టెన్నెస్సీ
టెన్నెస్సీ | |
|---|---|
| స్టేట్ ఆఫ్ టెన్నెస్సీ | |
| Nickname: ది వాలంటీర్ స్టేట్[1] | |
| Motto(s): వ్యవసాయం, వాణిజ్యం | |
| Anthem: 16 గీతాలు | |
Map of the United States with టెన్నెస్సీ highlighted | |
| దేశం | సంయుక్త రాష్ట్రాలు |
| రాష్ట్రం ఏర్పడుటకు ముందు | నైరుతి భూభాగం |
| యూనియన్ లో ప్రవేశించిన తేదీ | జూన్ 1, 1796 (16వ) |
| రాజధాని | నాష్విల్[2] |
| అతిపెద్ద నగరం | రాజధాని |
| అతిపెద్ద మెట్రో | నాష్విల్ |
| ప్రభుత్వం | |
| • గవర్నర్ | బిల్ లీ |
| • లెప్టినెంట్ గవర్నర్ | రాండీ మెక్నల్లీ |
| Legislature | జనరల్ అసెంబ్లీ |
| • ఎగువ సభ | సెనెట్ |
| • దిగువ సభ | హౌస్ ఆఫ్ రెప్రెజంటేటివ్స్ |
| U.S. senators | మార్ష బ్లాక్బర్న్ విల్ హాగర్టి |
| U.S. House delegation | 8 మంది రిపబ్లికన్లు ఒకరు డెమోక్రాట్ (list) |
| విస్తీర్ణం | |
• మొత్తం | 42,181 చ. మై (1,09,247 కి.మీ2) |
| • నేల | 41,235 చ. మై (1,06,898 కి.మీ2) |
| • Water | 909 చ. మై (2,355 కి.మీ2) 2.2% |
| • స్థానం | 36వ |
| Dimensions | |
| • పొడవు | 440 మై. (710 కి.మీ) |
| • వెడల్పు | 120 మై. (195 కి.మీ) |
| ఎత్తు | 900 అ. (270 మీ) |
| Highest elevation | 6,643 అ. (2,025 మీ) |
| Lowest elevation | 178 అ. (54 మీ) |
| జనాభా (2025) | |
• మొత్తం | {{{2,000Pop}}} |
| • స్థానం | 15వ |
| • Rank | 20వ |
| • గృహ సగటు ఆదాయం | $67,600 (2023)[6] |
| • ఆదాయ ర్యాంకు | 42వ |
| Demonym(s) | టెన్నెస్సియన్ బిగ్ బెండర్ వాలంటీర్ |
| భాష | |
| • అధికార భాష | ఇంగ్లీష్ |
| • మాట్లాడే భాష | Language spoken at home[7] |
| Time zones | |
| తూర్పు టెన్నెస్సీ (బ్లెడ్సో, కంబర్లాండ్, మారియన్ కౌంటీలు మినహా) | UTC−05:00 (ఈస్టర్న్) |
| • Summer (DST) | UTC−04:00 (ఈడిటి) |
| మిగిలిన కౌంటీలు | UTC−06:00 (సెంట్రల్) |
| • Summer (DST) | UTC−05:00 (సిడిటి) |
| USPS abbreviation | TN |
| ISO 3166 code | US-TN |
| Trad. abbreviation | Tenn. |
| అక్షాంశం | 34°59′ N to 36°41′ N |
| రేఖాంశం | 81°39′ W to 90°19′ W |
టెన్నెస్సీ (Tennessee) అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల ఆగ్నేయ భాగంలో ఉన్న ఒక రాష్ట్రం.,[8][9][10] ఇది 1796 జూన్ 1న అమెరికా యూనియన్లో చేరిన 16వ రాష్ట్రం. రాష్ట్ర రాజధాని నాష్విల్, అతిపెద్ద నగరం మెమ్ఫిస్. టెన్నెస్సీని సాధారణంగా “వాలంటీర్ స్టేట్” అని పిలుస్తారు.
టెన్నెస్సీ ఉత్తరాన కెంటకీ, వర్జీనియా; తూర్పున నార్త్ కరోలినా; దక్షిణాన జార్జియా, అలబామా, మిసిసిప్పీ; పశ్చిమాన ఆర్కాన్సాస్, మిస్సౌరీ రాష్ట్రాలతో సరిహద్దులు పంచుకుంటుంది.[11] ఎనిమిది రాష్ట్రాలతో సరిహద్దులు కలిగిన అమెరికా రాష్ట్రాలలో ఇది ఒకటి.
