Jump to content

జెరాల్డ్ ఫోర్డ్

వికీపీడియా నుండి
జెరాల్డ్ ఫోర్డ్
Official portrait, 1974
38th President of the United States
In office
August 9, 1974 – January 20, 1977
Vice PresidentNelson Rockefeller
అంతకు ముందు వారుRichard Nixon
తరువాత వారుJimmy Carter
40th Vice President of the United States
In office
December 6, 1973 – August 9, 1974
అధ్యక్షుడుRichard Nixon
అంతకు ముందు వారుSpiro Agnew
తరువాత వారుNelson Rockefeller
Member of the U.S. House of Representatives
from Michigan's 5th district
In office
January 3, 1949 – December 6, 1973
అంతకు ముందు వారుBartel J. Jonkman
తరువాత వారుRichard Vander Veen

''జెరాల్డ్ రుడాల్ఫ్ ఫోర్డ్ జూనియర్.' (జననం లెస్లీ లించ్ కింగ్ జూనియర్.;1913 జూలై 14,  – 2006 డిసెంబరు 26, ) 38వ యునైటెడ్ స్టేట్స్ అధ్యక్షుడు, 1974 నుండి 1977 వరకు సేవలందించారు. రిపబ్లికన్ పార్టీ సభ్యుడైన ఫోర్డ్, రిచర్డ్ నిక్సన్ రాజీనామా తర్వాత అధ్యక్ష పదవిని చేపట్టారు, స్పిరో ఆగ్న్యూ రాజీనామా తర్వాత 1973 నుండి 1974 వరకు ఆయన 40వ యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఉపాధ్యక్షుడిగా పనిచేశారు. దీనికి ముందు, ఆయన యు.ఎస్. సభ్యుడిగా పనిచేశారు. 1949 నుండి 1973 వరకు ప్రతినిధుల సభ.

ఫోర్డ్ నెబ్రాస్కాలోని ఒమాహాలో జన్మించాడు. మిచిగన్‌లోని గ్రాండ్ రాపిడ్స్‌లో పెరిగాడు. మిచిగన్ విశ్వవిద్యాలయంలో చదువుకున్నాడు. అక్కడ ఆయన యూనివర్శిటీ ఫుట్‌బాల్ జట్టులో ఆడాడు. చివరికి యేల్ లా స్కూలులో చేరాడు. తరువాత, 1942 నుండి 1946 వరకు యు.ఎస్. నావల్ రిజర్వులో పనిచేశాడు. ఫోర్డ్ 1949లో మిచిగన్ 5వ కాంగ్రెసు జిల్లా నుండి యుఎస్ ప్రతినిధిగా తన రాజకీయ జీవితాన్ని ప్రారంభించాడు, దాదాపు 25 సంవత్సరాలు ఈ హోదాలో పనిచేశాడు. వారిలో చివరి తొమ్మిది మంది హౌస్ మైనారిటీ నాయకుడిగా పనిచేశారు. 1973 డిసెంబరులో ఉపాధ్యక్షుడు ఆగ్న్యూ రాజీనామా చేసిన రెండు నెలల తర్వాత 25వ సవరణ నిబంధనల ప్రకారం ఉపాధ్యక్ష పదవికి నియమించబడిన మొదటి వ్యక్తి ఫోర్డ్ అయ్యాడు. 1974 ఆగస్టులో అధ్యక్షుడు రిచర్డ్ నిక్సన్ రాజీనామా చేసిన తర్వాత ఫోర్డ్ వెంటనే అధ్యక్ష పదవిని చేపట్టారు.

ఫోర్డ్ అధ్యక్షుడయ్యేనాటికి ఆర్థిక పరిస్థితి, గ్రేట్ డిప్రెషన్ తర్వాతి నాలుగు దశాబ్దాలలో కెల్లా అత్యంత దారుణమైన స్థితిలో ఉంది. పెరుగుతున్న ద్రవ్యోల్బణం, మాంద్యం అలుముకుంటున్న కాలం అది.[1] ఆయన తీసుకున్న అత్యంత వివాదాస్పద చర్యలలో ఒకటి, వాటర్‌గేట్ కుంభకోణంలోని పాత్రపై నిక్సన్‌‌కు క్షమాభిక్ష మంజూరు చేయడం. విదేశాంగ విధానంలో కాంగ్రెసు పాత్ర పెరగడం, ఆమేరకు అధ్యక్షుడి అధికారాలపై నియంత్రణ అతని కాలంలో జరిగాయి.[2] ఫోర్డ్, హెల్సింకీ ఒప్పందాల మీద సంతకం చేశాడు. ఇది ప్రచ్ఛన్న యుద్ధంలో డిటెంటే వైపు అడుగులు వేసింది. అతను అధ్యక్ష పదవి చేపట్టాక ఎనిమిది నెలల్లో దక్షిణ వియత్నాం పతనమవడంతో, అమెరికా వియత్నాం యుద్ధంలో పాల్గొనడం ముగిసింది. 1976 లో రిపబ్లికన్ నామినేషను కోసం జరిగిన ప్రాథమిక పోటీలో ఆయన రోనాల్డ్ రీగన్ను తృటిలో ఓడించాడు. కానీ అధ్యక్ష ఎన్నికలలో డెమొక్రాటికు అభ్యర్థి జిమ్మీ కార్టర్ చేతిలో తృటిలో ఓడిపోయాడు. అధ్యక్షుడిగా గానీ, ఉపాధ్యక్షుడిగా గానీ ఎన్నికలలో గెలవకుండా అధ్యక్షుడిగా పనిచేసిన ఏకైక వ్యక్తి ఫోర్డ్‌.

అధ్యక్ష పదవి నుండి దిగిపోయిన తర్వాత ఫోర్డ్, రిపబ్లికన్ పార్టీలో చురుకుగా కొనసాగాడు. కానీ వివిధ సామాజిక సమస్యల మీద ఆయనకున్న మితవాద అభిప్రాయాలు 1990 ల్లోను, 2000 ల ప్రారంభం లోనూ పార్టీలోని సంప్రదాయవాద సభ్యులతో విభేదాలను పెంచాయి. 1976 ఎన్నికల తర్వాత కార్టర్ పట్ల తనకున్న శత్రుత్వాన్ని కూడా ఆయన పక్కన పెట్టాడు. ఇద్దరు మాజీ అధ్యక్షులు స్నేహితులయ్యారు. వరుసగా ఆరోగ్య సమస్యలు ఎదుర్కొన్న తర్వాత ఆయన 2006 లో కాలిఫోర్నియాలోని రాంచో మిరాజు‌లో మరణించాడు. చరిత్రకారులు, రాజకీయ శాస్త్రవేత్తల సర్వేల్లో ఫోర్డ్, బిలో యావరేజి అధ్యక్షుడిగా ర్యాంకు వచ్చింది.[3][4][5] అయితే ఆయన పదవిలో ఉన్న సమయంపై ప్రజా పోల్సు మరింత సానుకూలంగా ఉన్నాయి.[6][7]

ప్రారంభ జీవితం

[మార్చు]
1916లో ఒక చిన్న పిల్లవాడు.
1916లో ఫోర్డ్‌

ఫోర్డ్ 1913 జూలై 14న ఒమాహా, నెబ్రాస్కాలోని 3202 వూల్వర్తు అవెన్యూలో లెస్లీ లించ్ కింగ్ జూనియర్‌గా జన్మించాడు. అక్కడ ఆయన తల్లిదండ్రులు తన తాతామామ్మలతో నివసించేవారు. ఆయన డోరతీ అయరు గార్డ్నరు, లెస్లీ లించ్ కింగ్ సీనియర్‌ అనే ఉన్ని వ్యాపారి దంపతుల ఏకైక సంతానం. అతని తండ్రి తాత బ్యాంకరు, వ్యాపారవేత్త అయిన చార్లెస్ హెన్రీ కింగ్. అతని తల్లి తరపు తాత ఇల్లినాయిస్ రాజకీయవేత్త, వ్యాపారవేత్త లెవి అడిసన్ గార్డ్నర్. ఫోర్డ్ పుట్టిన పదహారు రోజులకే అతని తల్లిదండ్రులు విడిపోయారు. ఆయన తల్లి, చిన్నారి ఫోర్డ్‌‌ను తనతో పాటు ఇల్లినాయిస్ లోని ఓక్ పార్క్‌కు తీసుకువెళ్లింది. అక్కడ ఆమె సోదరి టానిస్సే, బావమరిది క్లారెన్సు హాస్కిన్స్ జేమ్స్ 410 N. హంఫ్రీ అవెన్యూలో నివసించేవారు.[8] అక్కడి నుండి, ఆమె మిచిగన్‌, గ్రాండ్ రాపిడ్స్ లోని తన తల్లిదండ్రుల ఇంటికి వెళ్లింది. గార్డనర్, కింగ్ 1913 డిసెంబరులో విడాకులు తీసుకున్నారు. కొడుకు సంరక్షణ బాధ్యత ఆమెకు వచ్చింది. ఫోర్డ్ తాతయ్య (తండ్రి తండ్రి) 1930 లో మరణించడానికి కొంతకాలం ముందు వరకూ పిల్లల సంరక్షణ కోసం డబ్బు పంపేవాడు.[9]

తన కన్నతండ్రికి తన తల్లిని కొట్టిన చరిత్ర ఉందని ఫోర్డ్ తరువాత చెప్పాడు.[10] ఫోర్డ్ జీవిత చరిత్రలో జేమ్స్ ఎం. కానన్, ఫోర్డ్ జన్మించిన కొన్ని రోజుల తర్వాత, లెస్లీ కింగ్ ఒక కత్తి తీసుకొని తన భార్యను, కుమారుణ్ణి. ఫోర్డ్ నర్సునూ చంపేస్తానని బెదిరించాడనీ, ఫోర్డ్ తల్లిదండ్రులు విడిపోవడం, విడాకులు తీసుకోవడానికి అది కారణమైందనీ రాశాడు. తరువాత ఫోర్డ్ తన దగ్గరివరితో మాట్లాడుతూ, తన తల్లి హనీమూన్ సందర్భంగా మరొక వ్యక్తిని చూసి నవ్వినప్పుడు తన తండ్రి మొదటిసారి ఆమెను కొట్టాడని చెప్పాడు.[11] రెండున్నర సంవత్సరాలు తన తల్లిదండ్రులతో నివసించిన తర్వాత గార్డనర్, 1917 ఫిబ్రవరి 1 న, జెరాల్డ్ రుడాల్ఫ్‌ను వివాహం చేసుకుంది. ఫోర్డ్, కుటుంబ యాజమాన్యంలోని పెయింటు, వార్నిషు కంపెనీలో సేల్సు‌మ్యాన్‌గా పనిచేసేవాడు. అధికారికంగా ఎప్పుడూ దత్తత తీసుకోనప్పటికీ, ఆమె కొడుకును జెరాల్డ్‌ రుడాల్ఫ్ ఫోర్డ్ జూనియర్ అని పిలిచేది. 1935 డిసెంబరు 3న పేరు మార్పు, అధికారికీకరించబడింది.[12] ప్రస్తుతం ఈస్ట్ గ్రాండ్ రాపిడ్స్ అని పిలిచే ప్రాంతంలో తన ముగ్గురు సవతి సోదరులైన థామసు గార్డ్నరు "టాం" ఫోర్డ్ (1918–1995), రిచర్డు అడిసను "డిక్" ఫోర్డ్ (1924–2015), జేమ్సు ఫ్రాన్సిసు "జిమ్" ఫోర్డ్ (1927–2001) లతో పాటు పెరిగాడు.[13] ఫోర్డ్ బాయ్ స్కౌట్స్ ఆఫ్ అమెరికాలో చేరాడు. 1927 ఆగస్టులో, ఆ కార్యక్రమంలో అత్యున్నత ర్యాంకు అయిన ఈగిలు స్కౌటును పొందాడు.[14] ఆయన అమెరికా అధ్యక్ష పదవిని అధిరోహించిన ఏకైక ఈగిలు స్కౌటు.[14] ఫోర్డ్ గ్రాండ్ రాపిడ్స్ సౌత్ హై స్కూల్‌లో చదివాడు. అక్కడ ఆయన ఒక స్టార్ అథ్లెట్, ఫుట్‌బాలు జట్టుకు కెప్టెన్.[15] 1930లో ఆయన గ్రాండ్ రాపిడ్స్ సిటీ లీగ్ ఆల్-సిటీ జట్టుకు ఎంపికయ్యాడు. కళాశాల నియామకుల దృష్టిని కూడా ఆకర్షించాడు.[16]

కళాశాల - న్యాయ పాఠశాల

[మార్చు]
యూనిఫాం ధరించిన కానీ హెల్మెట్ లేని అమెరికన్ ఫుట్‌బాల్ ఆటగాడు ఫుట్‌బాల్ మైదానంలో చూపించబడ్డాడు. ఆయన సిద్ధంగా ఉన్న స్థితిలో ఉన్నాడు. కాళ్ళు వెడల్పుగా ఉండి, రెండు చేతులు అతని ముందు ఫుట్‌బాల్‌పై ఉన్నాయి.
ఫోర్డ్ మిచిగన్ విశ్వవిద్యాలయం వోల్వరైన్స్ ఫుట్‌బాల్ జట్టులో సెంటరుగా - 1933 లో

ఫోర్డ్ మిచిగన్ విశ్వవిద్యాలయంలో చదువుకున్నాడు. అక్కడ ఆయన పాఠశాల ఫుట్బాల్ జట్టులో సెంటరు లైను‌బ్యాకరు స్థానంలో ఆడాడూ[17] వుల్వరైన్లు 1932, 1933 లో జాతీయ టైటిల్సు సాధించడంలో తోడ్పడ్డాడు. 1934లో తన సీనియర్‌ సంవత్సరంలో జట్టు పనితీరు బాగా క్షీణించి ఒకే ఒక ఆటను గెలిచింది. కానీ ఫోర్డ్ మాత్రం జట్టులో స్టారు ఆటగాడుగానే నిలిచాడు. ఆ ఆటలలో ఒకదానిలో మిచిగన్, అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన మిన్నెసోటాను—అదే చివరికి జాతీయ ఛాంపియనుగా నిలిచింది—మొదటి అర్ధభాగంలో గోల్ చెయ్యనీయకుండా కట్టడి చేసింది. ఆట తర్వాత అసిస్టెంటు కోచ్ బెన్నీ ఊస్టరు‌బాన్ ఇలా అన్నాడు. "నేను హాఫ్ టైంలో డ్రెస్సింగు రూం‌లోకి అడుగుపెట్టినప్పుడు నా కళ్ళలో నీళ్ళు వచ్చాయి. నేను వారి గురించి చాలా గర్వపడ్డాను. ఫోర్డ్, [సెడ్రిక్] స్వీట్ తమ జీవితాలను పణంగా పెట్టి ఆడారు. డిఫెన్సులో వాళ్ళు అడ్డుగోడగా నిలిచారు." "25 సంవత్సరాల రాజకీయ జీవితంలో నేను, 1934 నాటి ఆ ఆటకు ముందు, ఆడే సమయంలో, ఆట తర్వాతా నేను ఎదుర్కొన్న అనుభవాలను తరచుగా గుర్తుచేసుకునేవాణ్ణి. జీవితంలో కఠినమైన పరిస్థితులను ఎదుర్కోవడానికి, ప్రతికూల పరిస్థితులలో కూడా ఆగకుండా ప్రయత్నం కొనసాగించడానికీ ఆ జ్ఞాపకాలు నాకు తోడ్పడ్డాయి" అని ఫోర్డ్ తరువాత గుర్తుచేసుకున్నాడు. ఫోర్డ్‌‌ సహచరులు అతన్ని అత్యంత విలువైన ఎన్నుకున్నారు. అపుడు ఒక అసిస్టెంటు కోచ్ ఇలా అన్నాడు, "ఓటమి అంచున ఉండి కూడా పోరాడే వ్యక్తి జెర్రీ అని వాళ్ళు భావించారు."[18]

ఫోర్డ్ సీనియర్‌ సంవత్సరంలో ఉన్నపుడు విల్లిస్ వార్డ్ అనే నల్లజాతి ఆటగాడు మైదానంలోకి వస్తే మిచిగన్‌‌తో ఆట ఆడబోమని జార్జియా టెక్ చెప్పడంతో వివాదం చెలరేగింది. విద్యార్థులు, ఆటగాళ్ళు, పూర్వ విద్యార్థులూ నిరసన తెలిపారు. కానీ విశ్వవిద్యాలయ అధికారులు లొంగిపోయి, వార్డు‌ను ఆట నుండి దూరంగా ఉంచారు. ఫోర్డ్, వార్డు‌కు మంచి స్నేహితుడు. వాళ్ళు కలిసి రోడ్డు ట్రిప్పు‌లలో ఒకే గదిలో ఉండేవారు. విశ్వవిద్యాలయం నిర్ణయాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ ఫోర్డ్, జట్టును విడిచిపెడతానని బెదిరించినట్లు తెలిసింది. కానీ స్వయంగా వార్డ్ ఆడమని అడగడంతో, అతను జార్జియా టెక్‌తో ఆడటానికి అంగీకరించాడు.[19]

ఫోర్డ్ 1935 జనవరి 1న శాన్ ఫ్రాన్సిస్కోలో జరిగిన ష్రైనర్సు ఈస్ట్-వెస్టు ష్రైను గేంలో తూర్పు జట్టుకు ఎంపికయ్యాడు. 1934 కాలేజియేటు ఆల్-స్టారు ఫుట్‌బాలు జట్టులో ఆడుతూ ఫోర్డ్, సోల్జరు ఫీల్డులో చికాగో బేర్స్‌తో ఆడాడు.[20] ఆయన అథ్లెటిక్ విజయాలనూ, ఆయన తరువాతి రాజకీయ జీవితాన్నీ గౌరవిస్తూ మిచిగన్ విశ్వవిద్యాలయం 1994లో ఫోర్డ్ వాడిన నంబరు 48 జెర్సీని రద్దు చేసింది. ఫోర్డ్ కుటుంబం అంగీకారంతో 2012లో మిచిగన్ ఫుట్‌బాలు లెజెండ్సు ప్రోగ్రాం‌లో భాగంగా దాన్ని తిరిగి పంపిణీ లోకి తెచ్చారు. అక్టోబరు 13న ఇల్లినాయిస్తో జరిగిన హోం గేం‌కు ముందు సోఫోమోర్ లైన్‌బ్యాకర్ డెస్మండ్ మోర్గాన్‌కి అది కేటాయించారు.[21]

ఫోర్డ్‌కు తన పాఠశాల పైన, ఫుట్‌బాలు ‌మీద జీవితాంతం ఆసక్తి ఉండేది; అప్పుడప్పుడు ఆటలకు వెళ్ళేవాడు. ప్రాక్టీసు సమయంలో ఆటగాళ్లు, కోచ్‌లను కలిసేవాడు. ఒకసారి, ఆటగాళ్లందరినీ గుమిగూడమని చెప్పాడు.[22] రాష్ట్ర కార్యక్రమాలకు ముందు ఫోర్డ్, "హెయిల్ టు ది చీఫ్"కు బదులుగా మిచిగన్ విశ్వవిద్యాలయ పోరాట గీతం, "ది విక్టర్స్" ను వాయించమని నేవీ బ్యాండ్‌ను అడిగేవాడు.[23]

ఫోర్డ్ 1935లో మిచిగన్ నుండి ఆర్థికశాస్త్రంలో బ్యాచిలరు ఆఫ్ ఆర్ట్సు డిగ్రీతో పట్టభద్రుడయ్యాడు. నేషనల్‌ ఫుట్‌బాల్ లీగ్ లోని డెట్రాయిట్ లయన్స్, గ్రీన్ బే ప్యాకర్సు నుండి వచ్చిన ఆహ్వానాలను తిరస్కరించాడు. 1935 సెప్టెంబరులో యేల్ విశ్వవిద్యాలయంలో బాక్సింగ్ కోచ్, అసిస్టెంటు వర్సిటీ ఫుట్బాల్ కోచ్‌గా ఉద్యోగంలో చేరాడు.[24] అక్కడే, లా స్కూలు‌కు దరఖాస్తు కూడా పెట్టుకున్నాడు.[25]

1935 నుండి ఫోర్డ్, యేల్ లా స్కూలు‌లో చేరాలని ఆశించాడు. ఆయన పూర్తి సమయం కోచింగు బాధ్యతల కారణంగా యేల్ అధికారులు మొదట ఆయనకు లా స్కూలు‌లో ప్రవేశం నిరాకరించారు. 1936 లో ఫోర్డ్, ఎల్లోస్టోన్ నేషనల్ పార్క్‌ లోని కాన్యన్ స్టేషను‌లో సీజనలు పార్కు రేంజరుగా పనిచేశాడు.[26] ఆ తర్వాత ఆయన 1937 వేసవిలో మిచిగన్ విశ్వవిద్యాలయ లా స్కూల్లో విద్యార్థిగా చేరాడు.[27] చివరికి 1938 వసంతకాలంలో యేల్ లా స్కూలులో చేరాడు.[24] ఆ సంవత్సరం ఆయన యేల్‌లో జూనియర్ వర్సిటీ హెడ్ ఫుట్‌బాలు కోచ్‌గా పదోన్నతి కూడా పొందాడు.[28] యేల్‌లో ఉన్నప్పుడు ఫోర్డ్, మోడలు‌గా పనిచేయడం ప్రారంభించాడు. ఆయన మొదట్లో జాన్ రాబర్టు పవర్స్ ఏజెన్సీతో కలిసి పనిచేశాడు. తరువాత హ్యారీ కోనోవరు ఏజెన్సీలో పెట్టుబడి పెట్టాడు. దానితో ఆయన 1941 వరకు మోడలు‌గా పనిచేశాడు.[29]

యేల్ లా స్కూలు‌లో చదువుతున్నప్పుడు ఫోర్డ్, ఆర్. డగ్లస్ స్టూవర్ట్ జూనియర్ నేతృత్వంలోని విద్యార్థుల బృందంలో చేరాడు. 1939 నాటి తటస్థ చట్టాన్ని అమలు చేయాలని కోరే పిటిషన్‌ మీద సంతకం చేశాడు. ఈ పిటిషను దేశవ్యాప్తంగా పంపిణీ అయింది. అమెరికాను రెండవ ప్రపంచ యుద్ధానికి దూరంగా ఉంచాలని కోరిన అమెరికా ఫస్ట్ కమిటీకి ఇదే ప్రేరణ.[30] 1940 వేసవిలో వెండెల్ విల్కీ రిపబ్లికన్ అధ్యక్ష ఎన్నికల ప్రచారంలో పాల్గొని, ఫోర్డ్ రాజకీయాలలోకి అడుగుపెట్టారు.[24] 1941లో ఫోర్డ్ తన తరగతిలో టాప్ థర్డ్‌లో పట్టభద్రుడయ్యాడు. ఆ తర్వాత కొద్దికాలానికే మిచిగన్ బార్‌లో చేరాడు. 1941 మేలో తన స్నేహితుడు ఫిలిప్ డబ్ల్యూ. బుచెన్‌తో కలిసి గ్రాండ్ రాపిడ్స్‌లో లా ప్రాక్టీసు‌ను ప్రారంభించాడు.[24]

యు.ఎస్. నావల్ రిజర్వు

[మార్చు]
యునైటెడ్ స్టేట్స్ నేవీ యూనిఫాంలో ఉన్న ఇరవై ఎనిమిది మంది నావికులు రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ కాలం నాటి విమాన వాహక నౌక డెక్‌పై పోజులిచ్చారు.
యుఎస్‌ఎస్ మోంటెరే లోని గన్నరీ అధికారులు. ఫోర్డ్ ముందు వరుసలో కుడి నుండి రెండవ స్థానంలో ఉన్నారు.

1941 డిసెంబరు 7 న పెర్ల్ హార్బరు ‌మీద దాడి తర్వాత ఫోర్డ్ నేవీలో చేరాడు.[31] ఆయన 1942 ఏప్రిల్ 13 న యు.ఎస్. నేవల్ రిజర్వులో ఎన్సైన్‌గా కమిషను పొందాడు.[32] ఏప్రిల్ 20 న మేరీల్యాండ్ రాష్ట్రం, అన్నాపోలిస్ లోని వి-5 బోధకుల పాఠశాలలో యాక్టివ్ డ్యూటీ కోసం రిపోర్టు చేశాడు. ఒక నెల శిక్షణ తర్వాత ఆయన నార్తు కరోలినాలోని చాపెల్ హిల్‌లో నేవీ ప్రీ ఫ్లైట్ స్కూలు‌కు వెళ్లాడు. అక్కడి 83 బోధకులలో ఆయన ఒకడు. ప్రాథమిక నావిగేషన్ నైపుణ్యాలు, ఆయుధ సామగ్రి, గన్నరీ, ప్రథమ చికిత్స, సైనిక కసరత్తులను బోధించాడు. అదనంగా తొమ్మిది క్రీడలలో కూడా - ఎక్కువగా ఈత, బాక్సింగు, ఫుట్‌బాల్ లలో శిక్షణ ఇచ్చాడు. ప్రీఫ్లైటు స్కూలు‌లో చదువుతున్న సంవత్సరంలో ఆయన 1942 జూన్ 2 న లెఫ్టినెంటు జూనియర్ గ్రేడుగా, 1943 మార్చిలో లెఫ్టినెంటు‌గా పదోన్నతి పొందాడు.[33]

సీ డ్యూటీ

[మార్చు]

ఫోర్డ్ సముద్రంలో డ్యూటీ కోసం దరఖాస్తు చేసుకున్నాక, ఆయన 1943 మేలో న్యూజెర్సీలోని కామ్డెన్‌లో న్యూయార్కు షిప్‌బిల్డింగు కార్పొరేషను, తయారు చేస్తున్న కొత్త విమాన వాహక నౌక, యుఎస్‌ఎస్ మాంటెరే (సివిఎల్-26) పై ప్రీ-కమిషనింగు డిటాచ్మెంటు‌లో నియమితుడయ్యాడు. 1943 జూన్ 17న ఆ నౌకను ప్రారంభించినప్పటి నుండి 1944 డిసెంబరు చివరి వరకు ఫోర్డ్, మాంటెరీలో అసిస్టెంటు నావిగేటరుగా, అథ్లెటిక్ ఆఫీసరుగా, యాంటీ ఎయిరు‌క్రాఫ్టు బ్యాటరీ ఆఫీసరు‌గా పనిచేశాడు. అక్కడ ఆయన పనిచేస్తూండగా, 1943 చివరలో 1944లో ఆ నౌక పసిఫిక్ థియేటరులో అనేక చర్యలలో పాల్గొంది. 1943లో క్యారియరు గిల్బర్ట్సు‌లోని మాకిను ద్వీపాన్ని భద్రపరచడంలో సహాయపడింది. 1943లో కావియెంగు ప్యాపువా న్యూ గినీ మీద క్యారియరు దాడులలో పాల్గొంది. 1944 వసంతకాలంలో మాంటెరే, క్వాజలీను, ఎనివెటోకు వద్ద ల్యాండింగు‌లకు మద్దతు ఇచ్చింది. మరియానాస్, వెస్ట్రన్ కరోలిన్స్, ఉత్తర న్యూ గినియాలో, అలాగే ఫిలిప్పీన్ సముద్ర యుద్ధంలో క్యారియరు దాడులలో పాల్గొంది.[34] 1944 సెప్టెంబరు - 1944 నవంబరు మధ్య మరమ్మతుల తరువాత మాంటరే నుండి విమానాలు వేక్ ఐలాండు మీద దాడులు ప్రారంభించాయి. ఫిలిప్పీన్స్, ర్యుక్యూస్‌లో దాడులలో పాల్గొన్నాయి. అలాగే ల్యేటు, మిండ్రో, వద్ద ల్యాండింగు‌లకు మద్దతు ఇచ్చాయి.[34]

జపనీసు దళాలు ఓడను దెబ్బతీయలేకపోయినా, 1944 డిసెంబరు 18–19 న తాకిన టైఫూను కోబ్రా వలన దెబ్బతిన్న అనేక నౌకలలో మాంటెరే ఒకటి. తుఫాను సమయంలో మూడవ నౌకాదళం మూడు డిస్ట్రాయరులను, 800 మందికి పైగా వ్యక్తులనూ కోల్పోయింది. ఓడలో ఉన్న విమానాలు వాటిని కట్టేసిన తీగల నుండి విడిపోయి ఒకదానితో ఒకటి ఢీకొనడంతో మంటలు చెలరేఘి మాంటెరీ దెబ్బతింది. డెక్ జనరల్ క్వార్టర్సు ఆఫీసరు‌గా పనిచేస్తున్న మంటలను అంచనా వేయడానికి ఫోర్డ్‌ను క్రిందికి వెళ్లమని ఆదేశించారు. ఆయన ఆ పనిని సురక్షితంగా చేసాడు. తన పరిశీలలో గమనించిన వాటిని ఓడ కమాండింగు ఆఫీసరు కెప్టెన్ స్టూవర్ట్ హెచ్. ఇంగరు‌సోల్‌కి నివేదించాడు. ఓడ సిబ్బంది మంటలను అదుపు చేయగలిగారు. ఓడ మళ్ళీ పని ప్రారంభించింది.[35]

