డయాబెటిస్ మెల్లిటస్ రకం 1

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
Diabetes mellitus type 1
Classification and external resources
Blue circle for diabetes.svg
Universal blue circle symbol for diabetes.[1]
ICD-10 E10
ICD-9 250.01
OMIM 222100
DiseasesDB 3649
MedlinePlus 000305
eMedicine med/546
MeSH D003922

డయాబెటిస్ మెల్లిటస్ రకం 1 (రకం 1 మధుమేహం, IDDM, లేదా బాల్య మధుమేహం) అనేది క్లోమం యొక్క ఇన్సులిన్-ఉత్పాదక బీటా కణాల స్వయంవ్యాధినిరోధక నిర్మూలనను కలిగించే రకం డయాబెటిస్ మెల్లిటస్.[2] అనంతరం ఇన్సులిన్ కొరత వలన రక్తం మరియు మూత్రంలో గ్లూకోజ్ పెరుగుతుంది. ఫలితంగా ప్రసిద్ధ లక్షణాలైన పాలీయూరియా (తరచుగా మూత్రవిసర్జన), పాలీడిప్సియా (తరచుగా దాహం), పాలీఫేజియా (అధికమైన ఆకలి), మరియు బరువు తగ్గడం కలుగుతాయి.[3]

ఇన్సులిన్‍తో చికిత్స చేయని పక్షంలో రకం 1 మధుమేహం ప్రాణాంతకం అవుతుంది. ఇన్సులిన్ అందించేందుకు అత్యంత సామాన్య పద్ధతి ఇంజక్షన్; ఇన్సులిన్ పంపులు మరియు పీల్చే ఇన్సులిన్ వివిధ సమయాల్లో అందుబాటులో ఉండేవి. రకం 1 మధుమేహం చికిత్సలో క్లోమం మరియు ద్వీపిక మార్పిడి ఉపయోగించడం జరిగేది; కానీ ప్రస్తుతం ద్వీపిక మార్పిడులు ఇప్పటికీ పరిశోధన ప్రయోగ స్థాయిలోనే ఉన్నాయి.[4]

రకం 1 కలిగిన వ్యక్తులలో చాలావరకూ ఇతరత్రా ఆరోగ్యంగానే ఉంటారు.[5] రకం 1 మధుమేహానికి కారణం ఇప్పటికీ పూర్తిగా తెలియనప్పటికీ, అది వ్యాధినిరోధకత నుండి ఉత్పన్నమైనట్టూ నమ్మడం జరుగుతుంది. రకం 1 మధుమేహం కలగడంలో, ప్రేగుల్లోని సూక్ష్మజీవిసమూహం, ఆంత్ర వ్యాప్తి, మరియు ప్రేగుల్లోని వ్యాధి నిరోధకతను ప్రభావితం చేయడం ద్వారా, ఆహారం ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తుందని రుజువులు ఎక్కువవుతున్నాయి; ముఖ్యంగా గోధుమ ఈ రకం 1 మధుమేహం కలిగిస్తుందని తెలుస్తుంది, కానీ ఈ సంబంధం స్పష్టంగా తెలియరాలేదు.[6] అంతర్జన్య ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తిని కొలిచే C-పెప్టైడ్ పరీక్షతో రకం 2 మధుమేహం నుండి రకం 1 తేడా కనుగొనవచ్చు.

అన్ని సందర్భాలలోనూ రకం 1 చికిత్సను నిరంతరం కొనసాగించవలసి వస్తుంది. అవసరమైన మేరకు రోగి శిక్షణ, అవగాహన, తగిన జాగ్రత్త, ఇన్సులిన్ పరీక్ష మరియు తీసుకోవడంలో క్రమశిక్షణ ఉన్నప్పుడు సాధారణ కార్యకలాపాలకు చికిత్స ఎలాంటి గణనీయమైన ఇబ్బందినీ కలిగించదు. కానీ, చాలామందికి చికిత్స కష్టతరంగా ఉంటుంది. తక్కువ బ్లడ్ షుగర్ మరియు ఎక్కువ బ్లడ్ షుగర్ రెండూ క్లేశాల్ని కలిగించవచ్చు. తక్కువ బ్లడ్ షుగర్ ఉండటం కారణంగా మూర్ఛలు లేదా స్పృహ కోల్పోవడాలకి దారితీయవచ్చు, ఇందులో అత్యవసర చికిత్స అవసరమవుతుంది. ఎక్కువ బ్లడ్ షుగర్ కారణంగా అలసట పెరగవచ్చు, మరియు దీర్ఘ కాలంలో అవయవాలకు నష్టం కలుగవచ్చు.

