జామా మసీదు, బీజాపూర్
| జామా మసీదు | |
|---|---|
 2009లోని మసీదు | |
| Religion | |
| Affiliation | ఇస్లాం |
| Status | వినియోగంలో ఉంది |
| Location | |
| Location | బీజాపూర్, కర్ణాటక |
| Country | భారతదేశం |
 Interactive map of జామా మసీదు | |
| Coordinates | 16°49′19″N 75°43′44″E / 16.82194°N 75.72889°E |
| Architecture | |
| Type | మసీదు వాస్తుశిల్పం |
| Style | ఇండో-ఇస్లామిక్ |
| Founder | అలీ ఆదిల్ షా I |
| Funded by |
|
| Groundbreaking | 1576 |
| Specifications | |
| Capacity | 4,000 మంది ప్రార్థన చేయగల సామర్థ్యం |
| Length | 150 m (490 ft) |
| Width | 80 m (260 ft) |
| Site area | 5,040 m2 (54,300 sq ft) |
| [1] | |
జమియా మసీదు లేదా జుమ్మా మసీదు అని కూడా పిలువబడే జామా మసీదు, భారతదేశంలోని కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని బీజాపూర్ ఉన్న ఒక సామూహిక మసీదు. 16వ శతాబ్దంలో బీజాపూర్ సుల్తానేట్ చెందిన మొదటి అలీ ఆదిల్ షా ప్రారంభించిన ఈ మసీదు ఎన్నడూ పూర్తి కాలేదు. ఇది బీజాపూర్లోని అతిపెద్ద మసీదు,, 4,000 మంది ఆరాధకుల సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంది.
2014లో, యునెస్కో ఈ భవనాన్ని దక్కన్ సుల్తానేట్ యొక్క స్మారక చిహ్నాలు, కోటలు అనే పేరుతో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశం మార్చడానికి దాని "తాత్కాలిక జాబితాలో" ఉంచింది.[a][2]
చరిత్ర
[మార్చు]జామా మసీదు నిర్మాణాన్ని క్రీ. శ. 1576లో మొదటి అలీ ఆదిల్ షా ప్రారంభించాడు. విజయనగర సామ్రాజ్యానికి వ్యతిరేకంగా దక్కన్ సుల్తానేట్ల కూటమి విజయం సాధించిన తాలికోట యుద్ధం నుండి దోచుకున్న డబ్బుతో ఈ ప్రాజెక్టుకు నిధులు సమకూర్చబడ్డాయి. మసీదులో ఎక్కువ భాగం 1686 నాటికి నిర్మించబడినప్పటికీ, నిర్మాణం పూర్తి కాలేదు.[3] అయినప్పటికీ ఇది మొదటి ఇబ్రహీం ఆదిల్ షా నిర్మించిన పాత, చిన్న సామూహిక మసీదు స్థానంలో బీజాపూర్ ప్రధాన మసీదుగా ఉపయోగపడింది.[4] : 85–86 : 85–86
తరువాత పాలకులు మసీదుకు కొన్ని నిర్మాణాలు చేశారు. మసీదు కేంద్ర మిహ్రాబ్ సమీపంలో కుడ్యచిత్రాలను జోడించడం బహుశా ముహమ్మద్ ఆదిల్ షా చేత చేయబడి ఉండవచ్చు.[3] మొఘల్ చక్రవర్తి ఔరంగజేబు మసీదుకు తూర్పు ద్వారాన్ని జోడించి, ప్రార్థనా మందిరం అంతస్తులో మార్పులు చేశాడు.[3]
ఆర్కిటెక్చర్
[మార్చు]జామా మసీదు బీజాపూర్ నగరంలో అతిపెద్ద మసీదు, ఇది 4,000 మంది ఆరాధకుల సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంది. ఇది ఆదిల్ షాహి వాస్తుశిల్పానికి అత్యుత్తమ ఉదాహరణలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. మసీదు మునుపటి బహ్మనిద్ వాస్తుశిల్పం నుండి అంశాలను ఆకర్షిస్తుందని బియాంకా అల్ఫైరీ వ్యాఖ్యానించింది.[3] అదనంగా, ఈ మసీదు ఇరానియన్ ప్రభావానికి చిహ్నంగా ఉందని, తరువాతి బీజాపురి వాస్తుశిల్పం మేరకు స్థానిక సంప్రదాయాలను చేర్చలేదని రిచర్డ్ ఈటన్ పేర్కొన్నాడు.[4]మసీదు రూపకల్పన, అలంకరణ చాలా సులభం, అలీ ఆదిల్ షా యొక్క షియజం పర్యవసానంగా ఆర్చ్నెట్ దీనిని వివరిస్తుంది, ఎందుకంటే ఈ శాఖ అనుచరులు సాధారణంగా ప్రార్థనా స్థలాలలో తక్కువ అలంకరణను ఇష్టపడతారు.
దీర్ఘచతురస్రాకార మసీదు సముదాయం 5,040 మీటర్ల (54,300 చదరపు అడుగులు) విస్తీర్ణంలో ఉంది, చుట్టుకొలత గోడలతో చుట్టబడి ఉంది. ఈ సముదాయానికి ప్రధాన ద్వారం తూర్పు ద్వారం. ఈ సముదాయం లోపల ఒక చదరపు సహన్ (ప్రాంగణం) ఉంది, దీని ప్రాంగణం 50 మీటర్లు (160 అడుగులు) పొడవు, ఫౌంటైన్లు, ప్రక్షాళన జలాశయం కలిగి ఉంది.