అగ్నిప్రమాదం తర్వాత, మాంటెరీ సేవలకు పనికిరాదని ప్రకటించారు. ఫోర్డ్‌‌ను ఓడ నుండి, సెయింటు మేరీస్ కాలేజ్ ఆఫ్ కాలిఫోర్నియా లోని నేవీ ప్రీ-ఫ్లైటు స్కూలు‌కు పంపారు. అక్కడ ఆయన 1945 ఏప్రిల్ వరకు అథ్లెటిక్ విభాగంలో నియమితుడయ్యాడు. 1945 ఏప్రిల్ చివరి నుండి 1946 జనవరి వరకు ఆయన నేవల్ రిజర్వు ట్రైనింగు కమాండు. నావలు ఎయిర్ స్టేషను, గ్లెన్‌వ్యూ, ఇల్లినాయిసులో లెఫ్టినెంటు కమాండరు హోదాలో పనిచేసాడు.[24]

ఫోర్డ్ కింది సైనిక అవార్డులను అందుకున్నాడు: అమెరికను క్యాంపెయిను మెడలు, తొమ్మిది 316" కాంస్య నక్షత్రాలతో (గిల్బర్టు దీవులు, బిస్మార్కు ద్వీపసమూహం, మార్షల్ దీవులు, ఆసియాటికు, పసిఫికు క్యారియరు దాడులు, హాలెండియా, మరియానాసు, వెస్ట్రను కరోలిన్సు, వెస్ట్రను న్యూ గినియా, లేటూ ఆపరేషను), ఫిలిప్పీను లిబరేషను మెడలు రెండు 316" కాంస్య నక్షత్రాలతో (లేట్, మిండోరో కోసం), రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ విజయ పతకం.[31] ఆయన 1946 ఫిబ్రవరిలో గౌరవప్రదంగా విడుదలయ్యాడు.[24][36]

యు.ఎస్. ప్రతినిధుల సభ (1949–1973)

[మార్చు]
ఒక బిల్‌బోర్డ్ సూట్‌లో ఉన్న వ్యక్తి యొక్క చిత్రపటాన్ని చూపిస్తుంది, పైన "కాంగ్రెస్‌లో మీ కోసం పని చేయడానికి" అనే టెక్స్ట్, తరువాత "గెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ జూనియర్", తరువాత "రిపబ్లికన్ ప్రైమరీ సెప్టెంబర్ 14", సైన్ దిగువన "యునైటెడ్ స్టేట్స్ ప్రతినిధి" అనే బిల్‌బోర్డ్.
1948 లో మిచిగాన్ 5వ జిల్లా నుండి కాంగ్రెస్ సభ్యత్వానికి పోటీలో ఫోర్డ్ ప్రచారానికి సంబంధించిన బిల్‌బోర్డు

‌1946లో ఫోర్డ్ గ్రాండ్ రాపిడ్స్‌కు తిరిగి వచ్చిన తర్వాత ఆయన స్థానిక రిపబ్లికన్ రాజకీయాలలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు. ఆయన మద్దతుదారులు, అప్పటి రిపబ్లికన్ కాంగ్రెసు సభ్యుడు బార్టెలు జె. జోంక్మను‌తో పోటీ పడాలని కోరారు. సైనిక సేవ అతని ప్రాపంచిక దృక్పథాన్ని మార్చివేసింది. "నేను అంతర్జాతీయవాదిగా మారి, తిరిగి వచ్చాను" అని ఫోర్డ్ రాశాడు. " ఆ సమయంలో మా కాంగ్రెసు సభ్యుడు ఒక నిబద్ధత కలిగిన, అంకితభావం కలిగిన ఒంటరివాది. ఆయన స్థానంలో మరొకరు రావాలని నేను అనుకున్నాను. నేను గెలవగలనని ఎవరూ అనుకోలేదు. చివరికి మూడింట రెండు వంతుల వోట్లతో గెలిచాను."[16] 1948లో తన మొదటి ప్రచారంలో ఫోర్డ్, ఇంటింటికీ వెళ్ళి ఓటర్లను కలిసాడు. వాళ్ళు పనిచేసే కర్మాగారాలకు వెళ్ళి, వాళ్ళు ఇళ్ళకు తిరిగి వెళ్ళేటపుడు కలిసాడు.[37] పొలాల్లో తిరిగాడు. ఒక సందర్భంలో, ఎన్నికల్లో గెలిచాక, ఒక పందెంలో ఓడిపోయి రెండు వారాల పాటు ఆవులకు పాలు పితుకుతూ గడిపాడు.[38]

ఫోర్డ్ 25 సంవత్సరాలు ప్రతినిధుల సభలో సభ్యుడిగా ఉన్నారు. 1949 నుండి 1973 వరకు మిచిగన్ 5వ కాంగ్రెసు జిల్లాకు ప్రతినిధిగా ఉన్నారు. పెద్దగా గుర్తింపు తెచ్చే పని ఏమీ చెయ్యని కాలం అది. ది న్యూయార్క్ టైమ్స్ సంపాదకీయంలో రాసినట్లుగా ఫోర్డ్ "తనను తాను సంధానకర్తగా, సయోధ్యవాదిగా భావించాడు. రికార్డు కూడా అదే చూపిస్తుంది: తన యావత్తు కెరీరు‌లో ఆయన ప్రధానమైన చట్టం ఒక్కటి కూడా రాయలేదు."[39] ఎన్నికైన రెండు సంవత్సరాల తర్వాత హౌస్ అప్రాప్రియేషన్స్ కమిటీలో నియమితులయ్యారు. ఆయన డిఫెన్సు అప్రాప్రియేషన్సు సబ్‌కమిటీలో ప్రముఖ సభ్యుడు. ఫోర్డ్ తన తత్వాన్ని "దేశీయ వ్యవహారాలలో మితవాది, విదేశాంగ వ్యవహారాలలో అంతర్జాతీయవాది, ఆర్థిక విధానంలో సంప్రదాయవాది"గా అభివర్ణించుకున్నాడు.[40] ఆయన 1957,[41][42] 1960,[43][44] 1964,[45][46] 1968,[47][48] ల నాటి పౌర హక్కుల చట్టాలకు, అలాగే యు.ఎస్. రాజ్యాంగానికి 24వ సవరణ, ఓటింగు హక్కుల చట్టానికీ (1965) అనుకూలంగా వోటు వేసాడు.[49][50][51] ఫోర్డ్ సభలోని తన సహచరులకు "కాంగ్రెసు‌మెన్‌ల కాంగ్రెసుమెన్"గా సుపరిచితుడు.[52]

1950 ల ప్రారంభంలో ఫోర్డ్ యు.ఎస్. సెనేటు లేదా మిచిగన్ గవర్నరు పదవికి పోటీ చేయడానికి వచ్చిన అవకాశాలను తిరస్కరించారు. ఆయన ఆశయం స్పీకరు ఆఫ్ ది హౌసు,[53] కావడమే. అదే తన "అంతిమ విజయం" గా ఆయన భావించాడు. "అక్కడ కూర్చుని 434 మంది ఇతర వ్యక్తులకు అధిపతిగా ఉండటం, మానవ చరిత్రలోకెల్లా గొప్ప శాసనసభను నడిపే బాధ్యత చేతిలో ఉండటం ... నేను ప్రతినిధుల సభలో అడుగుపెట్టిన ఒకటి లేదా రెండు సంవత్సరాలలోపు ఆ ఆశయం నాకు కలిగిందని అనుకుంటున్నాను".[31]

వారెన్ కమిషన్

[మార్చు]
వారెన్ కమిషను (ఫోర్డ్ ఎడమ నుండి 4) తన నివేదికను అధ్యక్షుడు జాన్సన్‌కు (1964) సమర్పిస్తున్న దృశ్యం.

1963 నవంబరు 29న అధ్యక్షుడు లిండన్ బి. జాన్సన్ ఫోర్డ్‌‌ను వారెన్ కమిషనులో నియమించారు. ఇది అధ్యక్షుడు జాన్ ఎఫ్ కెన్నడీ హత్యను దర్యాప్తు చేయడానికి ఏర్పాటు చేసిన ప్రత్యేక టాస్కు ఫోర్సు.[54] నిందితుడైన హంతకుడు లీ హార్వే ఓస్వాల్డు జీవిత చరిత్రను సిద్ధం చేసే పని ఫోర్డ్‌కు అప్పగించారు. ఆయన ఎర్ల్ వారెన్ తో కలిసి ఓస్వాల్డు హంతకుడైన జాక్ రూబీని ఇంటర్వ్యూ చేశారు. 2008లో విడుదల చేసిన 1963 ఎఫ్‌బిఐ మెమో ప్రకారం ఫోర్డ్, వారెన్ కమిషను‌లో ఉన్న కాలమంతా అతను ఎఫ్‌బితో సంప్రదింపులు జరిపాడు. ప్యానెలు కార్యకలాపాల గురించి డిప్యూటీ డైరెక్టరు కార్తా డెలోచ్‌కి సమాచారాన్ని అందిస్తూ ఉన్నాడు.[55][56][57] తన పుస్తకం, ఎ ప్రెసిడెన్షియల్ లెగసీ అండ్ ది వారెన్ కమిషను ముందుమాటలో ఫోర్డ్ కమిషను పనిని సమర్థించాడు. దాని తీర్మానాలకు తన మద్దతును పునరుద్ఘాటించాడు.[58]

హౌస్ మైనారిటీ నాయకుడు (1965–1973)

[మార్చు]
సూట్లు ధరించిన నలుగురు పురుషులు బయట ఉన్నారు, ఒక పెద్ద తెల్లటి ఆటోమొబైలు ముందు ఒకరితో ఒకరు మాట్లాడుకుంటున్నారు.
కాంగ్రెస్ సభ్యుడు జెరాల్డ్‌ ఫోర్డ్, ఎంఎస్‌ఎఫ్‌సి డైరెక్టరు వెర్న్హెరు వాన్ బ్రాన్, కాంగ్రెసు సభ్యుడు జార్జి హెచ్. మహోన్, నాసా నిర్వాహకుడు జేమ్సు E. వెబ్ 1964లో సాటర్ను ప్రోగ్రాం గురించి బ్రీఫింగు కోసం మార్షలు స్పేసు ఫ్లైటు సెంటరును సందర్శించారు.

1964లో లిండన్ జాన్సన్ తన పార్టీకి అఖండ విజయాన్ని సాధించారు. అధ్యక్షుడిగా మరొక పదవీకాలం సాధించారు. ప్రతినిధుల సభలో రిపబ్లికన్ల నుండి 36 సీట్లను గెలుచుకున్నారు. ఎన్నికల తరువాత రిపబ్లికన్ కాకసు సభ్యులు కొత్త మైనారిటీ నాయకుడిని ఎంపిక చేయాలని చూశారు. ఫోర్డ్ అందుకు సిద్ధంగా ఉన్నారో లేదో చూడటానికి ముగ్గురు సభ్యులు ఆయనను సంప్రదించారు; తన కుటుంబంతో సంప్రదించిన తర్వాత ఆయన అంగీకరించారు. హోరాహోరీగా జరిగిన ఎన్నికల తర్వాత ఫోర్డ్, ఇండియానా చార్లెస్ హాలెక్ స్థానంలో మైనారిటీ నాయకుడిగా ఎంపికయ్యాడు.[59] ఫోర్డ్‌‌ను హౌస్ మైనారిటీ నాయకుడిగా పోటీ చేయమని ప్రోత్సహించి చివరికి గెలిపించిన రిపబ్లికన్ కాకస్ సభ్యులకు తరువాత "యంగ్ టర్క్స్" అని పేరొచ్చింది. యంగ్ టర్క్స్ సభ్యులలో ఒకరైన డోనాల్డ్ హెచ్. రమ్స్‌ఫెల్డ్, తరువాత ఫోర్డ్ పరిపాలనలో చీఫ్ ఆఫ్ స్టాఫ్‌గా, సెక్రటరీ ఆఫ్ డిఫెన్సుగా పనిచేశారు.[60]

ప్రతినిధుల సభ, సెనేటు రెండింటిలోనూ డెమోక్రటిక్ మెజారిటీతో, జాన్సన్ అడ్మినిస్ట్రేషను జాన్సన్ "గ్రేటు సొసైటీ" అని పిలిచే వరుస కార్యక్రమాలను ప్రతిపాదించి ఆమోదించింది. ఎనభై తొమ్మిదవ కాంగ్రెసు మొదటి సమావేశంలోనే, జాన్సన్ అడ్మినిస్ట్రేషను కాంగ్రెసు‌కు 87 బిల్లులను సమర్పించింది. జాన్సన్ 84 లేదా 96% బిల్లుల మీద సంతకం చేశారు. ఇది కాంగ్రెసు చరిత్రలో అత్యంత విజయవంతమైన శాసనసభ ఎజెండా అని చెప్పవచ్చు.[61]

1966లో జాన్సన్ అడ్మినిస్ట్రేషను వియత్నాం యుద్ధం నిర్వహణ మీద విమర్శలు పెరగడం ప్రారంభించాయి. ఫోర్డ్ కాంగ్రెషనలు రిపబ్లికన్లు యునైటెడ్ స్టేట్స్ యుద్ధంలో గెలవడానికి అవసరమైనది చేయడం లేదని ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ప్రజాభిప్రాయం కూడా జాన్సన్‌కు వ్యతిరేకంగా కదలడం ప్రారంభించింది. 1966 మధ్యంతర ఎన్నికలు రిపబ్లికన్లకు అనుకూలంగా 47 సీట్ల ఊపును సృష్టించాయి. రిపబ్లికన్లకు సభలో మెజారిటీ ఇవ్వడానికి ఇది సరిపోలేదు. కానీ ఈ విజయం ఫోర్డ్‌కు మరిన్ని గ్రేటు సొసైటీ కార్యక్రమాలను ఆమోదించకుండా నిరోధించే అవకాశాన్ని ఇచ్చింది.[59] వియత్నాం యుద్ధం మీద ఫోర్డ్ వ్యక్తిగత విమర్శలు హౌసు ఫ్లోరు నుండి మాట్లాడిన తర్వాత యుద్ధాన్ని విజయవంతమైన ముగింపుకు తీసుకురావడానికి వైటు హౌసు వద్ద స్పష్టమైన ప్రణాళిక ఉందా అని ప్రశ్నించిన తర్వాత అది బహిరంగంగా తెలిసింది.[59] ఈ ప్రసంగం అధ్యక్షుడు జాన్సన్‌కు కోపం తెప్పించింది, ఫోర్డ్ "హెల్మెటు లేకుండా చాలా ఫుట్‌బాల్ ఆడాడు" అని ఆరోపించారు.[59][62]

సభలో మైనారిటీ నాయకుడిగా ఫోర్డ్ ఇల్లినాయిస్ సెనేటరు ఎవెరెటు డిర్క్సెనుతో కలిసి టెలివిజను ప్రెస్ కాన్ఫరెన్సు‌ల ప్రముఖ శ్రేణిలో కనిపించారు. దీనిలో వారు జాన్సన్ విధానాలకు రిపబ్లికన్ ప్రత్యామ్నాయాలను ప్రతిపాదించారు. పత్రికలలో చాలా మంది దీనిని సరదాగా "ది ఎవ్ అండ్ జెర్రీ షో" అని పిలిచారు.[63] ఆ సమయంలో జాన్సన్ ఇలా అన్నాడు, "జెర్రీ ఫోర్డ్ చాలా తెలివితక్కువవాడు ఆయన ఒకేసారి అపానవాయువు, చూయింగు గం నమలలేడు."[64] జాన్సన్ ఉప్పగా ఉండే భాషను శుభ్రపరిచే ప్రెసు దీనిని "జెరాల్డ్‌ ఫోర్డ్ ఒకే సమయంలో నడవలేడు. చూయింగు గం నమలలేడు" అని నివేదించింది.[65]

1968 నవంబరులో రిచర్డ్ నిక్సన్ అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికైన తర్వాత ఫోర్డ్ పాత్ర వైటు హౌసు ఎజెండాకు న్యాయవాదిగా మారింది. జాతీయ పర్యావరణ విధాన చట్టం (1969) పన్ను సంస్కరణ చట్టంతో సహా నిక్సన్ అనేక ప్రతిపాదనలను కాంగ్రెసు ఆమోదించింది. రిపబ్లికన్ మైనారిటీకి మరో హై-ప్రొఫైలు విజయం రాష్ట్ర, స్థానిక ఆర్థిక సహాయ చట్టం. 1972లో ఆమోదించబడిన ఈ చట్టం రాష్ట్ర, స్థానిక ప్రభుత్వాల కోసం ఆదాయ భాగస్వామ్య కార్యక్రమాన్ని ఏర్పాటు చేసింది.[66] ఫోర్డ్ నాయకత్వం కాంగ్రెసు ద్వారా ఆదాయ భాగస్వామ్యాన్ని కాపాడుకోవడంలో కీలక పాత్ర పోషించింది. ఫలితంగా బిల్లుకు అనుకూలంగా 223 ఓట్లు (185 వ్యతిరేకంగా) వచ్చిన ఓట్లతో ద్వైపాక్షిక సంకీర్ణం ఏర్పడింది.[59][67]

1965 నుండి 1973 వరకు ఎనిమిది సంవత్సరాల పాటు ఫోర్డ్ మైనారిటీ నాయకుడిగా పనిచేశాడు. తన న్యాయమైన నాయకత్వం. సామరస్యపూర్వకమైన వ్యక్తిత్వం కారణంగా సభలో చాలా మంది స్నేహితులను పొందాడు.[59]

ఉపాధ్యక్షుడిగా (1973–1974)

[మార్చు]
వైటు హౌసు‌లోని ఒక గదిలో ఇద్దరు మహిళలు సూటు‌లు ధరించిన ఇద్దరు పురుషులు నిలబడి ఉన్నారు.
జెరాల్డ్, బెట్టీ ఫోర్డ్ అధ్యక్షుడు. ప్రథమ మహిళతో పాట్ నిక్సన్ అధ్యక్షుడు నిక్సన్ ఫోర్డ్‌‌ను వైసు ప్రెసిడెంటు‌గా నామినేటు చేసిన తర్వాత 1973 అక్టోబరు 13

గత దశాబ్ద కాలంగా, దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న రిపబ్లికన్లు హౌసు స్పీకరు కావడానికి వీలుగా సభలో మెజారిటీ పొందడానికి ఫోర్డ్ విఫల ప్రయత్నం చేస్తున్నాడు. 1974 లో మళ్ళీ ప్రయత్నిస్తానని ఆపై 1976 లో పదవీ విరమణ చేస్తానని ఆయన తన భార్యకు మాట ఇచ్చాడు.[31] అయితే 1973 అక్టోబరు 10 న స్పిరో ఆగ్న్యూ ఉపాధ్యక్ష పదవికి రాజీనామా చేశాడు.[68] ది న్యూయార్కు టైమ్సు ప్రకారం, నిక్సన్ "భర్తీ గురించి సీనియర్‌ కాంగ్రెసు నాయకుల నుండి సలహా కోరాడు." సలహా ఏకగ్రీవంగా ఉంది. "మేము నిక్సన్‌‌కు ఫోర్డ్ తప్ప వేరే మార్గం ఇవ్వలేదు" అని హౌసు స్పీకరు కార్లు ఆల్బర్టు తరువాత గుర్తుచేసుకున్నారు.[39] ఫోర్డ్ నామినేషను‌కు అంగీకరించారు, వైసు ప్రెసిడెన్సీ తన కెరీర్‌కు "మంచి ముగింపు" అవుతుందని తన భార్యకు చెప్పారు.[31]

అక్టోబరు 12న ఫోర్డ్ ఆగ్న్యూ స్థానంలో ఉపాధ్యక్ష పదవిని చేపట్టడానికి నామినేటు చేయబడ్డాడు. యునైటెడ్ స్టేట్స్ రాజ్యాంగపు 25వ సవరణ ప్రకారం ఉపాధ్యక్ష పదవికి ఎంపిక చేసిన తొలి సందర్భం అది. యునైటెడ్ స్టేట్స్ సెనేట్ నవంబరు 27న ఫోర్డ్‌‌ను 92 నుండి 3 ఓట్లతో ధృవీకరించింది. డిసెంబరు 6న, హౌస్ 387 నుండి 35 ఓట్ల తేడాతో ఫోర్డ్‌‌ను ధృవీకరించింది. నిర్ధారణ ఓటు తర్వాత హౌసు‌లో, ఫోర్డ్ ఉపాధ్యక్షుడిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు.[24] ఓవైపు వాటర్గేటు కుంభకోణం బయటపడుతుండగా ఫోర్డ్ ఉపాధ్యక్షు డయ్యాడు. 1974 ఆగస్టు 1న చీఫ్ ఆఫ్ స్టాఫ్ అలెగ్జాండరు హేగ్, ఫోర్డ్‌‌ను సంప్రదించి అధ్యక్ష పదవి చేపట్టడానికి సిద్ధం కావాలని చెప్పారు.[24] ఆ సమయంలో, ఫోర్డ్ ఆయన భార్య బెట్టీ వర్జీనియా శివారు ప్రాంతంలో నివసిస్తున్నారు. వాషింగ్టన్‌, డిసిలో కొత్తగా ఏర్పాటుచేసిన వైసు ప్రెసిడెంట్ నివాసంలోకి ఇంకా మారలేదు కూడా. అయితే "అల్ హేగ్ వచ్చి నన్ను చూడాలని అడిగాడు" అని ఫోర్డ్ తరువాత అన్నాడు. "సోమవారం నాడు కొత్త టేపు విడుదల అవుతుందని, అందులో ఉన్న ఆధారాలు వినాశకరమైనవనీ, బహుశా అభిశంసన లేదా రాజీనామా జరగవచ్చనీ ఆయన చెప్పాడు. 'మీరు సిద్ధంగా ఉండాలని నేను మిమ్మల్ని హెచ్చరిస్తున్నాను, పరిస్థితులు నాటకీయంగా మారవచ్చు, మీరు అధ్యక్షుడు కావచ్చు.' అని ఆయన అన్నాడు. నేను, 'బెట్టీ, మనం ఉపాధ్యక్షుడి ఇంట్లో నివసించే అవకాశం ఉన్నట్లు లేదు.' అన్నాను.[16]

అధ్యక్ష పదవి (1974–1977)

[మార్చు]

ప్రమాణ స్వీకారం

[మార్చు]
జెరాల్డ్ ఫోర్డ్ అధ్యక్షుడిగా చీఫ్ జస్టిసు వారెన్ బర్గర్ వైట్ హౌస్ తూర్పు గదిలో ప్రమాణ స్వీకారం చేయించగా, బెట్టీ ఫోర్డ్ చూస్తున్నారు.

1974 ఆగస్టు 9న నిక్సన్ రాజీనామా చేసినప్పుడు ఫోర్డ్ ఆటోమాటిగ్గా అధ్యక్ష పదవిని చేపట్టారు. వైటు హౌసు తూర్పు గదిలో ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. దీంతో అధ్యక్ష ఉపాధ్యక్ష ఎన్నికల్లో అసలు పోటీయే చెయ్యకుండానే దేశ ప్రధాన కార్యనిర్వాహకుడిగా మారిన ఏకైక వ్యక్తిగా ఆయన నిలిచారు. వెంటనే అక్కడ సమావేశమైన వారిని ఉద్దేశించి ప్రసంగించారు. దేశవ్యాప్తంగా ప్రత్యక్ష ప్రసారం చేసిన ఆ ప్రసంగంలో [69][70] తన పదవి విశిష్టత గురించి మాట్లాడారు.[71] "మన సుదీర్ఘంగా జరుగుతున్న జాతీయ పీడకల ముగిసింది" అని ప్రకటించారు.[72]

రాక్‌ఫెల్లర్‌ను నామినేట్ చేయడం

[మార్చు]

ఆగస్టు 20న ఫోర్డ్ తాను ఖాళీ చేసిన ఉపాధ్యక్ష పదవిని భర్తీ చేయడానికి మాజీ న్యూయార్కు గవర్నరు నెల్సన్ రాక్‌ఫెల్లరును నామినేటు చేసాడు.[73] రాక్‌ఫెల్లరు పోటీదారుడు జార్జ్ హెచ్. డబ్ల్యు. బుష్. రాక్‌ఫెల్లరును కాంగ్రెసు సుదీర్ఘంగా విచారించింది. హెన్రీ కిస్సింజరు వంటి సీనియర్‌ సహాయకులకు ఆయన పెద్ద బహుమతులు ఇచ్చాడని వెల్లడవడంతో ఇబ్బంది కలిగించింది. రాక్‌ఫెల్లరు పట్ల సంప్రదాయవాద రిపబ్లికన్లు సంతోషంగా లేనప్పటికీ వారిలో ఎక్కువ మంది ఆయనకు అనుకూలంగా ఓటు వేశారు. ఆయన నామినేషను హౌసు, సెనేటు రెండింటిలోనూ ఆమోదం పొందింది. బారీ గోల్డు‌వాటరుతో సహా కొందరు ఆయనకు వ్యతిరేకంగా ఓటు వేశారు.[74]

నిక్సన్‌కు క్షమాభిక్ష

[మార్చు]
సూట్‌లో ఉన్న ఒక వ్యక్తి టేబుల్ వద్ద కూర్చుని మైక్రోఫోన్‌ల బ్యాంకులో మాట్లాడుతున్నాడు. అతని వెనుక ప్రేక్షకులు కనిపిస్తున్నారు.
రిచర్డ్ నిక్సన్‌కు క్షమాభిక్ష ప్రసాదించడం గురించి హౌస్ జ్యుడీషియరీ సబ్‌కమిటీ విచారణలో ఫోర్డ్ హాజరైనప్పటి ఫొటో

దేశాధ్యక్షుడిగా ఉన్నకాలంలో నిక్సన్ చేసిన నేరాలకు గాను, 1974 సెప్టెంబరు 8 న ఫోర్డ్ అతనికి షరతులు లేని సంపూర్ణమైన క్షమాభిక్ష ప్రసాదిస్తూ డిక్లరేషను 4311 జారీ చేసాడు.[75][76][77] దేశవ్యాప్తంగా చేసిన టెలివిజను ప్రసారంలో ఫోర్డ్, ఈ క్షమాభిక్ష దేశ ప్రయోజనాల కోసమేనని తాను భావిస్తున్నానని చెప్పాడు. నిక్సన్ కుటుంబ పరిస్థితి "ఒక విషాదం, దీనిలో మనమందరం పాత్ర పోషించాము. ఇది ఇలా సాగుతూనే ఉంటుంది. లేదంటే ఎవరైనా దానికి ముగింపు రాయాలి. నేను మాత్రమే అలా చేయగలననీ, నేను చేయగలిగినట్లైతే తప్పనిసరిగా చేయాలనీ నేను నిర్ధారించుకున్నాను."[78]

నిక్సన్‌‌కు క్షమాభిక్ష ప్రసాదించాలనే నిర్ణయం చాలా వివాదాస్పదమైంది. ఫోర్డ్ అధ్యక్షుడు అయ్యేలా నిక్సన్ రాజీనామా చేసి సహకరిస్తే, ఫోర్డ్ అతనికి క్షమాభిక్ష ప్రసాదించాలని ఆ ఇద్దరి మధ్య "అవినీతి బేరం" కుదిరిందని విమర్శకులు ఎగతాళి చేశారు.[16] ఫోర్డ్ మొదటి ప్రెసు సెక్రటరీ, అతనికి సన్నిహితుడూ అయిన జెరాల్డ్‌ టెర్‌హోర్స్టు ఆ క్షమాభిక్షకు నిరసనగా తన పదవికి రాజీనామా చేశారు.[79] బాబ్ వుడ్‌వార్డ్ అభిప్రాయం ప్రకారం ఫోర్డ్‌‌కు క్షమాభిక్ష ఒప్పందాన్ని ప్రతిపాదించినది, నిక్సన్ చీఫ్ ఆఫ్ స్టాఫ్ అయిన అలెగ్జాండర్ హేగ్. ఆ తరువాత ఫోర్డ్, ఇతర కారణాల వల్ల, ముఖ్యంగా నిక్సన్‌‌తో తన స్నేహాన్ని పురస్కరించుకుని నిక్సన్‌‌ను క్షమించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.[80] ఏదేమైనా, తరువాత 1976 లో జరిగిన అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో ఫోర్డ్ ఓడిపోవడానికి ప్రధాన కారణాలలో ఈ వివాదం ఒకటి అని చరిత్రకారులు విశ్వసిస్తున్నారు. ఫోర్డ్ ఈ పరిశీలనతో ఏకీభవించారు.[80] అప్పట్లో రాసిన ఒక సంపాదకీయంలో ది న్యూయార్క్ టైమ్స్, క్షమాభిక్ష నిర్ణయం "చాలా తెలివితక్కువది, విభజనకారకమైనది, అన్యాయమైనదీ" అని పేర్కొంది. ఇది కొత్త అధ్యక్షుడి పట్ల ఉన్న "విశ్వాసాన్ని, నిష్కపటత్వాన్ని, సామర్థ్యాన్ని" ఒక దెబ్బతో నాశనం చేసింది.[39] 1974 అక్టోబరు 17న ఫోర్డ్, క్షమాభిక్ష మీద కాంగ్రెసు ముందు సాక్ష్యం ఇచ్చాడు. అబ్రహం లింకన్ తర్వాత హౌసు ఆఫ్ రిప్రజెంటేటివ్సు ముందు సాక్ష్యం చెప్పిన మొదటి సిట్టింగు అధ్యక్షుడు ఆయన.[81][82]