సంకేతాలు మరియు లక్షణాలు[మార్చు]

రకం 1 మధుమేహం యొక్క ప్రధాన లక్షణాలు ఇవి: పాలీయూరియా (తరచుగా మూత్రవిసర్జన), పాలీడిప్సియా (తరచుగా దాహం), పాలీఫేజియా (అధికమైన ఆకలి), అలసత్వం, మరియు బరువు తగ్గడం.[3]

కారణం[మార్చు]

పర్యావరణం[మార్చు]

రకం 1 వ్యక్తీకరణను పర్యావరణ కారకాలు తీవ్రంగా ప్రభావితం చేయవచ్చు. సదృశ కవలలపై ఒక పరిశోధన ప్రకారం, ఒకరికి రకం 1 మధుమేహం ఉన్నట్లయితే, మరొకరికి కేవలం 30%–50% సందర్భాల్లో మాత్రమే రకం 1 ఉంది. ఖచ్చితంగా ఒకే రకమైన జన్యునిర్మాణం కలిగి ఉన్నప్పటికీ, కవలలలో ఒకరికి వ్యాధి ఉన్నప్పుడు, మరొకరికి లేదు; ఇందువలన వ్యాధి వ్యాప్తికి జన్యు కారకాలకు అదనంగా పర్యావరణ కారకాలు ఉండవచ్చని తెలుస్తుంది.[7]

జన్యుశాస్త్రం[మార్చు]

రకం 1 మధుమేహం అనేది ఒక బహుళజన్యు వ్యాధి, అంటే దీని వ్యక్తీకరణకు ఎన్నో విభిన్న జన్యువులు కారణం కావచ్చు. స్థానం లేదా స్థాన మిశ్రమం ఆధారంగా, ఇది ప్రబలంగానో, దుర్బలంగానో, లేదా మధ్యస్థాయిలోనో ఉండవచ్చు. అత్యంత బలమైన జన్యువు, IDDM1, క్రోమోజోమ్ 6 పై రంజన ప్రాంతం 6p21 వద్ద MHC క్లాస్ II ప్రాంతంలో ఉంటుంది. రకం 1 యొక్క కణజాలఅనురూపత రుగ్మత లక్షణానికి ఇదే కారణంగా చెప్పబడుతుంది: ఇన్సులిన్-ఉత్పాదక క్లోమ కణాలు (బీటా కణాలు) T కణాలకు అపసవ్య రక్షకపదార్థజనకాలను అందిస్తాయి.

వ్యాధివిజ్ఞాన శరీరధర్మశాస్త్రం[మార్చు]

రకం 1 మధుమేహం యొక్క కారణం పూర్తిగా బోధపడలేదు. ఇతరులతో పాటుగా డేలిసా ఫెయిర్వెదర్ & నోయెల్ R. రోజ్, ప్రతిపాదించిన సిద్ధాంతం ప్రకారం, [8] రకం 1 మధుమేహం అనేది క్లోమంలోని బీటా కణాలతో పాటుగా వైరస్ ప్రభావిత కణాలపై రోగనిరోధక వ్యవస్థ జరిపే దాడికి కారణమైన వైరస్-కారణంగా మొదలైన స్వయం-రోగనిరోధక ప్రతిచర్య అని చెప్పడం జరిగింది. కాక్స్‌సాక్కీ వైరస్ కుటుంబం లేదా రుబెల్లా కారణంగా చెప్పబడుతుంది, కానీ ఈ రుజువులు అస్పష్టం. రకం 1లో, లాంగర్‍హాన్స్ ద్వీపికలలోని క్లోమ-సంబంధిత బీటా కణాలు ధ్వంసమై అంతర్జన్య ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తిని తగ్గిస్తాయి. రకం 1 యొక్క పుట్టుక మరియు రకం 2 DM మధ్య తేడా ఇదే. ఈ రకం మధుమేహం రోగిని కేవలం కారణం చేతనే నిర్ధారిస్తారు—మౌలికంగా రోగి ఇన్సులిన్ నిరోధకత కలిగి ఉండడం (రకం 2) లేదా ఇన్సులిన్ నిరోధకత లేకుండా ఇన్సులిన్ క్షీణత కలిగి ఉండడం (రకం 1).

