Jump to content

జై శ్రీరామ్

వికీపీడియా నుండి
అయోధ్య రాముడి విగ్రహం

జై శ్రీ రామ్ (IAST: జయ శ్రీ రామ) అనేది భారతీయ భాషలలో వ్యక్తీకరణ, ఇది "రామ భగవానుడికి మహిమ" లేదా "రామ భగవానునికి విజయం" అని అనువదిస్తుంది.[a][6] ఈ ప్రకటనను హిందువులు గ్రీటింగ్ గా, భక్తి వ్యక్తీకరణ గా లేదా హిందూ విశ్వాసానికి కట్టుబడి ఉండటానికి చిహ్నంగా ఉపయోగించారు.[7][8][9]

ఈ వ్యక్తీకరణను హిందూ జాతీయవాద భావజాలమైన హిందుత్వ పొత్తు పెట్టుకున్న భారతీయ సంస్థలు ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తున్నాయి, విశ్వ హిందూ పరిషత్ (విహెచ్పి) భారతీయ జనతా పార్టీ (బిజెపి), వారి మిత్రపక్షాలు, 20వ శతాబ్దం చివరలో బహిరంగ ప్రదేశాల్లో హిందూ మతం యొక్క దృశ్యమానతను పెంచడానికి ఒక సాధనంగా ఈ నినాదంను స్వీకరించాయి, దీనిని యుద్ధ కేకగా ఉపయోగించడానికి ముందు. అప్పటి నుండి ఈ నినాదం ముస్లింలపై మతపరమైన హింస సంబంధించి ఉపయోగించబడింది. .[10][23]

అర్థం.

[మార్చు]

"జై శ్రీ రామ్" అంటే "శ్రీరాముడిని జయించండి" లేదా "శ్రీరాముని విజయం" అని అర్థం.[6]రాముడు (లేదా రాముడు) హిందూ మతంలో ఒక ప్రధాన దేవత.[24]

పూర్వీకులు

[మార్చు]

మతపరమైన, సామాజిక

[మార్చు]

"జయ శ్రీ రామ్", "జయ సీతారామ్", "జయా రామ్", "సీతా రామ్" లతో పాటు, రామానంది సన్యాసులు (బైరాగీస్ అని పిలవబడేవారు) పరస్పర నమస్కారాలుగా ఉపయోగించారు.[25][26] "రామ్ రామ్", "జై రామ్ జీ కీ", "జై సియా రామ్" హిందీ హృదయ భూభాగంలో సాధారణ నమస్కారాలుగా గుర్తించబడ్డాయి (సీత లేదా సియా అనేది రాముని భార్య పేరు.[27][6][28] అహ్మద్నగర్ కైకాడీలు తమ చేతులు, కాళ్ళకు "శ్రీ రామ్", "జై-రామ్",, "జై-జై-రామ్ 'పచ్చబొట్టు వేసుకునేవారు.[29]

ఫోటో జర్నలిస్ట్ ప్రశాంత్ పంజియార్ అయోధ్య నగరంలో మహిళా యాత్రికులు ఎల్లప్పుడూ "సీతా-రామ్-సీతా-రామ్" అని జపించడం గురించి రాశారు, అయితే వృద్ధ పురుష యాత్రికులు రాముని పేరును అస్సలు ఉపయోగించరు. పంజియార్ ప్రకారం, ఒక నినాదానిలో "జై" అనే సాంప్రదాయ వాడుక "సియవర్ రామచంద్రజీ కీ జై" (సీత భర్త రాముడి విజయం) తో ఉండేది.[28]

అయితే, సుఖ్‌దేవ్‌లాల్ రచించిన తులసీకృత రామాయణం పై 1884 నాటి వ్యాఖ్యానంలో "జై రామ్ జై శ్రీ రామ్" అనే నినాదం ఉపయోగించబడినట్లు ప్రస్తావించబడింది.[30]

అదేవిధంగా, "శ్రీ రామ్ జై రామ్ జై జై రామ్" అనే పదబంధం మంత్రాలలో జపించబడుతూ, కీర్తనలలో (మతపరమైన కథనాలలో) ఉపయోగించబడింది.[31][32][33]

అలాగే, "జై శ్రీ రామ్" అనే పదబంధం "జై శ్రీ రామ్ నభ ఘనశ్యామ్" అనే భజనలో (భక్తి గీతంలో) ఉపయోగించబడింది.[34]

రాముడి ప్రతీకవాదం

[మార్చు]

ముస్లిం టర్క్ ల దండయాత్రల తరువాత 12వ శతాబ్దంలో రాముడి ఆరాధన గణనీయంగా పెరిగింది.[21] 16వ శతాబ్దంలో రామాయణం విస్తృతంగా ప్రాచుర్యం పొందింది. రాముడి కథ "దుష్టత్వాన్ని ఎదుర్కోవటానికి ఏకైక సామర్థ్యం ఉన్న దైవిక రాజు యొక్క చాలా శక్తివంతమైన ఊహాత్మక సూత్రీకరణను అందిస్తుంది" అని వాదించబడింది. "రామరాజ్యం" అనే భావనను, "రాముడి పాలన" అనే భావన, బ్రిటిష్ వారి నుండి విముక్తి పొందిన ఆదర్శవంతమైన దేశాన్ని వివరించడానికి గాంధీ ఉపయోగించారు.[21][35]

మెథడిస్ట్ క్వార్టర్లీ రివ్యూలో, వాల్యూమ్ LXII. –1880. , రెవరెండ్ బి. హెచ్. బాడ్లీ భారతీయ సైనికులు "రామ్ రాజా కీ జై!" (అనువాదం. రామ్ కి విజయం!), "రామ్ చంద్ర కీ జై![36], J. F. ఫాంథోమ్ తన పుస్తకం మరియంః ఎ స్టోరీ ఆఫ్ ది ఇండియన్ మ్యుటినీ ఆఫ్ 1857 (1896) లో హిందువులు "జై శ్రీ రామ్ లచ్మన్జీ కి" (అనువాదం. 1857 భారత తిరుగుబాటు సమయంలో బ్రిటిష్ వారిపై రాముడు, లక్ష్మణులకు విజయం, ముస్లింలతో కలిసి పోరాడుతున్నప్పుడు "ఏక్ నారా హైదరీ, యా హుస్సేన్" అని అరిచారు.[37]

1920లలో బాబా రామ్ చంద్ర అవధ్ రైతు ఉద్యమంతో రామ్ యొక్క అత్యంత విస్తృతమైన రాజకీయ ఉపయోగం ప్రారంభమైంది. అప్పుడు విస్తృతంగా ఉపయోగించిన "సలాం" కు విరుద్ధంగా "సీతా-రామ్" ను ఉపయోగించడాన్ని ఆయన ప్రోత్సహించారు, ఎందుకంటే ఇది సామాజిక హీనత్వాన్ని సూచిస్తుంది. "సీతా-రామ్" త్వరలో ఒక సామూహిక కేకగా మారింది.[38]

సీత, రాముల ద్వయం కోసం బోల్ సియవర్ లేదా సియాపత్ రామచంద్ర కి జై [సీత భర్త రాముని విజయం] వంటి నినాదాలు తరచుగా వినిపించేవని పాత్రికేయుడు మృణాల్ పాండే పేర్కొన్నాడు, అయితే పెరుగుతున్నప్పుడు ఆమె రామ్ గురించి ఒక వ్యక్తిగా, ఒక యోధుడిగా మాత్రమే కాకుండా, ఎప్పుడూ వినలేదు.[21]