క్షమాభిక్ష తర్వాతి నెలలలో ఫోర్డ్, బహిరంగంగా నిక్సన్ పేరును ప్రస్తావించకుండా, ఆయనను "నా ముందున్న అధ్యక్షుడు" అనీ, "మాజీ అధ్యక్షుడు" అనీ ప్రస్తావించాడు. 1974లో కాలిఫోర్నియా పర్యటనలో, ఈ విషయం గురించి ఒత్తిడి చేసినప్పుడు, "ఆ పని చెయ్యడం నా వల్ల కాదు" అని సమాధానమిచ్చినట్లు వైటు హౌసు కరస్పాండెంటు ఫ్రెడు బార్స్న్ గుర్తు చేసుకున్నారు.[83]

ఫోర్డ్ వైటు హౌసు‌ను విడిచిపెట్టిన తర్వాత, 1977 జనవరిలో, తాను నిక్సన్‌‌కు ఇచ్చిన క్షమాభిక్షను ప్రైవేటుగా సమర్థించుకున్నాడు - బర్డిక్ వర్సెస్ యునైటెడ్ స్టేట్స్ అనే 1915 సుప్రీం కోర్టు నిర్ణయంలోని ఒక భాగాన్ని తన పర్సులో పెట్టుకున్నాడు. క్షమాభిక్ష ప్రసాదించడం అనేది తప్పు చేసినట్లు ధ్రువీకరించడమేనని, క్షమాభిక్షను అంగీకరించడం అంటే తాను తప్పు చేసినట్లు అంగీకరించడమేననీ ఆ నిర్ణయంలో పేర్కొంది.[84] 2001లో జాన్ ఎఫ్. కెన్నెడీ లైబ్రరీ ఫౌండేషను నిక్సన్‌‌కు క్షమాభిక్ష ప్రసాదించినందుకు ఫోర్డ్‌‌కు జాన్ ఎఫ్. కెన్నెడీ ప్రొఫైల్ ఇన్ కరేజ్ అవార్డును ప్రదానం చేసింది.[85] ఫోర్డ్‌కు అవార్డును ప్రదానం చేస్తూ సెనేటరు ఎడ్వర్డు కెన్నెడీ, తాను మొదట్లో క్షమాభిక్షను వ్యతిరేకించాననీ కానీ ఆ తరువాత ఫోర్డ్ తీసుకున్నది సరైన నిర్ణయమేనని చరిత్ర నిరూపించినట్లు భావించానని అన్నారు.[86]

సైన్యంలో చేరకుండా తప్పించుకున్నవారు - సన్యం వదలి పారిపోయినవారు

[మార్చు]

సెప్టెంబరు 16న (నిక్సన్‌‌ను క్షమించిన కొద్దికాలానికే), ఫోర్డ్ ప్రెసిడెన్షియల్ ప్రకటన 4313ను జారీ చేసాడు. ఇది కెనడా వంటి దేశాలకు పారిపోయిన మిలిటరీ డెజర్టర్లు, వియత్నాం యుద్ధం డ్రాఫ్టు డాడ్జర్లకు షరతులతో కూడిన క్షమాభిక్ష ప్రసాదిస్తుంది. ఈ క్షమాభిక్ష నిబంధనల ప్రకారం, వారు అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల పట్ల తమ విశ్వాసాన్ని పునరుద్ఘాటించుకోవాలి. రెండు సంవత్సరాలు ప్రభుత్వ సేవా ఉద్యోగంలో పనిచేయాలి. సైన్యంలో రెండు సంవత్సరాల లోపు సేవ చేసిన వారు మిగిలిన సేవ పూర్తి చేయాలి.[87] వియత్నాం యుద్ధ కాలపు సైనిక నియామకాలను తప్పించుకున్నవారు, సైన్యం నుండి పారిపోయిన వాళ్ళ రిటర్ను కోసం[88] రికార్డులను సమీక్షించి, అధ్యక్ష క్షమాపణ కోసం సిఫార్సులు చేయడానికి క్లెమెన్సీ బోర్డును ఏర్పాటు చేశారు. కార్టరు పరిపాలన కాలంలో డ్రాఫ్టు డాడ్జర్లకు పూర్తి క్షమాపణ వచ్చింది.[89]

పరిపాలన

[మార్చు]

ఫోర్డ్ పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించినప్పుడు ఆయన నిక్సన్ క్యాబినెట్‌ను వారసత్వంగా పొందాడు. తన సంక్షిప్త పరిపాలనలో ఆయన విదేశాంగ శాఖ సెక్రటరీ కిస్సింజరు, సెక్రటరీ ఆఫ్ ట్రెజరీ విలియం ఇ. సైమను మినహా మిగిలిన వారినందరినీ మార్చివేశాడు. 1975 శరదృతువులో ఫోర్డ్ తన క్యాబినెట్‌ను నాటకీయంగా పునర్వ్యవస్థీకరించడాన్ని రాజకీయ వ్యాఖ్యాతలు "హాలోవీన్ మారణహోమం"గా పేర్కొన్నారు. ఫోర్డ్ నియమించిన వారిలో ఒకరైన విలియం కోల్మన్—సెక్రటరీ ఆఫ్ ట్రాన్స్‌పోర్టేషను—అధ్యక్ష మంత్రివర్గంలో (రాబర్ట్ సి. వీవర్ తర్వాత) పనిచేసిన రెండవ నల్లజాతి వ్యక్తి, రిపబ్లికన్ పరిపాలనలో మొదటి నియామకం అది.[90]

ఫోర్డ్, జార్జి హెచ్. డబ్ల్యు. బుష్‌ను 1974లో పీపుల్సు రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనాకు యుఎస్ లైజను ఆఫీసు చీఫ్‌గాను, ఆపై 1975 చివరిలో సెంట్రల్ ఇంటెలిజెన్స్ ఏజెన్సీకి డైరెక్టరుగాను ఎంపిక చేశారు.[91]

ఫోర్డ్ పరివర్తన ఛైర్మను, మొదటి చీఫ్ ఆఫ్ స్టాఫ్ మాజీ కాంగ్రెసు సభ్యుడు, రాయబారి డోనాల్డు రమ్సుఫెల్డు. 1975లో రమ్సుఫెల్డును ఫోర్డ్ అతి పిన్న వయస్కుడైన సెక్రటరీ ఆఫ్ డిఫెన్సుగా నియమించాడు. ఫోర్డ్ తన కొత్త చీఫ్ ఆఫ్ స్టాఫు‌గా రమ్సుఫెల్డు స్థానంలో యువ వ్యోమింగు రాజకీయ నాయకుడైన రిచర్డు చెనీని ఎంచుకున్నాడు; ఫోర్డ్ 1976 అధ్యక్ష ఎన్నికల ప్రచారం కోసం చెనీ ప్రచార నిర్వాహకుడు అయ్యాడు.[92]

మధ్యంతర ఎన్నికలు

[మార్చు]

1974 కాంగ్రెసు మధ్యంతర ఎన్నికలు వాటర్‌గేటు కుంభకోణం నేపథ్యంలో, ఫోర్డ్ పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించిన మూడు నెలల లోపే జరిగాయి. డెమోక్రటికు పార్టీ హౌసు ఎన్నికలులో ఓటర్ల అసంతృప్తిని పెద్ద లాభాలుగా మార్చింది. రిపబ్లికన్ పార్టీ నుండి 49 సీట్లను గెలుచుకుంది. వారి మెజారిటీని 435 సీట్లలో 291కి పెంచుకుంది. ఇది మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీకి అవసరమైన సంఖ్య (290) కంటే ఒకటి ఎక్కువ, అధ్యక్ష వీటోను అధిగమించడానికి లేదా రాజ్యాంగ సవరణను ప్రతిపాదించడానికి అవసరమైన సంఖ్య. బహుశా ఈ వాస్తవం కారణంగానే ఆండ్రూ జాక్సన్ యునైటెడ్ స్టేట్స్ అధ్యక్షుడిగా (1865–1869) ఉన్నప్పటి నుండి 94వ కాంగ్రెసు అత్యధిక శాతం వీటోలను అధిగమించింది.[93]ఫోర్డ్ మాజీ, విశ్వసనీయ రిపబ్లికన్ హౌసు సీటును కూడా డెమొక్రాటు రిచర్డు వాండరు వీన్ గెలుచుకున్నాడు, ఆయన రాబర్టు వాండరు లాన్‌ను ఓడించాడు. సెనేటు ఎన్నికలులో 100 సీట్ల సంస్థలో డెమొక్రాటికు మెజారిటీ 61 అయింది.[94]

దేశీయ విధానం

[మార్చు]

ద్రవ్యోల్బణం

[మార్చు]
ఓవల్ టేబుల్ చుట్టూ ఉన్న కాన్ఫరెన్స్ గదిలో ఇరవై మంది వ్యక్తులు సమావేశమవుతున్నారు. కుడి వైపున ఉన్న టేబుల్ మధ్యలో ఉన్న ఒక వ్యక్తి ఇతరులను ఉద్దేశించి మాట్లాడుతున్నాడు. అందరూ సూట్లు లేదా అలాంటి దుస్తులు ధరించి ఉన్నారు.
ఫోర్డ్ తన క్యాబినెటుతో సమావేశం, 1975

ఫోర్డ్ పరిపాలన సమయంలో ఆర్థిక వ్యవస్థ ఒక గొప్ప ఆందోళన. ఆర్థిక వ్యవస్థను ఎదుర్కోవడానికి కొత్త అధ్యక్షుడు తీసుకున్న మొదటి చర్యలలో ఒకటి 1974 సెప్టెంబరు 30న ఎగ్జిక్యూటివు ఆర్డరు ద్వారా ఆర్థిక విధాన బోర్డును సృష్టించడం.[95] 1974 అక్టోబరులో పెరుగుతున్న ద్రవ్యోల్బణానికి ప్రతిస్పందనగా ఫోర్డ్ అమెరికను ప్రజల ముందుకు వెళ్లి "విప్'హిప్ 'ఐన్ఫ్లేషను 'నవ్వు'" అని వారిని కోరాడు. ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా ఆయన ప్రజలను "విన్" బటన్లను ధరించమని కోరాడు.[96] ఆ సమయంలో ద్రవ్యోల్బణం పెరుగుతున్న నిరుద్యోగం కంటే ఆర్థిక వ్యవస్థకు ప్రధాన ముప్పుగా నమ్మేవారు; ద్రవ్యోల్బణాన్ని నియంత్రించడం నిరుద్యోగాన్ని తగ్గించడంలో సహాయపడుతుందనే నమ్మకం ఉంది.[95] ద్రవ్యోల్బణాన్ని అరికట్టడానికి, ప్రజల ఖర్చును నియంత్రించడం అవసరం. సేవ, త్యాగాన్ని తగ్గించడానికి, "విన్" అమెరికన్లు తమ ఖర్చు, వినియోగాన్ని తగ్గించుకోవాలని పిలుపునిచ్చింది.[97] 1974 అక్టోబరు 4న ఫోర్డ్ కాంగ్రెసు ఉమ్మడి సమావేశంలో ప్రసంగించారు; ఈ ప్రసంగంలో భాగంగా ఆయన "విన్" ప్రచారాన్ని ప్రారంభించాడు. తరువాతి తొమ్మిది రోజులలో 1,01,240 మంది అమెరికన్లు "విన్" ప్రతిజ్ఞలను మెయిలు చేశారు.[95] గతాన్ని పరిశీలిస్తే, ఇది కేవలం ప్రజా సంబంధాల జిమ్మికు‌గా చూడబడింది, దీనికి అంతర్లీన సమస్యలను పరిష్కరించే మార్గం లేదు.[98] ఆ ప్రసంగంలోని ప్రధాన అంశం ఏమిటంటే, కార్పొరేషన్లు, సంపన్న వ్యక్తుల మీద ఒక సంవత్సరం, ఐదు శాతం ఆదాయపు పన్ను పెంపును కాంగ్రెసు‌కు పరిచయం చేయడం. ఈ ప్రణాళిక బడ్జెట్టు నుండి $4.4 బిలియన్లను కూడా తీసుకుంటుంది. సమాఖ్య వ్యయాన్ని $300 బిలియన్ల కంటే తక్కువగా తగ్గిస్తుంది.[99] ఆ సమయంలో ద్రవ్యోల్బణం పన్నెండు శాతానికి పైగా ఉంది.[100]

బడ్జెట్

[మార్చు]
ఫోర్డ్ ఆయన గోల్డెను రిట్రీవరు, లిబర్టీ, ఓవలు ఆఫీసులో, 1974

ఫోర్డ్ అధ్యక్షుడిగా ఉన్న ప్రతి సంవత్సరం ఫెడరలు బడ్జెటు లోటును ఎదుర్కొంది.[101]ప్రజా బడ్జెటు కఠినంగా ఉన్న కాలంలో ఈ కార్యక్రమానికి చివరికి ఎలా నిధులు సమకూరుతాయనే దాని మీద తనకున్న సందేహాలు ఉన్నప్పటికీ ఫోర్డ్ 1975 నాటి అన్ని వికలాంగుల పిల్లల విద్య చట్టం మీద సంతకం చేశాడు. ఇది యునైటెడ్ స్టేట్స్ అంతటా ప్రత్యేక విద్యను స్థాపించింది. బిల్లు సంతకం కోసం అధికారిక వైటు హౌసు ప్రెసు రిలీజు ప్రకారం ఫోర్డ్ "మా వికలాంగ పిల్లలకు పూర్తి విద్యా అవకాశాలకు బలమైన మద్దతు" వ్యక్తం చేశారు.[102]

ఆర్థిక నాలుగు దశాబ్దాల క్రితం మహా మాంద్యం తర్వాత దేశం అత్యంత దారుణమైన మాంద్యంలోకి కూరుకుపోవడంతో దృష్టి మారడం ప్రారంభమైంది.[103] ఫోర్డ్ పరిపాలన దృష్టి నిరుద్యోగ పెరుగుదలను ఆపడంపై మళ్లింది. ఇది 1975 మేలో తొమ్మిది శాతానికి చేరుకుంది.[104] 1975 జనవరిలోద్రవ్యోల్బణాన్ని నివారించడానికి ఖర్చు కోతలతో పాటు ఆర్థిక వృద్ధిని ప్రేరేపించడానికి ఫోర్డ్ 1-సంవత్సరం $16 బిలియన్ల పన్ను తగ్గింపును ప్రతిపాదించింది.[99] ఫోర్డ్ పన్ను పెంపును సమర్థించడం నుండి పన్ను తగ్గింపుకు అకస్మాత్తుగా మారినందుకు విమర్శించబడింది. కాంగ్రెసు‌లో పన్ను తగ్గింపు ప్రతిపాదిత మొత్తం పన్ను కోతలలో $22.8 బిలియన్లకు పెరిగింది ఖర్చు కోతలు లేవు.[95] 1975 మార్చిలో కాంగ్రెసు ఆమోదించింది. ఫోర్డ్ చట్టంలో సంతకం చేసింది. 1975 పన్ను తగ్గింపు చట్టంలో భాగంగా ఈ ఆదాయ పన్ను రాయితీలు. దీని ఫలితంగా 1975 ఆర్థిక సంవత్సరానికి దాదాపు $53 బిలియన్లు, 1976కి $73.7 బిలియన్ల సమాఖ్య లోటు ఏర్పడింది.[105] 1975లో న్యూయార్కు నగరం దివాలా తీసినప్పుడు. మేయర్ అబ్రహం బీం ఫెడరలు బెయిలౌటు కోసం ఫోర్డ్ మద్దతు పొందడంలో విఫలమయ్యారు. ఈ సంఘటన న్యూయార్కు డైలీ న్యూస్'ప్రసిద్ధ శీర్షిక "ఫోర్డ్ టు సిటీ: డ్రాప్ డెడ్"ను ప్రేరేపించింది, దీనిలో "ఫోర్డ్ 'న్యూయార్కు నగరానికి ఫెడరలు బెయిలు-అవుట్'ను కోరుతూ ఏదైనా బిల్లును వీటో చేస్తానని స్పష్టంగా ప్రకటించాడు.[106][107]

స్వైన్ ఫ్లూ

[మార్చు]

ఫోర్డ్ స్వైను ఫ్లూ మహమ్మారితో ఎదుర్కొంది. 1970ల ప్రారంభంలో ఇన్ఫ్లుఎంజా జాతి హెచ్1ఎన్1 ప్రధానంగా పందులను ప్రభావితం చేసే ఫ్లూ రూపం నుండి మారి మానవులకు వ్యాపించింది. 1976 ఫిబ్రవరి 5న ఫోర్టు డిక్సులో సైన్యంలో చేరిన ఒక వ్యక్తి అనుమానాస్పదంగా మరణించాడు. నలుగురు తోటి సైనికులు ఆసుపత్రి పాలయ్యారు; ఆరోగ్య అధికారులు "స్వైన్ ఫ్లూ" కారణమని ప్రకటించారు. వెంటనే, ఫోర్డ్ పరిపాలనలోని ప్రజారోగ్య అధికారులు యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లోని ప్రతి వ్యక్తికి టీకా కోరారు.[108]టీకా కార్యక్రమం జాప్యాలు, ప్రజా సంబంధాల సమస్యలతో బాధపడుతుండగా 1976 డిసెంబరులో ఈ కార్యక్రమం రద్దు అయ్యే సమయానికి జనాభాలో దాదాపు 25% మందికి టీకాలు వేయించారు.[109] అక్టోబరు‌లో ఫోర్డ్, ఆయన కుటుంబానికి బహిరంగంగా కెమెరాల ముందు టీకాలు వేయించారు. అధ్యక్ష ఎన్నికలలో జిమ్మీ కార్టర్ చేతిలో ఓడిపోవడానికి కొంతకాలం ముందు.[110]

సమాన హక్కులు - గర్భస్రావం

[మార్చు]
ఒక వ్యక్తి తన డెస్క్ వద్ద కూర్చుని, పైపు తాగుతున్నాడు, మరో ఇద్దరు పురుషులు డెస్కు మరొక వైపు నుండి అతనితో మాట్లాడుతున్నారు.
ఓవల్ కార్యాలయంలో చెనీ, రమ్స్‌ఫెల్డు ఫోర్డ్, 1975

ఫోర్డ్ సమాన హక్కుల సవరణ బహిరంగ మద్దతుదారుడు, 1975లో అధ్యక్ష ప్రకటన నం. 4383ను జారీ చేశాడు:

ఈ స్వేచ్ఛా దేశంలో, చట్టం ముందు అందరు పురుషులు మరియు అందరు మహిళలు సమానమే అనేది సరైనది మరియు స్వభావంతో ఉండాలి. కాబట్టి, ఇప్పుడు, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల అధ్యక్షుడు అయిన నేను, జెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్, అందరు స్త్రీ పురుషులకు చట్టపరమైన సమానత్వాన్ని నిర్ధారించడానికి, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల కాంగ్రెస్ ఆమోదించిన సమాన హక్కుల సవరణను ఆమోదించడం సముచితం మరియు న్యాయమైనదని అన్ని అమెరికన్లకు గుర్తు చేయడానికి, ఆగస్టు 26, 1975ని మహిళా సమానత్వ దినోత్సవంగా ఇందుమూలంగా ప్రకటిస్తున్నాను.[111]

అధ్యక్షుడిగా, గర్భస్రావం మీద ఫోర్డ్ వైఖరి ఏమిటంటే ఆయన "50 రాష్ట్రాలలో ప్రతి ఒక్కటి ఎంపిక చేసుకోవడానికి అనుమతించే సమాఖ్య రాజ్యాంగ సవరణ"కు మద్దతు ఇచ్చాడు.[112] 1973 సుప్రీం కోర్టు రో వర్సెసు వాడే కేసుకు ప్రతిస్పందనగా హౌస్ మైనారిటీ నాయకుడిగా ఆయన స్థానం కూడా ఇదే, దీనిని ఆయన వ్యతిరేకించారు.[113] 1975 ఆగస్టు 60 మినిట్సు కోసం ఇంటర్వ్యూ సందర్భంగా ఫస్ట్ లేడీ బెట్టీ ఫోర్డ్ గర్భస్రావం మీద చర్చలోకి ప్రవేశించినప్పుడు ఫోర్డ్ విమర్శలకు గురయ్యాడు. దీనిలో ఆమె రో వర్సెస్ వాడే ఒక "గొప్ప, గొప్ప నిర్ణయం" అని పేర్కొంది.[114] తన తరువాతి జీవితంలో ఫోర్డ్ ప్రో-ఛాయిసుగా గుర్తించబడ్డాడు.[115]

విదేశాంగ విధానం

[మార్చు]
సూట్‌లు ధరించిన ఇద్దరు పురుషులు కూర్చుని ఉన్నారు, ప్రతి ఒక్కరూ వారి ముందు ఒక పత్రంపై సంతకం చేస్తున్నారు. ఆరుగురు పురుషులు, ఒకరు సైనిక యూనిఫాంలో, వారి వెనుక నిలబడి ఉన్నారు.
1974 నవంబరులో జరిగిన వ్లాడివోస్టాకు సమ్మిటు సందర్భంగా సాల్టు ఒప్పందం మీద ఉమ్మడి కమ్యూనికు మీద సంతకం చేయడానికి ఫోర్డ్ సోవియట్ నాయకుడు లియోనిడ్ బ్రెజ్నెవుతో సమావేశమయ్యారు.

కోల్డు యుద్ధం ఉద్రిక్తతలను తగ్గించడం ద్వారా ఫోర్డ్ సోవియట్ యూనియన్, చైనా రెండింటితోనూ డిటెంటే విధానాన్ని కొనసాగించాడు. నిక్సన్ పరిపాలన నుండి ఇప్పటికీ స్ట్రాటజికు ఆర్మ్సు లిమిటేషను ట్రీటీ (సాల్ట్) అమలులో ఉంది.[116] నిక్సన్ చైనా పర్యటన ద్వారా ఏర్పడిన ద్రవీభవన సంబంధం 1975 డిసెంబరులో ఫోర్డ్ స్వంత పర్యటన ద్వారా బలోపేతం చేయబడింది.[117] పరిపాలన హెల్సింకి ఒప్పందాలను కుదుర్చుకుంది[118] 1975లో సోవియటు యూనియను‌తో, హెల్సింకి వాచు చట్రాన్ని సృష్టించింది. ఇది సమ్మతిని పర్యవేక్షించడానికి సృష్టించబడిన ఒక స్వతంత్ర ప్రభుత్వేతర సంస్థ, ఇది తరువాత హ్యూమను రైట్సు వాచుగా పరిణామం చెందింది.[119]

1975లో గ్రూపు ఆఫ్ సెవెను (జి7 ) పారిశ్రామిక దేశాల (ప్రారంభంలో జి5 ) ప్రారంభ సమావేశానికి ఫోర్డ్ హాజరై కెనడాకు సభ్యత్వాన్ని పొందింది. ఫోర్డ్ అంతర్జాతీయ సమస్యల పరిష్కారాలకు మద్దతు ఇచ్చింది. "మనం పరస్పర ఆధారిత ప్రపంచంలో జీవిస్తున్నాము. అందువల్ల, సాధారణ ఆర్థిక సమస్యలను పరిష్కరించడానికి కలిసి పనిచేయాలి" అని ఆయన 1974 ప్రసంగంలో అన్నారు.[120]

1975 నవంబరులో ఫోర్డ్ నేషనల్‌ సెక్యూరిటీ స్టడీ మెమోరాండం 200 ప్రపంచ మానవ జనాభా నియంత్రణ సిఫార్సులను స్వీకరించింది - ఇది మొదట నిక్సన్ నియమించిన జాతీయ భద్రతా ఆదేశం - తదుపరి ఎన్‌ఎస్‌డిఎం 314లో యునైటెడ్ స్టేట్స్ విధానంగా.[121][122] ఈ ప్రణాళిక లక్ష్యం జనాభా నియంత్రణ అని స్పష్టంగా చెబుతుంది. "పేదల జీవన నాణ్యతలో అభివృద్ధి, మెరుగుదలలను నొక్కి చెప్పమని" నిర్వాహకులకు సూచించినప్పటికీ తరువాత ప్రాజెక్టులు "ప్రధానంగా ఇతర కారణాల వల్ల" అని వివరిస్తుంది.[123][124]ప్రణాళికను ఆమోదించిన తర్వాత ఫోర్డ్ "జనాభా పెరుగుదలను ఎదుర్కోవడానికి ప్రపంచ జనాభా కార్యాచరణ ప్రణాళికను అమలు చేయడానికి, యునైటెడ్ స్టేట్స్ భద్రత, విదేశీ ప్రయోజనాలను ముందుకు తీసుకెళ్లడానికి యునైటెడ్ స్టేట్స్ నాయకత్వం చాలా అవసరం" అని పేర్కొన్నాడు.[125] అమెరికను ఆర్థిక, సైనిక ప్రయోజనాలను కాపాడటానికి జనాభా నియంత్రణ విధానాలను అవలంబించారు. అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలో జనాభా పెరుగుదల అటువంటి దేశాలు ప్రపంచ రాజకీయ శక్తిని పొందుతున్నాయని ఎక్కువ మంది పౌరులు విదేశీ సహజ వనరులను యాక్సెసు చేసే ప్రమాదాన్ని కలిగిస్తున్నారని, పెరుగుతున్న జనాభాకు నిధులు సమకూర్చాలని కోరుకునే ప్రభుత్వాలకు అమెరికను వ్యాపారాలు హాని కలిగిస్తాయని, పుట్టిన యువ తరాలు స్థాపన వ్యతిరేక ప్రవర్తనకు గురవుతాయని, రాజకీయ అస్థిరతను పెంచుతాయని మెమోరాండం వాదించింది.[121][125][126]

ఇండోనేషియా - తూర్పు తైమూరు

[మార్చు]

దక్షిణ వియత్నాం కూలిపోయినప్పుడు కమ్యూనిస్టు వ్యతిరేక ఇండోనేషియాను అమెరికా తప్పనిసరి అని భావించింది. తూర్పు తైమూర్లో వలసరాజ్యాల తొలగింపు ప్రక్రియ కంటే ఇండోనేషియా ప్రభుత్వంతో మంచి సంబంధాలు చాలా ముఖ్యమైనవిగా పరిగణించబడ్డాయి.[127][128] ఫోర్డ్ పరిపాలన ఇండోనేషియాలో సుహార్టో పాలనకు ఆర్థిక, సైనిక మద్దతు ఇచ్చింది. తూర్పు తైమూరు ‌మీద దాడి, జనాభాలో మూడింట ఒక వంతు మందిని చంపిన మారణహోమానికి పాల్పడింది.[129] దండయాత్రకు ఒక రోజు ముందు, ఫోర్డ్, కిస్సింజరు సుహార్టోను కలిశారు. ఇండోనేషియా చర్యలు ఎలా ఉన్నా ఇండోనేషియాతో సంబంధాలు బలంగా ఉంటాయని, తూర్పు తైమూరు విలీనానికి అది అభ్యంతరం చెప్పదని వారు ఆయన హామీ ఇచ్చారు.[130]

మధ్యప్రాచ్యం

[మార్చు]
ప్రపంచ పటం. యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఎరుపు రంగులో సూచించబడింది, అధ్యక్షుడు ఫోర్డ్ తన అధ్యక్ష పదవిలో సందర్శించిన దేశాలు నారింజ రంగులో సూచించబడ్డాయి. ఇతర దేశాలు బూడిద రంగులో సూచించబడ్డాయి.
ఫోర్డ్ తన అధ్యక్ష పదవిలో సందర్శించిన దేశాలు

