జామ్నగర్ రాష్ట్రం
జామ్నగర్ రాష్ట్రం | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1540–1947 | |||||||
 జండా
 Coat of arms
| |||||||
 1909లో బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీలో నవానగర్ భాగం | |||||||
| అధికార భాషలు | గుజరాతీ | ||||||
| మతం | హిందూ మతం (అధికారిక) ఇస్లాం జైన మతం క్రైస్తవ మతం | ||||||
| ప్రభుత్వం | రాచరికం | ||||||
| స్థాపన | |||||||
| చరిత్ర | |||||||
• మిటోలి యుద్ధం | 1540 | ||||||
• స్థాపన | 1540 | ||||||
| 1947 | |||||||
| విస్తీర్ణం | |||||||
• మొత్తం | 9,820 km2 (3,790 sq mi) | ||||||
| |||||||
నవానగర్ (ప్రస్తుత జామ్నగర్) చారిత్రక హలార్ ప్రాంతంలోని ఒక భారతీయ రాష్ట్రం, రాచరిక రాష్ట్రం. ఇది కచ్ సింధుశాఖ దక్షిణ తీరంలో ఉంది. దీనిని జడేజా రాజపుత్ రాజవంశం పాలించింది, కొత్తగా ఏర్పడిన భారతదేశంలో భాగమైంది. దీని రాజధాని నవానగర్ నగరం, దీనిని ఇప్పుడు జామ్నగర్ అని పిలుస్తారు. ఇది 3,791 square miles (9,820 km2) విస్తీర్ణాన్ని కలిగి ఉంది, 1901లో అంచనా వేసిన జనాభా 336,779. "జామ్ సాహిబ్" బిరుదును ఉపయోగించే దీని పాలకులు కచ్ రావు కులానికి చెందినవారు.[1] వీరు 13-తుపాకుల వందనానికి అర్హులు. రాష్ట్ర జెండా ఎరుపు రంగులో దీర్ఘచతురస్రాకారంలో ఉండి, ఎగురవేసే వైపు తెల్లటి ఏనుగును కలిగి ఉంటుంది. బ్రిటిష్ కాలంలో, ఈ రాష్ట్రం బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీలోని గుజరాత్ డివిజన్ పరిధిలోని కతియావార్ ఏజెన్సీలో భాగంగా ఉండేది.[1][2]
ఈ రాష్ట్రంలో ముత్యాల మత్స్య సంపద ఉంది, రాజ్య సంపదలో ఎక్కువ భాగం దీని నుండే వచ్చింది. నవానగర్ దాని దివంగత పాలకుడు జామ్ సాహిబ్ రంజిత్సింహ్జీ (మ. 1933) కు కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇతడు ఇంగ్లాండ్లోని కేంబ్రిడ్జ్లో ప్రసిద్ధ క్రికెట్ ఆటగాడు, సింహాసనాన్ని అధిష్టించడానికి ముందు టెస్ట్ క్రికెట్లో ఇంగ్లాండ్కు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.
నవానగర్ (ప్రస్తుత జామ్నగర్) 1540లో కచ్ జడేజా పాలకుని వారసుడైన జామ్ శ్రీ రావల్జీచే స్థాపించబడింది. ఆ తర్వాత ఇది తన పొరుగువారితో, మొఘల్ సామ్రాజ్యంతో దాదాపు స్థిరమైన యుద్ధ స్థితిలో ఉంది. 1591లో జరిగిన మిథోయి యుద్ధం, భూచర్ మోరి యుద్ధం అటువంటి రెండు ప్రధాన యుద్ధాలు. షాజహాన్ పాలనలో, నవానగర్ పాలకుడు మొఘల్ ప్రభుత్వానికి కప్పం చెల్లించాడు, విధేయతను కొనసాగించాడు.[3] "1807 వాకర్ ఒప్పందం" కతియావార్ రాష్ట్రాలకు అనేక తరాలలో మొదటిసారిగా శాంతిని తీసుకువచ్చింది. నవానగర్ 1812 ఫిబ్రవరి 22న బ్రిటిష్ రక్షణలోకి వచ్చింది.
