Jump to content

జోహన్నెస్ వి. జెన్సన్

వికీపీడియా నుండి
యోహానెస్ వి. జెన్సెన్
జననంయోహానెస్ విల్హెల్మ్ జెన్సెన్
(1873-01-20)1873 జనవరి 20
ఫార్సో, జుట్లాండ్, డెన్మార్క్
మరణం1950 నవంబరు 25(1950-11-25) (వయసు: 77)
ఒస్టర్‌బ్రో, కోపెన్‌హాగెన్, డెన్మార్క్
వృత్తిరచయిత
ప్రసిద్ధ పురస్కారాలుసాహిత్య నోబెల్ బహుమతి
1944

యోహానెస్ విల్హెల్మ్ జెన్సెన్ [1] (1873 జనవరి 20 – 1950 నవంబర్ 25) డెన్మార్క్‌కు చెందిన రచయిత. 20వ శతాబ్దపు మొదటి అర్ధభాగంలో ప్రముఖ డేనిష్ రచయితలలో ఒకరిగా గుర్తింపు పొందాడు. తన కవితాత్మక కల్పనాశక్తి యొక్క అరుదైన బలం, సృజనాత్మక సమృద్ధి, విస్తృతమైన మేధో జిజ్ఞాస. అతని ధైర్యవంతమైన నూతన శైలికి గుర్తింపుగా ఆయనకు 1944లో సాహిత్య నోబెల్ బహుమతి ప్రదానం చేయబడింది.[2] ఆయన సోదరీమణుల్లో ఒకరైన థిట్ జెన్సెన్ కూడా ప్రసిద్ధ రచయిత్రి. ఆమె ప్రారంభ దశలోని స్త్రీవాద ఉద్యమానికి చెందిన ప్రముఖ, కొన్నిసార్లు వివాదాస్పద స్వరంగా నిలిచింది.

జెన్సెన్ తన సాహిత్య జీవితం పల్ప్ ఫిక్షన్ రచనలతో ప్రారంభించాడు. అయితే 1890ల చివరినాటికి గంభీర సాహిత్య రచనల వైపు మళ్లాడు. ఆయన ప్రారంభ నవలలు ఆధునిక మహానగరాల పట్ల తన నిరాశను ప్రతిబింబిస్తాయి.[3] ఆయన చారిత్రక నవల కోంగెన్స్ ఫాల్డ్ (ఆంగ్ల అనువాదం: ది ఫాల్ ఆఫ్ ది కింగ్, 1933) క్రిస్టియన్ II రాజు జీవితాన్ని కేంద్రంగా తీసుకుంది. సాహిత్య విమర్శకుడు మార్టిన్ సీమోర్-స్మిత్ అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ రచన డెన్మార్క్‌లోని నిర్ణయాహీనత, జీవశక్తి లోపంపై విమర్శగా నిలుస్తుంది; జెన్సెన్ దీనిని జాతీయ వ్యాధిగా భావించాడు.[4]

ప్రారంభ జీవితం

[మార్చు]

యోహానెస్ జెన్సెన్ డెన్మార్క్ లోని జుట్లాండ్ ఉత్తర ప్రాంతంలోని ఫార్సో గ్రామంలో జన్మించాడు. ఆయన తండ్రి ఒక పశువైద్యుడు.[5] గ్రామీణ వాతావరణంలో పెరిగిన జెన్సెన్, తరువాత కోపెన్‌హాగెన్ విశ్వవిద్యాలయంలో వైద్యశాస్త్రం అభ్యసించాడు. చదువు ఖర్చులను భరించడానికి రచనలు చేసేవాడు. మూడు సంవత్సరాల వైద్య విద్య అనంతరం, వైద్య వృత్తిని విడిచిపెట్టి పూర్తిగా సాహిత్యరంగానికే అంకితమయ్యాడు.