ప్రతి ఒక్కరికీ ఈ దౌర్బల్యం ఉండదు, ఎందుకంటే అనుమానిత జీవరాసుల వలన ప్రభావితమైన ప్రతి ఒక్కరికీ రకం 1 మధుమేహం సంక్రమించదు. దీంతో ఒక జన్యుపరమైన దౌర్బల్యం ఉండవచ్చని తెలుస్తుంది[9] మరియు నిజానికి రకం 1 అభివృద్ధికి వారసత్వ పరంగా కారణాలు గమనించడం జరిగింది. దీనిని ప్రత్యేకమైన HLA జన్యురకాలకు ఆపాదించడం జరిగింది, కానీ వాటికీ మరియు స్వయం-వ్యాధినిరోధక ప్రతిచర్య ప్రారంభానికీ మధ్య సంబంధం ఇప్పటికీ అస్పష్టంగానే ఉంది.

జెక్ పిల్లలలో తక్కువకాలం తల్లిపాలు అందించడం మరియు తల్లిదండ్రులు లేని సమయంలో తక్కువగా పట్టించుకోవడం అనేవి రకం 1 మధుమేహం కారకాలుగా చెప్పబడ్డాయి.[10]

కొందరు పరిశోధకులు స్వయంరోగనిరోధక ప్రతిచర్య అనేది ఆవు పాల ప్రోటీన్లకు ప్రతిగా ప్రతిరక్షకాల చర్యచే ప్రభావితం అవుతుందని నమ్ముతారు.[11] స్వయంప్రతిరక్షకాలు, ఆవుపాల ప్రోటీన్లకు ప్రతిరక్షకాలు, మరియు రకం 1 మధుమేహం మధ్య ఎలాంటి సంబంధమూ నిరూపించబడలేదు. రకం 1 యొక్క ఉపజాతి (బీటా కణాలకు ప్రతిగా ప్రతిరక్షకాల ఉనికిచే గుర్తింపబడేది) సామాన్యంగా నెమ్మదిగా వృద్ది చెందుతుంది, కాబట్టి తరచూ రకం 2 గా భావింపబడుతుంది. అదనంగా, రకం 2 సందర్భాలలో కొంత భాగం ఈ వ్యాధి యొక్క జన్యుపర రూపం మెచ్యూరిటీ ఆన్‍సెట్ డయాబెటిస్ ఆఫ్ ది యంగ్ (MODY) కలిగి ఉండడం జరుగుతుంది.మూస:Cn

ఉత్తర ఫిన్లాండ్లో జరిపిన ఒక పరిశోధన ప్రకారం, పుట్టిన శిశువుకు మొదటి సంవత్సరంలో ప్రతి రోజూ 2000 IU చొప్పున విటమిన్ D అందించినప్పుడు (తక్కువ సహజ కాంతి స్థాయి కారణంగా విటమిన్ D అంతర్గత ఉత్పత్తి తక్కువైన ప్రదేశాల్లో), ఆ తరువాత వారికి జీవితంలో రకం 1 మధుమేహం సంక్రమించే అవకాశం 80% తగ్గుతుందని తేలింది. కారక సంబంధం అనేది ఏదైనా ఉంటే, అది అస్పష్టంగానే ఉంది.

రకం 1 మధుమేహం పూర్వం బాల్య మధుమేహంగా పిలువబడేది, ఎందుకంటే ఇది పిల్లల్లో అత్యంత తరచుగా సంభవించే దీర్ఘకాల వ్యాధి; కానీ, ఇటీవల రకం 1 మధుమేహం సంక్రమించడంలో ఎక్కువపాలు పెద్దల్లో కనిపిస్తుంది. ప్రతిరక్షక పరిశోధక (గ్లుటామిక్ ఆసిడ్ డీ కార్బాక్సిలేస్ ప్రతిరక్షకాలు (GADA), ద్వీపికా కణ ప్రతిరక్షకాలు (ICA), మరియు ఇన్సులినోమా-సంబంధిత ప్రతిరక్షకాలు (IA-2)) ఉపయోగించి రకం 1 మరియు రకం 2 మధుమేహం మధ్య తేడా కనుగొనే వైజ్ఞానిక పరిశోధనలు, రకం 1 మధుమేహం క్రొత్తగా సంక్రమించడం చాలావరకూ వయోజనులలో సంభవిస్తుందని తెలుపుతాయి. 2008లో ప్రచురించిన పుస్తకం, టైప్ 1 డయాబెటిస్ ఇన్ అడల్ట్స్: ప్రిన్సిపుల్స్ అండ్ ప్రాక్టీస్ ప్రకారం, ప్రసిద్ధ బాల్యావస్థలో స్వయంరోగనిరోధక మధుమేహం సంక్రమించడం కన్నా వయోజనులలో రకం 1 స్వయంరోగనిరోధక మధుమేహం సంక్రమించడం రెండు నుండి మూడు రెట్లు అధికం.[12] రకం 1 మధుమేహంలో, శరీరం ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తి చేయదు. ఇన్సులిన్ అనేది బ్లడ్ గ్లూకోస్ గాఢతలో తీవ్ర తారతమ్యాలు ఏర్పడినప్పుడు, శరీరంలో సాధారణ బ్లడ్ గ్లూకోస్ స్థాయిలు (3.6 నుండి 5.8 mM గ్లూకోస్) నిర్వహించడానికి అవసరమైన హార్మోను. అటువంటి చర్య చేయడానికి ఇన్సులిన్ ఉపయోగించే ఒక ప్రక్రియ ఏమిటంటే కాలేయం గ్లూకోస్ అణువుల్ని సంగ్రహించి కాలేయంలో నిల్వ చేయడానికి గ్లైకోజేన్ రూపానికి మార్చేలా చేయడం.