1980లు, ముందుకు

[మార్చు]

1980ల చివరలో, రామానంద్ సాగర్ యొక్క టెలివిజన్ ధారావాహికమైన రామాయణంలో "జై శ్రీ రామ్" నినాదం ప్రాచుర్యం పొందింది, దీనిలో సీతను విడిపించడానికి రావణుడి సామ్రాజ్య సైన్యంతో పోరాడినప్పుడు హనుమంతుడు, వానర సేన (మంకీ సైన్యం) దీనిని యుద్ధ కేకగా ఉపయోగించారు.[39] సాగర్ స్వయంగా అతని సహకారాన్ని అంగీకరిస్తూ, "కళాశాల అబ్బాయిలు ఇకపై 'హాయ్' అని చెప్పరు, వారు 'జై శ్రీ రామ్ కి' 'శ్రీరామ్ దీర్ఘాయువు' అని చెబుతారు" అని పేర్కొన్నారు.[40]

హిందూ జాతీయవాద సంస్థ విశ్వ హిందూ పరిషత్ (విహెచ్పి), దాని తీవ్రవాద విభాగం బజరంగ్ దళ్, "రామ్-రామ్ ఛోడో, జై శ్రీ రామ్ బోలో" (రామ్-రామ్ చెప్పడం ఆపండి, జై శ్రీ రామం చెప్పండి) అనే ప్రచారాన్ని నిర్వహించాయి. 1989లో ఎల్. కె. అద్వానీ అయోధ్యకు రథయాత్ర చేస్తున్నప్పుడు, ఆచారబద్ధమైన నినాదం జై సియా రామ్ స్థానంలో "జై శ్రీ రామ్" ను ప్రవేశపెట్టారు.[41] విహెచ్పి, భారతీయ జనతా పార్టీ, వారి సంఘ్ పరివార్ మిత్రపక్షాలు తమ అయోధ్య రామ జన్మభూమి ఉద్యమంలో దీనిని విస్తృతంగా ఉపయోగించాయి.[39][42] ఆ సమయంలో అయోధ్యలోని వాలంటీర్లు తమ భక్తిని సూచించడానికి తమ రక్తాన్ని సిరాగా ఉపయోగించి తమ చర్మంపై నినాదం వ్రాసేవారు. సంస్థలు జై శ్రీ రామ్ అనే క్యాసెట్ను కూడా పంపిణీ చేశాయి, ఇందులో "రామ్ జీ కీ సేనా చలి" (అనువాదం. ), "ఆయా సమయ జవానో జాగో" (అనువాదంః యుద్ధ యువత లేచే సమయం వచ్చింది) వంటి పాటలు ఉన్నాయి. క్యాసెట్లోని అన్ని పాటలు ప్రముఖ బాలీవుడ్ పాటలకు అనుగుణంగా అమర్చబడ్డాయి. సంఘ్ పరివార్ మిత్రపక్షాల నేతృత్వంలోని కర్ సేవకులు 1992 ఆగస్టులో బాబ్రీ మసీదు తూర్పున పునాది వేసేటప్పుడు "జై శ్రీ రామ్" అనే నినాదాన్ని పలికారు.[43]

అదే సమయంలో రామ చిత్రలేఖనం వీరోచిత, కండరాల, కోపంతో ఉన్న రామునిగా మార్చబడింది. [44][45] కుంకుమపువ్వు ధరించిన కండరాల రాముడు అయోధ్యలోని ఊహాత్మక రామాలయంపై ఎత్తైనట్లుగా చూపబడింది.[46] ఈ చిత్రాలకు "జై శ్రీ రామ్" నినాదం (హిందీ దేవనాగరి లిపిలో వ్రాయబడింది) అని లేబుల్ చేయబడింది.[47]

విద్యావేత్త మధు కిష్వార్ సంపాదకీయం చేసిన 1995లో మనుషి అనే పత్రికలో ప్రచురించబడిన ఒక వ్యాసం, సంఘ్ పరివార్ "సీతా-రామ్" కు విరుద్ధంగా "జై శ్రీ రామ్" ను ఎలా ఉపయోగించారో వివరించింది, వారి హింసాత్మక ఆలోచనలు "మాచో-రామ్ కాని వారికి ఉపయోగం లేదు".[21] ఇంకా, ఈ ఉద్యమం ప్రత్యేకంగా రాముడి పుట్టుకతో ముడిపడి ఉంది, ఇది సీతతో వివాహం కావడానికి చాలా సంవత్సరాల ముందు జరిగింది.

సామాజిక శాస్త్రవేత్త జాన్ బ్రెమాన్ వ్రాస్తూః [48]

 

ఇది "బ్లుట్ ఉండ్ బోడెన్" (రక్తం, మాతృభూమి) ఉద్యమం. దీని లక్ష్యం భారత్‌ (మాతృభూమి)ను విదేశీ అంశాల నుండి శుద్ధి చేయడం.... దేశం అనుభవించిన నష్టం గణనీయమైన స్థాయిలో అణచివేతకు పాల్పడిన విదేశీయుల పట్ల ప్రజలు ప్రదర్శించిన సౌమ్యత, సహనశీలతల ఫలితమే. హిందూమతంలో ప్రాబల్యం పొందిన మృదుత్వం, స్త్రీత్వం—శత్రువుల కపట వ్యూహాల వల్ల ఏర్పడిన ఈ మార్పు—ఇప్పుడు అసలు పురుషోచితమైన, శక్తివంతమైన హిందూ ధర్మస్వరూపానికి మార్గం ఇవ్వాలి. హిందుత్వ వాదులు ప్రారంభించిన జాతీయ పునరుజ్జీవన పిలుపు ఎందుకు యుద్ధోన్ముఖమైన, అత్యంత దూకుడైన స్వభావాన్ని కలిగి ఉందో ఇది వివరిస్తుంది. ఇక్కడ ఒక ఆసక్తికరమైన అంశం ఏమిటంటే, "జై సీయా రామ్" అనే అభివాదం "జై శ్రీరామ్" ("శ్రీరాముడు వర్ధిల్లాలి") అనే యుద్ధనినాదంగా రూపాంతరం చెందింది. హిందువుల పరమదేవుడు పురుషత్వాన్ని ప్రదర్శించే సైన్యాధిపతి రూపాన్ని సంతరించుకున్నాడు. అసలు అర్థంలో "సీయా రామ్" అనేది అనాదికాలం నుండి గ్రామీణ ప్రాంతాలలో విస్తృతంగా వినియోగించబడిన అభివాదం.... ప్రస్తుతం హిందూ మతోన్మాదులు కూడా "సీయా" స్థానంలో "శ్రీ" అనే పదాన్ని ప్రతిష్ఠించడం ద్వారా ఆ అభివాదం నుండి స్త్రీత్వాన్ని తొలగించి, దాని స్థానంలో పురుషత్వం, దృఢత్వం, ఆత్మవిశ్వాసాన్ని ప్రతిష్ఠించారు.