మధ్యప్రాచ్యం, తూర్పు మధ్యధరా ప్రాంతంలో కొనసాగుతున్న రెండు అంతర్జాతీయ వివాదాలు సంక్షోభాలుగా మారాయి. సైప్రసు వివాదం 1974 జూలైలో సైప్రసు ‌మీద టర్కిషు దండయాత్రతో సంక్షోభంగా మారింది. ఇది నార్తు అట్లాంటికు ట్రీటీ ఆర్గనైజేషను (నాటో) కూటమిలో తీవ్ర ఒత్తిడికి దారితీసింది. ఆగస్టు మధ్యలో గ్రీకు ప్రభుత్వం గ్రీసు‌ను నాటో సైనిక నిర్మాణం నుండి ఉపసంహరించుకుంది; సెప్టెంబరు మధ్యలో, సెనేటు, ప్రతినిధుల సభ టర్కీకి సైనిక సహాయాన్ని నిలిపివేయాలని అత్యధికంగా ఓటు వేసింది. టర్కిషు-అమెరికను సంబంధాల మీద దీని ప్రభావం నాటో తూర్పు ఫ్రంటు‌లో భద్రత క్షీణించడం రెండింటి మీద ఆందోళన చెందిన ఫోర్డ్, బిల్లును వీటో చేశాడు. తరువాత కాంగ్రెసు రెండవ బిల్లును ఆమోదించింది. సైప్రసు‌లో చర్చలకు ఆటంకం కలిగిస్తుందనే భయంతో ఫోర్డ్ కూడా దానిని వీటో చేశాడు. అయితే టర్కీ సైప్రసు‌కు అమెరికను సామాగ్రిని పంపకపోతే 1974 డిసెంబరు 10 వరకు సహాయాన్ని కొనసాగించడానికి రాజీ పడింది.[2] టర్కీకి యుఎస్ సైనిక సహాయం 1975 ఫిబ్రవరి 5న నిలిపివేయబడింది.[2]

సాల్జుబర్గు, 1975లో అన్వరు సదాతుతో ఫోర్డ్‌

కొనసాగుతున్న అరబు-ఇజ్రాయెలు వివాదంలో యోం కిప్పూరు యుద్ధంలో క్రియాశీల సంఘర్షణను ముగించడానికి ప్రారంభంలో విరమణ అమలు చేయబడినప్పటికీ కిస్సింజరు కొనసాగించిన షటిలు దౌత్యం పెద్దగా పురోగతి చూపలేదు. ఫోర్డ్ దీనిని "నిలిపివేస్తున్నది"గా భావించి "వారి [ఇజ్రాయెలు] వ్యూహాలు ఈజిప్షియన్లను నిరాశపరిచాయి. నన్ను పిచ్చివాడిని చేశాయి" అని రాశారు.[131] 1975 మార్చి ప్రారంభంలో కిస్సింజరు ఇజ్రాయెలు‌కు షటిలు చేస్తున్నప్పుడు. మరింత ఉపసంహరణను పరిగణనలోకి తీసుకోవడానికి చివరి నిమిషంలో తిరోగమనం కారణంగా ఫోర్డ్ నుండి ప్రధాన మంత్రి యిట్జాకు రాబినుకు ఒక కేబులు పంపబడింది. అందులో ఇవి ఉన్నాయి:

చర్చల సమయంలో ఇజ్రాయెల్ వైఖరిపై నా తీవ్ర నిరాశను వ్యక్తం చేయాలనుకుంటున్నాను ... చర్చల వైఫల్యం ఈ ప్రాంతం మీద, మన సంబంధాల మీద చాలా విస్తృతమైన ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. మొత్తం అమెరికను ప్రయోజనాలను ... రక్షించే లక్ష్యంతో, ఈ ప్రాంతంలో యునైటెడు స్టేట్సు విధానాన్ని, ఇజ్రాయెలు‌తో మా సంబంధాలను కూడా తిరిగి అంచనా వేయడానికి నేను సూచనలు ఇచ్చాను. మా నిర్ణయం గురించి మీకు తెలియజేయబడుతుంది.[132]

మార్చి 24న ఫోర్డ్ మధ్యప్రాచ్యంలో పరిపాలన విధానాలను తిరిగి అంచనా వేయడం గురించి రెండు పార్టీల కాంగ్రెసు నాయకులకు తెలియజేశాడు. ఆచరణాత్మకంగా "పునర్మూల్యాంకనం" అంటే ఇజ్రాయెలు‌కు మరింత సహాయాన్ని రద్దు చేయడం లేదా నిలిపివేయడం. 1975 మార్చి, సెప్టెంబరు మధ్య ఆరు నెలల పాటు యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఇజ్రాయెలు‌తో ఎటువంటి కొత్త ఆయుధ ఒప్పందాలను ముగించడానికి నిరాకరించింది. "ఇది అమెరికను-ఇజ్రాయెలు సంబంధాలలో అత్యంత దారుణమైన కాలాలలో ఒకదానిని సూచించే అమాయకంగా ధ్వనించే పదం" అని రాబిన్ పేర్కొన్నాడు.[133] ప్రకటించిన పునఃమూల్యాంకనాలు అమెరికను యూదు సమాజాన్ని, కాంగ్రెసు‌లోని ఇజ్రాయెలు శ్రేయోభిలాషులను కలవరపెట్టాయి. మే 21న డెబ్బై ఆరు మంది యుఎస్ సెనెటర్లు ఫోర్డ్‌‌కు "నిజమైన షాక్‌ను అనుభవించారు", ఇజ్రాయెలు $2.59 బిలియన్ల (1975లో $15.13 billion in 2013 బిలియన్లకు సమానం) సైనిక, ఆర్థిక సహాయం కోసం చేసిన అభ్యర్థనకు "ప్రతిస్పందించమని" కోరుతూ ఒక లేఖ రాశారు. ఫోర్డ్ నిజంగా చిరాకుపడ్డాడు. శాంతికి అవకాశం ప్రమాదంలో పడిందని భావించాడు. టర్కీకి ఆయుధాల అమ్మకాలపై 1974 సెప్టెంబరు నిషేధం తర్వాత అధ్యక్షుడి విదేశాంగ విధాన ప్రత్యేకాధికారాల మీద కాంగ్రెసు చేసిన రెండవ ప్రధాన చొరబాటు ఇది.[134] తరువాతి వేసవి నెలలను ఫోర్డ్ అమెరికను-ఇజ్రాయెలు "నరాల యుద్ధం" లేదా "ఇచ్ఛా పరీక్ష"గా అభివర్ణించారు.[135] చాలా బేరసారాల తర్వాత సినాయి మధ్యంతర ఒప్పందం (సినాయి II) సెప్టెంబరు 1న అధికారికంగా సంతకం చేయబడింది. సహాయం తిరిగి ప్రారంభించబడింది.

వియత్నాం

[మార్చు]
1975 డిసెంబరు 2న హెన్రీ కిస్సింజరు (కుడివైపు) మావో జెడాంగుతో కరచాలనం చేస్తున్నట్లు ఫోర్డ్, ఆయన కుమార్తె సుసాను చూస్తున్నారు.

నిరంతర వియత్నాం యుద్ధాన్ని ఎదుర్కోవడం ఫోర్డ్ అతిపెద్ద సవాళ్లలో ఒకటి. 1973 జనవరి 27న సంతకం చేయబడిన పారిసు శాంతి ఒప్పందాలుతో ఉత్తర వియత్నాం మీద అమెరికను దాడి కార్యకలాపాలు ముగిశాయి. ఈ ఒప్పందాలు ఉత్తర, దక్షిణ వియత్నాం రెండింటిలోనూ కాల్పుల విరమణ ప్రకటించాయి. అమెరికను యుద్ధ ఖైదీలను విడుదల చేయవలసి వచ్చింది. ఈ ఒప్పందం వియత్నాం ప్రాదేశిక సమగ్రతకు హామీ ఇచ్చింది. 1954 జెనీవా సమావేశం లాగా ఉత్తర, దక్షిణ ప్రాంతాలలో జాతీయ ఎన్నికలకు పిలుపునిచ్చింది. పారిసు శాంతి ఒప్పందాలు అమెరికా దళాల మొత్తం ఉపసంహరణకు అరవై రోజుల వ్యవధిని నిర్దేశించాయి.[136]

ఒప్పందాల మీద యుఎస్ జాతీయ భద్రతా సలహాదారు హెన్రీ కిస్సింగరు ఉత్తర వియత్నామీసు పొలిటు‌బ్యూరో సభ్యుడు లె డ్యూతో చర్చలు జరిపారు. దక్షిణ వియత్నామీసు అధ్యక్షుడు న్గుయెను వాన్ థియు తుది చర్చలలో పాల్గొనలేదు. ప్రతిపాదిత ఒప్పందాన్ని బహిరంగంగా విమర్శించారు. అయితే యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లోని యుద్ధ వ్యతిరేక ఒత్తిళ్లు నిక్సన్, కిస్సింగరు‌లను ఒప్పందం మీద సంతకం చేయమని, అమెరికను దళాల ఉపసంహరణను ప్రారంభించమని థియు మీద ఒత్తిడి చేయవలసి వచ్చింది. దక్షిణ వియత్నామీసు అధ్యక్షుడికి రాసిన అనేక లేఖలలో ఉత్తర వియత్నామీసు ఒప్పందాలను ఉల్లంఘిస్తే, యునైటెడ్ స్టేట్స్ థీయు ప్రభుత్వాన్ని కాపాడుతుందని నిక్సన్ హామీ ఇచ్చారు.[137]

1974 డిసెంబరులో ఫోర్డ్ అధికారం చేపట్టిన నెలల తర్వాత, ఉత్తర వియత్నామీసు దళాలు ఫూక్ లాంగు ప్రావిన్సు‌ను ఆక్రమించాయి. జనరలు ట్రాన్ వాన్ ట్రా దండయాత్రకు దక్షిణ వియత్నామీసు లేదా అమెరికను ప్రతిస్పందనను అంచనా వేయడానికి. అలాగే దండయాత్రతో ముందుకు సాగడానికి ముందు లాజిస్టికలు సమస్యలను పరిష్కరించడానికి ప్రయత్నించాడు.[138]

ఉత్తర వియత్నామీసు దళాలు ముందుకు సాగుతుండగా నిక్సన్ పరిపాలన వాగ్దానం చేసిన నిధులను దక్షిణ వియత్నాంకు $722 మిలియన్ల సహాయ ప్యాకేజీని (2013 లో $ 4.22 బిలియన్ల డాలర్లకు సమానం) ఆమోదించమని ఫోర్డ్ కాంగ్రెసు‌ను అభ్యర్థించాడు. కాంగ్రెసు ఈ ప్రతిపాదనకు వ్యతిరేకంగా పెద్ద మెజారిటీతో ఓటు వేసింది.[116] సెనేటరు జాకబు కె. జావిట్సు "... తరలింపు కోసం పెద్ద మొత్తాలు, కానీ సైనిక సహాయం కోసం ఒక్క నికెలు కూడా కాదు" అని ప్రతిపాదించారు.[116] అధ్యక్షుడు థీయు 1975 ఏప్రిల్ 21న రాజీనామా చేశారు. తన దేశం పతనానికి యునైటెడ్ స్టేట్స్ నుండి మద్దతు లేకపోవడమే కారణమని బహిరంగంగా ఆరోపించారు.[139] రెండు రోజుల తర్వాత ఏప్రిల్ 23న ఫోర్డ్ తులనే విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రసంగించారు. ఆ ప్రసంగంలో వియత్నాం యుద్ధం "...అమెరికా విషయానికొస్తే" ముగిసిందని ఆయన ప్రకటించారు.[140] ఈ ప్రకటనకు ఉరుములు మెరుపులతో కూడిన చప్పట్లు కొట్టాయి.[140] ఆపరేషను ఫ్రీక్వెంటు విండు సమయంలో 1,373 మంది యుఎస్ పౌరులు. 5,595 వియత్నామీసు. మూడవ-దేశ జాతీయులను దక్షిణ వియత్నామీసు రాజధాని సైగాను నుండి తరలించారు. ఇండోచైనా వలస, శరణార్థుల సహాయ చట్టం కింద వియత్నామీసు తరలింపుదారులలో చాలా మందిని యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లోకి ప్రవేశించడానికి అనుమతించారు. 1975 చట్టం ఇండోచైనా శరణార్థుల స్థిరనివాసానికి సహాయం చేయడానికి అయ్యే ఖర్చుల కోసం $455 మిలియన్లను (2013 నాటికి $2.66 బిలియన్ల డాలర్లకు సమానం) కేటాయించింది.[141] మొత్తం మీద 1975లో 1,30,000 మంది వియత్నామీసు శరణార్థులు అమెరికాకు వచ్చారు. తరువాతి సంవత్సరాల్లో వేలాది మంది తప్పించుకున్నారు.[142]

మాయాగ్యుజు సంఘటన

[మార్చు]

దక్షిణ వియత్నాం మీద ఉత్తర వియత్నాం విజయం ఆసియాలో రాజకీయ పవనాలలో గణనీయమైన మార్పుకు దారితీసింది. ఫోర్డ్ పరిపాలన అధికారులు అక్కడ అమెరికా ప్రభావాన్ని కోల్పోతారని ఆందోళన చెందారు. ఖైమరు రూజు దళాలు అంతర్జాతీయ జలాలలో ఒక అమెరికను నౌకను స్వాధీనం చేసుకున్నప్పుడు ఈ ప్రాంతంలో దాని ప్రయోజనాలకు ఎదురయ్యే సవాళ్లకు బలవంతంగా స్పందించడానికి పరిపాలన సిద్ధంగా ఉందని నిరూపించింది.[143] ప్రధాన సంక్షోభం మాయాగ్యుజు సంఘటన. 1975 మేలో సైగాను పతనం, ఖైమరు రూజు కంబోడియాను ఆక్రమించిన కొద్దికాలానికే, కంబోడియన్లు అంతర్జాతీయ జలాల్లో అమెరికను వ్యాపారి నౌక మాయాగ్యుజును స్వాధీనం చేసుకున్నారు.[144] ఫోర్డ్ సిబ్బందిని రక్షించడానికి మెరైన్సును పంపింది. కానీ మెరైన్సు తప్పు ద్వీపంలో దిగి, ఊహించని విధంగా గట్టి ప్రతిఘటనను ఎదుర్కొంది. అదే సమయంలో యుఎస్‌కు తెలియకుండానే మాయాగ్యుజు నావికులు విడుదల చేయబడ్డారు. ఈ ఆపరేషను‌లో దాడి ఆపరేషను కోసం మెరైను‌లను తీసుకెళ్తున్న రెండు సైనిక రవాణా హెలికాప్టరు‌లు కూలిపోయాయి. 41 మంది యుఎస్ సైనికులు మరణించారు, 50 మంది గాయపడ్డారు. అయితే (అమెరికను నష్టాలు ఉన్నప్పటికీ) దాదాపు 60 మంది ఖైమరు రూజు సైనికులు మరణించారు.[145] ఈ ఆపరేషను యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో విజయంగా పరిగణించబడింది. ఫోర్డ్ తరువాత ఆయన ఆమోదం రేటింగు‌లలో 11-పాయింటు పెరుగుదల.[146] ఆపరేషను సమయంలో మరణించిన అమెరికన్లు వాషింగ్టన్‌, డి.సి.లోని వియత్నాం వెటరన్సు మెమోరియలు గోడ మీద తమ పేర్లను చెక్కిన చివరి వ్యక్తులు అయ్యారు.

సోవియటు కుట్రగా భావించినందున ఫోర్డ్ పరిపాలన ఈ సంఘటనకు బలంగా స్పందించాల్సిన అవసరం ఉందని కొంతమంది చరిత్రకారులు వాదించారు.[147] కానీ పరిపాలన అంతర్గత చర్చల విశ్లేషణ ఆధారంగా 2009లో ప్రచురించబడిన ఆండ్రూ గాథోర్పు రచన, ఫోర్డ్ జాతీయ భద్రతా బృందం నౌకను స్వాధీనం చేసుకోవడం అనేది స్థానికంగా, బహుశా ప్రమాదవశాత్తు కూడా, అపరిపక్వ ఖైమరు ప్రభుత్వం చేసిన రెచ్చగొట్టడం అని అర్థం చేసుకుందని చూపిస్తుంది. అయినప్పటికీ ఆసియాలోని ఇతర కమ్యూనిస్టు దేశాలు మరిన్ని రెచ్చగొట్టే చర్యలను నిరుత్సాహపరిచేందుకు వారు బలవంతంగా స్పందించాల్సిన అవసరం ఉందని భావించారు.[148]

హత్య ప్రయత్నాలు

[మార్చు]
పోలీసులు మరియు పత్రికలతో సహా జనసమూహంతో చుట్టుముట్టబడిన మోటారుకేడు వాహనాల అస్తవ్యస్త దృశ్యం
రెండవ హత్యాయత్నం తర్వాత వెంటనే ప్రతిస్పందన

ఫోర్డ్ అధ్యక్షుడిగా ఉన్నప్పుడు రెండు హత్యాయత్నాలకు గురయ్యాడు. సాక్రమెంటో, కాలిఫోర్నియాలో 1975 సెప్టెంబరు 5న చార్లెసు మాన్సను అనుచరురాలు లైనెటు "స్క్వీకీ" ఫ్రోం, ఫోర్డ్ వైపు కోల్టు .45-క్యాలిబరు హ్యాండ్గను గురిపెట్టి, పాయింటు-బ్లాంకు రేంజు వద్ద ట్రిగ్గరు‌ను నొక్కింది.[149][150] ఆమె చేసినట్లుగా లారీ బ్యూను‌డార్ఫు,[151] ఒక సీక్రెటు సర్వీసు ఏజెంటు, తుపాకీని లాక్కున్నాడు. ఫ్రోం‌ని అదుపులోకి తీసుకున్నారు. తరువాత ఆమె అధ్యక్షుడి మీద హత్యాయత్నం కేసులో దోషిగా నిర్ధారించబడింది. జీవిత ఖైదు విధించబడింది; 34 సంవత్సరాలు జైలు శిక్ష అనుభవించిన తర్వాత 2009 ఆగస్టు 14న ఆమెకు పెరోలు లభించింది.[152]

ఈ ప్రయత్నానికి ప్రతిస్పందనగా సీక్రెటు సర్వీసు ఫోర్డ్‌‌ను అనామక జనసమూహాల నుండి మరింత సురక్షితమైన దూరంలో ఉంచడం ప్రారంభించింది. ఈ వ్యూహం పదిహేడు రోజుల తర్వాత ఆయన ప్రాణాలను కాపాడి ఉండవచ్చు. ఆయన శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో డౌన్‌టౌను‌లోని సెయింటు ఫ్రాన్సిసు హోటలు నుండి బయలుదేరినప్పుడు సారా జేన్ మూర, వీధికి అడ్డంగా ఉన్న ప్రేక్షకుల సమూహంలో నిలబడి ఆయన మీద .38-క్యాలిబరు రివాల్వరును కాల్చాడు. ఆ షాటు ఫోర్డ్‌‌ను కొన్ని అడుగుల తేడాతో తప్పిపోయింది.[149][153] ఆమె రెండవ రౌండు పేల్చే ముందు, రిటైర్డు మెరైను ఆలివరు సిప్పిలు తుపాకీని పట్టుకుని ఆమె షాటు‌ను తిప్పికొట్టింది; ఆ బుల్లెటు ఫోర్డ్ తలకు కుడివైపున ఆరు అంగుళాల ఎత్తులో ఉన్న గోడను ఢీకొట్టింది. తర్వాత వేగంగా దూసుకెళ్లి టాక్సీ డ్రైవరు‌ను తాకింది. ఆ డ్రైవరు స్వల్పంగా గాయపడ్డాడు. తరువాత మూరు‌కు జీవిత ఖైదు విధించబడింది. 32 సంవత్సరాలు జైలు శిక్ష అనుభవించిన తర్వాత 2007 డిసెంబరు 31న ఆమెకు పెరోలు లభించింది.[154]

న్యాయ నియామకాలు

[మార్చు]

సుప్రీంకోర్టు

[మార్చు]

1975లో పదవీ విరమణ చేస్తున్న న్యాయమూర్తి విలియం ఓ. డగ్లసు స్థానంలో ఫోర్డ్ జాన్ పాల్ స్టీవెన్సును యునైటెడ్ స్టేట్స్ సుప్రీంకోర్టు అసోసియేటు జస్టిసుగా నియమించారు. స్టీవెన్సు ఏడవ సర్క్యూటు కోసం యునైటెడ్ స్టేట్స్ కోర్టు ఆఫ్ అప్పీల్సు న్యాయమూర్తిగా ఉన్నారు. ఆయనను అధ్యక్షుడు నిక్సన్ నియమించారు.[155] హౌసు రిపబ్లికన్ నాయకుడిగా తన పదవీకాలంలో ఫోర్డూ డగ్లసు‌ను అభిశంసించడానికి ప్రయత్నాలకు నాయకత్వం వహించాడు.[156] ధ్రువీకరించబడిన తర్వాత, స్టీవెన్సు చివరికి అనేక కీలక సమస్యల ఫలితం విషయంలో కోర్టు లిబరలు విభాగంతో కలిసి పనిచేయడం ద్వారా కొంతమంది సంప్రదాయవాదులను నిరాశపరిచాడు.[157] అయినప్పటికీ 2005లో ఫోర్డ్ స్టీవెన్సు‌ను ప్రశంసించాడు. "ఆయన తన దేశానికి బాగా సేవ చేశాడు," అని ఫోర్డ్ స్టీవెన్సు గురించి చెప్పాడు. "గౌరవంగా, తెలివితేటలతో, పక్షపాత రాజకీయ ఆందోళనలు లేకుండా."[158]

ఇతర న్యాయ నియామకాలు

[మార్చు]

ఫోర్డ్ యునైటెడ్ స్టేట్స్ కోర్ట్సు ఆఫ్ అప్పీల్సు‌కు 11 మంది న్యాయమూర్తులను యునైటెడ్ స్టేట్స్ డిస్ట్రిక్టు కోర్టులకు 50 మంది న్యాయమూర్తులను నియమించింది.[159]

1976 అధ్యక్ష ప్రచారం

[మార్చు]
రోనాల్డ్ రీగన్ 1976 రిపబ్లికన్ నామినేషన్‌ను అధ్యక్షుడు గెలుచుకున్న తర్వాత అధ్యక్షుడు ఫోర్డ్‌ను అభినందిస్తున్నారు, అయితే బాబ్ డోలు, నాన్సీ రీగను, నెల్సను రాక్‌ఫెల్లరు చూడండి.

ఫోర్డ్ 1976లో పదవికి పోటీ చేయడానికి అయిష్టంగానే అంగీకరించాడు. కానీ ముందుగా అతను రిపబ్లికన్ పార్టీ నామినేషను కోసం ఒక సవాలును ఎదుర్కోవలసి వచ్చింది. మాజీ కాలిఫోర్నియా గవర్నరు రోనాల్డ్ రీగన్, పార్టీ సంప్రదాయవాద విభాగం ఫోర్డ్‌ను దక్షిణ వియత్నాంలో ఎక్కువ చేయడంలో విఫలమైనందుకు, హెల్సింకి ఒప్పందాల మీద సంతకం చేసినందుకు. పనామా కాలువను వదులుకోవడానికి చర్చలు జరిపినందుకు తప్పుపట్టింది. (అధ్యక్షుడు కార్టరు ఆధ్వర్యంలో కాలువ కోసం చర్చలు కొనసాగాయి. చివరికి ఆయన టోరిజోసు–కార్టరు ఒప్పందాల మీద సంతకం చేశారు.) రీగను 1975 శరదృతువులో తన ప్రచారాన్ని ప్రారంభించాడు. నార్తు కరోలినా, టెక్సాస్, ఇండియానా, కాలిఫోర్నియాతో సహా అనేక ప్రైమరీలను గెలుచుకున్నాడు. కానీ మెజారిటీ ప్రతినిధులను పొందలేకపోయాడు; మిస్సౌరీలోని కాన్సాసు నగరం, మిస్సౌరీలో జరిగిన రిపబ్లికన్ సమావేశంలో రీగన్ పోటీ నుండి వైదొలిగారు. సంప్రదాయవాద తిరుగుబాటు ఫోర్డ్ లిబరలు ఉపాధ్యక్షుడు నెల్సను రాక్‌ఫెల్లరు‌ను కాన్సాసు యుఎస్ సెనేటరు బాబ్ డోలుకు అనుకూలంగా వదిలివేసేందుకు దారితీసింది.[160]

క్షమాపణ వివాదం, దీర్ఘకాలిక రిపబ్లికన్ వ్యతిరేక భావనతో పాటు, ఫోర్డ్ అనేక ప్రతికూల మీడియా చిత్రాలను ఎదుర్కోవలసి వచ్చింది. చెవీ చేజు తరచుగా సాటర్డే నైటు లైవులో ఫోర్డ్‌‌ను అనుకరిస్తూ ప్రాటు‌ఫాల్సు చేశాడు. ఆయన తన పదవీకాలంలో రెండుసార్లు తడబడటం కనిపించింది. చేజ్ వ్యాఖ్యానించినట్లుగా, "ఆయన తన సొంత ఆత్మకథలో కూడా పేర్కొన్నాడు. ఇది కొంతకాలం ఎన్నికలను కొంతవరకు ప్రభావితం చేసింది."[161]

యునైటెడ్ స్టేట్స్ ద్విశతాబ్దికి ముందు జరిగిన అనేక వార్షికోత్సవ కార్యక్రమాలలో ఫోర్డ్ ప్రస్తుత అధ్యక్షుడిగా ఉండటం వలన 1976 ఎన్నికల ప్రచారం ప్రయోజనం పొందింది. జూలై నాలుగవ తేదీ సందర్భంగా వాషింగ్టన్‌, డి.సి. బాణసంచా ప్రదర్శనకు అధ్యక్షుడు అధ్యక్షత వహించారు. జాతీయ స్థాయిలో టెలివిజను‌లో ప్రసారం చేశారు.[162] 1976 జూలై 7న అధ్యక్షురాలు. ప్రథమ మహిళ యునైటెడు కింగ్డం‌కు చెందిన క్వీన్ 2వ ఎలిజబెతు, ప్రిన్సు ఫిలిపు లకు వైటు హౌసు స్టేటు డిన్నరు‌లో అతిధేయులుగా వ్యవహరించారు, ఇది పబ్లికు బ్రాడ్‌కాస్టింగు సర్వీసు నెట్వర్కులో‌ టెలివిజను చేయబడింది. మసాచుసెట్సు‌లో జరిగిన లెక్సింగ్టను, కాంకర్డు యుద్ధాల 200వ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా యునైటెడ్ స్టేట్స్, "శాంతికి ముప్పు కలిగించే" వారి మధ్య "సయోధ్య, నింద కాదు", "పునర్నిర్మాణం, ద్వేషం కాదు" అనే విజ్ఞప్తితో నిగ్రహించబడిన బలమైన జాతీయ రక్షణ అవసరాన్ని అంగీకరిస్తూ, కాంకర్డు‌లో 1,10,000 మందికి ప్రసంగం చేసే అవకాశం ఫోర్డ్‌‌కు లభించింది.[163] మునుపటి రోజు న్యూ హాంపు‌షైరు‌లో మాట్లాడుతూ ఫోర్డ్ పెద్ద ప్రభుత్వ బ్యూరోక్రసీ వైపు పెరుగుతున్న ధోరణిని ఖండించారు. "ప్రాథమిక అమెరికను సద్గుణాలు"కి తిరిగి రావాలని వాదించారు.[164]

ఇద్దరు వ్యక్తులు వేదికపై పోడియంల వద్ద నిలబడి ఉన్నారు. కుడి వైపున ఉన్న వ్యక్తి ఎడమ వైపున ఉన్న వ్యక్తికి సైగ చేస్తూ మాట్లాడుతున్నాడు. పోడియంలకు ఎదురుగా ఇద్దరు పురుషులు కూర్చుని ఉన్నారు.
జిమ్మీ కార్టర్ ఫోర్డ్ అధ్యక్ష చర్చలో, 1976 సెప్టెంబరు 23

1960 ఎన్నికల తర్వాత మొదటిసారిగా టెలివిజను‌లో ప్రసారం చేయబడిన అధ్యక్ష చర్చలు తిరిగి ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి. అందువల్ల ఫోర్డ్ ఒక దానిలో పాల్గొన్న మొదటి అధ్యక్షుడయ్యాడు. తరువాత కార్టరు ఎన్నికలలో తన విజయాన్ని చర్చలకు ఆపాదించాడు. అవి "జిమ్మీ కార్టరు‌కు ఏదో ఒకటి అందించగలడని ప్రేక్షకులు అనుకోవడానికి కారణాన్ని ఇచ్చాయి" అని చెప్పాడు. రెండవ చర్చలో ఫోర్డ్ తప్పుగా చెప్పినప్పుడు. "తూర్పు ఐరోపా మీద సోవియటు ఆధిపత్యం లేదు, ఫోర్డ్ పరిపాలన కింద ఎప్పటికీ ఉండదు" అని చెప్పడంతో మలుపు తిరిగింది. "పోల్సు తమను తాము సోవియటు యూనియను ఆధిపత్యం చెలాయిస్తున్నారని భావిస్తున్నారని" తాను నమ్మడం లేదని ఫోర్డ్ అన్నారు.[165] సంవత్సరాల తరువాత ఒక ఇంటర్వ్యూలో, సోవియటు‌లు స్వాతంత్ర్యం కోరుకునే తూర్పు యూరోపియన్ల ఆత్మలను ఎప్పటికీ అణిచివేయరని సూచించడానికి తాను ఉద్దేశించినట్లు ఫోర్డ్ చెప్పాడు. అయితే ఆ పదజాలం చాలా ఇబ్బందికరంగా ఉండటంతో ప్రశ్నించిన వ్యక్తి మాక్సు ఫ్రాంకెలు ప్రతిస్పందనను చూసి నమ్మశక్యంగా లేడు అన్నట్లు ఉంద.[166]

1976 యునైటెడ్ స్టేట్స్ అధ్యక్ష ఎన్నికల ఫలితాలు.
ఫోర్డ్ 1976 అధ్యక్ష ఎన్నికలలో జిమ్మీ కార్టర్ చేతిలో ఓడిపోయాడు.