కొన్ని రసాయనాలు మరియు ఔషధాలు గణనీయంగా క్లోమ కణాలను ధ్వంసం చేస్తాయి. 1976లో సంయుక్త రాష్ట్రాలలో పరిచయమైన మూషికనాశిని పైరినురాన్ (వేకర్, N-3-పైరిడిల్మిథైల్-ఎన్'-పి-నైట్రోఫినైల్ యూరియా), యాదృచ్చికంగా లేదా ఉద్దేశపూర్వకంగా గ్రహించినప్పుడు వరణాత్మకంగా క్లోమపు బీటా కణాలను నిర్మూలించి, రకం 1 మధుమేహం కలిగిస్తుంది. 1979లో U.S. మార్కెట్ నుండి వేకర్ ఉపసంహరించడం జరిగింది, కానీ ఇప్పటికీ కొన్ని దేశాలలో దీని ఉపయోగం కొనసాగుతూ ఉంది. జానోసర్ అనేది క్లోమపు కాన్సర్ కొరకు రసాయనచికిత్సలో ఉపయోగించే సూక్ష్మజీవినాశక మరియు ఆంటినియోప్లాస్టిక్ పదార్ధం, స్ట్రెప్టోజోటోకాసిన్ యొక్క వ్యాపారనామం; ఇది కూడా బీటా కణాలను నిర్మూలించి, ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తిని తగ్గిస్తుంది. ఇతర క్లోమ సమస్యలు ఆఘాతం, క్లోమశోథ లేదా కణుతులు (నష్టకారకాలు లేదా ప్రయోజనకరమైనవి), కూడా ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తిని ఆపవచ్చు.

రకం 1 మధుమేహం యొక్క ఖచ్చితమైన కారణం(లు) ఇప్పటికీ పూర్తిగా తెలియరాలేదు, మరియు పైన చెప్పిన, మరియు ఇతర పరిశోధనలు కొనసాగుతున్నాయి.

రోగ నిర్ధారణ[మార్చు]

మూస:OGTT డయాబెటిస్ మెల్లిటస్ అనేది పునరావృత లేదా నిరంతర హైపర్‍గ్లైసీమియా కలిగి ఉంటుంది, మరియు ఈ క్రిందివాటిలో దేని వలనైనా నిర్దారింపబడుతుంది:[13]

  • ఆహారం తీసుకోనప్పుడు 7.0 mmol/L (126 mg/dL) లేదా అంతకన్నా ఎక్కువైన ప్లాస్మా గ్లూకోస్ స్థాయి.
  • గ్లూకోస్ టాలరెన్స్ టెస్ట్ వలె, 75 g మౌఖిక గ్లూకోస్ తీసుకున్న రెండుగంటల తరువాత 11.1 mmol/L (200 mg/dL) లేదా అంతకన్నా ఎక్కువైన ప్లాస్మా గ్లూకోస్.
  • హైపర్‍గ్లైసీమియా లక్షణాలు మరియు 11.1 mmol/L (200 mg/dL) లేదా అంతకన్నా ఎక్కువైన ఆకస్మిక ప్లాస్మా గ్లూకోస్ .
  • 6.5 లేదా అంతకన్నా ఎక్కువైన గ్లైసేటెడ్ హిమోగ్లోబిన్ (హిమోగ్లోబిన్ A1C). (2010లో ఈ లక్షణాన్ని ది అమెరికన్ డయాబెటిస్ అసోసియేషన్ సిఫారసు చేసింది; దీనిని ఇంకా WHO ఆమోదించాల్సి ఉంది.)[14]