సాహిత్య రచనలు

[మార్చు]
1902లో యోహానెస్ వి. జెన్సెన్

జెన్సెన్ తన రచనా జీవితం పల్ప్ ఫిక్షన్ తో ప్రారంభించినప్పటికీ, డాన్స్కెరె (Danskere, 1896; "డేనిష్ ప్రజలు") ప్రచురణతో గంభీర సాహిత్యంలోకి ప్రవేశించాడు. అనంతరం ఐనార్ ఎల్క్యేర్ (Einar Elkjær, 1898) వెలువడింది. ఈ ప్రారంభ నవలలు ఆధునిక మహానగరాల పట్ల ఉన్న విసుగు, నిరాశను ప్రతిబింబిస్తాయి.[3]

తరువాత ఆయన హిమ్మెర్లాండ్ కథలు (1898–1910) అనే కథా సంకలనాన్ని రచించాడు. ఇవి ఆయన జన్మించిన డెన్మార్క్ ప్రాంతాన్ని నేపథ్యంగా తీసుకున్న కథల సమాహారం.[4] ఆయన 1904లో రచించిన "ఆనే ఒగ్ కోఎన్" (Ane og Koen; "ఆనే, ఆవు") అనే చిన్నకథను రచయిత, అనువాదకుడు విక్టర్ ఫోల్కె నెల్సన్ 1928లో ఆంగ్లంలోకి అనువదించాడు.[6]

1900–1901 మధ్యకాలంలో జెన్సెన్ తన అత్యంత ప్రాధాన్యమైన రచనగా భావించబడే కోంగెన్స్ ఫాల్డ్ (Kongens Fald; ఆంగ్లంలో The Fall of the King) అనే ఆధునిక చారిత్రక నవలను రచించాడు. ఇది క్రిస్టియన్ II రాజు జీవితాన్ని కేంద్రంగా చేసుకొని 16వ శతాబ్దపు డెన్మార్క్‌ను ప్రతిబింబిస్తుంది. విమర్శకుడు మార్టిన్ సీమోర్-స్మిత్ మాటల్లో, ఇది "డేనిష్ ప్రజల నిర్ణయాహీనత, జీవశక్తి లోపంపై తీవ్రమైన విమర్శ"గా నిలుస్తుంది.[4]

1906లో జెన్సెన్ తన తొలి కవితా సంకలనం డిగ్టె 1906 (Digte 1906; "1906 కవితలు")ను ప్రచురించాడు. ఈ రచన ద్వారా ఆయన డెన్మార్క్‌లో ప్రారంభ దశ ఆధునికవాద (మాడర్నిస్ట్) కవుల్లో ప్రముఖుడిగా ఖ్యాతి పొందాడు.[7]

నవలలు, చిన్నకథలు, కవిత్వంతో పాటు జెన్సెన్ కొన్ని నాటకాలు, అనేక వ్యాసాలు కూడా రచించాడు. ఆయన వ్యాసాలు విస్తృతమైన చారిత్రక కథనాలు, భవిష్యత్తు దృక్పథం, జాతీయతా భావం, అలాగే మానవ శాస్త్రం, పరిణామ తత్వశాస్త్రం పట్ల ఆసక్తిని ప్రతిబింబిస్తాయి.[3][8] ఈ ఆసక్తి చివరకు ఆరు నవలలతో కూడిన డెన్ లాంగె రైసె (Den lange rejse, 1908–1922) అనే రచనా శ్రేణిగా రూపుదిద్దుకుంది. ఇది ఆంగ్లంలో The Long Journey (1908–1922) పేరుతో అనువదించబడింది; 1938లో రెండు సంపుటాలుగా వెలువడింది. మానవజాతి పరిణామక్రమాన్ని సాహిత్యరూపంలో వివరించినందున దీనిని కొందరు "మానవ పరిణామ బైబిల్"గా కూడా అభివర్ణించారు.[8]

నోబెల్ బహుమతి స్వీకరించిన సందర్భంగా తన స్వీయ జీవిత విశేషాలను సంక్షిప్తంగా వర్ణిస్తూ జెన్సెన్, "పరిణామ సిద్ధాంతాన్ని సాహిత్య రంగంలో ప్రవేశపెట్టాలనే ఉద్దేశంతో నేను రచన చేశాను. నాజీలు డార్వినిజాన్ని వక్రీకరించిన తీరు నన్ను ఇందుకు ప్రేరేపించింది" అని పేర్కొన్నాడు.[5]

తన స్వదేశీయుడు హాన్స్ క్రిస్టియన్ ఆండర్సన్ వలె జెన్సెన్ విస్తృతంగా ప్రపంచ పర్యటనలు చేశాడు. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలుకు చేసిన ప్రయాణం ఆయనకు "పా మెమ్ఫిస్ స్టేషన్" (Paa Memphis Station; "మెమ్ఫిస్, టెన్నెస్సీ రైల్వే స్టేషన్‌లో") అనే ప్రసిద్ధ కవితను రచించేందుకు ప్రేరణనిచ్చింది. ఈ కవిత డెన్మార్క్‌లో విస్తృతంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. అమెరికన్ కవి వాల్ట్ విట్మన్ జెన్సెన్‌పై ప్రభావం చూపిన రచయితలలో ఒకరు. తరువాత కాలంలో జెన్సెన్ నాస్తికుడిగా మారాడు.[9]