చివరికి కార్టరు ఎన్నికల్లో గెలిచాడు, 50.1% ప్రజాదరణ పొందిన ఓట్లు 297 ఎన్నికల ఓట్లు పొందాడు. దీనికి 48.0%, 240 ఎలక్టోరల్ ఓట్లు వచ్చాయి ఫోర్డ్‌.[167]

ప్రెసిడెన్సీ తర్వాత (1977–2006)

[మార్చు]

నిక్సన్ క్షమాపణ వివాదం చివరికి సద్దుమణిగింది. ఫోర్డ్ వారసుడు, జిమ్మీ కార్టరు, తన 1977 ప్రారంభ ప్రసంగంను పదవీ విరమణ చేసిన అధ్యక్షుడిని ప్రశంసిస్తూ, "నా కోసం, మన దేశం కోసం, నా పూర్వీకుడు మన భూమిని స్వస్థపరచడానికి చేసిన దానికి నేను కృతజ్ఞతలు చెప్పాలనుకుంటున్నాను" అని అన్నాడు[168]

వైటు హౌసు‌ను విడిచిపెట్టిన తర్వాత, ఫోర్డ్సు కొలరాడోలోని డెన్వరు‌కు వెళ్లారు. ఫోర్డ్ మార్విను డేవిసుతో కలిసి చమురు రంగంలో విజయవంతంగా పెట్టుబడి పెట్టింది. ఇది తరువాత ఫోర్డ్ పిల్లలకు ఆదాయాన్ని అందించింది.[169]

ఆయన చారిత్రక, అధ్యక్షుడి ప్రారంభోత్సవాలు, స్మారక సేవలు వంటి దేశానికి ఉత్సవ ప్రాముఖ్యత. 1977 జనవరిలో ఆయన ఫిలడెల్ఫియాలోని ఐసెన్‌హోవరు ఫెలోషిప్పు‌లుకి అధ్యక్షుడయ్యాడు. తర్వాత 1980 నుండి 1986 వరకు దాని ట్రస్టీల బోర్డుకి ఛైర్మను‌గా పనిచేశాడు.[170] తరువాత 1977లో ఆయన అయిష్టంగానే జేమ్సు ఎం.నాటను ఇంటర్వ్యూ చేయడానికి అంగీకరించాడు. ఆయన మాజీ అధ్యక్షుడి ముందస్తు మరణవార్తను వ్రాయడానికి ఆయనకు అప్పగించబడిన ఆయన ఒక న్యూయార్కు టైమ్సు జర్నలిస్టు. ఈ వ్యాసం చివరికి ప్రచురించబడటానికి ముందు నవీకరించబడింది.[171] 1979లో ఫోర్డ్ తన ఆత్మకథ, ఎ టైము టు హీలు (హార్పరు/రీడర్సు డైజెస్టు, 454 పేజీలు)ను ప్రచురించాడు. ఫారిను అఫైర్సులో ఒక సమీక్ష దీనిని "నిర్మలమైన, ప్రశాంతమైన, నిరాడంబరమైన రచయిత లాగా" అని వర్ణించింది. ఇటీవలి అధ్యక్ష జ్ఞాపకాలలో ఇది అతి చిన్నది, నిజాయితీగలది, కానీ ఆశ్చర్యకరమైనవి లేవు, ఉద్దేశాలు లేదా సంఘటనల లోతైన పరిశోధనలు లేవు. కంటికి కనిపించేది ఇక్కడ లేదు."[172]

తన వారసుడు జిమ్మీ కార్టరు పదవీకాలంలో, ఫోర్డ్ అధ్యక్షుడు కార్టరు సీనియర్‌ సిబ్బంది నుండి అంతర్జాతీయ, దేశీయ సమస్యల మీద నెలవారీ బ్రీఫు‌లను అందుకున్నాడు. వాషింగ్టన్‌, డి.సి.లో ఉన్నప్పుడల్లా వైటు హౌసు‌లో భోజనానికి ఆహ్వానించబడ్డాడు. కార్టరు పదవీవిరమణ చేసిన తర్వాత వారి సన్నిహిత స్నేహం అభివృద్ధి చెందింది. 1981లో అన్వరు ఎల్-సాదతు అంత్యక్రియకి వారు కలిసి వెళ్ళడం ఉత్ప్రేరకంగా మారింది.[173] ఫోర్డ్ మరణించే వరకు, కార్టరు ఆయన భార్య రోసలిను, ఫోర్డ్సు ఇంటికి తరచుగా సందర్శించేవారు.[174] ఫోర్డ్, కార్టరు 2001లో నేషనల్‌ కమిషను ఆన్ ఫెడరలు ఎన్నికలు రిఫార్ము‌కు 2002లో కంటిన్యూటీ ఆఫ్ గవర్నమెంటు కమిషనుకు గౌరవ సహ-అధ్యక్షులుగా పనిచేశారు.

అధ్యక్షులు కార్టరు, జార్జి బుష్ బిల్ క్లింటన్ లాగా, ఫోర్డ్ కౌన్సిలు ఫర్ ఎక్సలెన్సు ఇన్ గవర్నమెంటు అనే ఒక సమూహానికి గౌరవ సహ-అధ్యక్షుడిగా ఉన్నారు. ప్రభుత్వ పనితీరులో రాణించడానికి అంకితభావంతో ఇది అగ్రశ్రేణి సమాఖ్య ఉద్యోగులకు నాయకత్వ శిక్షణను అందిస్తుంది. ఆయన గోల్ఫు పట్ల తనకున్న ప్రేమకు కూడా ఎక్కువ సమయం కేటాయించాడు. తరచుగా తన చిరకాల స్నేహితుడు అయిన హాస్యనటుడు బాబ్ హోపుతో కలిసి ప్రైవేటు‌గా, పబ్లికు ఈవెంటు‌లలో ఆడేవాడు. 1977లో టెన్నెస్సీలోని మెంఫిసులోని కలోనియలు కంట్రీ క్లబ్బులో డానీ థామసు మెంఫిసు క్లాసికుతో కలిసి జరిగిన ప్రో-యాం సందర్భంగా ఆయన హోలు ఇన్ వన్‌ను చిత్రీకరించాడు.

1977లో ఫోర్డ్ అల్బియను, మిచిగన్‌లోని అల్బియను కాలేజులో జెరాల్డ్‌ ఆర్. ఫోర్డ్ ఇన్స్టిట్యూటు ఆఫ్ పబ్లికు పాలసీని స్థాపించాడు. అండరు గ్రాడ్యుయేట్లకు పబ్లికు పాలసీలో శిక్షణ ఇవ్వడానికి. 1981 ఏప్రిలు‌లో ఆయన తన ఆల్మా మేటరు మిచిగన్ విశ్వవిద్యాలయం ఉత్తర క్యాంపసు‌లో ఆన్ ఆర్బరు, మిచిగన్‌లో సెప్టెంబరులో గ్రాండ్ రాపిడ్స్‌లో జెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ మ్యూజియం ద్వారా జెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ లైబ్రరీని ప్రారంభించాడు.[175][176]

1980 రిపబ్లికన్ నామినేషను కోసం పోటీ పడాలని ఫోర్డ్ భావించాడు. కార్టరు‌తో తిరిగి పోటీ పడటానికి తన ఎంపికలను తెరిచి ఉంచడానికి కార్పొరేటు బోర్డులలో పనిచేయడానికి అనేక అవకాశాలను వదులుకున్నాడు. మధ్యప్రాచ్యం, ఆఫ్రికాలో సాల్టు II చర్చలు, విదేశాంగ విధానాన్ని కార్టరు నిర్వహించడం మీద ఫోర్డ్ దాడి చేశాడు. "యాక్సిడెంటలు ప్రెసిడెంటు"గా తన ఇమేజు‌ను తొలగించాలని, తన స్వంత హక్కులో ఒక పదవీకాలాన్ని గెలవాలని ఫోర్డ్ కూడా కోరుకున్నాడని చాలా మంది వాదించారు. మరింత సంప్రదాయవాద రోనాల్డు రీగను కార్టరు‌ను ఓడించలేడని, ప్రస్తుత అధ్యక్షుడుకి రెండవ పదవీకాలాన్ని అప్పగిస్తాడని ఫోర్డ్ నమ్మాడు. ఫోర్డ్ తన మాజీ విదేశాంగ కార్యదర్శి హెన్రీ కిస్సింజరు, అలాగే ఒహియోకు చెందిన జిం రోడ్సు టెక్సాసు‌కు చెందిన బిల్ క్లెమెంట్సు పోటీ పడటానికి ప్రోత్సహించాడు. 1980న మార్చి 15 రిపబ్లికన్ నామినేషను కోసం పోటీ చేయకుండా తాను తప్పుకుంటున్నట్లు ఫోర్డ్ ప్రకటించాడు. చివరికి నామినీకి మద్దతు ఇస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేశాడు.[177]

జూలై 16, 1980న (1980 రిపబ్లికన్ నేషనల్‌ కన్వెన్షనులో 3వ రోజు), జెరాల్డ్‌ ఫోర్డ్ బాబ్ డోలుతో సంప్రదింపులు జరుపుతున్నారు, హోవార్డు బేకరు బిల్ బ్రాక్ లతో కలిసి, చివరికి రోనాల్డ్ రీగన్, రన్నింగ్ మేట్‌గా పనిచేయడానికి ఆఫర్‌ను తిరస్కరించాలని నిర్ణయం తీసుకున్నారు.

1980లో రిపబ్లికన్ నామినేషను పొందిన తర్వాత రోనాల్డు రీగను తన మాజీ ప్రత్యర్థి ఫోర్డ్‌‌ను ఉపాధ్యక్ష పదవికి పోటీ చేసే అవకాశం ఉన్న వ్యక్తిగా పరిగణించాడు. కానీ రిపబ్లికన్ నేషనల్‌ కన్వెన్షనులో రీగను, ఫోర్డ్ శిబిరాల మధ్య జరిగిన చర్చలు విఫలమయ్యాయి. రీగను ఒప్పందం మీద ఫోర్డ్ తన అంగీకారాన్ని అపూర్వమైన "సహ-అధ్యక్ష పదవి"కి షరతు విధించాడు.[178] ఫోర్డ్‌‌కు కీలకమైన కార్యనిర్వాహక శాఖ నియామకాలను నియంత్రించే అధికారాన్ని ఇచ్చాడు (ఉదాహరణకు రాష్ట్ర కార్యదర్శిగా కిస్సింజరు ట్రెజరీ కార్యదర్శిగా అలాను గ్రీను‌స్పాను). ఈ నిబంధనలను తిరస్కరించిన తర్వాత, రీగను జార్జి హెచ్. డబ్ల్యు. బుష్‌కు బదులుగా ఉపాధ్యక్ష నామినేషను‌ను ప్రతిపాదించాడు.[179] రీగను-బుష్ టికెటు కోసం ఒక ప్రచార వాణిజ్య ప్రకటనలో ఫోర్డ్ కనిపించాడు. దీనిలో ఆయన "జిమ్మీ బలహీనమైన రాజకీయంగా ప్రయోజనకరమైన విధానాల కొనసాగింపు కంటే రీగను అధ్యక్ష పదవి ద్వారా దేశం మెరుగ్గా సేవ చేయబడుతుందని" ప్రకటించాడు. కార్టరు".[180] 1980 అక్టోబరు 8న మాజీ అధ్యక్షుడు నిక్సన్ సాధారణ ఎన్నికలలో పాల్గొనడం వల్ల రీగను ప్రచారం మీద ప్రతికూల ప్రభావం పడుతుందని ఫోర్డ్ అన్నారు: "ఈ ప్రచారంలో మిస్టరు నిక్సన్ నేపథ్యంలో ఉండి ఉంటే అది చాలా ఉపయోగకరంగా ఉండేదని నేను భావిస్తున్నాను. ఇది రోనాల్డు‌కు రీగనుకు చాలా ప్రయోజనకరంగా ఉండేది. ."[181]

1980 అక్టోబరు 3న ఫోర్డ్ తన సభ్యులలో చాలా మందిని నియమించడం వలన ఫెడరలు రిజర్వు బోర్డు అసమర్థత మీద కార్టరు చేసిన ఆరోపణలకు, ఆయన మీద నిందలు వేశాడు: "అధ్యక్షుడు కార్టరు, పరిస్థితి కఠినంగా మారినప్పుడు, తన సొంత రాజకీయ చర్మాన్ని కాపాడుకోవడానికి ఏదైనా చేస్తాడు. అధ్యక్షుడు తీసుకున్న ఈ తాజా చర్య పిరికితనం."[182]

రోనాల్డు రీగను హత్యాయత్నం తర్వాత, థామసు కీన్ కోసం నిధుల సేకరణ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న ఫోర్డ్ విలేకరులతో మాట్లాడుతూ, తుపాకీలను ఉపయోగించే నేరస్థుల ఆయుధంతో ఎవరైనా గాయపడితే మరణశిక్ష విధించాలని అన్నారు.[183]

1981 సెప్టెంబరులో గుడ్ మార్నింగు అమెరికా కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న సందర్భంగా, వాల్ స్ట్రీటు డిమాండ్లకు లొంగిపోవద్దని, అమెరికా ఆర్థిక విధానాల కోసం తన సొంత ఎజెండాను అనుసరించవద్దని ఫోర్డ్ రీగను‌కు సలహా ఇచ్చాడు: "ఈ దేశ ఆర్థిక భవిష్యత్తు ఎలా ఉండబోతుందో వాల్ స్ట్రీటు గురువులు నిర్ణయించనివ్వకూడదు. నా అభిప్రాయం ప్రకారం అవి తప్పు."[184] 1981 అక్టోబరు 20న జరిగిన వార్తా సమావేశంలో, రీగను పరిపాలన సౌదీ ఆయుధ ప్యాకేజీని ఆపడం మధ్యప్రాచ్యంలో అమెరికను సంబంధాల మీద పెద్ద ప్రతికూల ప్రభావాన్ని చూపుతుందని ఫోర్డ్ పేర్కొన్నాడు.[185]

1982 మార్చి 24న ఫోర్డ్ అధ్యక్షుడు రీగను ఆర్థిక విధానాలకు ఆమోదం తెలిపాడు. అదే సమయంలో వాషింగ్టన్‌‌లో రాజీ పడటానికి ఇష్టపడకపోతే కాంగ్రెసు రీగను‌ను ప్రతిష్టంభన ఎదుర్కొనే అవకాశాన్ని కూడా పేర్కొన్నాడు.[186]

ఫోర్డ్ 1982లో వార్షిక ఎఇఐ వరల్డు ఫోరంను స్థాపించి అమెరికను ఎంటరు‌ప్రైజు ఇన్‌స్టిట్యూటులో విశిష్ట ఫెలోగా చేరారు. 1988 మార్చి 23న ఆయనకు సెంట్రలు కనెక్టికటు స్టేటు యూనివర్సిటీలో గౌరవ డాక్టరేటు కూడా లభించింది[187] .

1982 ఆగస్టులో జరిగిన నిధుల సేకరణ కార్యక్రమంలో, ఫోర్డ్ "కాంగ్రెసు సమావేశమైన వెంటనే ఆర్థిక విషయాలలో మరింత బాధ్యతాయుతంగా వ్యవహరించే సభ, సెనేటు సభ్యులను" ఎన్నుకోవాల్సిన అవసరాన్ని పేర్కొంటూ, యుఎస్ సమతుల్య బడ్జెట్టు‌ను కలిగి ఉండాలని కోరుతూ రాజ్యాంగ సవరణకు తన వ్యతిరేకతను వ్యక్తం చేశాడు.[188] ఫోర్డ్ 1982 మధ్యంతర ఎన్నికలలో పాల్గొన్నాడు. ఆ సంవత్సరం అక్టోబరులో రిపబ్లికన్ అభ్యర్థులకు సహాయం చేయడానికి టేనస్సీకి ప్రయాణించాడు.[189]

1984 జనవరిలో ఫోర్డ్, కార్టరు సంతకం చేసిన ఒక లేఖ విడుదల చేయబడింది. ప్రపంచ ఆకలిని అంతం చేయడానికి వారి విఫలమైన ప్రయత్నాన్ని విస్తరించాలని ప్రపంచ నాయకులను కోరింది ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రధాన కార్యదర్శి జేవియరు పెరెజు డి క్యూల్లరుకి పంపబడింది.[190]

1987లో బోర్కు డిస్ట్రిక్టు ఆఫ్ కొలంబియా సర్క్యూటు కోర్టు న్యాయమూర్తి, మాజీ సొలిసిటరు జనరలు రాబర్టు బోర్కుకు అనుకూలంగా ఫోర్డ్ సెనేటు జ్యుడీషియరీ కమిటీ ముందు సాక్ష్యం ఇచ్చారు. బోర్కు అధ్యక్షుడు రీగను చేత నామినేటు అసోసియేటు జస్టిసు ఆఫ్ ది యునైటెడ్ స్టేట్స్ సుప్రీం కోర్టు.[191] బోర్కు నామినేషను 58–42 ఓట్లతో తిరస్కరించబడింది.[192]

1987లో ఫోర్డ్ రాసిన హాస్యం, ప్రెసిడెన్సీ అనే హాస్యభరితమైన రాజకీయ సంఘటనల పుస్తకం ప్రచురించబడింది.

1988 నాటికి ఫోర్డ్ కమర్షియలు క్రెడిటు, నోవా ఫార్మాస్యూటికలు, ది పుల్‌మ్యాను కంపెనీ, టెసోరో పెట్రోలియం, టైగరు ఇంటర్నేషనల్‌, ఇంక్.[193] ఫోర్డ్ సిటీగ్రూపుకు గౌరవ డైరెక్టరు కూడా అయ్యాడు. ఆయన మరణించే వరకు ఆ పదవిలో ఉన్నాడు.[194]

1990 అక్టోబరులో ఫోర్డ్ గెట్టిస్బర్గు, పెన్సిల్వేనియాలో బాబ్ హోపుతో కలిసి మాజీ అధ్యక్షుడు డ్వైట్ డి. ఐసెన్‌హోవర్ శతజయంతి వార్షికోత్సవాన్ని పురస్కరించుకుని కనిపించాడు. అక్కడ ఇద్దరూ జీవించి ఉన్న ప్రతి మాజీ అధ్యక్షుడి సంతకాలతో కూడిన ఫలకాన్ని ఆవిష్కరించారు.[195]

1991 ఏప్రిల్‌లో ఫోర్డ్ మాజీ అధ్యక్షులు రిచర్డ్ నిక్సన్, రోనాల్డ్ రీగన్, జిమ్మీ కార్టర్లతో కలిసి బ్రాడీ బిల్‌కు మద్దతు ఇచ్చాడు.[196] మూడు సంవత్సరాల తర్వాత ఆయన యు.ఎస్.అసాల్టు వెపన్సు బ్యానుకు మద్దతుగా కార్టరు, రీగను లతో పాటు ప్రతినిధుల సభ.[197]

1992 రిపబ్లికన్ నేషనల్‌ కన్వెన్షనులో ఫోర్డ్ ఎన్నికల చక్రాన్ని 1976లో కార్టరు‌తో జరిగిన తన ఓటమితో పోల్చి, రిపబ్లికన్ కాంగ్రెసు‌ను ఎన్నుకోవడం మీద దృష్టి పెట్టాలని కోరారు: "నా స్నేహితులారా, నవంబరు 3న మీరు మార్పు కోరుకుంటే ప్రారంభించాల్సిన స్థలం వైటు హౌసు‌లో కాదు. యునైటెడ్ స్టేట్స్ కాపిటలు‌లో. ప్రతి పాఠశాల విద్యార్థికి తెలిసినట్లుగా, కాంగ్రెసు‌కు పర్సు శక్తి ఉంది. దాదాపు 40 సంవత్సరాలుగా, డెమోక్రటికు మెజారిటీలు కాలపరీక్షకు గురైన కొత్త ఒప్పంద సూత్రాన్ని పట్టుకున్నారు. పన్ను, ఖర్చు , ఎన్నుకోండి." (తరువాత 1994 మధ్యంతర ఎన్నికలులో రిపబ్లికన్లు కాంగ్రెసు ఉభయ సభలను గెలుచుకున్నారు.)[198]

జార్జ్ హెచ్. డబ్ల్యు. బుష్ విగ్రహ ప్రతిష్ఠాపన కార్యక్రమంలో వేదికపై అధ్యక్షుడు బిల్ క్లింటన్ మాజీ అధ్యక్షులు జార్జ్ హెచ్. డబ్ల్యు. బుష్, జిమ్మీ కార్టర్‌లతో ఫోర్డ్. టెక్సాస్ A&M విశ్వవిద్యాలయం వద్ద బుష్ ప్రెసిడెన్షియల్ లైబ్రరీ, మ్యూజియం, 1997 నవంబరు 6.
సూట్లు ధరించిన ఇద్దరు పురుషులు ఫార్మల్ దుస్తులు ధరించిన ఇద్దరు మహిళలు పక్కన ఉన్నారు, వెలిగించిన కొవ్వొత్తులు మరియు పువ్వులతో పెద్ద పుట్టినరోజు కేక్ పక్కన నిలబడి ఉన్నారు. కేక్‌ను "హ్యాపీ 90వ పుట్టినరోజు ప్రెసిడెంట్ ఫోర్డ్" అనే టెక్స్ట్‌తో అలంకరించారు.
ఫోర్డ్ తన 90వ పుట్టినరోజు సందర్భంగా లారా బుష్, అధ్యక్షుడు జార్జి బుష్, బెట్టీ ఫోర్డ్‌‌లతో 2003లో వైట్ హౌసు స్టేట్ డైనింగు రూంలో

1997 ఏప్రిల్లో ఫోర్డ్ అధ్యక్షుడు బిల్ క్లింటన్, మాజీ అధ్యక్షుడు జార్జి బుష్, నాన్సీ రీగను‌లతో కలిసి యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లోని దేశీయ సమస్యలను పరిష్కరించడంలో ప్రైవేటు పౌరుల భాగస్వామ్యం కోసం వాదిస్తూ "సమ్మిటు డిక్లరేషను ఆఫ్ కమిట్మెంటు" మీద సంతకం చేశారు.[199]

1998 జనవరి 20న తన పాం స్ప్రింగ్సు ఇంట్లో జరిగిన ఇంటర్వ్యూలో ఫోర్డ్ మాట్లాడుతూ 2000 అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో రిపబ్లికన్ పార్టీ అభ్యర్థి పార్టీ వారి ఆదర్శాలలో అల్ట్రా-కన్జర్వేటివుగా మారితే ఓడిపోతారని అన్నారు: "మనం రాజకీయ వర్ణపటం కఠినమైన కుడి వైపుకు వెళితే, మేము రిపబ్లికన్ అధ్యక్షుడిని ఎన్నుకోము. పార్టీ ఈ అల్ట్రా-కన్జర్వేటివు లైను‌లోకి వెళుతుందని నేను ఆందోళన చెందుతున్నాను. మనం డెమొక్రాట్ల నుండి నేర్చుకోవాలి: వారు అల్ట్రా-లిబరలు అభ్యర్థులను పోటీ చేసినప్పుడు వారు గెలవలేదు."[200]

అధ్యక్షుడు క్లింటను అభిశంసనకు ముందుమాటలో ఫోర్డ్ మాజీ అధ్యక్షుడు కార్టరు‌తో సమావేశమయ్యారు. ఇద్దరూ ఈ వివాదం మీద బహిరంగంగా మాట్లాడకూడదని అంగీకరించారు. ఎమోరీ విశ్వవిద్యాలయంలో ఒక విద్యార్థి అడిగిన ప్రశ్నకు సమాధానమిచ్చేటప్పుడు కార్టరు ఈ ఒప్పందాన్ని ఉల్లంఘించారు.[201]

2001 అక్టోబరులో ఫోర్డ్ స్వలింగ సంపర్కులు, లెస్బియను జంటలను "సమానంగా చూడాలి" అని పేర్కొంటూ రిపబ్లికన్ పార్టీ సంప్రదాయవాద సభ్యులతో విడిపోయాడు. "గే ఉద్యోగ వ్యతిరేక వివక్షను నిషేధించే సమాఖ్య సవరణ ఉండాలని తన నమ్మకాన్ని ప్రకటిస్తూ, రిపబ్లికన్ పార్టీ గే, లెస్బియను ఓటర్లను చేరుకుంటుందని తన ఆశను వ్యక్తం చేస్తూ, స్వలింగ సంపర్కులు, లెస్బియన్లకు పూర్తి సమానత్వాన్ని స్వీకరించిన అత్యున్నత స్థాయి రిపబ్లికన్ అయ్యాడు.[202] ఆయ్న రిపబ్లికన్ యూనిటీ కోయలిషను‌లో సభ్యుడు కూడా, దీనిని ది న్యూయార్కు టైమ్సు "రిపబ్లికన్ పార్టీలో లైంగిక ధోరణిని సమస్యగా మార్చడానికి అంకితమైన మాజీ అధ్యక్షుడు జెరాల్డ్‌ ఆర్. ఫోర్డ్‌‌తో సహా ప్రముఖ రిపబ్లికన్ల బృందం"గా అభివర్ణించారు.[203]

2004 నవంబరు 22న, న్యూయార్కు రిపబ్లికన్ గవర్నరు జార్జి పటాకి ఫోర్డ్, ఇతర జీవించి ఉన్న మాజీ అధ్యక్షులు (జిమ్మీ కార్టర్, జార్జి బుష్. బిల్ క్లింటన్) వరల్డు ట్రేడ్ సెంటరును పునర్నిర్మించే బోర్డులో గౌరవ సభ్యులుగా నియమించారు.

2004 జూలైలో ది వాషింగ్టన్‌ పోస్టు పత్రికకు బాబ్ వుడ్‌వార్డుతో ముందుగా రికార్డు చేయబడిన నిషేధించబడిన ఇంటర్వ్యూలో, ఇరాక్ మీద దాడి చేయాలనే నిర్ణయానికి సమర్థనగా బుష్ పరిపాలన ఇరాక్, సామూహిక విధ్వంసక ఆయుధాలను ఎంచుకోవడంతో తాను "చాలా తీవ్రంగా" విభేదిస్తున్నానని ఫోర్డ్ పేర్కొన్నాడు. ఇది యునైటెడ్ స్టేట్స్ జాతీయ భద్రతకు సంబంధం లేని "పెద్ద తప్పు" అని, ఆయన అధ్యక్షుడిగా ఉంటే యుద్ధానికి వెళ్ళేవాడని సూచించాడు. ఫోర్డ్ మరణం తర్వాత ఆయన కోరినట్లుగా, ఇంటర్వ్యూ వివరాలు విడుదల కాలేదు.[204][205]

ఆరోగ్య సమస్యలు

[మార్చు]

1990 ఏప్రిల్ 4న ఫోర్డ్ తన ఎడమ మోకాలికి శస్త్రచికిత్స కోసం ఐసెన్‌హోవరు మెడికలు సెంటరులో చేరాడు. ఆర్థోపెడికు సర్జను రాబర్టు మర్ఫీ ఇలా అన్నాడు. "ఫోర్డ్ మొత్తం ఎడమ మోకాలిని ప్రక్కనే ఉన్న తొడ ఎముక లేదా తొడ ఎముక, టిబియా లేదా కాలు ఎముక భాగాలతో సహా కృత్రిమ కీలుతో భర్తీ చేశారు."[206]

2000 రిపబ్లికన్ నేషనల్‌ కన్వెన్షనులో ఫోర్డ్ రెండు చిన్న స్ట్రోకు‌లకు గురయ్యాడు. కానీ హానెమాను యూనివర్శిటీ హాస్పిటలులో చేరిన తర్వాత త్వరగా కోలుకున్నాడు.[207][208] 2006 జనవరిలో ఆయన న్యుమోనియా చికిత్స కోసం రాంచో మిరాజు, కాలిఫోర్నియాలోని తన నివాసానికి సమీపంలో ఉన్న ఐసెన్‌హోవరు మెడికలు సెంటరులో 11 రోజులు గడిపాడు.[209] 2006 ఏప్రిల్ 23న అధ్యక్షుడు జార్జి బుష్ రాంచో మిరాజు‌లోని తన ఇంట్లో ఫోర్డ్‌‌ను గంటకు పైగా సందర్శించారు. ఇది ఫోర్డ్ చివరి బహిరంగ ప్రదర్శన, చివరిగా తెలిసిన పబ్లికు ఫోటోలు, వీడియో ఫుటేజు, వాయిసు రికార్డింగు‌ను రూపొందించారు.