క్రొత్త రకం 1 మధుమేహం కలిగినవారిలో సుమారు పావుశాతం మంది మధుమేహం గుర్తించే సమయానికి ఒక స్థాయి డయాబెటిక్ కెటోఅసిడోసిస్ (క్రొవ్వు ఆమ్లాల విచ్చిన్నం మరియు ఎమినో ఆసిడ్ల డీఅమినేషన్ ద్వారా ఏర్పడే అధిక గాఢతకలిగిన కీటోన్ పదార్థాలచే కలిగే ఒక రకం జీవక్రియ సంబంధిత ఆమ్ల పిత్తం) కలిగి ఉండడం జరుగుతుంది. ఇతర రకాల మధుమేహం నిర్ధారణ సామాన్యంగా ఇతర మార్గాల ద్వారా చేయడం జరుగుతుంది. ఇందులో సాధారణ ఆరోగ్య పరీక్ష, ఇతర వైద్య పరిశోధనల సందర్భంలో హైపర్‍గ్లైసీమియా కనుగొనడం, మరియు కంటిచూపులో మార్పు లేదా కారణం లేని అలసట వంటి ద్వితీయ స్థాయి లక్షణాలు ఉంటాయి. తరచూ మధుమేహం అనేది ఒక వ్యక్తికి గుండె పోటు, స్ట్రోక్, న్యూరోపతీ, గాయం మానడం కష్టం కావడం లేదా ఫుట్ అల్సర్, కొన్ని కంటి సమస్యలు, కొన్ని ఫంగల్ ఇన్ఫెక్షన్లు, లేదా మాక్రోసోమియా కలిగిన శిశువుకు జన్మనివ్వడం లేదా హైపర్‍గ్లైసీమియా వంటి, మధుమేహం ద్వారా కలిగే సమస్యను తరచూ ఎదుర్కొన్నప్పుడు తెలుస్తుంది.

నిస్సందేహ హైపర్‍గ్లైసీమియా లేనప్పుడు అనుకూల ఫలితాన్ని, మరొక రోజు పైన-చెప్పిన పద్ధతులను తిరిగి అనుసరించి ధ్రువపరచవచ్చు. చాలావరకూ వైద్యులు నిరాహార గ్లూకోస్ స్థాయి కొలవడానికి ప్రాధాన్యత ఇస్తారు, ఎందుకంటే దీనిని కొలవడం సులభం మరియు అధికారిక గ్లూకోస్ టాలరెన్స్ పరీక్షలో ఎక్కువగా రెండు గంటల సమయం పట్టడమే కాక ఇది నిరాహార పరీక్షకన్నా ప్రయోజనకరంగా ఉండదు.[15] ప్రస్తుత నిర్వచనం ప్రకారం, 126 mg/dL (7.0 mmol/L) పైబడిన రెండు నిరాహార గ్లూకోస్ కొలతలను డయాబెటిస్ మెల్లిటస్ నిర్దారకాలుగా భావించవచ్చు.

100 నుండి 125 mg/dL (5.6 నుండి 6.9 mmol/L) వరకూ నిరాహార గ్లూకోస్ స్థాయిలు కలిగిన రోగులకు వైకల్య నిరాహార గ్లూకోస్ ఉన్నట్లూ పరిగణిస్తారు. 75 g మౌఖిక గ్లూకోస్ గ్రహించిన తరువాత రెండు గంటలకు ప్లాస్మా గ్లూకోస్ 140 mg/dL (7.8 mmol/L) లేదా ఎక్కువ, కానీ 200 mg/dL (11.1 mmol/L)కన్నా తక్కువ కలిగిన రోగులకు, వైకల్య గ్లూకోస్ సహనశక్తి ఉన్నట్లూ పరిగణిస్తారు. ఈ రెండు మధుమేహ-పూర్వ దశలలో ముఖ్యంగా రెండవది పూర్తి-స్థాయి డయాబెటిస్ మెల్లిటస్ మరియు హృద్రోగానికి దారితీసే ప్రధాన హానికారకం.[16]

నివారణ[మార్చు]