ప్రధాన ప్రార్థనా మందిరం, 70 x 36 మీటర్లు (230 x 118 అడుగులు) కొలుస్తుంది, ఇది సముదాయం యొక్క పశ్చిమ చివరలో ఉంది. ఇది అర్ధగోళ గోపురంతో అగ్రస్థానంలో ఉంది, ఇది అర్ధచంద్రాకారపు ముగింపు కలిగి ఉంది, దాని చుట్టూ బేస్ వద్ద ఒక బ్యాలస్ట్రేడ్ ఉంది. ప్రార్థనా మందిరం ముఖభాగంలో ఏడు వంపు ద్వారాలు ఉన్నాయి, వీటిలో మధ్య భాగం మాత్రమే అలంకరించబడింది.[3]
స్తంభాల మద్దతుతో, ప్రార్థన మందిరం లోపలి భాగం ఐదు బేలుగా విభజించబడింది, ఇది పశ్చిమ కిబ్లా గోడకు సమాంతరంగా నడుస్తుంది. లోపలి భాగం అధిక అలంకరణ కంటే శుభ్రమైన గీతలను నొక్కి చెబుతుంది, కనీస ప్లాస్టర్-పని మాత్రమే గమనించబడుతుంది. దీని అంతస్తు ప్రార్థన చాపను పోలి ఉండే 2250 దీర్ఘచతురస్రాకార పెట్టెలుగా విభజించబడింది, అయితే ఇది తరువాత ఔరంగజేబు చే జోడించబడింది.: 281
కిబ్లా గోడపై మధ్య మిహ్రాబ్ చుట్టూ భారీ కుడ్య అలంకరణ ద్వారా లోపలి భాగం యొక్క సాధారణంగా తక్కువ, కఠినమైన స్వభావం అంతరాయం కలిగిస్తుంది. బంగారు పూత పూసి, నీలం, నలుపు, బంగారంతో అలంకరించబడిన ఈ మిహ్రాబ్ వైవిధ్యమైన చిత్రాలను కలిగి ఉంది, ఖురాన్ శిలాశాసనం ఆధిపత్యం చెలాయిస్తుంది. ఈ అలంకరణ బహుశా ముహమ్మద్ ఆదిల్ షా ఆధ్వర్యంలో తరువాత జోడించబడింది, ఇది మిహ్రాబ్ సమీపంలో కొన్ని పర్షియన్ శాసనాల ద్వారా ధృవీకరించబడింది. అలీలా కాకుండా, ముహమ్మద్ ఆదిల్ షా సున్నీ,, ఇది మసీదు, దాని మిహ్రాబ్ మధ్య పూర్తి సౌందర్య వ్యత్యాసానికి కారణం కావచ్చు.[5]: 284-293 దీని విలాసవంతమైన అలంకరణ మిచెల్, జెబ్రోవ్స్కీ దీనిని ఇస్లామిక్ ప్రపంచంలో అత్యుత్తమమైనదిగా పరిగణించడానికి దారితీసింది-వారు దీనిని కార్డోబాలోని మసీదు-కేథడ్రల్ యొక్క మిహ్రాబ్ పోల్చారు.[6]
అసంపూర్ణ లక్షణాలు
[మార్చు]ఈ మసీదు తూర్పు ముఖభాగం మూలలో బట్రెసింగ్ కలిగి ఉంది, ఇది అక్కడ రెండు మినార్లను నిర్మించాలనే అసంపూర్ణ ఉద్దేశాన్ని సూచిస్తుంది.[6] అదనంగా, ప్రాంగణం చుట్టూ ఉన్న గ్యాలరీల పారాపెట్లలో మెర్లాన్లు ఉండవు.[3]
గ్యాలరీ
[మార్చు]
Close-up of the mihrab's spandrel
Another close up of the spandrel
Mihrab
Wide view of complete site
Arches, inside the mosque
Arches
View of the south-east of the mosque in 1880
Calligraphy in mihrab
Dome of the mosque
Central dome from inside
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]గమనికలు
[మార్చు]- ↑ The singular use of "Sultanate" by UNESCO implies the existence of just one Sultanate. However, there were a number of different Sultanates.
బాహ్య లింకులు
[మార్చు]
Media related to Jama Masjid, Bijapur at Wikimedia Commons
- ↑ "Jami' Masjid of Bijapur". Archnet. Archived from the original on 2021-06-24. Retrieved 2021-06-21.
- ↑ "World Heritage tentative list". UNESCO.
- 1 2 3 4 5 6 Alfieri, Bianca Maria; Borromeo, F. (2000). Islamic architecture of the Indian subcontinent. London, WC: Laurence King Pub. pp. 165. ISBN 81-85822-74-3. OCLC 44536138.
- 1 2 Eaton, Richard Maxwell (1978). Sufis of Bijapur, 1300-1700: social roles of Sufis in medieval India. Princeton, N.J.: Princeton University Press. ISBN 978-1-4008-6815-5. OCLC 706006768.
- ↑ Mondini, Sara (2020-08-05). "The Jami Masjid Miḥrāb of Bijapur: Inscribing Turkic Identities in a Contested Space". BRILL.
- 1 2 Michell, George; Zebrowski, Mark (1999). Architecture and art of the Deccan sultanates. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 88. ISBN 978-0-511-46884-1. OCLC 268771115.