తరువాతి రచనా జీవితం

[మార్చు]

జెన్సెన్‌కు అత్యధిక ప్రజాదరణ తెచ్చిన సాహిత్య కృతులు అన్నీ 1920కు ముందే పూర్తయ్యాయి.[10] అదే సంవత్సరంలో ఆయన హిమ్మెర్లాండ్ ప్రాంతంలోని ఆర్స్ పట్టణంలో Museumcentre Aars స్థాపనకు శ్రీకారం చుట్టాడు. అనంతరం ఆయన ప్రధానంగా జీవశాస్త్రం, జంతుశాస్త్రానికి సంబంధించిన విస్తృత అధ్యయనాలపై దృష్టి పెట్టి, డార్వినియన్ సిద్ధాంతాల ఆధారంగా ఒక నైతిక వ్యవస్థను నిర్మించేందుకు ప్రయత్నించాడు. అలాగే ప్రాచీన కవితా సంప్రదాయాన్ని పునరుద్ధరించాలని ఆశించాడు.[citation needed]

తన స్వీయ వర్ణన ప్రకారం, జెన్సెన్ తరచుగా పత్రికల కోసం రచనలు చేసినప్పటికీ, ఆయన ఏ పత్రికలోనూ స్థిర ఉద్యోగిగా పనిచేయలేదు.[5]

సాహిత్య నోబెల్ బహుమతి

[మార్చు]

1944లో యోహానెస్ వి. జెన్సెన్‌కు సాహిత్య నోబెల్ బహుమతి ప్రదానం చేయబడింది. ఆయన కవితాత్మక కల్పనాశక్తి యొక్క అరుదైన బలం, సృజనాత్మక సమృద్ధి, విస్తృతమైన మేధో జిజ్ఞాస,, ధైర్యవంతమైన నూతన శైలికి గుర్తింపుగా ఈ పురస్కారం అందజేశారు.[11]

1945 డిసెంబర్ 10న స్టాక్‌హోమ్లో జరిగిన పురస్కార ప్రదానోత్సవంలో స్వీడిష్ అకాడమీ శాశ్వత కార్యదర్శి ఆండర్స్ ఓస్టెర్లింగ్ ఇలా అన్నారు:

జుట్లాండ్‌లోని పొడి, గాలులతో నిండిన మైదానాల మధ్య పెరిగిన ఈ రచయిత తన అద్భుతమైన సృజనాత్మక శక్తితో సమకాలీనులను ఆశ్చర్యపరిచాడు. ఇతడిని అత్యంత సృజనాత్మక స్కాండినేవియన్ రచయితలలో ఒకరిగా పరిగణించవచ్చు. ఇతడు మహాకావ్యాలు, గీతికలు, కల్పిత, యథార్థ రచనలు, చారిత్రక, తాత్విక వ్యాసాలు, అలాగే వివిధ శాస్త్రీయ రంగాలలో చేసిన పరిశోధనలతో విశాలమైన సాహిత్య సంపదను నిర్మించాడు.[12]

జెన్సెన్‌కు సాహిత్య నోబెల్ బహుమతి కోసం మొత్తం 53 సార్లు నామినేషన్లు వచ్చాయి. ఆయనకు మొదటిసారి 1925లో నామినేషన్ లభించింది.[13] 1931 నుండి 1944 వరకు ప్రతి సంవత్సరం ఆయన పేరు నోబెల్ బహుమతికి ప్రతిపాదించబడింది.[13]

వారసత్వం

[మార్చు]

జెన్సెన్ డెన్మార్క్ సాంస్కృతిక జీవితంలో కొంత వివాదాస్పద వ్యక్తిగా నిలిచాడు. ఆయన నిర్భయమైన పోలెమిక్ రచయిత. ఆయన ప్రతిపాదించిన కొన్ని సందేహాస్పద జాతి సిద్ధాంతాలు ఆయన ఖ్యాతికి కొంత నష్టం కలిగించాయి. అయినప్పటికీ, ఆయనలో స్పష్టమైన ఫాసిస్టు ధోరణులు కనిపించలేదని భావించబడుతుంది.[citation needed]