చరిత్ర
[మార్చు]టెన్నెస్సీ ప్రాంతంలో యూరోపియన్లు రాకముందు చెరోకీ, చికాసా, షానీ వంటి స్థానిక అమెరికన్ తెగలు నివసించేవి. “టెన్నెస్సీ” అనే పేరు చెరోకీ భాషలోని “టనాసి” అనే గ్రామం పేరు నుండి వచ్చిందని భావిస్తారు.[b]
16వ, 17వ శతాబ్దాలలో స్పానిష్, ఫ్రెంచ్, బ్రిటిష్ అన్వేషకులు ఈ ప్రాంతానికి చేరుకున్నారు. మొదట ఇది బ్రిటిష్ కరోలినా ప్రాంతంలో భాగంగా ఉండేది. తరువాత నార్త్ కరోలినా రాష్ట్రానికి చెందింది.
1770 ప్రాంతంలో ఇక్కడ తొలి శాశ్వత యూరోపియన్ నివాసాలు ఏర్పడ్డాయి. 1784లో కొంతమంది స్థిరనివాసులు “స్టేట్ ఆఫ్ ఫ్రాంక్లిన్” అనే స్వతంత్ర రాష్ట్రాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి ప్రయత్నించారు. అయితే అది ఎక్కువకాలం నిలబడలేదు. 1789లో నార్త్ కరోలినా ఈ ప్రాంతంపై తన హక్కులను విడిచిపెట్టింది. అనంతరం టెన్నెస్సీ 1796లో అమెరికా 16వ రాష్ట్రంగా అవతరించింది.
అమెరికా అంతర్యుద్ధం సమయంలో టెన్నెస్సీ కాన్ఫెడరేట్ రాష్ట్రాలలో చేరింది. షిలో, చాటనూగా, నాష్విల్ వంటి ప్రముఖ యుద్ధాలు ఇక్కడ జరిగాయి. యుద్ధం అనంతరం 1866లో మళ్లీ యూనియన్లో చేరిన తొలి కాన్ఫెడరేట్ రాష్ట్రంగా టెన్నెస్సీ నిలిచింది.
20వ శతాబ్దంలో టెన్నెస్సీ వ్యవసాయాధారిత రాష్ట్రం నుండి పారిశ్రామిక, సేవారంగ ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థగా అభివృద్ధి చెందింది. టెన్నెస్సీ వ్యాలీ అథారిటీ (TVA), ఓక్ రిడ్జ్లోని మాన్హాటన్ ప్రాజెక్ట్ వంటి కేంద్ర ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలు రాష్ట్ర అభివృద్ధికి దోహదపడ్డాయి.
భౌగోళికం
[మార్చు]టెన్నెస్సీ భౌగోళికంగా విభిన్న లక్షణాలు కలిగిన రాష్ట్రం. రాష్ట్రాన్ని సాధారణంగా మూడు ప్రధాన ప్రాంతాలుగా విభజిస్తారు:
- ఈస్ట్ టెన్నెస్సీ
- మిడిల్ టెన్నెస్సీ
- వెస్ట్ టెన్నెస్సీ
ఈస్ట్ టెన్నెస్సీలో గ్రేట్ స్మోకీ పర్వతాలు, కంబర్లాండ్ పీఠభూమి ఉన్నాయి. మిడిల్ టెన్నెస్సీ ప్రాంతం సారవంతమైన మైదానాలు, కొండలతో ఉంటుంది. వెస్ట్ టెన్నెస్సీ ప్రాంతం ప్రధానంగా మిసిసిప్పీ నది పరివాహక సమతల ప్రాంతం.
రాష్ట్రంలో అత్యంత ఎత్తైన శిఖరం “కువోహి” (పూర్వనామం క్లింగ్మాన్స్ డోమ్), ఇది గ్రేట్ స్మోకీ పర్వతాలలో ఉంది.
రాష్ట్రంలోని ముఖ్య నదులు
[మార్చు]- టెన్నెస్సీ నది
- కంబర్లాండ్ నది
- మిసిసిప్పీ నది
టెన్నెస్సీ నది రాష్ట్రాన్ని మూడు భాగాలుగా విభజిస్తూ ప్రవహిస్తుంది.
వాతావరణం
[మార్చు]టెన్నెస్సీలో సాధారణంగా మితమైన ఉపఉష్ణ మండల వాతావరణం ఉంటుంది. వేసవికాలంలో వేడి, తేమ ఎక్కువగా ఉండగా, శీతాకాలంలో చల్లటి వాతావరణం కనిపిస్తుంది. తూర్పు పర్వత ప్రాంతాల్లో ఉష్ణోగ్రతలు తక్కువగా ఉంటాయి.
ఆర్థిక వ్యవస్థ
[మార్చు]టెన్నెస్సీ ఆర్థిక వ్యవస్థలో తయారీ పరిశ్రమలు, ఆరోగ్యరంగం, సంగీత పరిశ్రమ, పర్యాటకం, వ్యవసాయం ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తాయి. ముఖ్య వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు:
- పత్తి
- మొక్కజొన్న
- సోయాబీన్స్
- పౌల్ట్రీ
- పశుసంవర్ధక ఉత్పత్తులు
రాష్ట్రంలోని ఓక్ రిడ్జ్ జాతీయ ప్రయోగశాల అమెరికాలో ప్రముఖ శాస్త్రీయ పరిశోధనా కేంద్రాలలో ఒకటి.