కె.ఎస్. రంజిత్సింహ్జీ ప్రపంచంలోని అత్యుత్తమ క్రికెట్ క్రీడాకారులలో ఒకరు, ఆ తర్వాత 1907 నుండి 1933 వరకు జామ్ సాహిబ్గా ఉన్నాడు.[4] ఎనిమిది మంది ఆటగాళ్ల సమ్మిళిత వృత్తం కౌంటీ, దేశీయ క్రీడలలో క్రికెట్లో అత్యుత్తమ ప్రతిభను ప్రోత్సహించింది. ఇతని మరణానంతరం, భారతదేశంలో వివిధ నగరాలు, రాష్ట్ర జట్ల మధ్య ఆడే దేశీయ ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్ ఛాంపియన్షిప్ అయిన రంజీ ట్రోఫీని 1934లో బోర్డ్ ఆఫ్ కంట్రోల్ ఫర్ క్రికెట్ ఇన్ ఇండియా (BCCI) ప్రారంభించింది.
జామ్ సాహిబ్ శ్రీ సర్ రంజిత్సింహ్జీ ఛాంబర్ ఆఫ్ ప్రిన్సెస్ (1931–1933) కు ఛాన్సలర్గా పనిచేశాడు. 1933లో ఇతని మరణానంతరం ఇతని మేనల్లుడు జామ్ సాహిబ్ శ్రీ సర్ దిగ్విజయ్సింహ్జీ ఆ పదవిని చేపట్టాడు. ఇతడు దానికి ఛాన్సలర్ (1937–1944) అయ్యాడు, క్రికెట్, విద్యా విషయాలు, సంక్షేమంలో ఆక్టెట్ వృత్తాన్ని ప్రోత్సహించడం కొనసాగించాడు. 1942లో మహారాజు బాలాచడిలో పోలిష్ పిల్లల కోసం ఒక శరణార్థి శిబిరాన్ని ఏర్పాటు చేశాడు.
భారత స్వాతంత్ర్యం తర్వాత 1948లో ఇన్స్ట్రుమెంట్ ఆఫ్ యాక్సెషన్ పై సంతకం చేసిన మొదటి రాచరిక రాష్ట్రాలలో నవానగర్ (ప్రస్తుత జామ్నగర్) ఒకటి. ఆ తర్వాత, దివంగత పాలకుడు దిగ్విజయ్సింహ్జీ కతియావాడ్ మొదటి రాజ్ప్రముఖ్ గా పనిచేశాడు, ఆపై ఐక్యరాజ్యసమితిలో తన దేశానికి ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.
1949లో నవానగర్, ధ్రోల్, కతియావార్లోని జలియా దేవానీ రాచరిక రాష్ట్రాలు కొత్త రాష్ట్రమైన సౌరాష్ట్రలో విలీనం అయ్యాయి. 19 జూన్ 1959న పక్కనే ఉన్న ఓఖా మండలాన్ని చేర్చడం ద్వారా జిల్లా సరిహద్దులు విస్తరించబడ్డాయి, జిల్లా పేరును జామ్నగర్ గా మార్చారు. 1 మే 1960న బొంబాయి రాష్ట్రం విభజనలో ఈ జిల్లా కొత్త రాష్ట్రమైన గుజరాత్ లో భాగమైంది.
జునాగఢ్ రాష్ట్రంపై మొఘల్ దాడి సమయంలో భాంజీ దళ్ జడేజా జామ్ సతాజీ దళానికి నాయకత్వం వహించాడు, దాడిని ఓడించాడు.
