Jump to content

జైపూర్ చరిత్ర

వికీపీడియా నుండి
ప్రస్తుత ఆమేర్ కోట 1592లో రాజా మాన్ సింగ్ పాలనా కాలంలో నిర్మించబడింది, అతని వారసుడు మొదటి జై సింగ్ దీనిని విస్తరించాడు. దీనిని 2013లో యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా గుర్తించారు.
జైపూర్ ప్రధాన వీధి, సుమారు 1875
హవా మహల్, జైపూర్ ప్రధాన వీధి, సుమారు 1875
జైపూర్, 1907.

భారతదేశంలోని రాజస్థాన్ రాష్ట్ర రాజధాని జైపూర్. దీనిని 1699–1744 వరకు జైపూర్ రాష్ట్రాన్ని పాలించిన మహారాజ్ రెండవ సవాయ్ జై సింగ్ 1727లో స్థాపించాడు.[1] జైపూర్ నగర నమూనాను రూపొందించడానికి ముందు అతను వాస్తుశిల్పంపై అనేక పుస్తకాలను, వాస్తుశిల్పులను సంప్రదించాడు.

స్థూలదృష్టి

[మార్చు]

ఉత్తర భారతదేశంపై విదేశీ ముప్పుల కారణంగా రెండవ జై సింగ్ నగరం భద్రత అంశంపై ఆసక్తి చూపాడు. ఈ కారణంగా, అతను ఒక అద్భుతమైన నగరాన్ని నిర్మించడానికి తన శాస్త్రీయ, సాంస్కృతిక ఆసక్తులపై దృష్టి పెట్టాడు.[2] గణితం, విజ్ఞాన శాస్త్ర ప్రేమికుడైన జై సింగ్ నగర వాస్తుశిల్పాన్ని రూపొందించడంలో సహాయం కోసం బెంగాల్‌కు చెందిన బ్రాహ్మణ పండితుడు విద్యాధర్ భట్టాచార్య సలహా కోరాడు. విద్యాధర్ ఖగోళ శాస్త్రంపై ప్రాచీన భారతీయ సాహిత్యాన్ని, టోలెమీ, యూక్లిడ్ పుస్తకాలను పరిశీలించి రాజుతో ప్రణాళికను చర్చించాడు.

ఒక వ్యూహాత్మక ప్రణాళికతో నగరం నిర్మాణం 1727లో ప్రారంభమైంది. ప్రధాన రాజభవనాలు, రోడ్లు, కూడళ్లను పూర్తి చేయడానికి సుమారు 4 సంవత్సరాలు పట్టింది. ఈ నగరం వాస్తు శాస్త్ర సూత్రాలను అనుసరించి నిర్మించబడింది. నగరాన్ని తొమ్మిది భాగాలుగా విభజించారు,[3] వాటిలో రెండు రాష్ట్ర భవనాలు, రాజభవనాలను కలిగి ఉండగా, మిగిలిన ఏడు భాగాలు ప్రజలకు కేటాయించబడ్డాయి. భద్రతను నిర్ధారించడానికి ఏడు బలమైన ద్వారాలతో పాటు భారీ కోట గోడలు నిర్మించబడ్డాయి.

ఆ కాలం నాటికి, పట్టణ వాస్తుశిల్పం చాలా అధునాతనమైనది, భారత ఉపఖండంలో ఖచ్చితంగా ఉత్తమమైనది. 1876లో ప్రిన్స్ ఆఫ్ వేల్స్ జైపూర్‌ను సందర్శించినప్పుడు, అతనికి స్వాగతం పలకడానికి నగరం అంతటా గులాబీ రంగు వేయబడింది, ఆ తర్వాత జైపూర్‌కు ‘పింక్ సిటీ’ అని పేరు పెట్టారు. ఇప్పటికీ గులాబీ రంగులో వేయబడిన విశాలమైన వీధులు నగరానికి అద్భుతమైన ఆకర్షణను అందిస్తాయి. జైపూర్ తన సాంస్కృతిక, నిర్మాణ సౌందర్యంతో సుసంపన్నమైంది, నగరంలో ఉన్న వివిధ చారిత్రక, సౌందర్య ప్రదేశాలలో దీనిని గుర్తించవచ్చు.

19వ శతాబ్దంలో నగరం వేగంగా వృద్ధి చెంది సంపన్నంగా మారింది; 1900 నాటికి దీని జనాభా 160,000. నగరంలోని విశాలమైన బౌలేవార్డ్‌లు చదును చేయబడ్డాయి, బొగ్గు వాయువుతో వెలిగించబడ్డాయి. నగరంలో అనేక ఆసుపత్రులు ఉన్నాయి. దీని ప్రధాన పరిశ్రమలు లోహాలు, పాలరాయికి సంబంధించినవి, ఇవి 1868లో స్థాపించబడిన ఒక కళాశాలచే ప్రోత్సహించబడ్డాయి.[1] మహారాజా సవాయ్ రామ్ సింగ్ II పాలనలో ప్రారంభించబడిన ఒక సంస్కృత కళాశాల (1865), బాలికల పాఠశాల (1867)తో సహా నగరంలో మూడు కళాశాలలు కూడా ఉన్నాయి.[4]

స్వాతంత్ర్యం తరువాత రాజస్థాన్‌లోని వివిధ సంస్థానాలు తిరిగి భారతదేశంలో విలీనం చేయబడ్డాయి. స్వాతంత్ర్యం తరువాత 1956 సంవత్సరంలో జైపూర్ రాజస్థాన్ రాష్ట్ర రాజధానిగా చేయబడింది.

ఇవి కూడా చూడండి

[మార్చు]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. 1 2 Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Jaipur" . ఎన్‌సైక్లోపీడియా బ్రిటానికా (in ఇంగ్లీష్). Vol. 15 (11th ed.). Cambridge University Press. pp. 128–129.
  2. ↑ ahjoya (2023-06-21). "Jaipur Uncover with Joya Holiday, let's Plan #1 Trip With Us" (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2023-07-11.
  3. ↑ "History of Jaipur". urban.rajasthan.gov.in (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 2021-06-14. Retrieved 2023-07-11.
  4. ↑ sir jadunath sarkar