రకం 1 మధుమేహం ప్రస్తుతానికి నివారించడం అసాధ్యం.[17] తల్లిపాలు త్రాగించడం ద్వారా తదుపరి జీవితంలో హాని కలిగే అవకాశం తగ్గుతుందని పరిశోధనలలో తేలింది;[18][19] ఎన్నో ఇతర పోషకాహార హాని కారకాలపై పరిశోధన జరుగుతోంది, కానీ ఖచ్చితమైన రుజువులు కనుగొనబడలేదు.[20] పుట్టిన శిశువులకు మొదటి సంవత్సరంలో 2000 IU విటమిన్ D అందించడం ద్వారా రకం 1 మధుమేహం సంక్రమించే హాని తగ్గుతుంది, కానీ ఆ కారణ సంబంధం అస్పష్టం.[21]

బీటా కణ ప్రోటీన్లకు (అంటే వాటికి రోగనిరోధక ప్రతిచర్య ప్రారంభ దశలలో) కానీ అధికమైన మధుమేహం లేని పిల్లలకు మరియు సాధారణ ప్రజలకు, విటమిన్ B3 (నయాసిన్) చికిత్సతో, 7-ఏళ్ళ కాల వ్యవధిలో మధుమేహం సంక్రమించడం సగానికన్నా తక్కువగా ఉండేది, మరియు పైన చెప్పిన ప్రతిరక్షకాలు కలిగి విటమిన్ B పొందని వారికి ఇంకా తక్కువగా ఉంది3.[22]

నిర్వహణ[మార్చు]

రకం 1 ని ఇన్సులిన్ పునఃస్థాపన చికిత్స—సాధారణంగా కార్బోహైడ్రేట్ పరిశీలన మరియు గ్లూకోస్ మీటర్లు ఉపయోగించి బ్లడ్ గ్లూకోస్ స్థాయిలు జాగ్రత్తగా గమనించడంతో కూడిన ఆహార నిర్వహణతో పాటుగా, చర్మఅంతర్గత ఇంజక్షన్ లేదా ఇన్సులిన్ పంప్ ఉపయోగించి చేయడం జరుగుతుంది. నేడు ఉపయోగంలో ఉన్న అత్యంత సామాన్య ఇన్సులిన్లు జన్యుసంబంధ పునఃమిశ్రమ పద్ధతులు ఉపయోగించి ఉత్పత్తి చేసిన జీవసంశ్లేష ఉత్పత్తులు; మునుపు, పశువుల లేదా పంది ఇన్సులిన్లు, చివరికి కొన్నిసార్లు చేపల నుండి ఇన్సులిన్ కూడా ఉపయోగించడం జరిగింది.[23] ప్రపంచంలో ప్రధాన పంపిణీదారులు ఎలి లిల్లీ అండ్ కంపెనీ, నోవో నార్దిస్క్, మరియు సనోఫీ-అవెంటిస్. ఇటీవలి కాలంలో, చాలామంది పంపిణీదారులు భిన్నమైన చర్యసమయాల ప్రారంభం లేదా చర్యసమయాల వ్యవధి కలిగిన కొద్దిగా ఆధునికీకృత ఇన్సులిన్లయిన ఇన్సులిన్ అనలాగ్లు ఉపయోగించడం అనే ధోరణి అవలంబిస్తున్నారు.

రకం 1 మధుమేహం చికిత్స చేయని పక్షంలో తరచూ డయాబెటిక్ కెటోఅసిడోసిస్ ద్వారా కోమాకు దారితీయవచ్చు, దీనికి చికిత్స చేయకపోతే ప్రాణాంతకం కావచ్చు. ప్రమాదకరమైన అధికమైన లేదా తక్కువైన బ్లడ్ షుగర్ స్థాయిల గురించి రోగులకు తెలియజేసే నిరంతర గ్లూకోస్ మానిటర్లు అభివృద్ధి చేయడం మరియు అమ్మడం జరిగింది, కానీ సాంకేతిక పరిధుల కారణంగా ఈ పరికరాలు వైద్య పద్ధతులపై ప్రభావాన్ని ఇప్పటివరకూ పరిమితం చేశాయి.