పాలకులు (జామ్ సాహిబ్)
[మార్చు]| పాలనా కాలం | పాలకులు | జననం | మరణం |
|---|---|---|---|
| 1540 – 1562 | రావల్జీ లాఖాజీ | 1480 | 1562 |
| 1562 – 1569 | విభాజీ రావల్జీ | 1569 | |
| 1569 – 1608 | సతాజీ విభాజీ | 1608 | |
| 1608 – 1624 | జసాజీ సతాజీ | 1624 | |
| 1624 – 1645 | లాఖాజీ అజాజీ | 1645 | |
| 1645 – 1661 | రణ్మల్జీ లాఖాజీ | 1661 | |
| 1661 – 1664 | రాయ్సింహ్జీ లాఖాజీ | ||
| 1664 – 1673 | పాలనా విరామం | ||
| 1673 – 1690 | తమాచి రాయ్సింహ్జీ | ||
| 2 అక్టోబర్ 1690 – 13 అక్టోబర్ 1708 | లాఖాజీ తమాచి | 1708 | |
| 13 అక్టోబర్ 1708 – 13 ఆగస్టు 1711 | రాయ్సింహ్జీ లాఖాజీ | 1711 | |
| 13 ఆగస్టు 1711 – 1743 | తమాచి రాయ్సింహ్జీ | 1743 | |
| సెప్టెంబర్ 1743 - 2 నవంబర్ 1767 | లాఖాజీ తమాచి | 1743 | 1767 |
| 2 నవంబర్ 1767 – 6 ఆగస్టు 1814 | జసాజీ లాఖాజీ | 1814 | |
| 6 ఆగస్టు 1814 – 24 ఫిబ్రవరి 1820 | రెండవ సతాజీ లాఖాజీ | 1820 | |
| 24 ఫిబ్రవరి 1820 – 22 ఫిబ్రవరి 1852 | రణ్మల్జీ రెండవ సతాజీ | 1852 | |
| 22 ఫిబ్రవరి 1852 – 28 ఏప్రిల్ 1895 | రెండవ విభాజీ రణ్మల్జీ | 1827 | 1895 |
| 28 ఏప్రిల్ 1895 – 14 ఆగస్టు 1906 | జశ్వంత్సింహ్జీ రెండవ విభాజీ | 1882 | 1906 |
| 12 మార్చి 1907 – 2 ఏప్రిల్ 1933 | రంజిత్సింహ్జీ రెండవ విభాజీ | 1872 | 1933 |
| 2 ఏప్రిల్ 1933 – 15 ఆగస్టు 1947 | దిగ్విజయ్సింహ్జీ రంజిత్సింహ్జీ | 1895 | 1966 |
ఆభరణాల సేకరణ
[మార్చు]
నవానగర్ మహారాజా జామ్సాహిబ్లు తమ ఆభరణాల సేకరణకు కూడా ప్రసిద్ధి చెందారు; ముఖ్యంగా రంజిత్సింహ్జీ పచ్చల సేకరణ జాక్వెస్ కార్టియర్ ప్రకారం "పరిమాణంలో కాకపోయినా ఖచ్చితంగా నాణ్యతలో ప్రపంచంలో ఎక్కడా సాటిలేనిది". ఈ సేకరణలో ఒక పచ్చ, ముత్యాల హారం, జాక్వెస్ కార్టియర్ రూపొందించిన ఆర్ట్ డెకో పచ్చ, వజ్రాల హారం, జాక్వెస్ కార్టియర్ రూపొందించిన పచ్చ కాలర్ లేదా చోకర్ ఉన్నాయి.[5][6]
61.5 క్యారెట్ల (12.3 గ్రా) విస్కీ రంగు వజ్రం "ది ఐ ఆఫ్ ది టైగర్" ను 1934లో నవానగర్ మహారాజా తలపాగాలో కార్టియర్ అమర్చింది.[7]
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]మూలాలు
[మార్చు]- ↑ 1.0 1.1 Chisholm, Hugh, ed. (1911). . ఎన్సైక్లోపీడియా బ్రిటానికా (in ఇంగ్లీష్). Vol. 19 (11th ed.). Cambridge University Press. pp. 317–318.
- ↑ "Nawanagar State". The Imperial Gazetteer of India, v. 18. Oxford Clarendon Press, London. 1909. p. 419. Archived from the original on 29 November 2021. Retrieved 20 February 2021.
- ↑ Sarkar, Jadunath (1925) [1912]. History of Aurangzib (in ఇంగ్లీష్). Vol. I–II (2nd ed.). Calcutta: M.C. Sarkar & Sons. p. 71.
A former viceroy, Azam Khan, (1635-41), had vigorously punished the robber tribes, built forts in their midst to maintain order, and forced the ruler of Nawánagar, (present day Jamnagar) to promise tribute and obedience to the imperial Government
- ↑ "Sir Ranjitsinhji Vibhaji, Maharaja Jam Saheb of Nawānagar". Encyclopædia Britannica.
- ↑ "Emerald Necklaces of the Maharajah of Nawanagar – Internetstones.COM".
- ↑ Nadelhoffer, Hans (2007). Cartier. Chronicle Books. p. 169. ISBN 978-0-8118-6099-4.
- ↑ "Eye of the Tiger Turban Ornament | Famous Important Diamonds |Aigrette des Maharadschas von Nawanagar". royal-magazin.de. Archived from the original on 28 January 2023. Retrieved 29 June 2021.
బయటి లింకులు
[మార్చు]
Media related to జామ్నగర్ రాష్ట్రం at Wikimedia Commons- Official website