— జాన్ బ్రెమన్, Institutions and Inequalities: Essays in Honour of Andre Beteille లోని "Ghettoization and Communal Politics: The Dynamics of Inclusion and Exclusion in the Hindutva Landscape"

ఒక భారతీయ రాజకీయ విశ్లేషకుడు 2019 లో నినాదం యొక్క రాజకీయ వినియోగాన్ని ఖండించారు, "ఇప్పుడు దీనికి అధికారిక అనుమతి ఉన్నట్లు అనిపిస్తుంది" అని అన్నారు. డిసెంబర్ 2022 లో, కాంగ్రెస్ నాయకుడు రాహుల్ గాంధీ మధ్యప్రదేశ్ లో ప్రసంగిస్తున్నప్పుడు బిజెపి, ఆర్ఎస్ఎస్ దాడి చేస్తూ, "వారు ఎల్లప్పుడూ జై శ్రీ రామ్ అని ఎందుకు జపిస్తారు," జై సియా రామ్ "అని కాదు. అతని ప్రశ్నకు ప్రతిస్పందిస్తూ, మధ్యప్రదేశ్ లోని ఒక మంత్రి, బిజెపి సీనియర్ నాయకుడు నరోత్తమ్ మిశ్రా," రాహుల్ గాంధీ జ్ఞానం పిల్లల పద్యం 'బా బా బ్లాక్ షీప్' కి మాత్రమే పరిమితం అని నేను భావిస్తున్నాను, రామ్ పేరును 'శ్రీ' తో ముందు పెట్టబడింది, ఇది విష్ణు భార్య లక్ష్మి, సీతాజీ కోసం కూడా ఉపయోగించబడుతుంది ". బిజెపి నాయకుడు అమిత్ మాలవీయ కూడా రాహుల్ గాంధీపై దాడి చేసిన వీడియోను పోస్ట్ చేయడం ద్వారా స్పందించారు, ఇది ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ తన ప్రసంగంలో జై రామితో ప్రారంభించింది .[49][50][51]

2023లో ది వైర్ ఇలా చెప్పింది, "ఏ మత నాయకుడు లేదా సంస్థ పవిత్రమైన రామ్ పేరును 'దుర్వినియోగం' చేయడాన్ని మేము ఇంకా ఖండించలేదు".[52]

వాడుక

[మార్చు]

రోజువారీ ఉపయోగం

[మార్చు]

"జై శ్రీరామ్", "జై రామ్",, "సీతా రామ్" అనే అభివాదాలు రామానంద సంప్రదాయంలో చాలాకాలంగా ఉపయోగించబడుతున్నాయి. అలాగే "శ్రీ రామ్" అనే పదబంధం దీక్షా విధానంలో భాగంగా ఉపయోగించబడుతుంది. ఈ వినియోగం పద్నాలుగవ శతాబ్దంలో జీవించిన ఆ సంప్రదాయ స్థాపకుడు రామానందుడు వద్ద ప్రారంభమైంది. అందువల్ల ఇది హిందుత్వ రాజకీయ ఉద్యమం ఆవిర్భావానికి చాలా కాలం పూర్వం నుంచే ఉనికిలో ఉంది.[53][54] నేటికీ రామానంది సంస్థలు ఈ అభివాదాలను ఉపయోగిస్తున్నాయి.[55]

రామానంది సంప్రదాయం ప్రభావంతో, ఉత్తర భారతదేశంలో హిందూమతాన్ని పునర్నిర్మించిన తులసీదాసు[56], అలాగే ఉత్తర భారతదేశం వెలుపల కూడా అత్యంత విస్తృతంగా పారాయణం చేయబడే హిందూ ప్రార్థనలలో ఒకటైన హనుమాన్ చాలీసా రచయితగా ప్రసిద్ధి చెందిన తులసీదాసు ప్రభావం వల్ల,[57] ఈ సంప్రదాయం నుంచి ఉద్భవించిన భక్తి వ్యక్తీకరణలు విస్తృతంగా ప్రాచుర్యం పొందాయి.[58]

జై శ్రీ రామ్ సాధారణంగా భారత సరిహద్దులకు మించి హనుమాన్ చాలీసా పఠించిన తరువాత ప్రకటించబడుతుంది, ఇది రామనామ భక్తి సాధనలో పాతుకుపోయిన ఆచారం. అదనంగా, ఇది సాధారణంగా హిందూ దేవుడు రాముడి పట్ల భక్తిలో భాగంగా, భజనలు, కీర్తనలు, నామజప వంటి మతపరమైన కార్యకలాపాలలో, మతపరమైన ఊరేగింపులు, స్తోత్ర పారాయణలు, ఆరతిలో పఠిస్తారు .[8][59]

భక్తి సాధనకు మించి, ఉత్తర భారతదేశంలో, ఇది ఒక సాధారణ నమస్కారం,, పండితులు దీనిని "పూర్తిగా మతపరం కానిది", "రోజువారీ జీవితంలో అత్యంత ఆకస్మిక మార్పిడుల్లో ఒకటి", "నాగరికత యొక్క అభివ్యక్తి" గా పేర్కొన్నారు .[60]

నాణ్యతాశాస్త్రం

[మార్చు]

మణిపూర్ రాజ్య పాలకుడు గరీబ్ నివాజ్ 18వ శతాబ్దంలో "జై శ్రీ రామ్", "శ్రీ రామ్", "జై శ్రీ" అనే పదాలతో బెల్ మెటల్ నాణేలను విడుదల చేశాడు.[61]

హింసాత్మక ఘటనలు

[మార్చు]

బాబ్రీ మసీదు కూల్చివేత , 2002 గుజరాత్ అల్లర్లు , 2020 ఢిల్లీ అల్లర్లు సహా భారతీయ ముస్లింలపై హింస సమయంలో ఈ నినాదం యుద్ధ కేకగా ఉపయోగించబడింది, ఈ సమయంలో హిందూ జాతీయవాద గుంపులు దీనిని జపించడంలో భారత పోలీసులు చేరినట్లు నివేదించబడింది .[62][63][64][65][66][67][68][69][70] దీనికి మించి, హిందూ జాతీయవాదులు ముస్లింలు, దళితులు, క్రైస్తవులు వంటి భారతీయ మైనారిటీ వర్గాలకు చెందిన సభ్యులపై దాడి చేసి, నినాదం అని బలవంతం చేశారు.[71][72][73][74][75][76][77] భారత పాత్రికేయుడు రాణా అయ్యూబ్, టైమ్లో వ్రాస్తూ, ఢిల్లీ అల్లర్ల సమయంలో ముస్లింలకు వ్యతిరేకంగా ఈ నినాదం "జాత్యహంకార కుక్క విజిల్" గా అభివర్ణించారు.[78]

ఈ నినాదానికి సంబంధించిన అనేక ఇతర హింసాత్మక సంఘటనల నివేదికలు తరువాత అబద్ధమని కనుగొనబడ్డాయి.[84] 2019 జూన్లో, 49 మంది కళాకారులు, విద్యావేత్తలు, మేధావుల బృందం ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ ఒక లేఖ రాసి, "రాముడి పేరును అపవిత్రం చేయడం" యుద్ధ కేకగా ఆపాలని అభ్యర్థించింది. ఈ నినాదాన్ని హింసాత్మక ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగించడంపై కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలని వారు డిమాండ్ చేశారు.[85]

రాజకీయం

[మార్చు]

