Rogers (1996). Nationalism reframed: Nationhood and the national question in the New Europe (in ఇంగ్లీష్). Cambridge University Press. p. 15. ISBN 978-0-521-57649-9.
- ↑ Finlayson, Alan (2014). "5. Nationalism". In Geoghegan, Vincent; Wilford, Rick (eds.). Political Ideologies: An Introduction. Routledge. pp. 100–102. ISBN 978-1317804338.
- ↑ Mylonas, Harris; Tudor, Maya (2023). Varieties of Nationalism: Communities, Narratives, Identities (in ఇంగ్లీష్). Cambridge University Press. doi:10.1017/9781108973298. ISBN 9781108973298. Archived from the original on 7 July 2023. Retrieved 4 July 2023.
a broad scholarly consensus that the nation is a recent and imagined identity dominates political science
- ↑ Wimmer, Andreas (2019). "Why Nationalism Works". Foreign Affairs (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). No. March/April 2019. ISSN 0015-7120. Archived from the original on 6 April 2023. Retrieved 4 July 2023.
- ↑ Nairn, Tom; James, Paul (2005). Global Matrix: Nationalism, Globalism and State-Terrorism. London and New York: Pluto Press. Archived from the original on 18 August 2021. Retrieved 2 December 2017.
- ↑ James Bingham (June 19, 2012). "How Significant is Nationalism as a Cause of War?". Archived from the original on 19 January 2024. Retrieved 19 January 2024.
Direct causality can be drawn between nationalism and war.
- ↑ "జాతీయవాదమా? జాతీయోన్మాదమా? | Sakshi Guest Column On Nationalism By Prof K Nageshwar | Sakshi". www.sakshi.com. Retrieved 2026-02-14.