2006 జూలై నెల సెలవులో కొలరాడో లోని వెయిల్‌లో ఉండగా, ఫోర్డ్‌కు శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది పడి, రెండు రోజులు ఆసుపత్రిలో చేరారు.[210] ఆగస్టు 15న ఆయన మిన్నెసోటాలోని రోచెస్టర్‌లో మాయో క్లినిక్కు‌లోని సెయింటు మేరీసు హాస్పిటలు‌లో పరీక్ష, మూల్యాంకనం కోసం చేరాడు. ఆగస్టు 21న ఆయనకు పేస్మేకరు అమర్చబడిందని నివేదించబడింది. ఆగస్టు 25న ఆయన మాయో క్లినికు‌లో యాంజియోప్లాస్టీ ఆపరేషను చేయించుకున్నాడు. ఆగస్టు 28న ఫోర్డ్ ఆసుపత్రి నుండి డిశ్చార్జి అయ్యాడు. భార్య బెట్టీతో కలిసి వారి కాలిఫోర్నియా ఇంటికి తిరిగి వచ్చాడు. అక్టోబరు 13న ఆయన మిచిగన్ విశ్వవిద్యాలయంలో తన పేరు మీద ఉన్న జెరాల్డ్ ఆర్ ఫోర్డ్ స్కూలు ఆఫ్ పబ్లిక్ పాలసీ భవనం అంకిత కార్యక్రమానికి హాజరు కావాల్సి ఉంది. కానీ ఆరోగ్యం సరిగా లేకపోవడంతో వైద్యుల సలహా మేరకు హాజరు కాలేదు. మునుపటి రోజు, ఫోర్డ్ బహిర్గతం కాని పరీక్షల కోసం ఐసెన్‌హోవరు మెడికలు సెంటరు‌లోకి ప్రవేశించాడు; ఆయన అక్టోబరు 16న విడుదలయ్యాడు.[211] 2006 నవంబరు నాటికి ఆయన మంచానికి పరిమితమయ్యాడు.[212]

మరణం - అంత్యక్రియలు

[మార్చు]
యుఎస్ కాపిటల్ రోటుండాలో ప్రభుత్వ లాంఛనాలతో ఫోర్డ్ భౌతిక కాయం

ఫోర్డ్ 2006 డిసెంబరు 26న కాలిఫోర్నియా, రాంచో మిరాజ్ లోని తన ఇంట్లో ఆర్టెరియోస్క్లెరోటికు సెరిబ్రోవాస్కులరు వ్యాధి డిఫ్యూజు ఆర్టెరియోస్క్లెరోసిసుతో మరణించాడు. ఆయనకు ఎండ్-స్టేజ్ కరోనరీ ఆర్టరీ వ్యాధి, తీవ్రమైన బృహద్ధమని సంబంధ స్టెనోసిసు గుండె కవాటాలలో ఒకదానిలో కాల్సిఫిక్ మార్పు వలన ఏర్పడిన లోపము ఉన్నాయి.[213] మరణించే సమయానికి ఫోర్డ్‌ వయసు 93 సంవత్సరాల 165 రోజులు. అప్పటికి, ఆయనే అత్యధిక కాలం జీవించిన యుఎస్ అధ్యక్షుడు. (రోనాల్డ్ రీగన్ కంటే 45 రోజులు ఎక్కువ కాలం జీవించి ఫోర్డ్, అతని రికార్డును అధిగమించారు).[31] అధ్యక్షుడు హ్యారీ ఎస్. ట్రూమన్ 34వ వర్ధంతి రోజున ఫోర్డ్ మరణించారు; వారెన్ కమిషనులో జీవించి ఉన్న చివరి సభ్యుడు ఆయన.[214]

2006 డిసెంబరు 30న యుఎస్ కాపిటల్ లోని రోటుండాలో ఫోర్డ్ భౌతిక కాయాన్ని ఉంచారు. ఆ గౌరవం పొందిన 11వ అమెరికా అధ్యక్షుడతడు.[215] 2007 జనవరి 2 మంగళవారం నాడు వాషింగ్టన్‌, డి.సి.లోని నేషనల్ కేథడ్రల్‌లో జాతీయ లంఛనాలతో అంత్యక్రియలు, స్మారక సేవలు జరిగాయి. సేవ తర్వాత, మిచిగన్‌‌లోని గ్రాండ్ రాపిడ్స్‌లోని ఆయన ప్రెసిడెన్షియల్ మ్యూజియంలో ఫోర్డ్‌‌ను ఖననం చేశారు.[216]

ఫోర్డ్ కుటుంబం ఆయన అంత్యక్రియలలో స్కౌట్సు పాల్గొనమని కోరింది. ఎంపిక చేసిన కొంతమంది స్కౌట్సు నేషనల్ కేథడ్రల్ లోపలికి ప్రవేశ ద్వారంగా పనిచేశారు. దాదాపు 400 మంది ఈగిలు స్కౌట్సు అంత్యక్రియల ఊరేగింపులో పాల్గొన్నారు. అక్కడ వారు మ్యూజియం ముందు పేటిక వెళుతున్నప్పుడు గౌరవ రక్షకుడిగా ఏర్పడ్డారు.[217]

ఊరేగింపు సందర్భంగా ఫోర్డ్ ఎంచుకున్న పాటలలో ఒకటి మిచిగన్ విశ్వవిద్యాలయ పోరాట గీతం. అధ్యక్షుడిగా ఉన్నప్పుడు ఆయన ఇష్టపూర్వకంగా విన్న గీతమది.[218] 2006 డిసెంబరులో ఆయన మరణించిన తర్వాత, మిచిగన్ విశ్వవిద్యాలయ మార్చింగు బ్యాండు గ్రాండ్ రాపిడ్స్‌లోని జెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ విమానాశ్రయం నుండి ఆయన చివరి రైడు కోసం, చివరిసారిగా ఆయన కోసం పాఠశాల పోరాట గీతాన్ని ప్లే చేసింది.

మిచిగన్ రాష్ట్రం జాతీయ విగ్రహాల కలెక్షనులో జకారియా చాండ్లరు విగ్రహం స్థానంలో ఏర్పాటు చేసేందుకు ఫోర్డ్ విగ్రహాన్ని సమర్పించింది. దీనిని 2011 మే 3న కాపిటలు రోటుండాలో ఆవిష్కరించారు.[219]

వ్యక్తిగత జీవితం

[మార్చు]

కుటుంబం

[మార్చు]

తన సవతి తండ్రి, తల్లి గురించి మాట్లాడుతూ ఫోర్డ్ ఇలా అన్నాడు, "నా సవతి తండ్రి ఒక అద్భుతమైన వ్యక్తి, నా తల్లి కూడా అంతే అద్భుతమైనది. అద్భుతమైన పెంపకం కోసం ఇంతకంటే మంచి ప్రిస్క్రిప్షను రాయలేను."[16]

ఫోర్డ్ కన్నతండ్రి లెస్లీ కింగ్ సీనియర్, మార్జోరీ కింగ్‌ను (1921–1993) రెండవ పెళ్ళి చేసుకున్నాక అతనికి ఆమెతో లెస్లీ హెన్రీ కింగ్ (1923–1976); పాట్రిసియా జేన్ కింగ్ (1925–1980) అనే పిల్లలు కలిగారు. పిల్లలుగా ఉండగా వాళ్ళూ జెర్రీ ఒకరినొకరు చూసుకొననే లేదు. 1960 వరకు వాళ్ళు ఉన్నట్లే అతనికి తెలియదు. ఫోర్డ్‌కు 17 సంవత్సరాల వయస్సులో, ఆయన పుట్టిన పరిస్థితుల గురించి తల్లిదండ్రులు చెప్పేవరకు కన్నతండ్రి గురించి అతనికి తెలియదు. తన కన్నతండ్రి "ఏమీ పట్టించుకోని వాడిగా. తన పెద్ద కొడుకు ఆశలు, కలల గురించి పట్టించుకోని ధనవంతుడైన వ్యక్తిగా" అతనికి తెలుసు. ఫోర్డ్, గ్రాండ్ రాపిడ్స్ రెస్టారెంటు‌లో వెయిటరుగా పనిచేస్తూండగా కన్నతండ్రి ఆయన వద్దకు వచ్చాడు. 1941లో లెస్లీ కింగ్ సీనియర్‌ మరణించే వరకూ ఇద్దరూ "అడపాదడపా కలుసుకునేవారు".[10][220]

సూట్ ధరించిన ఒక వ్యక్తి పువ్వులు మోసే స్త్రీని చేతితో పట్టుకుని, ప్రార్థనా మందిరం నుండి బయటకు వెళ్తున్నాడు.
పెళ్ళిరోజున ఫోర్డ్ దంపతులు. 1948 అక్టోబరు 15

1948 అక్టోబరు 15న, గ్రాండ్ రాపిడ్స్‌లోని గ్రేస్ ఎపిస్కోపల్ చర్చిలో ఎలిజబెత్ బ్లూమర్ (1918–2011)ని ఫోర్డ్ పెళ్ళి చేసుకున్నాడు.[221]

గ్రాండ్ రాపిడ్స్‌కు చెందిన బ్లూమర్, అప్పటికి చాలా సంవత్సరాలుగా న్యూయార్కు నగరంలో నివసిస్తున్నారు. అక్కడ ఆమె జాన్ రాబర్ట్ పవర్స్ ఫ్యాషను మోడలు‌గా, మార్తా గ్రాహం డ్యాన్సు కంపెనీ సహాయక బృందంలో నర్తకిగా పనిచేస్తోంది. వారి నిశ్చితార్థం సమయంలో ఫోర్డ్, హౌస్ ఆఫ్ రిప్రజెంటేటివ్స్ ఎన్నికల్లో మొదటిసారి పోటీలో ఉన్నాడు. 1974లో బెట్టీ ఫోర్డ్ ప్రొఫైలు‌లో ది న్యూయార్క్ టైమ్స్ నివేదించినట్లుగా, "జెర్రీ ఫోర్డ్ ఎన్నికల్లో పోటీ చేస్తున్నాడు. విడాకులు తీసుకున్న విదేశీ నృత్యకారిణిని వివాహం చేసుకోవడం గురించి ఓటర్లు ఎలా భావిస్తారో తెలియదు" కాబట్టి, ఎన్నికలు ఎయ్యేదాకా వారు పెళ్ళిని వాయిదా వేసుకున్నారు.[222] ఈ దంపతులకు నలుగురు పిల్లలు ఉన్నారు: మైఖేల్ జెరాల్డ్‌, 1950లో జన్మించారు; జాన్ గార్డ్నర్ (జాక్ అని పిలుస్తారు) 1952లో జన్మించారు; స్టీవెన్ మెయిగ్స్, 1956లో జన్మించారు; సూసన్ ఎలిజబెత్, 1957లో జన్మించారు.[149]

పౌర - సోదర సంస్థలు

[మార్చు]

ఫోర్డ్ అనేక పౌర, సోదర సంస్థలలో సభ్యుడుగా ఉన్నాడు; జూనియర్ చాంబర్ ఆఫ్ కామర్స్ (జేసీస్), అమెరికను లెజియను, ఎఎమ్‌విఇటిఎస్, బెనెవలెంటు అండ్ ప్రొటెక్టివు ఆర్డరు ఆఫ్ ఎల్క్సు, సన్స్ ఆఫ్ ది రివల్యూషన్,[223] విదేశీ యుద్ధాల అనుభవజ్ఞులు, మిచిగన్‌‌లో డెల్టా కప్పా ఎప్సిలాను పూర్వ విద్యార్థి.

ఫ్రీమేసన్రీ

[మార్చు]

1949 సెప్టెంబరు 30న ఫోర్డ్ ఫ్రీమేసన్రీలో చేరాడు.[224] ఆయన తరువాత 1975లో ఇలా అన్నాడు. "నేను మాస్టరు మేసను‌గా నా బాధ్యతను స్వీకరించినప్పుడు—యాదృచ్ఛికంగా నా ముగ్గురు తమ్ముళ్లతో—నా స్వంత తండ్రి ఆ ఆజ్ఞకు ఇచ్చిన విలువను నేను గుర్తుచేసుకున్నాను. కానీ మన దేశ పితామహుడు, యునైటెడ్ స్టేట్స్ అధ్యక్షులుగా కూడా పనిచేసిన ఆ ఆజ్ఞలోని 12 మంది ఇతర సభ్యుల సహవాసంలో నేను ఎప్పటికీ చేర్చబడతానని నాకు తెలియదు."[225] ఫోర్డ్ 1962 సెప్టెంబరు 26న 33° స్కాటిషు రైటు మాసను‌గా నిలిచాడు.[226] 1975 ఏప్రిల్‌లో ఫోర్డ్ ఏకగ్రీవ ఓటు ద్వారా అంతర్జాతీయ సుప్రీం కౌన్సిలు, ఆర్డరు ఆఫ్ డెమోలే గౌరవ గ్రాండు మాస్టర్‌గా ఎన్నికయ్యారు. ఈ పదవిలో ఆయన 1977 జనవరి వరకు పనిచేశారు.[227] ఫోర్డ్ యునైటెడ్ స్టేట్స్ అధ్యక్షుడిగా ఉన్న కాలంలో 1977 జనవరి 11న ఓవలు కార్యాలయంలో జరిగిన ఒక ప్రత్యేక కార్యక్రమంలో యార్కు రైటు మాసన్రీ (చాప్టరు, కౌన్సిలు డిగ్రీలు) డిగ్రీలను అందుకున్నారు.[228]

ఫోర్డ్ ష్రినర్సు, రాయలు ఆర్డరు ఆఫ్ జెస్టర్సులో కూడా సభ్యుడు; రెండూ ఫ్రీమాసన్రీ అనుబంధ సంస్థలు.[229]

వ్యక్తిత్వం

[మార్చు]
ప్రెసిడెంట్ బుష్ వారి పసుపు ఇంటి ముందు సాధారణ దుస్తులు ధరించి ఫోర్డ్స్ పక్కన సూట్‌లో నిలబడి ఉన్నారు.
2006 ఏప్రిల్ 23న ఫోర్డ్, ఆయన భార్య బెట్టీతో అధ్యక్షుడు జార్జ్ వాకర్ బుష్

అధ్యక్షుడిగా లేదా ఉపాధ్యక్షుడిగా ఎన్నిక కాకుండా అధ్యక్ష పదవిని నిర్వహించిన ఏకైక వ్యక్తి ఫోర్డ్‌. ఉపాధ్యక్ష పదవి ఖాళీ అయినపుడు ఆ పదవికి ఫోర్డ్ ఎంపిక, అతని నిష్కాపట్యం, నిజాయితీలపై ఆధారపడి జరిగింది.[230] "నేను సభలో కూర్చున్న అన్ని సంవత్సరాలలో ఫోర్డ్, ఒక నిజాయితీ లేని ప్రకటన చెయ్యడం గాని, పాక్షిక సత్యాలు, పాక్షిక అసత్యాలు చెప్పడం గానీ, నేను చూళ్ళేదు. నిజాలను కప్పిపుచ్చడానికి ప్రయత్నించలేదు. దురుసుగా మాట్లాడటం వినలేదు" అని మార్తా గ్రిఫిత్స్ అన్నారు.[231] గాలప్ ఆర్గనైజేషన్ ప్రకారం ఫోర్డ్ అధ్యక్షుడిగా పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించినపుడు అతనికి నాల్గవ అత్యధిక ఆమోద రేటింగు ఉండేది. కానీ నిక్సన్‌కు క్షమాభిక్ష ప్రసాదించాక, అమెరికన్ ప్రజలకు ఆయనపై ఉన్న నమ్మకం వేగంగా, తీవ్రంగా దెబ్బతింది. ఆయన రేటింగు‌లు, ఎప్పుడు లేనంతగా 21 పాయింట్లు పడిపోయాయి.[231][232] 1975 జనవరి నాటికి ఆయన తిరస్కరణ రేటింగు ఆయన ఆమోద రేటింగు‌ను అధిగమించింది.[233]

అథ్లెటిక్ రికార్డు, అద్భుతమైన కెరీరు విజయాలు ఉన్నప్పటికీ ఫోర్డ్, నిరాడంబరమైన వ్యక్తిగా, అందరివాడుగా ఖ్యాతి పొందాడు. హెన్రీ కిస్సింజరు ఆయనను "ఆ కార్యాలయంలో, అంతలా సామాన్యుడి లాగా ఉండే వ్యక్తి మరొకరుండరు" అని వర్ణించాడు.[234] నిక్సన్‌తో పోలిక, మిడ్వెస్ట్రన్ ప్రాంతానికి సహజమైన స్తబ్ధత, అణకువ వంటివి అతని అందరివాడు ఇమేజికి ఇతర కారణాలు.[230] 1975లో ఆస్ట్రియాలో ఎయిరు ఫోర్సు వన్ విమానం నుండి దిగేటపుడు పడిన సంఘటనను చెవీ చేజ్ సాటర్డే నైటు లైవ్‌లో ప్రముఖంగా పదేపదే పేరడీ చేశారు. దీంతో ఫోర్డ్ కున్న అవకతవక మనిషి అనే ఇమేజు‌ మరింత స్థిరపడింది.[231][235][236] దానికి తోడు 1976 ఏప్రిల్లో జరిగిన ఒక సంఘటనలో ఫోర్డ్, మొక్కజొన్న అకులను తీయకుండా టమాలేను తినబోవడం జాతీయ వార్తలలో కెక్కింది. అవకతవక మనిషిగా ఫోర్డ్ ఇమేజు‌కి ఇది మరింత దోహదపడింది.[237] ఎన్నికల ప్రచారాల్లో ఉండగా తినడం వల్ల కలిగే ప్రమాదాల గురించి ఈ సంఘటన ఒక హెచ్చరికగా మారింది.[238][239]

ఫోర్డ్‌ను ముఖ్యంగా రెండు టెలివిజను ప్రొడక్షను‌లలో చిత్రీకరించారు. ఈ రెండూ ఆయన భార్య మీద దృష్టి పెట్టినవే. అవి: ఎమ్మీ పురస్కార విజేత అయిన 1987 నాటి అమెరికన్ బ్రాడు‌కాస్టింగ్ సిస్టం సినిమా ది బెట్టీ ఫోర్డ్ స్టోరీ,[240] 2022 షోటైం టెలివిజను సిరీసు ది ఫస్ట్ లేడీ.[241]

గౌరవాలు

[మార్చు]

విదేశీ గౌరవాలు

[మార్చు]
  • Estonia:
    • ఆర్డర్ ఆఫ్ ది క్రాస్ ఆఫ్ టెర్రా మరియానా మొదటి తరగతి ( 1997 జనవరి)
  • ఫోర్డ్ 1970 మేలో డిస్టింగ్విష్డ్‌ ఈగిల్ స్కౌటు అవార్డును, అలాగే బాయి స్కౌట్సు ఆఫ్ అమెరికా నుండి సిల్వరు బఫెలో అవార్డును అందుకుంది.
  • 1974లో ఆయన స్కౌటు అసోసియేషన్ ఆఫ్ జపాన్, గోల్డెను ఫెసెంటు అవార్డు అత్యున్నత గుర్తింపును కూడా అందుకున్నాడు.[242] 1985లో ఆయన జిసిఎస్‌ఎఎ అత్యున్నత గౌరవమైన గోల్ఫు కోర్సు సూపరింటెండెంట్సు అసోసియేషన్ ఆఫ్ అమెరికా నుండి 1985 ఓల్డు టాం మోరిసు అవార్డును అందుకున్నాడు.[243] 1992లో యుఎస్ నేవీ మెమోరియలు ఫౌండేషను ఫోర్డ్ తన నావికా సేవ, తదుపరి ప్రభుత్వ సేవకు గాను తన లోను సెయిలరు అవార్డును ప్రదానం చేసింది. 1999లో పాం స్ప్రింగ్సు వాక్ ఆఫ్ స్టార్సులో ఫోర్డ్ గోల్డెను పాం స్టారు‌తో సత్కరించబడింది.[244] అలాగే 1999లో బిల్ క్లింటను ద్వారా ఫోర్డ్‌‌కు ప్రెసిడెన్షియలు మెడలు ఆఫ్ ఫ్రీడం లభించింది.[245] 2001లో వాటర్‌గేట్ కుంభకోణం మీద అమెరికా అనుభవిస్తున్న వేదనను ఆపడానికి రిచర్డు నిక్సన్‌‌ను క్షమించాలని తీసుకున్న నిర్ణయానికి ఆయనకు జాన్ ఎఫ్. కెన్నెడీ ప్రొఫైల్సు ఇన్ కరేజు అవార్డు లభించింది. .[246]

కింది వాటికి ఫోర్డ్ పేరు పెట్టారు:

