Jump to content

జై పాల్ మిట్టల్

లంకెలను చేర్చండి
వికీపీడియా నుండి

జై పాల్ మిట్టల్
(1940-09-21) 1940 సెప్టెంబరు 21 (వయసు: 85)
మీరట్, ఉత్తరప్రదేశ్, భారతదేశం
వృత్తిశాస్త్రవేత్త
పురస్కారాలుపద్మశ్రీ

హంబోల్ట్ పరిశోధనా పురస్కారం
సీనియర్ JSPS పురస్కారం
INSA టి. ఆర్. శేషాద్రి స్మారక పతకం
INSA స్వర్ణోత్సవ స్మారక పతకం
NASI ఎన్. ఆర్. ధర్ స్మారక పతకం
గోయల్ స్వర్ణ పతకం

ISCA ప్లాటినం జూబిలీ అవార్డు

జై పాల్ మిట్టల్ (జననం: 21 సెప్టెంబర్ 1940) భారతీయ శాస్త్రవేత్త. ఆయన భాభా అణు పరిశోధన కేంద్రంలో డీఏఈ రాజా రమణ ఫెలోగా పనిచేశారు. అలాగే ఐఐటీ ముంబయి, జాతీయ శాస్త్ర అకాడమీ, భారతదేశం, పుణె విశ్వవిద్యాలయంలలో విశిష్ట ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశారు.[1][2] ఫోటోరసాయన శాస్త్రం, వికిరణ రసాయన శాస్త్రం రంగాలలో ఆయన పరిశోధనలకు విశేష గుర్తింపు ఉంది.[3] భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు 2003లో భారతదేశంలోని నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన పద్మశ్రీని ప్రదానం చేసింది.[4]

జీవిత చరిత్ర

[మార్చు]

జై పాల్ మిట్టల్ 1940 సెప్టెంబర్ 21న మీరట్లో, ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో జన్మించారు.[1] ఆయన ఆగ్రా విశ్వవిద్యాలయంలో రసాయన శాస్త్రంలో బీఎస్సీ, ఎంఎస్సీ పూర్తిచేశారు.[2][3] 1959లో ఉద్యోగ అవకాశాల కోసం ముంబయికి వెళ్లారు.[1]

అణుశక్తి స్థాపన శిక్షణ పాఠశాలలో (తదుపరి భాభా అణు పరిశోధన కేంద్రం) శిక్షణ పొందిన తర్వాత, అమెరికాలోని నోట్రే డేమ్ విశ్వవిద్యాలయంలో వికిరణ రసాయన శాస్త్ర విభాగంలో చేరారు.[1][2][3] 1967లో డాక్టరేట్ (పీహెచ్‌డీ) పూర్తి చేశారు.[1]

1969లో భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చి భాభా అణు పరిశోధన కేంద్రంలో పూల్ ఆఫీసర్‌గా చేరారు.[1] అక్కడ ఫోటోరసాయన శాస్త్రం, వికిరణ రసాయన శాస్త్రాలలో పరిశోధనా బృందాన్ని ఏర్పాటు చేశారు.[1]

భాభా అణు పరిశోధన కేంద్రంలో రసాయన, ఐసోటోప్ విభాగ డైరెక్టర్‌గా, డీఏఈ రాజా రమణ ఫెలోగా పనిచేశారు.[2] నానోసెకండ్ లినాక్ ఆధారిత పల్స్ రేడియోలిసిస్ వ్యవస్థ స్థాపనలో ఆయన కీలక పాత్ర పోషించారు.[2] భారతదేశంలో వికిరణ రసాయన శాస్త్రం, ఫోటోరసాయన శాస్త్రంలో కొత్త పరిశోధనా పాఠశాల ప్రారంభించినవారిగా గుర్తింపు పొందారు.[5]

పురస్కారాలు, గౌరవాలు

[మార్చు]

జై పాల్ మిట్టల్ భారత జాతీయ శాస్త్ర అకాడమీ, జాతీయ శాస్త్ర అకాడమీ, భారతదేశం, భారతీయ శాస్త్ర అకాడమీల ఫెలోగా ఎన్నికయ్యారు.[2] 1964లో ఫుల్‌బ్రైట్ స్కాలర్‌షిప్, 2002లో హంబోల్ట్ పరిశోధనా పురస్కారం అందుకున్నారు. 2003లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు పద్మశ్రీ పురస్కారం ప్రదానం చేసింది.[2][3]

ఇవి కూడా చూడండి

[మార్చు]
  • భాభా అణు పరిశోధన కేంద్రం

మూలాలు

[మార్చు]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 Tulsi Mukherjee (2005). "Biographical Sketch of Dr. Jai Pal Mittal". Res. Chem. Intermed. 31 (1–3): 3–5. doi:10.1163/1568567053146968. S2CID 97735658.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 "INSA". Indian National Science Academy. 2015. Archived from the original on 12 ఆగస్టు 2016. Retrieved 6 ఫిబ్రవరి 2015.
  3. 1 2 3 4 "ResearchGate". 2015. Retrieved 6 ఫిబ్రవరి 2015.
  4. ↑ "Padma Awards" (PDF). Padma Awards. 2015. Archived from the original (PDF) on 15 అక్టోబరు 2015. Retrieved 6 ఫిబ్రవరి 2015.
  5. ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని <ref> ట్యాగు; "ResearchGate" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=జై_పాల్_మిట్టల్&oldid=4946548" నుండి వెలికితీశారు