జై శ్రీరామ్, జై సియా రామ్ లను అభివాదం చేయడానికి ఉపయోగించాలని బిజెపి వాదిస్తుంది.[86]

2019 జూన్‌లో, 17వ లోక్‌సభలో ప్రమాణ స్వీకారం చేయడానికి వెళ్తున్న ముస్లిం పార్లమెంట్ సభ్యులను ఎగతాళి చేయడానికి "జై శ్రీరామ్" నినాదం ఉపయోగించబడింది.[87]

అదే సంవత్సరం జూలైలో, నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత అమర్త్య సేన్ ఒక ప్రసంగంలో ఈ నినాదం "బెంగాలీ సంస్కృతితో సంబంధం కలిగి లేదు" అని పేర్కొన్నారు.[88]

అనంతరం, కొన్ని గుర్తుతెలియని వర్గాలు ఆయన వ్యాఖ్యలను కోల్‌కతాలో ప్రకటన ఫలకాలపై ప్రచురించాయి.[89]

ఈ నినాదాన్ని పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీని పలు సందర్భాల్లో ఎగతాళి చేయడానికి కూడా ఉపయోగించారు. దీనికి ప్రతిగా ఆమె తీవ్ర ఆగ్రహాన్ని వ్యక్తం చేశారు.[89][90]

1992లో బాబ్రీ మసీదు మసీదును ఒక గుంపు కూల్చివేసిన వివాదాస్పద అయోధ్య స్థలంలో రామ మందిరాన్ని నిర్మించడానికి అనుమతించాలని 2019 సుప్రీంకోర్టు తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని జరుపుకోవడానికి న్యాయవాదులు ఈ నినాదాన్ని ఉపయోగించారు.[91] 2020 ఆగస్టులో, అయోధ్యలోని రామ మందిరం భూమి పూజ కార్యక్రమం తరువాత, న్యూయార్క్లో వేడుకల్లో ఈ నినాదం ఒక శ్లోకంగా ఉపయోగించబడింది.[92]

మతపరమైన హింసను నిరసిస్తూ బంగ్లాదేశ్ హిందువులు ఈ నినాదాన్ని ఉపయోగించారు. 2024లో, దాడులకు వ్యతిరేకంగా నిరసనల్లో "హరే కృష్ణ", ఇతర మతపరమైన నినాదాలతో పాటు "జై శ్రీ రామ్" నినాదాలు కనిపించాయి.[93] అదనంగా, భారతదేశంలో రాజకీయ ఆశ్రయం కోరుతూ బంగ్లాదేశ్ హిందువులు సరిహద్దు వద్ద "జై శ్రీ రామ్" అని నినాదాలు చేశారు.[94] అదనంగా, 2025లో, దీపు చంద్ర దాస్ హత్య భారతదేశంలో సంఘీభావ నిరసనలు "జై శ్రీ రామ్" అనే నినాదాలను చూశాయి.[95][96]

ప్రజాదరణ పొందిన సంస్కృతి

[మార్చు]
కబీర్ ఖాన్ తన 2015 చిత్రం బజరంగీ భాయిజాన్ ఈ పదబంధాన్ని గ్రీటింగ్గా ఉపయోగించారు

1994లో వచ్చిన హమ్ ఆపకే హై కౌన్ చిత్రంలో ఒక ఇంటి మందిరం గోడలపై ఈ నినాదం చిత్రించబడింది.[b] [97]

దీనిని 2015లో వచ్చిన బజరంగీ భాయిజాన్ చిత్రంలో అభివాదం చేయడానికి ఉపయోగించారు. "జై శ్రీ రామ్" ను "మన సంస్కృతిలో పాతుకుపోయిన" ఒక దయగల వ్యక్తీకరణగా విన్నప్పుడు తాను పెరిగానని, కానీ ఆ పదాలు దూకుడుగా మారాయని దర్శకుడు పేర్కొన్నాడు.[27] 2017 భోజ్పురి చిత్రం, పాకిస్తాన్ మీ జై శ్రీ రామ్, ఆ నాయకుడిని పాకిస్తాన్ లోకి ప్రవేశించి, నినాదం చేస్తూ ఉగ్రవాదులను చంపే రామ భక్తుడిగా చిత్రీకరిస్తుంది. హలో నహి, బోలో జయ శ్రీ రామ (అనువాదం. "హలో చెప్పకండి కానీ రాముడికి విజయం చెప్పండి" అని చెప్పే స్టిక్కర్లు చిన్న వ్యాపారాలు నడుపుతున్న ప్రజల వాహనాలు, టెలిఫోన్లలో ప్రాచుర్యం పొందాయి. 2018 పాట, "హిందూ బ్లడ్ హిట్", నినాదం యొక్క మనోధర్మి పునరావృత్తులను కలిగి ఉంది, భారతీయ ముస్లింలను వారి సమయం ముగిసిందని హెచ్చరిస్తుంది.[98] 2017 నుండి వచ్చిన మరో పాట, "జై శ్రీ రామ్ DJ విక్కీ మిక్స్", భవిష్యత్తులో "కాశ్మీర్ కొనసాగుతుంది కానీ పాకిస్తాన్ ఉండదు" అని ఆశిస్తోంది.[9] "జై శ్రీ రామ్" పాట 2022 యాక్షన్-అడ్వెంచర్ రామ్ సేతు చిత్ర సంగీతంలో భాగం.[99][100] 2023లో వచ్చిన ఆదిపురుష్ చిత్రంలో అదే పేరుతో ఒక పాట ఉంది.[101]

భారతీయ ఆంగ్ల సాహిత్యం, అమిష్ త్రిపాఠి రచనలలో తరచుగా "జై శ్రీ రామ్" అని ప్రకటించే ప్రధాన పాత్రలు ఉంటాయి.[102] ఒక ఉదాహరణ లెజెండ్ ఆఫ్ సుహెల్దేవ్ లో ఉంది, ఇందులో ఘజ్నావిడ్లకు వ్యతిరేకంగా భారతీయ హిందువులు, ముస్లింలను ఏకం చేసే సంకీర్ణం,, జై శ్రీ రామ్, జై మా భారతి (అనువాదం. ) అనే శ్లోకాలు కులం లేదా మతపరమైన మార్గాలపై జాతీయ ఐక్యతను నొక్కి చెప్పే ఒక కథాంశంలో ఉన్నాయి.[103]

2022లో ఆంధ్రప్రదేశ్లోని చేనేత నేత జుజారూ నాగరాజు 13 భారతీయ భాషలలో 30.000 సార్లు "జై శ్రీ రామ్" అని వ్రాసిన 60 మీటర్ల పొడవైన పట్టు చీరను నేయడం జరిగింది.[104]

ఇవి కూడా చూడండి

[మార్చు]
  • డ్యూస్ వల్ట్ (దేవుడు కోరుకుంటాడు) -క్రైస్తవ నినాదం, యుద్ధ కేక
  • జై శ్రీ కృష్ణ, సంస్కృత వ్యక్తీకరణ, "కృష్ణుడి విజయం" గా అనువదించబడింది
  • రాధే రాధే, హిందీ వ్యక్తీకరణను గ్రీటింగ్, సల్యూటేషన్గా ఉపయోగిస్తారు
  • తక్బీర్, అరబిక్ పదబంధం "అల్లాహు అక్బర్" కు పేరు, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ముస్లింలు, అరబ్బులు వివిధ సందర్భాలలో ఉపయోగించారు.