  • యుఎస్ కాపిటల్ కాంప్లెక్సు‌లోని ఫోర్డ్ హౌసు ఆఫీస్ భవనం, గతంలో హౌసు అనెక్సు.
  • జెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ ఫ్రీవే (నెబ్రాస్కా)
  • జెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ ఫ్రీవే (మిచిగన్‌)
  • జెరాల్డ్ ఫోర్డ్ మెమోరియల్ హైవే, I-70 ఈగిలు కౌంటీ, కొలరాడోలో
  • జెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ ఇంటర్నేషనల్‌ ఎయిర్‌పోర్టు మిచిగన్‌‌లోని గ్రాండ్ రాపిడ్స్‌లో
  • జెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ లైబ్రరీ మిచిగన్‌‌లోని ఆన్ ఆర్బరు‌లో
  • జెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ మ్యూజియం గ్రాండ్ రాపిడ్స్, మిచిగన్‌‌లో
  • జెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ స్కూలు ఆఫ్ పబ్లికు పాలసీ, మిచిగన్ విశ్వవిద్యాలయం
  • జెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ ఇన్‌స్టిట్యూటు ఆఫ్ పబ్లికు పాలసీ, అల్బియను కాలేజు
  • యుఎస్‌ఎస్ జెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ (సివిఎన్-78)
  • జెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ మిడిలు స్కూలు, గ్రాండ్ రాపిడ్స్, మిచిగన్‌[247]
  • అలెగ్జాండ్రియా, వర్జీనియాలో అధ్యక్షుడు జెరాల్డ్‌ ఆర్. ఫోర్డ్ పార్కు, ఫోర్డ్ [248] ప్రతినిధిగా ఉపాధ్యక్షుడిగా పనిచేస్తున్నప్పుడు నివసించిన పొరుగు ప్రాంతంలో ఉంది
  • అధ్యక్షుడు ఫోర్డ్ ఫీల్డు సర్వీసు కౌన్సిలు, బాయి స్కౌట్సు ఆఫ్ అమెరికా ఆయనకు ఈగిలు హోదా లభించిన కౌన్సిలు స్కౌటు. గ్రాండ్ రాపిడ్స్, మిచిగన్‌‌లో ప్రధాన కార్యాలయంతో పశ్చిమ, ఉత్తర మిచిగన్‌‌లోని 25 కౌంటీలకు సేవలందిస్తోంది.[249]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. Frum, David (2000). How We Got Here: The '70s. New York City: Basic Books. pp. xxiii, 301. ISBN 978-0-465-04195-4.
  2. 2.0 2.1 2.2 Lenczowski, George (1990). American Presidents, and the Middle East. Duke University Press. pp. 142–143. ISBN 978-0-8223-0972-7.
  3. "లింకన్ విజయం: హానెస్ట్ అబే కొత్త అధ్యక్ష సర్వేలో అగ్రస్థానంలో ఉన్నారు". CNN. February 16, 2009. Archived from the original on April 4, 2021. Retrieved December 2, 2020.
  4. "ప్రెసిడెన్షియల్ హిస్టారియన్స్ సర్వే 2017". C-SPAN. Archived from the original on March 1, 2017. Retrieved December 2, 2020.
  5. "అధ్యక్షులు 2018 వర్గం వారీగా ర్యాంక్" (PDF). Archived (PDF) from the original on February 20, 2019. Retrieved December 2, 2020.
  6. "Gerald Ford Retrospective". Gallup, Inc. December 29, 2006. Archived from the original on May 21, 2021. Retrieved January 5, 2023.
  7. "పోల్స్: కాలక్రమేణా ఫోర్డ్ యొక్క ఇమేజ్ మెరుగుపడింది". CBS News. December 27, 2006. Archived from the original on January 6, 2023. Retrieved January 5, 2023.
  8. "President Gerald Ford Lived Here Historical Marker". Historical Marker Database. Retrieved January 27, 2025.
  9. Young, Jeff C. (1997). The Fathers of American Presidents. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co. ISBN 978-0-7864-0182-6.
  10. 10.0 10.1 ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని <ref> ట్యాగు; ford-Nebraska అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  11. ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని <ref> ట్యాగు; pbs-knife అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  12. ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని <ref> ట్యాగు; utexas అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  13. ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని <ref> ట్యాగు; MLive అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  14. 14.0 14.1 ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని <ref> ట్యాగు; honer అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  15. "కమిషన్ కోసం దరఖాస్తుదారు అయిన జెరాల్డ్ ఫోర్డ్‌పై దర్యాప్తు రికార్డులు" (PDF). గెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ ప్రెసిడెన్షియల్ లైబ్రరీ. December 30, 1941. Archived (PDF) from the original on September 15, 2012. Retrieved November 18, 2010.
  16. 16.0 16.1 16.2 16.3 16.4 Kunhardt, Phillip Jr. (1999). Gerald R. Ford "హీలింగ్ ది నేషన్". New York: Riverhead Books. pp. 79–85. Archived from the original on February 3, 2006. Retrieved December 28, 2006.
  17. Wertheimer, Linda (December 27, 2006). "Special Report: మాజీ అధ్యక్షుడు జెరాల్డ్ ఫోర్డ్ మరణించారు; వాటర్‌గేట్ స్కాండల్‌తో భ్రమపడిన దేశాన్ని స్వస్థపరచడానికి ప్రయత్నించారు". National Public Radio. Archived from the original on January 22, 2010. Retrieved April 26, 2009.
  18. Perry, Will (1974). "నో చీర్స్ ఫ్రమ్ ది అలుమ్ని" (PDF). ది వోల్వరైన్స్: ఎ స్టోరీ ఆఫ్ మిచిగాన్ ఫుట్‌బాల్. హంట్స్‌విల్లే, అలబామా: ది స్ట్రోడ్ పబ్లిషర్స్. pp. 150–152. ISBN 978-0-87397-055-6. Retrieved December 28, 2006.
  19. Kruger, Brian; Moorehouse, Buddy (August 9, 2012). "విల్లిస్ వార్డ్, గెరాల్డ్ ఫోర్డ్ మరియు మిచిగాన్ ఫుట్‌బాల్ యొక్క చీకటి రోజు". ది డెట్రాయిట్ న్యూస్. Archived from the original on March 26, 2014. Retrieved October 22, 2012.
  20. Greene, J.R. (1995). ది ప్రెసిడెన్సీ ఆఫ్ జెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ (అమెరికన్ ప్రెసిడెన్సీ సిరీస్). University Press of కాన్సాస్. p. 2. ISBN 978-0-7006-0638-2.
  21. "ఫోర్డ్ మిచిగాన్ ఫుట్‌బాల్ లెజెండ్‌గా పేరుపొందాడు; మోర్గాన్ 48వ నంబర్ జెర్సీ ధరించనున్నాడు". యూనివర్సిటీ ఆఫ్ మిచిగాన్ అథ్లెటిక్స్. Archived from the original on June 30, 2019. Retrieved June 30, 2019.
  22. "వికృతమైన చిత్రం పక్కన పెడితే, ఫోర్డ్ సాధించిన అథ్లెట్". Los Angeles Times. December 28, 2006. Archived from the original on May 23, 2010. Retrieved September 2, 2009.
  23. రోజెల్, మార్క్ జె. (October 15, 1992). ది ప్రెస్ అండ్ ది ఫోర్డ్ ప్రెసిడెన్సీ. మిచిగాన్ విశ్వవిద్యాలయ ప్రెస్. p. 38. ISBN 978-0-472-10350-8.
  24. 24.0 24.1 24.2 24.3 24.4 24.5 24.6 24.7 "టైమ్‌లైన్ ఆఫ్ ప్రెసిడెంట్ ఫోర్డ్స్ లైఫ్ అండ్ కెరీర్". గెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ ప్రెసిడెన్షియల్ లైబ్రరీ & మ్యూజియం. Archived from the original on December 24, 2006. Retrieved December 28, 2006.
  25. వోల్ఫ్, వెండీ (1997). యునైటెడ్ స్టేట్స్ వైస్ ప్రెసిడెంట్స్ 1789–1993. యునైటెడ్ స్టేట్స్ గవర్నమెంట్ ప్రింటింగ్ ఆఫీస్.
  26. "Gerald R. Ford". Gerald R. Ford Presidential Library & Museum. Retrieved 17 August 2025.
  27. "ది యు-ఎమ్ రిమెంబర్స్ జెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్". ది యూనివర్సిటీ ఆఫ్ మిచిగాన్. Archived from the original on March 8, 2007. Retrieved January 2, 2007.
  28. "యేల్‌లో, ఫోర్డ్ కోచ్, లా విద్యార్థిగా రెట్టింపు అయ్యాడు". January 17, 2007. Archived from the original on April 20, 2021. Retrieved April 20, 2021.
  29. Gross, Michael (1995). Model. W. మోర్రో. pp. 54–55. ISBN 978-0-688-12659-9 – via ఇంటర్నెట్ ఆర్కైవ్.
  30. Doenecke, Justus D. (1990). In Danger Undaunted: The Anti-Interventiost Movement of 1940–1941 As revealed in the Papers of the America First Committee (హూవర్ ఆర్కైవల్ డాక్యుమెంటరీలు). హూవర్ ఇన్స్టిట్యూషన్ ప్రెస్. ISBN 978-0-8179-8841-8. Archived from the original on April 15, 2016. Retrieved December 28, 2006. పేజీ 7
  31. 31.0 31.1 31.2 31.3 31.4 31.5 Naughton, జేమ్స్ M.; Clymer, Adam (December 27, 2006). "గెరాల్డ్ ఫోర్డ్, 38వ అధ్యక్షుడు, 93వ ఏట మరణించారు". ది న్యూయార్క్ టైమ్స్. Archived from the original on August 20, 2020. Retrieved October 19, 2009.
  32. "ప్రెసిడెంట్ ఫోర్డ్స్ US నేవీ సర్వీస్ – నావల్ హిస్టరీ అండ్ హెరిటేజ్ కమాండ్" (PDF). నావల్ హిస్టరీ అండ్ హెరిటేజ్ కమాండ్. Archived (PDF) from the original on April 5, 2021. Retrieved March 28, 2021.
  33. బ్రింక్లీ, పేజి.9
  34. 34.0 34.1 Hove, Duane (2003). American Warriors: రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం యొక్క పసిఫిక్ థియేటర్‌లో ఐదుగురు అధ్యక్షులు. Burd Street Press. ISBN 978-1-57249-307-0.
  35. "లెఫ్టినెంట్ జెరాల్డ్ ఫోర్డ్ మరియు టైఫూన్ కోబ్రా". Naval Historical Foundation. February 7, 2013. Archived from the original on November 6, 2017. Retrieved February 8, 2013.
  36. "Gerald R. Ford (1913–2006)" (PDF). గెరాల్డ్ R. Ford ప్రెసిడెన్షియల్ లైబ్రరీ. 2007. p. 9. Retrieved August 20, 2025.
  37. Winget, Mary Mueller (2007). Gerald R. Ford. Twenty-First Century Books. ISBN 978-0-8225-1509-8. Archived from the original on September 24, 2023. Retrieved September 3, 2009.
  38. Kruse, Melissa (January 3, 2003). "ది ప్యాటర్సన్ బార్న్, గ్రాండ్ రాపిడ్స్, మిచిగాన్—బార్న్ ధ్వంసం పాతకాలపు ల్యాండ్‌మార్క్‌ను చెరిపివేసింది". ది గ్రాండ్ రాపిడ్స్ ప్రెస్. p. D1. Archived from the original on April 29, 2011. Retrieved September 3, 2009.
  39. 39.0 39.1 39.2 "Gerald R. Ford". The New York Times. December 28, 2006. Archived from the original on December 20, 2016. Retrieved December 29, 2006.
  40. "Gerald R. Ford". whitehouse.gov. Archived from the original on December 25, 2018. Retrieved October 25, 2009 – via National Archives.
  41. "హౌస్ – జూన్ 18, 1957" (PDF). కాంగ్రెస్షనల్ రికార్డ్. 103 (7). యు.ఎస్. ప్రభుత్వ ముద్రణ కార్యాలయం: 9518. Archived (PDF) from the original on October 8, 2021. Retrieved February 27, 2022.
  42. "హౌస్ – ఆగస్టు 27, 1957" (PDF). కాంగ్రెస్ రికార్డ్. 103 (12). యు.ఎస్. ప్రభుత్వ ముద్రణ కార్యాలయం: 16112–16113. Archived (PDF) from the original on October 8, 2021. Retrieved February 27, 2022.
  43. "హౌస్ – మార్చి 24, 1960". కాంగ్రెస్షనల్ రికార్డ్. 106 (5). యు.ఎస్. ప్రభుత్వ ముద్రణ కార్యాలయం: 6512. Archived from the original on August 21, 2023. Retrieved August 21, 2023.
  44. "House – ఏప్రిల్ 21, 1960" (PDF). కాంగ్రెస్షనల్ రికార్డ్. 106 (7). యు.ఎస్. ప్రభుత్వ ముద్రణ కార్యాలయం: 8507–8508. Archived (PDF) from the original on March 17, 2022. Retrieved February 27, 2022.
  45. "House – ఫిబ్రవరి 10, 1964" (PDF). కాంగ్రెస్షనల్ రికార్డ్. 110 (2). యు.ఎస్. ప్రభుత్వ ముద్రణ కార్యాలయం: 2804–2805. Archived (PDF) from the original on March 17, 2022. Retrieved February 27, 2022.
  46. "హౌస్ – జూలై 2, 1964" (PDF). కాంగ్రెస్షనల్ రికార్డ్. 110 (12). యు.ఎస్. ప్రభుత్వ ముద్రణ కార్యాలయం: 15897. Archived (PDF) from the original on March 17, 2022. Retrieved February 27, 2022.
  47. "హౌస్ – ఆగస్టు 16, 1967" (PDF). కాంగ్రెస్షనల్ రికార్డ్. 113 (17). యు.ఎస్. ప్రభుత్వ ముద్రణ కార్యాలయం: 22778. Archived (PDF) from the original on January 21, 2022. Retrieved February 27, 2022.
  48. "హౌస్ – ఏప్రిల్ 10, 1968" (PDF). కాంగ్రెస్షనల్ రికార్డ్. 114 (8). యు.ఎస్. ప్రభుత్వ ముద్రణ కార్యాలయం: 9621. Archived (PDF) from the original on February 28, 2022. Retrieved February 27, 2022.
  49. "హౌస్ – ఆగస్టు 27, 1962" (PDF). కాంగ్రెస్షనల్ రికార్డ్. 108 (13). యు.ఎస్. ప్రభుత్వ ముద్రణ కార్యాలయం: 17670. Archived (PDF) from the original on March 17, 2022. Retrieved February 27, 2022.
  50. "హౌస్ – జూలై 9, 1965" (PDF). కాంగ్రెస్షనల్ రికార్డ్. 111 (12). యు.ఎస్. ప్రభుత్వ ముద్రణ కార్యాలయం: 16285–16286. Archived (PDF) from the original on December 4, 2021. Retrieved February 27, 2022.
  51. "హౌస్ – ఆగస్టు 3, 1965" (PDF). కాంగ్రెస్షనల్ రికార్డ్. 111 (14). యు.ఎస్. ప్రభుత్వ ముద్రణ కార్యాలయం: 19201. Archived (PDF) from the original on March 6, 2022. Retrieved February 27, 2022.
  52. Celebrating the life of President Gerald R. Ford on what would have been his 96th birthday Archived ఏప్రిల్ 15, 2016 at the Wayback Machine, H.R. 409, 111th Congress, 1st Session (2009).
  53. "Gerald R. Ford ప్రెసిడెన్షియల్ లైబ్రరీ అండ్ మ్యూజియం". Ford.utexas.edu. Archived from the original on July 24, 2009. Retrieved August 9, 2009.
  54. "LBJ జెరాల్డ్ ఫోర్డ్‌ను వారెన్ కమిషన్‌కు నియమిస్తుంది". Miller Center of Public Affairs. Archived from the original on September 25, 2015. Retrieved August 20, 2015.
  55. Newton, Jim (2007). Justice for All: Earl Warren and the Nation He Made. Penguin Group. ISBN 978-1-59448-270-0.
  56. స్టీఫెన్స్, జో (August 8, 2008). "ఫోర్డ్ వారెన్‌పై FBI యొక్క సందేహాలను తెలియజేశాడు కమిషన్". ది వాషింగ్టన్ పోస్ట్. Archived from the original on May 1, 2011. Retrieved September 8, 2009.
  57. "JFK హత్యపై ప్యానెల్ యొక్క సందేహాల గురించి ఫోర్డ్ FBIకి చెప్పింది". USA Today. August 9, 2008. Archived from the original on November 6, 2008. Retrieved September 2, 2009.
  58. ఫోర్డ్, గెరాల్డ్ ఆర్. (2007). ఎ ప్రెసిడెన్షియల్ లెగసీ అండ్ ది వారెన్ కమిషన్. ది ఫ్లాట్‌సైన్డ్ ప్రెస్. ISBN 978-1-934304-02-0.
  59. 59.0 59.1 59.2 59.3 59.4 59.5 Davidson, Roger H.; Hammond, Susan Webb; Smock, Raymond (1988). మాస్టర్స్ ఆఫ్ ది హౌస్: రెండు శతాబ్దాలలో కాంగ్రెస్ నాయకత్వం. Westview Press. pp. 267–275.
  60. Rumsfeld, Donald (2011). Known and unknown: a memoir. New York: Sentinel. ISBN 978-1-59523-067-6. OCLC 650210649.
  61. ఉంగర్, ఇర్విన్, 1996: 'ది బెస్ట్ ఆఫ్ ఇంటెన్షన్స్: ది విజయాలు మరియు వైఫల్యాలు ఆఫ్ ది గ్రేట్ సొసైటీ అండర్ కెన్నెడీ, జాన్సన్, మరియు నిక్సన్': డబుల్‌డే, పేజీ 104.
  62. Gray, Paul (December 27, 2006). "Gerald Ford: Steady Hand for a Nation in Crisis". Time. Archived from the original on January 8, 2007. Retrieved September 16, 2009.
  63. Ford, Gerald (May 23, 2001). "అధ్యక్షుడు గెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్, మే 23, 2001". యునైటెడ్ స్టేట్స్ సెనేట్. Archived from the original on December 28, 2006. Retrieved December 30, 2006.
  64. Jackson, Harold (December 27, 2006). "Guardian newspaper obituary". The Guardian. London. Archived from the original on September 24, 2023. Retrieved December 30, 2006.
  65. Reeves, Richard (1975). A Ford, not a Lincoln.
  66. మిడ్గ్లీ, జేమ్స్; లివర్‌మోర్, మిచెల్ (2008). ది హ్యాండ్‌బుక్ ఆఫ్ సోషల్ పాలసీ. SAGE. p. 162. ISBN 978-1-4129-5076-3.
  67. Hoff, Joan (1995). నిక్సన్ పునఃపరిశీలించబడింది. Basic పుస్తకాలు. p. 69. ISBN 978-0-465-05105-2.
  68. Naughton, జేమ్స్ M. (October 11, 1973). "జడ్జి జరిమానా, 3 సంవత్సరాల పరిశీలనకు ఆదేశించారు". ది న్యూయార్క్ టైమ్స్. Archived from the original on December 11, 2020. Retrieved August 28, 2020.
  69. "Gerald R. Ford Events Timeline", Archived సెప్టెంబరు 28, 2022 at the Wayback Machine The American Presidency Project, University of California, Santa Barbara, Gerhard Peters and John T. Woolley, last edited February 2, 2021
  70. "Gerald R. Ford's Remarks Un Takeing the obain of అధ్యక్షుడిగా కార్యాలయం". ది జెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ ప్రెసిడెన్షియల్ లైబ్రరీ. August 9, 1974. Archived from the original on December 5, 2019. Retrieved November 18, 2010.
  71. "అధ్యక్షుడిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేయడంపై అధ్యక్షుడు జెరాల్డ్ ఫోర్డ్ చేసిన వ్యాఖ్యలు". Watergate.info. 1974. Archived from the original on July 3, 2008. Retrieved December 28, 2006.
  72. Ford, Gerald R. (August 9, 1974). "Gerald R. Ford అధ్యక్షుడిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేయడంపై చేసిన వ్యాఖ్యలు". Gerald R. Ford Presidential Library. Archived from the original on August 13, 2012. Retrieved May 2, 2011.
  73. "ది డైలీ డైరీ ఆఫ్ ప్రెసిడెంట్ జెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్" (PDF). గెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ ప్రెసిడెన్షియల్ లైబ్రరీ. August 20, 1976. Archived (PDF) from the original on November 26, 2020. Retrieved November 19, 2010.
  74. "ది వైస్ ప్రెసిడెన్సీ: రాకీస్ టర్న్ టు ది రైట్". టైమ్. May 12, 1975. Archived from the original on March 1, 2009. Retrieved September 8, 2009.
  75. Ford, Gerald (September 8, 1974). "President Gerald R. Ford యొక్క ప్రకటన 4311, రిచర్డ్ నిక్సన్‌కు క్షమాపణ మంజూరు చేయడం". Gerald R. Ford ప్రెసిడెన్షియల్ లైబ్రరీ & మ్యూజియం. University of టెక్సాస్. Archived from the original on June 6, 2010. Retrieved December 30, 2006.
  76. Ford, Gerald (September 8, 1974). "రిచర్డ్ ఎం. నిక్సన్‌కు క్షమాభిక్ష మంజూరు చేస్తూ అధ్యక్షుడు జెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ అధ్యక్ష ప్రకటన 4311". క్షమాభిక్ష చిత్రాలు. మేరీల్యాండ్ విశ్వవిద్యాలయం. Archived from the original on October 11, 2007. Retrieved December 30, 2006.
  77. "ఫోర్డ్ నిక్సన్‌ను క్షమించాడు – 1974 సంఘటనలు – సంవత్సరం సమీక్షలో ఉంది". UPI.com. Archived from the original on April 29, 2011. Retrieved November 4, 2011.
  78. Ford, Gerald (September 8, 1974). "గెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ రిచర్డ్ నిక్సన్‌ను క్షమించడం". గ్రేట్ స్పీచెస్ కలెక్షన్. ది హిస్టరీ ప్లేస్. Archived from the original on May 1, 2011. Retrieved December 30, 2006.
  79. బ్రింక్లీ, పేజీ 73
  80. 80.0 80.1 Shane, Scott (December 29, 2006). "For For For For For For For For For For, Pardon Decision Was Always Clear-Cut". The New York Times. p. A1. Archived from the original on May 11, 2011. Retrieved September 8, 2009.
  81. "ఫోర్డ్ నిక్సన్ పార్డన్ పై సాక్ష్యం – C-SPAN వీడియో లైబ్రరీ". C-SPAN వీడియో లైబ్రరీ. C-spanvideo.org. October 17, 1974. Archived from the original on October 16, 2012. Retrieved December 30, 2012.
  82. "కాంగ్రెస్ కమిటీల ముందు సాక్ష్యం చెప్పిన సిట్టింగ్ అధ్యక్షులు మరియు ఉపాధ్యక్షులు" (PDF). Senate.gov. 2004. Archived (PDF) from the original on December 9, 2014. Retrieved November 22, 2015.
  83. "బిల్ క్రిస్టల్‌తో సంభాషణలపై ఫ్రెడ్ బార్న్స్". May 24, 2015. Archived from the original on October 20, 2016. Retrieved September 13, 2021.
  84. షాడో, బాబ్ వుడ్‌వార్డు, జెరాల్డు ఫోర్డు‌ మీద అధ్యాయం; ఫోర్డు అధ్యక్ష పదవిని విడిచిపెట్టిన దాదాపు ఇరవై సంవత్సరాల తర్వాత, ఈ విషయం మీద వుడ్వర్డు ఫోర్డు‌ను ఇంటర్వ్యూ చేశాడు
  85. "Award Announcement". JFK Library Foundation. May 1, 2001. Archived from the original on January 15, 2007. Retrieved March 31, 2007.
  86. "Sen. Ted Kennedy crossed political paths with Grand Rapids' most prominent Republican, President Gerald R. Ford" Archived సెప్టెంబరు 30, 2017 at the Wayback Machine, The Grand Rapids Press, August 26, 2009. Retrieved January 5, 2010.
  87. Hunter, Marjorie (September 16, 1974). "Ford 2 సంవత్సరాల ప్రజా సేవను కోరుతూ క్షమాభిక్ష కార్యక్రమాన్ని అందిస్తుంది; నిక్సన్ క్షమాపణను సమర్థించుకున్నాడు". ది న్యూయార్క్ టైమ్స్. Archived from the original on September 28, 2022. Retrieved September 17, 2022.
  88. "గెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్: ప్రకటన 4313 – రిటర్న్ కోసం ఒక కార్యక్రమాన్ని ప్రకటించడం వియత్నాం ఎరా డ్రాఫ్ట్ ఎవేడర్స్ మరియు మిలిటరీ డెసర్టర్స్ (సెప్టెంబర్ 16 1974)". ucsb.edu. Archived from the original on February 1, 2012. Retrieved September 13, 2021.
  89. "కార్టర్ క్షమాపణ". మెక్‌నీల్/లెహ్రర్ రిపోర్ట్. పబ్లిక్ బ్రాడ్‌కాస్టింగ్ సిస్టమ్. January 21, 1977. Archived from the original on February 28, 2007. Retrieved December 30, 2006.
  90. "Sen. Ted Kennedy crossed political paths with Grand Rapids' most prominent Republican, President Gerald R. Ford" Archived సెప్టెంబరు 30, 2017 at the Wayback Machine, The Grand Rapids Press, August 26, 2009. Retrieved January 5, 2010.
  91. "జార్జ్ హెర్బర్ట్ వాకర్ బుష్ ప్రొఫైల్". CNN. Archived from the original on October 28, 2006. Retrieved December 31, 2006.
  92. Richard B. Cheney Archived సెప్టెంబరు 3, 1999 at the Wayback Machine. United States Department of Defense. Retrieved December 31, 2006.
  93. Bush vetoes less than most presidents Archived నవంబరు 11, 2007 at the Wayback Machine, CNN, May 1, 2007. Retrieved October 19, 2007.
  94. రెంకా, రస్సెల్ డి. నిక్సన్ పతనం మరియు ఫోర్డ్ మరియు కార్టర్ ఇంటర్‌రెగ్నమ్. ఆగ్నేయ మిస్సోరి స్టేట్ యూనివర్శిటీ, (ఏప్రిల్ 10, 2003). డిసెంబర్ 31, 2006న పునరుద్ధరించబడింది.
  95. 95.0 95.1 95.2 95.3 గ్రీన్, జాన్ రాబర్ట్. ది ప్రెసిడెన్సీ ఆఫ్ జెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్. కాన్సాస్ విశ్వవిద్యాలయ ముద్రణాలయం, 1995
  96. Gerald Ford Speeches: Whip Inflation Now Archived ఆగస్టు 29, 2008 at the Wayback Machine (October 8, 1974), Miller Center of Public Affairs. Retrieved May 18, 2011
  97. బ్రింక్లీ, డగ్లస్. గెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్. న్యూయార్క్: టైమ్స్ బుక్స్, 2007
  98. "WIN buttons and Arthur Burns". Econbrowser. 2006. Archived from the original on January 6, 2007. Retrieved January 24, 2007.
  99. 99.0 99.1 క్రెయిన్, ఆండ్రూ డౌనర్. ది ఫోర్డ్ ప్రెసిడెన్సీ. జెఫెర్సన్, నార్త్ కరోలినా: మెక్‌ఫార్లాండ్, 2009
  100. Dale, Edwin L. Jr. (November 22, 1974). "అక్టోబర్‌లో వినియోగదారుల ధరలు 0.9% పెరిగాయి, సంవత్సరానికి 12.2%; 1947 తర్వాత వార్షిక రేటు అత్యధికం". The New York Times. p. 1. Archived from the original on March 26, 2014. Retrieved February 8, 2017.
  101. CRS Report RL33305, The Crude Oil Windfall Profit Tax of the 1980s: Implications for Current Energy Policy Archived ఫిబ్రవరి 11, 2012 at the Wayback Machine, by Salvatore Lazzari, p. 5.
  102. "1975 నాటి అన్ని వికలాంగుల పిల్లల విద్య చట్టంపై సంతకం చేయడంపై అధ్యక్షుడు జెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ యొక్క ప్రకటన". Gerald R. Ford ప్రెసిడెన్షియల్ లైబ్రరీ. December 2, 1975. Archived from the original on September 26, 2006. Retrieved December 31, 2006.
  103. Campbell, Ballard C. (2008). "1973 oil embargo". అమెరికన్ చరిత్రలో విపత్తులు, ప్రమాదాలు మరియు సంక్షోభాలు: దేశం యొక్క అత్యంత విపత్కర సంఘటనలకు సూచన మార్గదర్శి. New York: Facts On File. p. 353. ISBN 978-0-8160-6603-2.
  104. Dale, Edwin L. Jr. (June 7, 1975). "U.S. మే నెలలో నిరుద్యోగ రేటు 9.2%కి పెరిగింది, '41 తర్వాత అత్యధికం". The New York Times. p. 1. Archived from the original on July 22, 2018. Retrieved July 22, 2018.
    స్టెయిన్, జుడిత్ (2010). "1975 'పెట్టుబడిదారీ విధానం అమలులో ఉంది'". Pivotal decade: యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఫ్యాక్టరీలను ఆర్థికంగా ఎలా వర్తకం చేసింది సెవెన్టీస్. న్యూ హెవెన్: యేల్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్. pp. 116–117. ISBN 978-0-300-11818-6.
  105. "ఆఫీస్ ఆఫ్ మేనేజ్‌మెంట్ అండ్ బడ్జెట్. "చారిత్రక పట్టిక 1.1"". ఆఫీస్ ఆఫ్ మేనేజ్‌మెంట్ అండ్ బడ్జెట్. Archived from the original on November 30, 2019. Retrieved January 22, 2011 – via జాతీయ ఆర్కైవ్స్.
  106. Roberts, Sam (December 28, 2006). "అప్రసిద్ధమైన 'డ్రాప్ డెడ్' గురించి ఫోర్డ్ ఎప్పుడూ చెప్పలేదు". The New York Times. Archived from the original on October 9, 2019. Retrieved February 16, 2011.
  107. Van Riper, Frank (October 30, 1975). "Ford to New York: Drop Dead". Daily News. New York. Archived from the original on October 6, 2008. Retrieved February 20, 2012.
  108. Pandemic Pointers Archived సెప్టెంబరు 27, 2007 at the Wayback Machine. Living on Earth, March 3, 2006. Retrieved December 31, 2006.
  109. Mickle, Paul. 1976: Fear of a great plague Archived ఆగస్టు 26, 2017 at the Wayback Machine. The Trentonian. Retrieved December 31, 2006.
  110. "ఫోర్డ్స్ వారి ఫ్లూ షాట్‌లను పొందుతాయి; మరణాల తర్వాత మూసివేయబడిన కొన్ని క్లినిక్‌లు తిరిగి తెరవబడ్డాయి". The Sun (Baltimore). Associated Press. October 15, 1976. p. A1. ProQuest 538320129.
  111. Ford, Gerald R. (August 26, 1975). "Proclamation 4383 – మహిళా సమానత్వ దినోత్సవం, 1975". The American Presidency Project. Archived from the original on May 1, 2011. Retrieved May 2, 2011.
  112. "గెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ మరియు జిమ్మీ కార్టర్ మధ్య అధ్యక్ష ప్రచార చర్చ, అక్టోబర్ 22, 1976". Fordlibrarymuseum.gov. Archived from the original on September 17, 2009. Retrieved September 8, 2009.
  113. Ford, Gerald (September 10, 1976). "సిన్సినాటి ఆర్చ్ బిషప్‌కు లేఖ". ది అమెరికన్ ప్రెసిడెన్సీ ప్రాజెక్ట్. Archived from the original on May 1, 2011. Retrieved June 12, 2007.
  114. Greene, John Edward (1995). The presidency of Gerald R. Ford. Lawrence: University Press of Kansas. p. 33. ISBN 978-0-7006-0639-9.
  115. "జెరాల్డ్ ఫోర్డ్‌తో ఇంటర్వ్యూలలో అత్యుత్తమమైనది". లారీ కింగ్ లైవ్ వీకెండ్. CNN. February 3, 2001. Archived from the original on March 19, 2008. Retrieved June 12, 2007.
  116. 116.0 116.1 116.2 Mieczkowski, Yanek (2005). Gerald Ford and the Challenges of the 1970s. Lexington, Kentucky: University Press of Kentucky. pp. 283–284, 290–294. ISBN 978-0-8131-2349-3.
  117. "చైనాకు ప్రయాణం". గెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ ప్రెసిడెన్షియల్ లైబ్రరీ. టెక్సాస్ విశ్వవిద్యాలయం. Archived from the original on September 24, 2015. Retrieved December 31, 2006.