సంస్కృతి
[మార్చు]టెన్నెస్సీ అమెరికా సంగీత చరిత్రలో కీలక పాత్ర పోషించింది. కంట్రీ సంగీతం, బ్లూస్, రాక్ అండ్ రోల్, గాస్పెల్ వంటి సంగీత శైలుల అభివృద్ధికి ఈ రాష్ట్రం ప్రసిద్ధి చెందింది.[13]
నాష్విల్ను “కంట్రీ మ్యూజిక్ రాజధాని”గా పరిగణిస్తారు. మెమ్ఫిస్ నగరం బ్లూస్ సంగీతం, ఎల్విస్ ప్రెస్లీతో సంబంధం వల్ల ప్రసిద్ధి చెందింది.
పరిపాలన
[మార్చు]టెన్నెస్సీ ప్రభుత్వం రాష్ట్ర రాజ్యాంగం ప్రకారం కార్యనిర్వాహక, శాసన, న్యాయ విభాగాలుగా విభజించబడింది. రాష్ట్ర గవర్నర్ ప్రభుత్వ ప్రధాన అధికారి. రాష్ట్ర శాసనసభను “టెన్నెస్సీ జనరల్ అసెంబ్లీ” అంటారు.
ముఖ్య నగరాలు
[మార్చు]- నాష్విల్
- మెమ్ఫిస్
- నాక్స్విల్
- చాటనూగా
- క్లార్క్స్విల్
పర్యాటక ప్రాంతాలు
[మార్చు]టెన్నెస్సీలోని ముఖ్య పర్యాటక ఆకర్షణలు:
- గ్రేట్ స్మోకీ మౌంటెన్స్ నేషనల్ పార్క్
- గ్రేస్ల్యాండ్
- డాలీవుడ్
- రూబీ ఫాల్స్
- బీల్ స్ట్రీట్
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Tennessee adopts 'The Volunteer State' as official nickname". Nashville: WTVF-TV. Associated Press. February 10, 2020. Retrieved October 5, 2020.
- ↑ McKenzie, Kevin (May 25, 2017). "Nashville overtakes Memphis as Tennessee's largest city". The Commercial Appeal. Memphis. Retrieved May 21, 2021.
- ↑ "State Area Measurements and Internal Point Coordinates". US Census Bureau. Census Reference Files. 2010. Retrieved January 23, 2024.
- ↑ "QuickFacts Tennessee; United States". census.gov. United States Census Bureau, Population Division. April 1, 2020. Archived from the original on January 5, 2023. Retrieved May 18, 2023.
- ↑ 5.0 5.1 "Elevations and Distances in the United States". United States Geological Survey. 2001. Archived from the original on October 15, 2011. Retrieved October 24, 2011.
- ↑ "Household Income in States and Metropolitan Areas: 2023" (PDF). 2.census.gov. Retrieved January 12, 2025.
- ↑ "Languages in Tennessee (State)". Statistical Atlas. Archived from the original on April 28, 2019. Retrieved August 6, 2019.
- ↑ "Definition of 'Tennessee'". Webster's New World College Dictionary (4th ed.). Houghton Mifflin Harcourt. 2010. Archived from the original on July 3, 2018. Retrieved July 2, 2018 – via Collins English Dictionary.
- ↑ "Tennessee". Oxford Advanced American Dictionary. Oxford University Press. 2018. Archived from the original on July 3, 2018. Retrieved July 2, 2018.
- ↑ మూస:Cite EPD
- ↑ "U.S. States And Their Border States". thefactfile.org. Retrieved July 17, 2021.
- ↑ Hudson, Charles M. (2005). The Juan Pardo Expeditions: Explorations of the Carolinas and Tennessee, 1566–1568. Tuscaloosa, AL: University of Alabama Press. pp. 36–40. ISBN 9780817351908 – via Google Books.
- ↑ Mariani, John (August 12, 2015). "Memphis Unmatched for American Music History". The Huffington Post. Retrieved February 21, 2018.
వివరణలు
[మార్చు]- ↑ 1.0 1.1 This elevation measurement was adjusted to the North American Vertical Datum of 1988.
- ↑ Recent research suggests that the town Pardo recorded was at the confluence of the Pigeon River and the French Broad River, near modern-day Newport, Tennessee.[12]
- క్లుప్త వివరణ ఉన్న వ్యాసాలు
- Pages using infobox settlement with possible motto list
- Pages using infobox settlement with possible demonym list
- Wikipedia articles with VIAF identifiers
- Wikipedia articles with LCCN identifiers
- Wikipedia articles with ISNI identifiers
- Wikipedia articles with GND identifiers
- Wikipedia articles with BNF identifiers
- Wikipedia articles with BIBSYS identifiers
- అ.సం.రా. రాష్ట్రాలు