మూలాలు

[మార్చు]
  1. 1 2 Engineer, Asghar Ali (14 November 1992). "Sitamarhi on Fire". Economic and Political Weekly. 27 (46): 2462–2464. ISSN 0012-9976. JSTOR 4399118. ఒరిజినల్ నుండి 20 April 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 16 February 2021. Kalam Husain, an eyewitness told us that a mob consisting of brahmins, bhumihars, rajputs, kurmis and chamars (SC) looted and burnt all the houses of 150 Muslims belonging to 36 families living in Ashogi. They were shouting slogan 'Jai Sri Ram'.
  2. 1 2 Nussbaum, Martha C. (18 August 2008). "The Clash Within: Democracy and the Hindu Right". Journal of Human Development. 9 (3). Routledge: 357–375. doi:10.1080/14649880802236565. ISSN 1464-9888. S2CID 144724807. ఒరిజినల్ నుండి 20 April 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 16 February 2021. In the days that followed, wave upon wave of violence swept through the state. The attackers were Hindus, many of them highly politicized, shouting Hindu-right slogans, such as 'Jai Sri Ram' (a religious invocation wrenched from its original devotional and peaceful meaning) and 'Jai Sri Hanuman' (a monkey god portrayed by the right as aggressive), along with 'Kill, Destroy!', 'Slaughter!'
  3. 1 2 Staples, James (7 November 2019). "Blurring Bovine Boundaries: Cow Politics and the Everyday in South India". South Asia: Journal of South Asian Studies. 42 (6). Routledge: 1125–1140. doi:10.1080/00856401.2019.1669951. ISSN 0085-6401. S2CID 210542995. ఒరిజినల్ నుండి 7 December 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 16 February 2021. The vigilantes had seized more than Rs30,000 worth of beef and contaminated it with phenyl. They also beat up the driver, threw him face down into the Musi river, and forced him to chant 'Jai Sri Ram! (Victory to [the Hindu deity] Ram!)' before finally letting him go.
  4. ↑ "The Hindu chant that became a murder cry". BBC News. 10 July 2019. ఒరిజినల్ నుండి 7 August 2019 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 4 February 2020.
  5. ↑ Tully, Mark (2017-11-22). "The Reinvention of Rama". India In Slow Motion. Penguin Random House India Private Limited. ISBN 978-93-5118-097-5. ఒరిజినల్ నుండి 15 May 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 13 August 2020.
  6. 1 2 3 "The Hindu chant that became a murder cry". BBC News. 10 July 2019. ఒరిజినల్ నుండి 7 August 2019 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 4 February 2020.
  7. ↑ Cognetti de Martiis, Salvatore (1889). Socialismo antico: indagini (in ఇటాలియన్).
  8. 1 2 "Chants of 'Jai Hanuman' and 'Jai Shri Ram' Fill Nagpur's Sunday Morning". The Times of India. 10 November 2025. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 9 February 2026.
  9. 1 2 Poonam, Snigdha (13 February 2020). "The 3 Most Polarizing Words in India". Foreign Policy. ఒరిజినల్ నుండి 4 August 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 1 August 2020.
  10. ↑ "In India, hate-filled songs are a weapon to target Muslims". AP News (in ఇంగ్లీష్). 22 April 2022. Similar songs that called for Hindus to kill those who do not chant "Jai Shri Ram!" or "Hail Lord Ram," a slogan that has become a battle cry for Hindu nationalists...
  11. ↑ Jaffrelot, Christophe (4 January 2003). "Communal Riots in Gujarat: The State at Risk?" (PDF). Heidelberg Papers in South Asian and Comparative Politics (17). Heidelberg University: 3. doi:10.11588/heidok.00004127. ISSN 1617-5069. ఒరిజినల్ నుండి 4 December 2013 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది (PDF) చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 16 February 2021. They chanted Hindu nationalist songs and slogans throughout the entire voyage, all the while harassing Muslim passengers. One family was even made to get off the train for refusing to utter the kar sevaks' war cry: "Jai Shri Ram!" (Glory to Lord Ram!). More abuse occurred at the stop in Godhra: a Muslim shopkeeper was also ordered to shout "Jai Shri Ram!" He refused, and was assaulted until the kar sevaks turned on a Muslim woman with her two daughters.
  12. ↑ Breman, Jan (17 April 1993). "Anti-Muslim Pogrom in Surat". Economic and Political Weekly. 28 (16): 737–741. ISSN 0012-9976. JSTOR 4399608. ఒరిజినల్ నుండి 20 April 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 16 February 2021. Through a hole in the wall he had seen how adults and children were beaten and kicked to death. The hunters forced their catch to shout 'Jai Shri Ram'. "I can't hear you. Louder, say it louder...". "Oh, merciful Allah, Jai Shri Ram". And then came the last kick, final cut or was the body, soaked with petrol, set alight.
  13. ↑ Menon, Nivedita (6–12 July 2002). "Surviving Gujarat 2002". Economic and Political Weekly. 37 (27): 2676–2678. ISSN 0012-9976. JSTOR 4412315. ఒరిజినల్ నుండి 20 April 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 16 February 2021. The taunts about circumcision, the desecration of Qurans and mosques, the demolition of dargahs, the forced shouting of 'Jai Shri Ram' before being cut into pieces.
  14. ↑ Sarkar, Sumit (26 June – 2 July 1999). "Conversions and Politics of Hindu Right". Economic and Political Weekly. 34 (26): 1691–1700. ISSN 0012-9976. JSTOR 4408131. ఒరిజినల్ నుండి 15 May 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 16 February 2021. And then in the last week of January 1999 came the burning alive at Monoharpur, Orissa, once again amidst slogans of 'Jai Shri Ram', of the Australian missionary doctor Staines and two of his children.
  15. ↑ Sarkar, Sumit (30 January 1993). "The Fascism of the Sangh Parivar". Economic and Political Weekly. 28 (5): 163–167. ISSN 0012-9976. JSTOR 4399339. ఒరిజినల్ నుండి 7 December 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 16 February 2021 – via Academia.edu. The Bajrang Dal thugs often openly declare that anyone who criticises the destruction of the Babri Masjid will have to go to Pakistan, while in the selectively curfew-bound Muslim pockets of Seelampur in east Delhi, the police had rounded up all Muslim men in some areas, beaten them up unless they agreed to say Jai Shri Ram, and even pulled out the beard of a Muslim gentleman.
  16. ↑ Ludden, David (April 1996). Contesting the Nation: Religion, Community, and the Politics of Democracy in India (in ఇంగ్లీష్). University of Pennsylvania Press. p. 259. ISBN 978-0-8122-1585-4. ఒరిజినల్ నుండి 1 August 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 16 February 2021 – via Google Books. In the anti-Muslim riots in Surat and Bombay after December 6, 1992, the victims were forced to utter Jai Shri Ram ("Hail to Lord Rama") before they were killed or raped (Engineer 1993, 263; S. Chandra 1993a, 1883).