మరింత తీవ్రమైన సందర్భాలలో, క్లోమం మార్పిడి చేసినట్లయితే సవ్యమైన గ్లూకోస్ నియంత్రణను సరిచేయవచ్చు. అయినప్పటికీ, నిరంతర ఇన్సులిన్ పునఃస్థాపన చికిత్సకన్నా శస్త్రచికిత్స మరియు దానితో పాటుగా అవసరమైన రోగనిరోధకశక్తి అణచివేత ప్రమాదకరమని ఎందరో వైద్యులు భావిస్తారు, కాబట్టి తరచుగా దీనిని ఆఖరి అస్త్రంగా ఉపయోగిస్తారు (ఉదాహరణకు మూత్రపిండం కూడా మార్చవలసి వచ్చినప్పుడు, లేదా రోగి యొక్క బ్లడ్ గ్లూకోస్ స్థాయిలు తీవ్ర మార్పిడులకు గురవుతున్నప్పుడు). ప్రయోగస్థాయిలో బీటా కణాల పునఃస్థాపనను (మార్పిడి ద్వారా లేదా మూల కణాల నుండి) కూడా ఎన్నో పరిశోధనా కార్యక్రమాలలో పరిశీలించడం జరుగుతోంది. ఇప్పటివరకూ, బీటా కణాల మార్పిడి కేవలం 18 ఏళ్ళ పైబడిన రోగులకు మాత్రమే చేయబడింది, మరియు దాదాపుగా ప్రపంచవ్యాప్త వైఫల్యం మధ్యలో ఆశను కల్పించే విజయాలను అందిస్తున్నాయి.

రోగ నిరూపణ[మార్చు]

సవ్యంగా-నిర్వహించని రకం 1 డయాబెటిస్ మెల్లిటస్ యొక్క సమస్యలలో ఇతరత్రా సమస్యలే కాకుండా హృద్రోగం, డయాబెటిక్ న్యూరోపతీ, డయాబెటిక్ రెటినోపతీ కూడా ఉండవచ్చు. నిజానికి హృద్రోగం[24] మరియు న్యూరోపతీ[25] కూడా స్వయంరోగనిరోధక ఆధారం కలిగి ఉంటాయని కొంత రుజువులున్నాయి.

సాంక్రమిక రోగ విజ్ఞానం[మార్చు]

అన్ని మధుమేహం సందర్భాలలో రకం 1 మధుమేహం సుమారు 5%–10%[26], లేదా ప్రపంచవ్యాప్తంగా 11–22 మిలియన్లలో ఉంటుంది.[17] 2006లో, ఇది 14 ఏళ్ళకన్నా చిన్నపిల్లలలో 440 వేలమందికి సంక్రమించింది, మరియు 10 ఏళ్ళకన్నా చిన్నవారిలో మధుమేహం కలగడానికి ప్రాథమిక కారణం.[27] రకం 1 మధుమేహం సంభవించడం ప్రతి సంవత్సరమూ సుమారు 3% వరకూ పెరుగుతోంది.[27] వివిధ దేశాలలో ఈ సూచికలు ఎంతో విభిన్నంగా ఉంటాయి, చైనా మరియు వెనిజులాలలో సంవత్సరానికి 100,000 మందికి తక్కువగా 0.1 సందర్భాలు కాగా ఫిన్లాండ్ మరియు సర్డినియాలలో 100,000 మందికి ఎక్కువగా 37 సందర్భాలుగా ఉంది. [28]

పరిశోధన[మార్చు]

పునాదులు[మార్చు]

UK, డెన్మార్క్, USA, కెనడా మరియు ఆస్ట్రేలియాలలో రకం 1 మధుమేహంపై పరిశోధనకు ది జువెనైల్ డయాబెటిస్ రిసెర్చ్ ఫౌండేషన్ (JDRF) ధార్మిక నిధి అందించే ప్రధాన సంస్థగా వ్యవహరిస్తుంది. JDRF యొక్క లక్ష్యం, పరిశోధనకు సహకారం అందించడం ద్వారా రకం 1 మధుమేహం మరియు దాని సమస్యల నుండి స్వస్థత చేకూర్చడం. 1970లో స్థాపించబడినప్పటి నుండి JDRF $1.3 బిలియన్ పైగా మధుమేహం పరిశోధనకు అందించింది, అంతేకాక FY 2008లో $156 మిలియన్ అందించింది. FY 2008లో, ఈ ఫౌండేషన్ 22 దేశాలలో 1,000 కేంద్రాలు, గ్రాంట్లు మరియు ఫెలోషిప్పులకు నిధులు అందించింది. నవంబర్ 2008లో రకం 1 మధుమేహం కలిగిన వ్యక్తులకై JDRF ఒక ఆన్‍లైన్ సోషల్ నెట్‍వర్క్ ప్రారంభించింది: జువెనేషన్ (Juvenation).