  118. "యూరప్‌లో భద్రత మరియు సహకారంపై సమావేశానికి ముందు హెల్సింకిలో అధ్యక్షుడు జెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ ప్రసంగం". USA-presidents.info. Archived from the original on October 10, 2007. Retrieved April 4, 2007.
  119. "హ్యూమన్ రైట్స్ వాచ్ గురించి". హ్యూమన్ రైట్స్ వాచ్. Archived from the original on December 27, 2006. Retrieved December 31, 2006.
  120. "President Ford కెనడాను G7లోకి చేర్చింది". Canadian Broadcasting Company. December 27, 2006. Archived from the original on January 3, 2007. Retrieved December 31, 2006.
  121. 121.0 121.1 ఎల్'ఇన్‌ఫ్లూయెన్స్ అమెరికాన్ ఆ నైజీరియా (in ఫ్రెంచ్). ఆర్థిక యుద్ధ పాఠశాల. March 31, 2008.
  122. గ్రీన్, మార్షల్ (June 1993). "ది ఎవల్యూషన్ ఆఫ్ యుఎస్ ఇంటర్నేషనల్ పాపులేషన్ పాలసీ, 1965–92: ఎ క్రోనాలజికల్ అకౌంట్". జనాభా మరియు అభివృద్ధి సమీక్ష. 19 (2): 303–321. doi:10.2307/2938439. ISSN 0098-7921. JSTOR 2938439.
  123. Grimes, Seamus (September 1998). "From Population Control to 'Reproductive Rights': Ideological Influences in Population Policy". Third World Quarterly. 19 (3). Taylor & Francis: 375–393. doi:10.1080/01436599814307. PMID 12321786.
  124. "National Security Study Memorandum - NSSM 200" (PDF). USAID. December 10, 1974. Archived from the original (PDF) on December 1, 2021. Retrieved November 28, 2021.
  125. 125.0 125.1 Green, Marshall (June 1993). "US అంతర్జాతీయ జనాభా విధానం యొక్క పరిణామం, 1965–92: ఎ క్రోనోలాజికల్ అకౌంట్". జనాభా మరియు అభివృద్ధి సమీక్ష. 19 (2): 303–321. doi:10.2307/2938439. ISSN 0098-7921. JSTOR 2938439.
  126. Zubrin, Robert (Spring 2012). "The Population Control Holocaust". The New Atlantis. 35: 33–54.
  127. స్క్వార్జ్ (1994), పేజీ 207.
  128. బెనెడిక్ట్ ఆండర్సన్, "తూర్పు తైమూరు. ఇండోనేషియా: కొన్ని చిక్కులు", వాషింగ్టన్, DC, ఏప్రిల్ 25–26, 1991న తూర్పు తైమూర్‌పై సోషల్ సైన్స్ రీసెర్చ్ కౌన్సిల్ వర్క్‌షాప్‌కు పంపిణీ చేయబడిన పత్రం స్క్వార్జు (1994) పేజీలో ఉదహరించబడింది. 207.
  129. "ఇండోనేషియా తైమూర్‌లో MAP [సైనిక సహాయ కార్యక్రమం] పరికరాల ఉపయోగం, క్లింటన్ E. గ్రాంజర్ నుండి బ్రెంట్ స్కావ్‌క్రాఫ్ట్‌కు మెమోరాండం" (PDF). నేషనల్ సెక్యూరిటీ కౌన్సిల్. December 12, 1975. Archived (PDF) from the original on February 9, 2021. Retrieved September 5, 2017.
  130. Burr, William; Evans, Michael L., eds. (December 6, 2001). "Ford, కిస్సింజర్ మరియు ఇండోనేషియా దండయాత్ర, 1975–76". జాతీయ భద్రతా ఆర్కైవ్. Archived from the original on February 14, 2016. Retrieved February 13, 2016. ఫోర్డ్ మరియు కిస్సింజర్ ఇండోనేషియా తూర్పు తైమూర్ దండయాత్రకు గ్రీన్ సిగ్నల్ ఇచ్చారు, 1975: కొత్త పత్రాలు వివరాలు సుహార్టోతో సంభాషణలు
  131. గెరాల్డ్ ఫోర్డ్, ఎ టైమ్ టు హీల్, 1979, పేజీ.240
  132. రాబిన్, యిట్జాక్ (1996), ది రాబిన్ మెమోయిర్స్, యూనివర్శిటీ ఆఫ్ కాలిఫోర్నియా ప్రెస్, పేజీ 256, ISBN 978-0-520-20766-0
  133. రాబిన్, యిట్జాక్ (1996). ది రాబిన్ జ్ఞాపకాలు. డోవ్ గోల్డ్‌స్టెయిన్ (అనువాదకుడు) (Expanded ed.). Berkeley: యూనివర్సిటీ ఆఫ్ కాలిఫోర్నియా ప్రెస్. p. 261. ISBN 978-0-520-20766-0.
  134. జార్జి లెంకోవ్స్కి, అమెరికన్ అధ్యక్షులు మరియు మధ్యప్రాచ్యం, 1990, పేజీ.150
  135. గెరాల్డ్ ఫోర్డ్, ఎ టైమ్ టు హీల్, 1979, పేజీ.298
  136. Church, Peter, ed. (2006). A Short History of South-East Asia. Singapore: John Wiley & Sons. pp. 193–194. ISBN 978-0-470-82181-7.
  137. Brincley, Douglas (2007). Gerald R. Ford. New York, NY: Times Books. pp. 89–98. ISBN 978-0-8050-6909-9.
  138. Karnow, Stanley (1991). Vietnam: A History. Viking. ISBN 978-0-14-014533-5.
  139. "వియత్నాం అధ్యక్షుడు థీయు రాజీనామా చేశారు". BBC వార్తలు. April 21, 1975. Archived from the original on November 22, 2010. Retrieved September 24, 2009.
  140. 140.0 140.1 ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని <ref> ట్యాగు; Brinkley1 అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  141. ప్లమర్ ఆల్స్టన్ జోన్స్ (2004). "ఇప్పటికీ సమానత్వం కోసం పోరాడుతోంది: మైనారిటీలతో అమెరికన్ పబ్లిక్ లైబ్రరీ సేవలు". లైబ్రరీస్ అన్‌లిమిటెడ్. పే.84. ISBN 1-59158-243-1
  142. Robinson, William Courtland (1998). Terms of refuge: the Indochinese exodus & the international response. Zed Books. p. 127. ISBN 978-1-85649-610-0.
  143. గావ్థోర్ప్, A. J. (2009), "సైగాన్ పతనం తర్వాత ఆసియా-పసిఫిక్‌లో ఫోర్డ్ పరిపాలన మరియు భద్రతా విధానం", ది హిస్టారికల్ జర్నల్, 52''(3):697–716.
  144. "మాయాగ్యుజ్ కెప్టెన్ మరియు సిబ్బంది యొక్క వివరణ". గెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ ప్రెసిడెన్షియల్ లైబ్రరీ. May 19, 1975. Archived from the original on June 20, 2010. Retrieved November 18, 2010.
  145. "మే 1975లో ఖైమర్ రూజ్ దళాలు SS మాయాగ్యుజ్‌ను బంధించి విడుదల చేయడం". యునైటెడ్ స్టేట్స్ మర్చంట్ మెరైన్. 2000. Archived from the original on July 18, 2006. Retrieved December 31, 2006.
  146. గెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్, ఎ టైమ్ టు హీల్, పేజీ 284
  147. సెసిల్ మెనెట్రే-మోంచౌ (ఆగస్టు 2005), "వియత్నాం యుద్ధానికి ముగింపుగా మాయాగ్యుజ్ సంఘటన మరియు ఆగ్నేయాసియాలో వియత్నాం అనంతర రాజకీయ సమతుల్యతపై దాని ప్రతిబింబం", కోల్డ్ వార్ హిస్టరీ, పేజీ. 346.
  148. Gawthorpe, Andrew J. (September 1, 2009). "సైగాన్ పతనం తర్వాత ఆసియా-పసిఫిక్‌లో ఫోర్డ్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ మరియు భద్రతా విధానం". The Historical Journal. 52 (3): 707–709. doi:10.1017/S0018246X09990082. ISSN 1469-5103. S2CID 155076037.
  149. 149.0 149.1 149.2 Greene, John Robert (October 4, 2016). "Gerald Ford: Family Life". Charlottesville, Virginia: Miller Center of Public Affairs, University of Virginia. Archived from the original on March 26, 2018. Retrieved March 25, 2018.
  150. "1975 సమీక్ష సంవత్సరం: ఫోర్డ్ హత్యల ప్రయత్నాలు". Upi.com. Archived from the original on April 29, 2011. Retrieved May 30, 2011.
  151. "Election Is Crunch Time for U.S. Secret Service" Archived నవంబరు 29, 2006 at the Wayback Machine. National Geographic News. Retrieved March 2, 2008.
  152. "చార్లెస్ మాన్సన్ అనుచరురాలు లినెట్ 'స్క్వీకీ' ఫ్రోమ్ 30 సంవత్సరాలకు పైగా జైలు నుండి విడుదలయ్యారు". Daily News. న్యూయార్క్. Associated Press. August 14, 2009. Archived from the original on January 30, 2013. Retrieved September 7, 2011.
  153. యునైటెడ్ స్టేట్స్ సీక్రెట్ సర్వీస్. "వైట్ హౌస్ సెక్యూరిటీ రివ్యూ యొక్క పబ్లిక్ రిపోర్ట్". యునైటెడ్ స్టేట్స్ డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ ది ట్రెజరీ. Archived from the original on March 23, 2019. Retrieved January 3, 2007.
  154. Lee, Vic (January 2, 2007). "ఇంటర్వ్యూ: ఫోర్డ్‌ను హత్య చేయడానికి ప్రయత్నించిన మహిళ". San Francisco: KGO-TV. Archived from the original on September 14, 2007. Retrieved January 3, 2007.
  155. "జాన్ పాల్ స్టీవెన్స్". Oyez. Archived from the original on August 22, 2006. Retrieved December 31, 2006.
  156. "వార్తల విడుదల, కాంగ్రెస్‌మ్యాన్ జెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్" (PDF). ది జెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ ప్రెసిడెన్షియల్ లైబ్రరీ. April 15, 1970. Archived (PDF) from the original on December 24, 2010. Retrieved November 18, 2010.
  157. Levenick, Christopher (September 25, 2005). "ది కన్జర్వేటివ్ పర్సుయేషన్". ది డైలీ స్టాండర్డ్. Archived from the original on September 8, 2015. Retrieved December 31, 2006.
  158. Letter from Gerald Ford to Michael Treanor Archived జూన్ 14, 2007 at the Wayback Machine. Fordham University, September 21, 2005. Retrieved March 2, 2008.
  159. ఫెడరల్ జడ్జెస్ జీవిత చరిత్ర డైరెక్టరీ, ఫెడరల్ జ్యుడీషియల్ సెంటర్ యొక్క పబ్లిక్-డొమైన్ ప్రచురణ.
  160. "AllPolitics - Back in TIME for Mar. 29, 1976". www.cnn.com. Retrieved 2025-11-21.
  161. VH1 News Presents: Politics: A Pop Culture History Premiering Wednesday, October 20 at 10:00 pm (ET/PT) Archived జనవరి 25, 2009 at the Wayback Machine. PRNewswire October 19, 2004. Retrieved December 31, 2006.
  162. 1976 ఎన్నికలు: ఒక రాజకీయ ఔట్‌సైడర్ ప్రబలంగా ఉంది. C-SPAN. డిసెంబర్ 31, 2006న పునరుద్ధరించబడింది.
  163. షాబెకాఫ్, ఫిలిప్. "160,000 మార్క్ టూ 1775 బాటిల్స్‌; కాన్కార్డ్ ప్రొటెస్టర్స్ జీర్ ఫోర్డ్ – రికన్సిలియేషన్ ప్లీ", ది న్యూయార్క్ టైమ్స్, ఏప్రిల్ 20, 1975, పేజీ 1.
  164. షాబెకాఫ్, ఫిలిప్. "ఫోర్డ్, ద్విశతాబ్ది పర్యటనలో, బిడ్స్ యు.ఎస్. హిడ్ ఓల్డ్ వాల్యూస్", ది న్యూయార్క్ టైమ్స్, ఏప్రిల్ 19, 1975, పేజీ 1.
  165. "1976 ప్రెసిడెన్షియల్ డిబేట్స్". CNN. Archived from the original on September 27, 2011. Retrieved September 28, 2011.
  166. Lehrer, Jim (2000). "1976:No Audio and No Soviet Domination". Debating Our Destiny. PBS. Archived from the original on March 11, 2007. Retrieved March 31, 2007.
  167. "Election of 1976". www.multied.com. Retrieved 2025-11-21.
  168. "Jimmy Carter". U.S. Inaugural Addresses. Bartleby.com. January 20, 1977. Archived from the original on December 16, 2008. Retrieved August 14, 2009.
  169. Seal, Mark (November 1, 2005). "ది మ్యాన్ హూ ఏట్ హాలీవుడ్". Vanityfair.com/politics/features/2005/11/davis200511. Archived from the original on January 13, 2012. Retrieved February 19, 2012.
  170. పెర్రోన్, మార్గరైట్. "ఐసెన్‌హోవర్ ఫెలోషిప్: ఎ హిస్టరీ 1953–2003". 2003.
  171. Naughton, James M (December 27, 2006). "ది రియల్ జెర్రీ ఫోర్డ్". PoynterOnline. Archived from the original on April 11, 2007. Retrieved March 31, 2007.
  172. Smith, Gaddis (1979). "A Time to Heal". Foreign Affairs. Council on Foreign Relations. Archived from the original on November 7, 2004. Retrieved April 26, 2009.
  173. Kornblut, Anne (December 29, 2006). "ఫోర్డ్ తన అంత్యక్రియలను మాజీ ప్రత్యర్థిలో తనను మరియు డ్రూను ప్రతిబింబించేలా ఏర్పాటు చేసుకున్నాడు". ది న్యూయార్క్ టైమ్స్. Archived from the original on March 7, 2008. Retrieved April 4, 2007.
  174. Updegrove, Mark K. (August–September 2006). "Flying Coach to Cairo". American Heritage. Vol. 57, no. 4. Archived from the original on November 22, 2011. Retrieved September 28, 2011. "జనవరి 1977లో జిమ్మీ మరియు నేను అత్యంత సన్నిహిత స్నేహితులమవుతామని ఖచ్చితంగా కొంతమంది పరిశీలకులు మాత్రమే ఊహించారు" అని ఫోర్డ్ 2000లో అన్నారు.
  175. ఫోర్డ్, గెరాల్డ్ ఆర్. (September 18, 1981). "మిచిగాన్‌లోని గ్రాండ్ రాపిడ్స్‌లోని జెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ మ్యూజియం అంకితం సందర్భంగా వ్యాఖ్యలు". గెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ ప్రెసిడెన్షియల్ లైబ్రరీ. Archived from the original on December 24, 2010. Retrieved November 18, 2010.
  176. టక్కర్, బ్రియాన్ (September 18, 1981). "మ్యూజియం ప్రారంభోత్సవంలో రీగన్ ఫోర్డ్‌ను ప్రశంసిస్తున్నాడు". ది బోస్టన్ గ్లోబ్. Archived from the original on May 11, 2011. Retrieved September 3, 2009.
  177. బ్రౌన్‌స్టెయిన్, రోనాల్డ్ (February 15, 1987). "ది సెల్లింగ్ ఆఫ్ ది ఎక్స్-ప్రెసిడెంట్: నిక్సన్ అండ్ కార్టర్ జస్ట్ రోట్ బుక్స్. ఫోర్డ్ కి మంచి ఆలోచన వచ్చింది". లాస్ ఏంజిల్స్ టైమ్స్. Archived from the original on January 29, 2023. Retrieved March 24, 2023.
  178. Thomas, Evan (2007). "ది 38వ ప్రెసిడెంట్: మోర్ దాన్ మెట్ ది ఐ". Newsweek. Archived from the original on January 25, 2009. Retrieved January 4, 2009.
  179. "Hoover Institution - Hoover Digest - How the Bush Dynasty Almost Wasn't". www.hoover.org. Retrieved 2025-11-21.
  180. "Reagan campaign ad". Livingroomcandidate.org. November 4, 1979. Archived from the original on January 9, 2011. Retrieved January 22, 2011.
  181. Uhlenbrock, Tom (October 8, 1980). "మాజీ అధ్యక్షుడు గెరాల్డ్ ఫోర్డ్ బుధవారం ఇలా అన్నాడు మాజీ అధ్యక్షుడు రిచర్డ్..." UPI. Archived from the original on August 28, 2017. Retrieved August 28, 2017.
  182. "మాజీ అధ్యక్షుడు గెరాల్డ్ ఫోర్డ్ శుక్రవారం అధ్యక్షుడు కార్టర్‌పై..." UPI. October 3, 1980. Archived from the original on August 29, 2017. Retrieved August 28, 2017.
  183. Brownstein, Pamela (April 3, 1981). "మాజీ అధ్యక్షుడు జెరాల్డ్ ఫోర్డ్ నేరాలు చేసే వ్యక్తులు..." UPI. Archived from the original on August 23, 2017. Retrieved August 22, 2017.
  184. "మాజీ అధ్యక్షుడు జెరాల్డ్ ఫోర్డ్ ఈరోజు..." UPI. September 18, 1981. Archived from the original on December 1, 2017. Retrieved September 12, 2017.
  185. "Former President జెరాల్డ్ ఫోర్డ్ తన ప్రచారాన్ని అనుకూలంగా కొనసాగించాడు..." UPI. October 20, 1981. Archived from the original on December 1, 2017. Retrieved September 12, 2017.
  186. Sawislak, Arnold (March 24, 1982). "మాజీ అధ్యక్షుడు జెరాల్డ్ ఫోర్డ్ అధ్యక్షుడు రీగన్..." UPI. Archived from the original on September 5, 2017. Retrieved September 4, 2017.
  187. Whipple, Scott (October 18, 2005). "A $3m gift". The New Britain Herald. Archived from the original on May 1, 2011. Retrieved September 9, 2009.
  188. Henry, Tamara (August 10, 1982). "Gerald Ford: 'కార్టర్ పరిపాలన దానిని తుడిచిపెట్టింది'". UPI. Archived from the original on August 22, 2017. Retrieved August 22, 2017.
  189. "మాజీ అధ్యక్షుడు గెరాల్డ్ ఫోర్డ్ మరియు మాజీ ఉపాధ్యక్షుడు వాల్టర్..." UPI. October 21, 1982. Archived from the original on September 5, 2017. Retrieved September 4, 2017.
  190. "మాజీ అధ్యక్షులు గెరాల్డ్ ఫోర్డ్ మరియు జిమ్మీ కార్టర్ సంతకం చేశారు..." UPI. January 2, 1984. Archived from the original on October 7, 2017. Retrieved October 7, 2017.
  191. "Archives - Philly.com". ది ఫిలడెల్ఫియా ఇంక్వైరర్. Archived from the original on March 31, 2016. Retrieved March 20, 2016.
  192. గ్రీన్‌హౌస్, లిండా (October 24, 1987). "బోర్క్ నామినేషన్ తిరస్కరించబడింది, 58–42; రీగన్ 'సాడెన్డ్'". ది న్యూయార్క్ టైమ్స్. Archived from the original on February 4, 2017. Retrieved February 8, 2017.
  193. "Board Games". New York Magazine. LLC. January 25, 1988. pp. 19–. ISSN 0028-7369. Archived from the original on September 24, 2023. Retrieved February 19, 2012.
  194. "Ford's Citigroup Connection". The Wall Street Journal. December 27, 2006. Archived from the original on November 24, 2012. Retrieved February 19, 2012.
  195. "ఐకే 100వ పుట్టినరోజు వేడుకలను జరుపుకున్నారు". UPI. October 14, 1990. Archived from the original on October 11, 2017. Retrieved October 11, 2017.
  196. "కార్టర్, ఫోర్డ్ గన్ బిల్‌కు మద్దతు ఇస్తున్న ఇతర మాజీ అధ్యక్షులతో చేరండి". Los Angeles Times. Associated Press. April 29, 1991. Archived from the original on July 14, 2014. Retrieved July 4, 2014.
  197. Eaton, William J. (May 5, 1994). "Ford, Carter, Reagan తుపాకీ నిషేధం కోసం ఒత్తిడి". Los Angeles Times. Archived from the original on September 10, 2014. Retrieved July 4, 2014.
  198. Langford, Mark. "క్లింటన్ విజయం అమెరికాను కార్టర్ శకానికి తిరిగి తీసుకువస్తుందని ఫోర్డ్ హెచ్చరించాడు". UPI. Archived from the original on August 22, 2017. Retrieved August 22, 2017.
  199. బెన్నెట్, జేమ్స్ (April 29, 1997). "అధ్యక్షులు పెద్ద పౌరసత్వం కోసం పిలుపునిచ్చారు, పెద్ద ప్రభుత్వం కాదు". ది న్యూయార్క్ టైమ్స్. Archived from the original on April 28, 2019. Retrieved December 19, 2017.
  200. Berke, Richard L. (January 20, 1998). "ఫోర్డ్ G.O.P.ని కోరుతున్నారు. గర్భస్రావం సమస్యను తొలగించడం మరియు షిఫ్ట్ సెంటర్". The New York Times. Archived from the original on January 20, 2018. Retrieved December 19, 2017.
  201. "క్లింటన్ పై కార్టర్ మౌనం వీడి, దేశం స్వస్థత పొందుతుందని చెప్పారు". Emory. September 28, 1998. Archived from the original on October 15, 2016. Retrieved August 17, 2017.
  202. "PageOneQ | Flashback 2001... Gerald Ford: Treat gay couples equally". pageoneq.com. Retrieved 2025-11-21.
  203. స్టోల్‌బర్గ్, షెరిల్ గే. "వోకల్ గే రిపబ్లికన్లు కన్జర్వేటివ్‌లను కలవరపెడుతున్నారు", ది న్యూయార్కు టైమ్సు, జూన్ 1, 2003, పేజీ N26.
  204. "Ford Disagreed With Bush About Invading Iraq - washingtonpost.com". www.washingtonpost.com. Retrieved 2025-11-21.
  205. "Democracy Now! | Headlines for December 28, 2006". www.democracynow.org (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 2006-12-28. Retrieved 2025-11-21.
  206. "ఫోర్డ్ మోకాలికి శస్త్రచికిత్స చేయించుకున్నాడు". UPI. April 4, 1990. Archived from the original on December 1, 2017. Retrieved November 26, 2017.
  207. "Gerald Ford recovering after strokes" . BBC, August 2, 2000. Retrieved December 31, 2006.
  208. Ayres, B. డ్రమ్మండ్ జూనియర్ (August 3, 2000). "స్ట్రోక్ తో బాధపడుతూ ఆసుపత్రిలో చేరిన మాజీ అధ్యక్షుడు ఫోర్డ్ పూర్తిగా కోలుకుంటారని భావిస్తున్నారు". ది న్యూయార్క్ టైమ్స్ (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). ISSN 0362-4331. Archived from the original on December 2, 2022. Retrieved December 1, 2022.
  209. "USATODAY.com - Former President Ford, 92, hospitalized with pneumonia". www.usatoday.com. Retrieved 2025-11-21.
  210. "జెరాల్డ్ ఫోర్డ్ ఆసుపత్రి నుండి విడుదలయ్యారు". NBC న్యూస్, అసోసియేటెడ్ ప్రెస్]], జూలై 26, 2006. డిసెంబర్ 31, 2006న పునరుద్ధరించబడింది.
  211. "మాజీ అధ్యక్షుడు జెరాల్డ్ ఫోర్డ్ ఆసుపత్రి నుండి విడుదలయ్యాడు". Fox News. October 16, 2006. Archived from the original on April 29, 2011. Retrieved September 3, 2009.
  212. "CNN.com - Transcripts". transcripts.cnn.com (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2025-11-21.
  213. డెఫ్రాంక్ టి: రైట్ ఇట్ వెన్ ఐ యామ్ గాన్, జి. పుట్నం & సన్స్, న్యూయార్క్, NY, 2007.
  214. స్టౌట్, డేవిడ్ (January 2, 2007). "బుష్ మరియు మాజీ అధ్యక్షులు జెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్‌ను ప్రశంసిస్తున్నారు". ది న్యూయార్క్ టైమ్స్. Archived from the original on May 11, 2011. Retrieved September 3, 2009.
  215. "రాష్ట్రంలో లేదా గౌరవంలో నివసిస్తున్నారు". US ఆర్కిటెక్ట్ ఆఫ్ ది కాపిటల్ (AOC). Archived from the original on May 18, 2019. Retrieved September 1, 2018.
  216. Davey, Monica (January 4, 2007). "స్వస్థలంలో వేలాది మంది గౌరవ వేతనాల తర్వాత ఫోర్డ్‌ను ఖననం చేశారు". ది న్యూయార్క్ టైమ్స్. Archived from the original on June 5, 2015. Retrieved October 16, 2009.
  217. Ray, Mark (2007). "Eagle Scout గెరాల్డ్ ఫోర్డ్ హోమ్‌కు స్వాగతం". Scouting Magazine. Boy Scouts of America. Archived from the original on June 26, 2007. Retrieved March 5, 2007.
  218. Kornblut, Anne E. (December 29, 2006). "ఫోర్డ్ తన అంత్యక్రియలను తనను తాను మరియు డ్రూను ప్రతిబింబించేలా ఏర్పాటు చేసుకున్నాడు మాజీ ప్రత్యర్థి". The New York Times. New York. Retrieved July 20, 2024.
  219. "కాపిటల్‌లో అంకితం చేయబడిన ప్రెసిడెంట్ ఫోర్డ్ విగ్రహం". Reuters. May 3, 2011.
  220. "A Common Man on an Uncommon Climb" (PDF). The New York Times. August 19, 1976. p. 28. Archived from the original on September 24, 2023. Retrieved April 26, 2009.
  221. Howard, Jane (December 8, 1974). "ది 38వ ప్రథమ మహిళ: అస్సలు రోబో కాదు". ది న్యూయార్క్ టైమ్స్. Archived from the original on June 7, 2018. Retrieved June 30, 2018 – via ది టైమ్స్ మెషిన్ ఆర్కైవ్ వ్యూయర్.
  222. ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని <ref> ట్యాగు; NYT1974హోవార్డ్ అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  223. "జెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ 1913–2006". వాన్ నుయ్స్, కాలిఫోర్నియా: సన్స్ ఆఫ్ ది రివల్యూషన్ ఇన్ ది స్టేట్ ఆఫ్ కాలిఫోర్నియా. 2006. Archived from the original on October 6, 2008. Retrieved January 8, 2010.
  224. ది సుప్రీం కౌన్సిల్, ఏన్షియంట్ అండ్ అక్సెప్టెడ్ స్కాటిష్ రైట్, సదరన్ జురిస్డిక్షన్, USA.
  225. "గెరాల్డ్ ఫోర్డ్". ది అమెరికన్ ప్రెసిడెన్సీ ప్రాజెక్ట్. యూనివర్సిటీ ఆఫ్ కాలిఫోర్నియా – శాంటా బార్బరా. Archived from the original on February 28, 2007. Retrieved January 17, 2007.
  226. Brady, Wayne (December 31, 2006). "మేసోనిక్ రికార్డ్ ఆఫ్ జెరాల్డ్ ఫోర్డ్". Archived from the original on May 17, 2020. Retrieved December 6, 2016.
  227. "మాసోనిక్ అమెరికన్ అధ్యక్షులు | ది గ్రాండ్ లాడ్జ్ ఆఫ్ మిన్నెసోటా". www.mn-masons.org. Archived from the original on March 2, 2017. Retrieved December 6, 2016.
  228. Larson, Donna (January 11, 1977). "ది డైలీ డైరీ ఆఫ్ ప్రెసిడెంట్ జెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్" (PDF). Gerald R. Ford Presidential Library. Archived (PDF) from the original on February 10, 2017. Retrieved December 6, 2016.
  229. మెక్‌క్రా, విలియం; గ్యాలప్, స్టీఫెన్. "ది బ్రదర్ ప్రెసిడెంట్". www.freemason.org. కాలిఫోర్నియాలోని మేసన్స్. Archived from the original on June 9, 2020. Retrieved June 9, 2020.
  230. 230.0 230.1 "Gerald Ford, బెట్టీ భర్త". The Phoenix Media/Communications Group. Archived from the original on May 1, 2011. Retrieved December 4, 2009.
  231. 231.0 231.1 231.2 "Gerald R Ford". The Independent. London. January 21, 2009. Archived from the original on July 17, 2010. Retrieved December 2, 2009.
  232. డేనియల్, క్లిఫ్టన్ (అక్టోబర్ 13, 1974). [https://www.nytimes.com/1974/10/13/archives/fords-gallup-rating-off-21-points-after-pardon-unexpected-wounds.html ఫోర్డు గాలపు రేటింగ్ 21 పాయింట్లు పార్డన్ తర్వాత. ది న్యూయార్కు టైమ్సు. 2024 అక్టోబరు 31న పునరుద్ధరించబడింది.
  233. name="53bbhp">గాలప్, జార్జ్ (ఫిబ్రవరి 21, 1975). ఫోర్డ్ విధానాల విమర్శ. గాలప్ ఆర్గనైజేషన్. సెయింట్ లూయిస్ పోస్ట్-డిస్పాచ్. అక్టోబర్ 31, 2024న తిరిగి పొందబడింది.
  234. "నిక్సన్ మరియు ఫోర్డ్ పరిపాలనల మధ్య విధానంలో తేడాలు". history.state.gov. చరిత్రకారుడి కార్యాలయం. October 22, 2007. Archived from the original on December 6, 2023. Retrieved September 16, 2024.
  235. Jake, Coyle (September 12, 2008). "SNL' మాజీ వేషధారులపై దృష్టి సారించి తిరిగి వచ్చింది". CBS ఇంటరాక్టివ్ ఇంక్. Archived from the original on October 12, 2010. Retrieved September 16, 2008.
  236. "చెవీ చేజ్ ఫోర్డ్‌ను 'ఒక అద్భుతమైన వ్యక్తి'గా గుర్తుచేసుకున్నాడు: 'SNL' హాస్యనటుడు 1970లలో అధ్యక్షుడిని క్లట్జ్‌గా చిత్రీకరించి ప్రసిద్ధి చెందాడు". Today.com. December 27, 2006. Archived from the original on February 12, 2017. Retrieved September 16, 2008.
  237. Chandler, Adam (February 5, 2015). "తమల్స్ తినడంపై ఒక సంక్షిప్త వివరణ". The Atlantic. Retrieved September 29, 2024.
  238. Lenz, Lyz (September 3, 2022). "రాజకీయాలు చేస్తూ తినడం ఇంతకు ముందు కంటే కష్టం. ఎందుకో ఇక్కడ ఉంది". Politico Magazine. Retrieved September 29, 2024.
  239. "ఫుడ్ ఫెయిల్స్: ది ప్రెసిడెన్షియల్ ఎడిషన్". New York Times. July 26, 2016. Retrieved September 29, 2024.
  240. Pearl, Diana (February 21, 2017). "తెరపై చిత్రీకరించబడిన వైట్ హౌస్ జంటలు". People (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on May 15, 2022. Retrieved May 15, 2022.
  241. Otterson, Joe (February 16, 2021). "ఆరోన్ ఎకార్ట్ షోటైమ్ సిరీస్ 'ది ఫస్ట్ లేడీ'లో గెరాల్డ్ ఫోర్డ్ పాత్రను పోషించనున్నారు". వెరైటీ. Archived from the original on May 15, 2022. Retrieved May 15, 2022.
  242. 䝪䞊䜲䝇䖣䖇きじ章受章者 [జపాన్ స్కౌట్ అసోసియేషన్ యొక్క గోల్డెన్ ఫెసెంట్ అవార్డు గ్రహీత] (PDF). రీనాన్జాకా స్కౌట్ క్లబ్ (in జపనీస్). May 23, 2014. Archived from the original (PDF) on August 11, 2020.
  243. "ఓల్డ్ టామ్ మోరిస్ అవార్డు గ్రహీతలు". గోల్ఫ్ కోర్స్ సూపరింటెండెంట్స్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ అమెరికా. Archived from the original on November 12, 2011. Retrieved September 28, 2011.
  244. "Palm Springs Walk of Stars: తేదీ వారీగా అంకితం చేయబడింది" (PDF). Archived from the original on April 19, 2015. Retrieved December 17, 2014.
  245. "Politicians Who Received the Medal of Freedom". The Political Graveyard. Archived from the original on March 19, 2021. Retrieved December 31, 2006.
  246. "Gerald Ford". John F. Kennedy Library Foundation. 2001. Archived from the original on January 6, 2007. Retrieved December 31, 2006.
  247. "గెరాల్డ్ ఆర్. ఫోర్డ్ మిడిల్ స్కూల్, గ్రాండ్ రాపిడ్స్ పబ్లిక్ స్కూల్స్". grpublicschools.org. Archived from the original on February 1, 2012. Retrieved February 25, 2012.
  248. "అలెగ్జాండ్రియాలో గెరాల్డ్ ఫోర్డ్" (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Archived from the original on January 28, 2018. Retrieved January 28, 2018.
  249. "ప్రెసిడెంట్ ఫోర్డ్ ఫీల్డ్ సర్వీస్ కౌన్సిల్, బాయ్ స్కౌట్స్ ఆఫ్ అమెరికా". michiganscouting.org. Archived from the original on September 18, 2010. Retrieved September 11, 2010.