  17. ↑ Rambachan, Anantanand (20 April 2017). "The Coexistence of Violence and Nonviolence in Hinduism". Journal of Ecumenical Studies (in ఇంగ్లీష్). 52 (1). University of Pennsylvania Press: 96–104. doi:10.1353/ecu.2017.0001. ISSN 2162-3937. S2CID 151615231. ఒరిజినల్ నుండి 4 December 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 16 February 2021. In light of Gandhi's significance, many were surprised and bewildered when, on December 6, 1992, thousands of Hindu volunteers broke through police cordons and demolished the Babri mosque in the holy city of Ayodhya in North India. Many were armed with tridents, the traditional iconographic weapon of Shiva and were led by Hindu holy men chanting "Jai Shri Ram" (Victory to Ram).
  18. ↑ Gudipaty, Nagamallika (2017), "Television, Political Imagery, and Elections in India", in Ngwainmbi, Emmanuel K. (ed.), Citizenship, Democracies, and Media Engagement among Emerging Economies and Marginalized Communities (in ఇంగ్లీష్), Springer International, pp. 117–145, doi:10.1007/978-3-319-56215-5_6, ISBN 978-3-319-56215-5, ఒరిజినల్ నుండి 4 October 2022 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది, ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 16 February 2021 – via Google Books, Women were raped and then burned alive; men were made to shout "Jai Shri Ram" and then cut to pieces; children were not spared. According to records later submitted in court, Jafri was stripped and paraded naked before the attackers cut off his fingers and legs and dragged his body into a burning pyre.
  19. ↑ Ghassem-Fachandi, Parvis (1 August 2009). "Bandh in Ahmedabad". Violence: Ethnographic Encounters (in ఇంగ్లీష్). Berg. ISBN 978-1-84788-418-3. ఒరిజినల్ నుండి 14 November 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 16 February 2021. If mobs successfully entered Muslim compounds, they killed the men, raped the women before killing them and burned the residences to the ground. Surviving eyewitnesses have reported widely that Muslim victims were made to speak Jai Shri Ram ("Hail Lord Ram") and Vande Mataram ("Hail to the Mother") before being killed.
  20. ↑ Salam, Ziya Us (16 August 2019). ""Jai Shri Ram": The new battle cry". Frontline (in ఇంగ్లీష్). ఒరిజినల్ నుండి 23 January 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 16 February 2021. Unlike his first innings, when the cow was used as a political animal to lynch unarmed Muslim and Dalit men, this time Muslim, Dalit and even Christian men have been assaulted and forced to chant "Jai Shri Ram". From Jharkhand to Assam, from Mumbai to Delhi, neither small-town India nor the big metropolises are safe from these lynch mobs.
  21. 1 2 3 4 5 Daniyal, Shoaib (28 June 2019). "'Jai Shri Ram' might be a new slogan – but the use of Ram as a political symbol is 800 years old". Scroll.in. ఒరిజినల్ నుండి 25 July 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 1 August 2020.
  22. ↑ "Tensions That Roiled English City Have Roots in India". nytimes com. 2 October 2022. ఒరిజినల్ నుండి 4 October 2022 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2 October 2022. "[On 17 September 2022] more than 300 people gathered for an unplanned demonstration [in Leicester, England] ... Some chanted, 'Jai Shri Ramమూస:' "
  23. ↑ [1][2][3][11][12][13][14][15][16][17][18][19][20][21][22]
  24. ↑ Tulasīdāsa (1999). Sri Ramacaritamanasa. అనువాదకులు: Prasad, RC. Motilal Banarsidass. pp. 871–872. ISBN 978-81-208-0762-4.
  25. ↑ Wilson, H. H. (1958), Religious sects of the Hindus (Second ed.), Calcutta: Susil Gupta (India) Private Ltd.
  26. ↑ MOLESWORTH, James T. (1857). A Dictionary English and Maráthí ... commenced by J. T. Molesworth ... completed by T. Candy (in ఇంగ్లీష్).
  27. 1 2 Onial, Devyani (2020-08-06). "From assertive 'Jai Shri Ram', a reason to move to gentler 'Jai Siya Ram'". The Indian Express. ఒరిజినల్ నుండి 7 August 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 6 August 2020.
  28. 1 2 Panjiar, Prashant (19 October 2019). "From Jai Siya Ram to Jai Shri Ram: How Ayodhya erased Sita". ThePrint. ఒరిజినల్ నుండి 8 August 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 1 August 2020.
  29. ↑ Campbell, J. M. (1897). "Notes on the Spirit Basis of Belief and Custom". Indian Antiquary (in ఇంగ్లీష్). Vol. XXVI. Popular Prakashan. p. 126.
  30. ↑ Tulasīdāsa (1884). "Lanka Kanda". Tulasīkrta Rāmāyaṇa saṭīkā (in హిందీ). Lucknow: Nawal Kishore Press. p. 105.
  31. ↑ Carnac, Rivett (October 1886). "Copper Chambu or Sacrificial Vase from Benares". Journal of Indian Art and Industry. I (10): 76.
  32. ↑ Śástrí, Hṛishíkeśa Śástrí; Gui, Śiva Chandra (1900) [1899]. A Descriptive Catalogue of Sanskrit Manuscripts in the Library of the Calcutta Sanskrit College (in సంస్కృతం). J.N. Banerjee & son, Banerjee Press. p. 108.
  33. ↑ Gross, Robert Lewis (1992). The Sādhus of India: A Study of Hindu Asceticism (in ఇంగ్లీష్). Rawat Publications. p. 396. ISBN 978-81-7033-067-7.
  34. ↑ THE INDIAN LISTENER: Vol. II. No. 7. (22nd MARCH 1937) (in ఇంగ్లీష్). All India Radio, Bombay. 22 March 1937.
  35. ↑ Menon, Dilip M. (16 January 2018). "Not just indentured labourers: Why India needs to revisit its pre-1947 history of migration". Scroll.in. ఒరిజినల్ నుండి 29 August 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 1 August 2020.
  36. ↑ Badley, B. H. (January 1880). "The Great Epic of India". Methodist Magazine and Quarterly Review (in ఇంగ్లీష్). Vol. LXII. G. Lane & P. B. Sandford. p. 112.
  37. ↑ Fanthome, J. F. (1896). Mariam: A Story of the Indian Mutiny of 1857 (in ఇంగ్లీష్). Chandraprabha Press, Company LD. p. 18.
  38. ↑ Lutgendorf, Philip (1991). "The Text in a Changing Society". The Life of a Text: Performing the Rāmcaritmānas of Tulsidas. University of California Press. p. 376. ISBN 978-0-520-06690-8. the original నుండి 6 August 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 22 August 2020.
  39. 1 2 Dutta, Prabash K. (13 July 2019). "Jai Shri Ram: A slogan that changed political contours of India". India Today. ఒరిజినల్ నుండి 18 December 2019 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 10 January 2020.
  40. ↑ Tully, Mark (1992), No Full Stops in India, Penguin Books Limited, p. 131, ISBN 978-0-14-192775-6
  41. ↑ Gabriel, Karen (2005), "Communities and theri Others", Imaging a Nation: The Sexual Economies of the Contemporary Mainstream Bombay Cinema (1970-2000)., Shaker Publishing, p. 327, note 58: "It is important to remember that it was during L.K. Advani's rath yatra of 1989 that the customary invocation Jai Siya Ram (which first invoked Siya or Sita) was substituted with the exclusive Jai Shri Ram. See Kapur in Pandey (ed) 1993.", ISBN 978-90-423-0266-2
  42. ↑ Naqvi, Saba (30 June 2019). "From Siya Ram to Jai Shri Ram". The Tribune. India. ఒరిజినల్ నుండి 14 February 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2 August 2020.