నేటికీ జెన్సెన్‌ను డేనిష్ ఆధునికవాద సాహిత్యానికి పితామహుడిగా పరిగణిస్తారు. ముఖ్యంగా ఆధునిక కవిత్వంలో గద్యకవిత (ప్రోస్ పోయం) ప్రవేశపెట్టడం, నేరుగా, సరళంగా ఉండే భాషను వినియోగించడం ద్వారా ఆయన విశేష ప్రభావాన్ని చూపాడు. ఈ ప్రభావం 1960ల వరకు కొనసాగింది. ఆయనను రడ్యార్డ్ కిప్లింగ్, క్నుట్ హామ్సున్, కార్ల్ సాండ్‌బర్గ్ వంటి రచయితలతో పోలుస్తారు. ప్రాంతీయ రచయిత దృష్టికోణాన్ని ఆధునిక శాస్త్రీయ పరిశీలనా దృక్పథంతో సమన్వయం చేయడం ఆయన ప్రత్యేకత.

జెన్సెన్ తన రచనల రూపరేఖలపై విస్తృత ప్రయోగాలు చేసిన రచయితగా ప్రసిద్ధి పొందాడు. ప్రజాదరణ పొందిన ప్రాథమిక భావచిహ్నమైన స్మైలీ ముఖచిహ్నంను ప్రారంభ దశలో ఉపయోగించిన రచయితలలో ఆయన ఒకరు. 1900 డిసెంబరులో ప్రచురణకర్త ఎర్నెస్ట్ బోయేసెన్‌కు పంపిన ఒక లేఖలో ఆయన సంతోషాన్ని, దుఃఖాన్ని సూచించే ముఖచిహ్నాలను ఉపయోగించాడు. 1900లలో ఈ సరళమైన కంటి-నోటి చిహ్నం క్రమంగా ఆధునిక స్మైలీ రూపానికి పరిణామం చెందింది.[14]

1999లో ఆయన ప్రసిద్ధ నవల కోంగెన్స్ ఫాల్డ్ (1901)ను Politiken, Berlingske Tidende పత్రికలు స్వతంత్రంగా నిర్వహించిన సర్వేలలో 20వ శతాబ్దపు ఉత్తమ డేనిష్ నవలగా ఎంపిక చేశాయి.[15]

ఉత్తర గ్రీన్‌లాండ్లోని యోహానెస్ వి. జెన్సెన్ ల్యాండ్ ప్రాంతానికి ఆయన గౌరవార్థం ఈ పేరు పెట్టారు.

మూలాలు

[మార్చు]
  1. "Danish pronunciation dictionary". en.udtaleordbog.dk. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 31 January 2024.
  2. "The Nobel Prize in Literature 1944". Nobelprize.org. Nobel Media AB 2014. Retrieved 2 February 2017.
  3. 1 2 3 Ringgaard, Dan (9 February 2017). Danish History as World History. New York: Bloomsbury. p. 174. ISBN 978-1-5013-1003-4.
  4. 1 2 3 Martin Seymour-Smith (1985). The New Guide to Modern World Literature, 3rd ed. p. 1101.
  5. 1 2 3 Jensen, Johannes V. (c. 1945). "Johannes V. Jensen – Autobiography". The Official Web Site of the Nobel Foundation. Sweden: Nobel Web AB. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 24 November 2009.
  6. Hanna Astrup, ed. Denmark's Best Stories: An Introduction to Danish Fiction (New York: Norton, 1928)
  7. Nordström, Bue (January 1, 2012). "Ole Kruse and the Surrounding World" (PDF). Skiascope (5): 371 via Gothenburg Museum of Art.
  8. 1 2 Nobel Lectures, Literature 1901–1967, Editor Horst Frenz, Elsevier Publishing Company, Amsterdam, 1969.
  9. Flynn, T. (2007). The New Encyclopedia of Unbelief. Amherst, NY: Prometheus Books.
  10. [citation needed]
  11. "The Nobel Prize in Literature 1944". nobelprize.org.
  12. "The Nobel Prize in Literature 1944 Award Ceremony Speech". nobelprize.org.
  13. 1 2 "Johannes V. Jensen – Nominations". nobelprize.org.
  14. "Johannes V. Jensen var først ude med smileyen". Politiken. 14 May 2015.
  15. "Århundredes danske bog". litteraturpriser.dk. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2014-08-08.

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]