జుర్ సీతల్
| జూర్ సీతల్ మైథిల్ నూతన సంవత్సరం ఆఖర్ బోఛోర్ | |
|---|---|
| జరుపుకొనేవారు | మైథిలులు |
| రకం | పండుగ |
| ప్రాముఖ్యత | సౌర నూతన సంవత్సరం |
| జరుపుకొనే రోజు | ఏప్రిల్ 14 లేదా 15 |
| ఉత్సవాలు | విందులు, బహుమతుల ఇచ్చిపుచ్చుకోవడం |
| సంబంధిత పండుగ | దక్షిణ, ఆగ్నేయ ఆసియా సౌర నూతన సంవత్సరం |
| ఆవృత్తి | వార్షికం |
జూర్ సీతల్ లేదా మైథిల్ నూతన సంవత్సరం అనేది మైథిల్ నూతన సంవత్సరపు తొలి రోజును జరుపుకునే పండుగ. దీనిని ఆఖర్ బోఛోర్ అని కూడా పిలుస్తారు.[1] ఈ రోజున మైథిలులు బారీ, భాత్ (ఆవిరితో వండిన అన్నం), స్వీట్లు తింటారు. సాధారణంగా గ్రెగోరియన్ క్యాలెండర్ ప్రకారం ఏప్రిల్ 14 లేదా 15 తేదీలలో ఈ పండుగ జరుగుతుంది. ఇది భారతదేశం, నేపాల్ దేశాలలో నివసించే మైథిలులచే జరుపబడుతుంది. దీనిని నిరాయణ మేష సంక్రాంతి, తిర్హుతా నూతన సంవత్సరం అని కూడా పిలుస్తారు.[2] ఈ పండుగ మిథిలా ప్రాంతంలో ఉపయోగించే తిర్హుతా పంచాంగం ఆధారంగా నిర్వహించబడుతుంది.
ఆవిర్భావం, ప్రాముఖ్యత
[మార్చు]మైథిలి నూతన సంవత్సరం నిరాయణ వసంత విషువత్తును అనుసరిస్తుంది. ఇది సాధారణంగా గ్రెగోరియన్ సంవత్సరంలోని ఏప్రిల్ 14న (కొన్నిసార్లు ఒక రోజు తేడాతో) వస్తుంది. ఏప్రిల్ 15 తేదీ సంప్రదాయ తిర్హుతా పంచాంగంలో తొలి రోజుగా పరిగణించబడుతుంది.
ఉష్ణమండల వసంత విషువత్తు సుమారు మార్చి 22న సంభవిస్తుంది. దీనికి 23 డిగ్రీల అయనచలనాన్ని కలిపితే హిందూ నిరాయణ మేష సంక్రాంతి (సూర్యుడు నిరాయణ మేష రాశిలో ప్రవేశించే సమయం) లభిస్తుంది.[3]
అందువల్ల మైథిలి క్యాలెండర్ కూడా అదే రోజున ప్రారంభమవుతుంది. ఇందులో వైశాఖం సంవత్సరపు మొదటి నెల. ఇదే విధానాన్ని తమిళనాడు, అస్సాం, పశ్చిమ బెంగాల్, కేరళ, మణిపూర్, ఒడిశా, పంజాబ్, త్రిపుర, అలాగే నేపాల్లోని అనేక సంప్రదాయ పంచాంగాలు అనుసరిస్తాయి.[4]
థారు ప్రజలు
[మార్చు]నేపాల్ దక్షిణ-తూర్పు తెరై ప్రాంతంలో నివసించే థారు ప్రజలు జూర్ సీతల్ను సిరువా పేరుతో జరుపుకుంటారు. ఇది వైశాఖం నెలలో సంవత్సరపు తొలి రోజున జరుగుతుంది. ఈ సందర్భంగా ఒకరిపై ఒకరు నీళ్లు చల్లుకుంటారు. పెద్దలు చిన్నవారి నుదిటిపై, తలపై నీళ్లు చల్లి ఆశీర్వదిస్తారు. చిన్నవారు పెద్దల పాదాలపై నీళ్లు పోసి గౌరవం తెలుపుతారు. బంధుమిత్రులు పరస్పరం ఒకరిపై ఒకరు నీటిని చల్లి ఆనందంగా పండుగను జరుపుకుంటారు.[5][6]
అధికారిక ప్రాముఖ్యత
[మార్చు]మైథిలి క్యాలెండర్ భారతదేశం, నేపాల్లలోని మిథిలా ప్రాంతానికి చెందిన సాంప్రదాయ పంచాంగం. దీర్ఘకాలంగా కొనసాగిన డిమాండ్ తరువాత, బీహార్ ప్రభుత్వం 2011లో ఈ రోజును రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ప్రభుత్వ సెలవు దినంగా ప్రకటించింది. బీహార్ ప్రభుత్వం అధికారికంగా మైథిలి నూతన సంవత్సర దినాన్ని మిథిలా దివస్ (Mithila Diwas)గా పేర్కొంటుంది. ప్రతి సంవత్సరం ఏప్రిల్ 14న బీహార్ రాష్ట్రంలో జూర్ సీతల్ అనే ఈ మహత్తర పండుగ సందర్భంగా మిథిలా దివస్కు ప్రభుత్వ సెలవు ప్రకటించబడుతుంది.[7]
చిత్రమాలిక
[మార్చు]
మైథిలి నూతన సంవత్సర ప్రత్యేక తాళి
మైథిలి నూతన సంవత్సర సందర్భంగా ఝోరి బారీ
మైథిలి నూతన సంవత్సర తారువా తాళి
మైథిలి నూతన సంవత్సర తారువా వంటకం
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "When Will Maithili New Year (Aakhar Bochhor) Be Celebrated in Mithila Region". ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2024-04-12.
- ↑ "MITHILA PANCHANG". Angelfire.com. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 15 January 2019.
- ↑ Maithili Panchang, of Kameshwar Singh Darbhanga Sanskrit University Published from దర్భంగా
- ↑ "Keeping Track of Time". Imsc.res.in. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 15 January 2019.
- ↑ "Joorshital/Siruwa: A unique tradition of celebrating the New Year among Tharus in southern Nepal". Online Khabar. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 14 April 2023.
- ↑ टाइम्स, अन्नपूर्ण (2022-04-13). "JurShital". अन्नपूर्ण टाइम्स (in బ్రిటిష్ ఇంగ్లీష్). ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2024-01-29.
- ↑ "India (Bihar) - bank and public holidays of the world - 1970-2070". Bank-holidays.com. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 15 January 2019.
బాహ్య లింకులు
[మార్చు]