  43. ↑ Ghimire, Yubaraj; Awasthi, Dilip (15 August 1992). "Ayodhya controversy becames [sic] BJP's most effective battering ram during two successive polls". India Today. ఒరిజినల్ నుండి 4 August 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 8 August 2020.
  44. ↑ Jain 2007, pp. 320–321: "... a figure that began to appear in Indian bazaar prints in the late 1980s in confluence with the Hindu nationalist Ramjanmabhumi movement: that of the god Ram as a muscular, aggressive, dynamic warrior.".
  45. ↑ Pinney 2004, p. 204: "The angry Rama image, for instance, was first produced by the Vishva Hindu Parishad in the late 1980s and, following the publication by S. S. Brijbasi of a commissioned copy by the Bombay artist Ved Prakash and then by Rajan Musle, several other companies produced similar images.".
  46. ↑ Pinney 2004, p. 204.
  47. ↑ Jain 2007, p. 321, figure 138..
  48. ↑ Breman, Jan (1999), "Ghettoization and Communal Politics: The Dynamics of Inclusion and Exclusion in the Hindutva Landscape", in Guha, Ramachandra; Parry; Beteille (eds.), Institutions and Inequalities: Essays in Honour of Andre Beteille, Oxford University Press, p. 270, ISBN 978-0-19-565081-5, the original నుండి 4 August 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది, ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 3 August 2020
  49. ↑ Dutta, Taniya (2019). "Misusing Hindu gods to lynch and spook Indian Muslims". TRT World (in ఇంగ్లీష్). ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 23 January 2024.
  50. ↑ "Rahul Gandhi attacks BJP over 'Jai Shri Ram', party takes dig at his 'limited knowledge'". The Times of India. 2022-12-05. ISSN 0971-8257. ఒరిజినల్ నుండి 18 March 2023 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2023-03-18.
  51. ↑ "'Jai Siyaram' call resonating throughout the world: PM Narendra Modi". The Times of India. 2020-08-05. ISSN 0971-8257. ఒరిజినల్ నుండి 18 March 2023 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2023-03-18.
  52. ↑ Jafri, Apoorvanand; Jafri, Alishan (22 April 2023). "Why Aren't Hindutva Leaders Irked by the Use of 'Jai Shri Ram' by Atiq's Killers?". The Wire. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 23 January 2024.
  53. ↑ Iyer, Pudukota (1918). The Law Relating to Hindu and Mahomedan Endowments (in ఇంగ్లీష్).
  54. ↑ Hastings, James (1919). Encyclopaedia of Religion and Ethics: Picts-Sacraments (in ఇంగ్లీష్).
  55. ↑ "Ramanandi Akhara". Ramanandi Akhara. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 26 February 2026.
  56. ↑ Mitra, Dheeraj Pratap; Lahari, Vimal Kumar (October 2025). "Sectarian Identity, Sacred Authority and Theological Pluralism: A Sociological Inquiry into Ramanandi Vaishnav Sadhus of Kashi". Journal of Research in Humanities and Social Science. 13 (10). Quest Journals: 86–95. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 27 February 2026.[permanent dead link]
  57. ↑ Narayanan, Renuka (27 July 2025). "The poet saint who taught simple devotion". The New Indian Express. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 27 February 2026.
  58. ↑ "The Ramcharitmanas: Tulsidas' Masterpiece and Its Cultural Impact". Hindu Mythology Worldwide. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 27 February 2026.
  59. ↑ "5k devotees, students welcome New Year with devotion, music". The Times of India. 4 January 2026. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 9 February 2026.
  60. ↑ Bharucha, Rustom (2021). ""The Challenges Ahead: Researching the Ramayana Performance Tradition" (section on everyday greetings)". In Paula Richman; Rustom Bharucha (eds.). Performing the Ramayana Tradition: Enactments, Interpretations, and Arguments. New York: Oxford University Press. p. 327. ISBN 9780197552506. [T]he everyday greeting of "Ram Ram," or "Siya [Sita] Ram," or the salutation of "Jai Shri Ram" (Victory to Sri Ram) has been one of the most spontaneous exchanges in daily life, particularly in North India, this thoroughly non-sectarian manifestation of civility and conviviality between family members, friends, neighbors, and strangers as well, …
  61. ↑ Singh, Alok (2021-08-12). Purvottar Bharat : Lok Aur Samaj (in హిందీ). Sarv Bhasha Trust. ISBN 978-93-90502-18-9.
  62. ↑ Shankar, Ravi (31 December 1992). "Babri Masjid demolition: When men in saffron bandanas struck screaming the name of Ram". India Today. ఒరిజినల్ నుండి 22 February 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 11 February 2020.
  63. ↑ D'Costa, Jasmine (2017). Matter of Geography. Mosaic Press. p. 41. ISBN 978-1-77161-247-0. the original నుండి 15 May 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 9 May 2020.
  64. ↑ Crime Against Humanity (PDF) (Report). Vol. 1. Concerned Citizens Tribunal - Gujarat 2002. p. 253. ఒరిజినల్ నుండి 7 September 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది (PDF) చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 4 August 2020.
  65. ↑ Bose, Raja (6 March 2002). "Lord Ram has given me new lease of life". The Times of India. Ahmedabad. ఒరిజినల్ నుండి 15 May 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 8 August 2020.
  66. ↑ Punwani, Jyoti (2002). "The Carnage at Godhra". In Varadarajan, Siddharth (ed.). Gujarat: The Making of a Tragedy. Penguin (India). pp. 46–50. ISBN 978-0-14-302901-4. the original నుండి 4 October 2022 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 4 August 2020.
  67. ↑ "What's Next for India's Muslims After Delhi Riots?". Time (in ఇంగ్లీష్). 3 March 2020. the original నుండి 7 జూలై 2022 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 31 మే 2026. Whenever a building went up in flames, mobs responded with loud chants of "Jai Shri Ram" ("Victory to Lord Ram" — a deity who has become an icon to Hindu nationalists).
  68. ↑ Saaliq, Sheikh; Sharma, Ashok (26 February 2020). "Communal Violence Over India's Citizenship Law Leaves 20 Dead Amid Trump's Visit". the original నుండి 10 March 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది.
  69. ↑ "Death Toll Rises to 24 From Delhi Riots During Trump Trip". The New York Times. Associated Press. 25 February 2020. the original నుండి 29 February 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది.
  70. ↑ Shroff, Kaushal (25 February 2020). "Delhi violence: Cops shouted "Jai Shri Ram" with armed Hindu mob, charged at Muslims". The Caravan. the original నుండి 2 October 2022 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 4 October 2022.
  71. ↑ "Dalit Teen Assaulted By Students, Forced To Say 'Jai Shri Ram' in UP: Cops". NDTV.com. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2024-12-23.
  72. ↑ "3 children thrashed in MP's Ratlam, forced to chant Jai Shri Ram: Police". Hindustan Times (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 2024-12-06. ఒరిజినల్ నుండి 6 December 2024 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2024-12-23.
