జొహ్రాబాయి అంబలేవాలి

జోహ్రాబాయి అంబలేవాలి (1918-21 ఫిబ్రవరి 1990) 1930, 1940 లలో హిందీ సినిమా భారతీయ శాస్త్రీయ గాయని, నేపథ్య గాయని. ఆమె 1940ల ప్రారంభంలో, మధ్యలో అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన మహిళా నేపథ్య గాయకులలో ఒకరిగా పరిగణించబడింది.

ఆమె 1944లో నౌషాద్ సంగీతం అందించిన "ఆంఖియాన్ మిలాకే జియా భర్మకే", "ఆయ్ దివాలీ, ఆయ్ దివాలీ" అనే సినిమా పాటలలో కాంట్రాల్టో లేదా తక్కువ స్వరంతో పాడటం ద్వారా బాగా ప్రసిద్ధి చెందింది. రత్తన్ (1944) అనే సినిమాకి ఈ పాటను పాడారు. అన్మోల్ ఘడి (1946) లో షంషాద్ బేగంతో కలిసి పాడిన "ఉరాన్ ఖటోలే పే ఉద్ జౌన్" కూడా నౌషాద్ సంగీత దర్శకత్వంలోనే పాడారు. ఆమె రాజకుమారి, షంషాద్ బేగం, అమీర్‌బాయి కర్ణాటకిలతో పాటు హిందీ చిత్ర పరిశ్రమలో మొదటి తరం నేపథ్య గాయకులలో అగ్రగామిగా నిలిచారు . అయితే, 1940ల చివరి నాటికి, గీతా దత్, లతా మంగేష్కర్ వంటి కొత్త స్వరాల రాకతో జోహ్రాబాయి అంబలేవాలి కెరీర్ కనుమరుగైంది.

ప్రారంభ జీవితం, నేపథ్యం

ప్రస్తుత హర్యానా అంబాలా ఆమె ఇంటిపేరు 'అంబలేవాలీ' కు అనుగుణంగా ఉన్న వృత్తిపరమైన గాయకుల కుటుంబంలో పుట్టి పెరిగారు, ఆమె గులాం హుస్సేన్ ఖాన్, ఉస్తాద్ నాసిర్ హుస్సేన్ ఖాన్ల వద్ద సంగీత శిక్షణను ప్రారంభించింది. తదనంతరం, ఆమె హిందూస్థానీ సంగీతానికి చెందిన ఆగ్రా ఘరానా నుండి సంగీతంలో శిక్షణ పొందింది.^[1]^[2]

కెరీర్

ఆలిండియా రేడియోలో గాయనిగా తన 13వ ఏట తన వృత్తిని ప్రారంభించిన అంబలి ప్రధానంగా క్లాసికల్, సెమీ క్లాసికల్ పాటలను ఆలపించారు. ఇది హెచ్ఎమ్వి మ్యూజిక్ లేబుల్తో థమ్రిస్ యొక్క కొన్ని ఆల్బమ్లను రికార్డ్ చేయడానికి దారితీసింది. చివరికి ఆమె ప్రాన్సుఖ్ నాయక్ సంగీతంతో డాకు కీ లడ్కీ (1933) చిత్రంతో నేపథ్య గాయనిగా హిందీ సినీ రంగ ప్రవేశం చేసింది. లాహోర్ ఆధారిత చలనచిత్ర పరిశ్రమలో ప్రారంభ సంవత్సరాలు పనిచేసిన తరువాత, ఆమె బొంబాయి (ఇప్పుడు ముంబై) కు మకాం మార్చింది. సంగీత దర్శకుడు నౌషాద్ అలీ ఆధ్వర్యంలో రత్తన్ (1944) చిత్రంతో పాటు "ఆయ్ దీపావళి ఆయ్ దివాలీ", "అఖియాన్ మిలా కే, జియా భర్మా కే" వంటి హిట్ పాటలతో ఆమె సంగీత విజయం సాధించింది. ఆమె సంగీత దర్శకుడు నౌషాద్ కోసం అన్మోల్ ఘాడీ (1946), మేలా (1948), జాదూ (1951) వంటి హిట్ చిత్రాలలో పాడింది. ఆమె జీనత్ (1945) లో నూర్జహాన్, కళ్యాణితో కలిసి "ఆహెన్ నా భరీన్ షిక్వే నా కియే" అనే ఖవ్వాలీని కూడా పాడింది, ఇది దక్షిణాసియా చిత్రాలలో మహిళా స్వరాలలో రికార్డ్ చేయబడిన మొట్టమొదటి ఖవ్వాలీ, ప్రజలలో బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది.

షంషాద్ బేగం, ఖుర్షీద్, అమీర్బాయి కర్నాటకి వంటి గాయకులతో హిందీ సినిమాలో భారీ ఠుమ్రీ-శైలి, నాసికా స్వరాలతో ప్రముఖ నేపథ్య గాయకులు పాడుతున్న యుగం ఇది. ఇది 1948లో లతా మంగేష్కర్ రాకకు ముందే జరిగింది, ఇది గీతా దత్, సుధా మల్హోత్రా కలిసి ప్రజాదరణ పొందిన అభిరుచిని చక్కటి స్వరాల వైపు మార్చింది, సమర్థవంతంగా వారి వృత్తిని క్రమంగా ముగింపుకు తీసుకువచ్చింది. ఆ శకానికి చెందిన మరో ప్రధాన నేపథ్య గాయని నూర్ జెహాన్ పాకిస్తాన్ వలస వెళ్లాలని నిర్ణయించుకుంది, 2000లో ఆమె మరణించే వరకు పాకిస్తాన్ అత్యంత విజయవంతమైన గాయక వృత్తిని కలిగి ఉంది.^[3]

జోహ్రాబాయి అంబలేవాలి 1950లలో చిత్ర పరిశ్రమ నుండి పదవీ విరమణ చేసినప్పటికీ, ఆమె తన కుమార్తె, ప్రముఖ కథక్ నర్తకి అయిన రోషన్ కుమారి ప్రదర్శనలలో పాడటం కొనసాగించింది, ఆమె సత్యజిత్ రే యొక్క జల్సాగర్ (1958) చిత్రంలో కూడా నటించింది.^[1]