  73. ↑ Crime Against Humanity (PDF) (Report). Vol. 1. Concerned Citizens Tribunal - Gujarat 2002. p. 253. ఒరిజినల్ నుండి 7 September 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది (PDF) చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 4 August 2020.
  74. ↑ Bose, Raja (6 March 2002). "Lord Ram has given me new lease of life". The Times of India. Ahmedabad. ఒరిజినల్ నుండి 15 May 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 8 August 2020.
  75. ↑ Punwani, Jyoti (2002). "The Carnage at Godhra". In Varadarajan, Siddharth (ed.). Gujarat: The Making of a Tragedy. Penguin (India). pp. 46–50. ISBN 978-0-14-302901-4. the original నుండి 4 October 2022 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 4 August 2020.
  76. ↑ "Odisha pastor forcefully made to eat cow dung and chant 'Jai Shri Ram' by Hindutva group". The New Indian Express (in ఇంగ్లీష్). 17 January 2026. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 18 January 2026.
  77. ↑ Jain, Nikita (17 January 2026). "Hindutva group assaults Odisha Pastor, forces him to Eat cow dung and chant 'Jai Sree Ram'". Maktoob media. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 18 January 2026.
  78. ↑ Ayyub, Rana (28 February 2020). "Narendra Modi Looks the Other Way as New Delhi Burns". Time. ఒరిజినల్ నుండి 28 February 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 29 February 2020.
  79. ↑ "FAKE ALERT: News of Muslim boy set ablaze for not chanting 'Jai Shri Ram' is fake - Times of India". The Times of India (in ఇంగ్లీష్). 29 Jul 2019. ఒరిజినల్ నుండి 15 August 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 5 August 2020.
  80. ↑ "Was a Nepali man humiliated and forced to chant Jai Shri Ram? Here's the story". Free Press Journal (in ఇంగ్లీష్). ఒరిజినల్ నుండి 21 July 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 5 August 2020.
  81. ↑ Chatterjee, Swasti (4 July 2019). "Was An Ice Cream Seller In UP Thrashed For Not Chanting 'Jai Shri Ram'?". www.boomlive.in (in ఇంగ్లీష్). ఒరిజినల్ నుండి 4 October 2022 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 5 August 2020.
  82. ↑ Chatterjee, Swasti (28 May 2019). "Was Mamata Banerjee Greeted With Jai Shri Ram Chants Outside the West Bengal Assembly?". BOOM (in ఇంగ్లీష్). ఒరిజినల్ నుండి 14 August 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 5 August 2020.
  83. ↑ Kumar, Abhishek (18 July 2019). "Aligarh, Unnao, Kanpur violence was not communal, UP DGP busts lies about Jai Shri Ram attacks". India Today (in ఇంగ్లీష్). ఒరిజినల్ నుండి 8 November 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 5 August 2020.
  84. ↑ [79][80][81][82][83]
  85. ↑ Joy, Shemin (2019-07-24). "'Jai Shri Ram' has become a war-cry: Celebs write to PM". Deccan Herald. ఒరిజినల్ నుండి 1 November 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 6 August 2020.
  86. ↑ Raj, Dev (1 January 2024). "No hello for greetings, BJP adopts New Year resolution to say Jai Shri Ram in Bihar". The Telegraph (India). ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 19 April 2024.
  87. ↑ "'Jai Shri Ram' to 'Allahu Akbar': Frenzied slogans in LS as MPs take oath". The Week. Press Trust of India. 18 June 2019. ఒరిజినల్ నుండి 15 May 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 1 August 2020.
  88. ↑ Kundu, Indrajit (6 July 2019). "Jai Shri Ram is not associated with Bengali culture: Nobel laureate Amartya Sen". India Today. Kolkata. ఒరిజినల్ నుండి 9 August 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2 August 2020.
  89. 1 2 "Posters With Amartya Sen's Remarks On "Jai Shri Ram" Slogan In Kolkata". NDTV.com. Indo-Asian News Service. 12 July 2019. ఒరిజినల్ నుండి 7 November 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2 August 2020.
  90. ↑ "People chant 'Jai Shri Ram', Mamata calls them criminals". Deccan Chronicle. ANI. 30 May 2019. ఒరిజినల్ నుండి 7 November 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2 August 2020.
  91. ↑ "Watch: Supreme Court lawyers chant 'Jai Shri Ram' after Ayodhya verdict". Scroll.in. 9 November 2019. ఒరిజినల్ నుండి 12 November 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2023-03-31.
  92. ↑ "Bhajans, Jai Shri Ram chants at Times Square to celebrate 'bhoomi poojan' at Ayodhya". Hindustan Times. Asian News International. 2020-08-06. ఒరిజినల్ నుండి 7 August 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2023-03-31.
  93. ↑ "The game begins! Hindus in Bangladesh roar with slogans of 'Jai Shri Ram', 'Hare Krishna'!". Asia Net News. 2024-08-10.
  94. ↑ "Bangladeshis chant 'Jai Shri Ram' for entry as BSF sends back 1,000 from West Bengal border". Deccan Herald. 2024-08-09. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2026-02-26.{{cite news}}: CS1 maint: url-status (link)
  95. ↑ "Jai Shree Ram Chants Rock Delhi As Protest Erupts Over Hindu Lynching At Bangladesh High Commission". Times of India. 2024-12-23. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2026-02-26.{{cite news}}: CS1 maint: url-status (link)
  96. ↑ "Mumbai: 'Jai Shri Ram' Slogans Raised Outside CST Station During Protest Over Hindu Man's Lynching In Bangladesh Video". Free Press Journal. 2024-12-23. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2026-02-26.{{cite news}}: CS1 maint: url-status (link)
  97. ↑ Ghosh, Shohini. "Hum Aapke Hain Koun...!: Pluralizing Pleasures of Viewership".
  98. ↑ Poonam, Snigdha (2020-02-13). "The 3 Most Polarizing Words in India". Foreign Policy (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2023-10-24.
  99. ↑ "Akshay Kumar on 'Ram Setu' anthem: 'Jai Shree Ram' is our Diwali gift to the audience". The Hindu (in Indian English). 22 October 2022. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 26 October 2022.
  100. ↑ "Akshay Kumar releases Jai Shree Ram anthem's lyrical video. Says 'mera chhota sa Diwali gift'" (in ఇంగ్లీష్). India Today. 22 October 2022. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 26 October 2022.
  101. ↑ "Adipurush song 'Jai Shri Ram' shows Prabhas leading vaanar sena to Raavan's Lanka, reveals unseen footage from film". The Indian Express (in ఇంగ్లీష్). 20 May 2023. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 31 August 2023.
  102. ↑ Sagayasophiaa, M.. "A Reflection Of Dharma And Karma In The Work Of *Amish Tripathi’s The Immortals Of Meluha".
  103. ↑ "Review: 'Legend of Suheldev: The King who Saved India' by Amish Tripathi". Times of India (in ఇంగ్లీష్). 22 Nov 2020. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2026-02-27.
  104. ↑ "Andhra loomsman weaves 60-metre silk sari with Jai Shri Ram written in 13 dialects". India Today (in ఇంగ్లీష్). 17 April 2022. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2023-03-31.

గమనికలు

[మార్చు]
  1. ↑ Also known as Jai Sri Ram,[1][2][3] Jai Shree Ram,[4] or Jai Shri Rama.[5]

గ్రంథ పట్టిక

[మార్చు]

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=జై_శ్రీరామ్&oldid=4891400" నుండి వెలికితీశారు