ది ఇంటర్నేషనల్ డయాబెటిస్ ఫెడరేషన్ అనేది మధుమేహం పరిశోధన మరియు చికిత్సల కొరకు ఏర్పడిన 160 పైగా దేశాల ప్రపంచవ్యాప్త సమాఖ్య. రకం 1 పరిశోధనతో పాటుగా ఇతర మధుమేహం-సంబంధిత పరిశోధన మరియు ఇతరత్రా (రకం 2 మధుమేహం, ధారణస్థాయి మధుమేహం మరియు ఇతరాలు) చికిత్సలు, నివారణ, మరియు చివరగా స్వస్థతకు సంబంధించిన పరిశోధనలకు ది అమెరికన్ డయాబెటిస్ అసోసియేషన్ నిధులు సమకూరుస్తుంది. రకం 1 మరియు రకం 2 మధుమేహం రెండింటిలోనూ ఆస్ట్రేలియాలో పరిశోధన మరియు శిక్షణలలో డయాబెటిస్ ఆస్ట్రేలియా పాలుపంచుకుంటుంది. కెనడాలో రోగులకు శిక్షణ, పరిశోధన మరియు సహజీవనాన్ని అందించడంలో ది కెనడియన్ డయాబెటిస్ అసోసియేషన్ పాటుపడుతుంది. పసిఫిక్ నార్త్‌వెస్ట్ డయాబెటిస్ రిసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్ రకం 1 మరియు రకం 2 మధుమేహం గురించి వైద్యసంబంధ మరియు ప్రాథమిక పరిశోధన సాగిస్తుంది.

క్లోమం మార్పిడి[మార్చు]

సాధారణంగా క్లోమం మార్పిడులు మూత్రపిండ మార్పిడితో పాటుగా లేదా తరువాత చేయడం జరుగుతుంది. దీనికి ఒక కారణం ఏమిటంటే, ఒక క్రొత్త మూత్రపిండం అమర్చడంలో సిక్లోస్పోరిన్ వంటి రోగనిరోధకశక్తి అణచివేసే మందులు తీసుకోవలసి ఉంటుంది. కానీ, తద్వారా ఇది మరే విధమైన రోగనిరోధకశక్తి అణచివేసే చికిత్స అవసరం లేకుండానే మధుమేహ రోగికి ఒక క్రొత్త, కార్యశీల క్లోమం అమర్చడాన్ని సులభతరం చేస్తుంది. కానీ, తీవ్రమైన అస్థిర రకం 1 డయాబెటిస్ మెల్లిటస్ కలిగిన రోగులలో కేవలం క్లోమం మార్పిడులు సరైనవి.[29]

ద్వీపికా కణ మార్పిడి[మార్చు]

మానవులలో ప్రస్తుతం ఉపయోగించబడే క్లోమం మార్పిడికన్నా ద్వీపికా కణ మార్పిడిలో తక్కువగా శస్త్రచికిత్స అవసరమవుతుందని భావిస్తారు.

ఈ ప్రక్రియలో ఒకరకంలో, ద్వీపికా కణాలను రోగియొక్క కాలేయంలోనికి ఇంజెక్ట్ చేస్తారు, అక్కడ అవి స్థిరపడి ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తి చేయడం ప్రారంభిస్తాయి. కాలేయం అనేది ఎంతో సముచిత ఎంపికగా భావిస్తారు, ఎందుకంటే క్లోమం కన్నా కాలేయాన్ని చేరుకోవడం సులువు, మరియు ఆ వాతావరణంలో ద్వీపికా కణాలు బాగా ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తి చేయడం కనిపిస్తుంది. కానీ, రోగియొక్క స్వంత మూల కణాల నుండి వాటిని ఉత్పత్తి చేసే పద్ధతి కనుగొనడం లేదా మూల కణాలను దానం చేయగల సదృశ కవల ఉంటే తప్ప, రోగి శరీరం ఈ క్రొత్త కణాలను ఎలాంటి ఇతర బాహ్య ధాతువులానే భావిస్తుంది. ఈ రోగనిరోధక వ్యవస్థ ఈ కణాలను బాక్టీరియా ఇన్ఫెక్షన్ లేదా ఒక చర్మపు అంటు లాగే పరిగణించి దాడి చేస్తుంది. కాబట్టి ఇప్పుడు రోగులకు రోగనిరోధక వ్యవస్థ కార్యశీలతను తగ్గించే ఇమ్యూనోరిప్రెస్సంట్స్ కలిగిన చికిత్స అవసరమవుతుంది.

ఒక పరిశోధనలో ద్వీపికా కణ మార్పిడి తరువాత ఒక సంవత్సరానికి రోగులలో 58% ఇన్సులిన్ నుండి స్వేచ్ఛ పొందే స్థాయికి ద్వీపికా కణ మార్పిడులు ప్రగతి సాధించాయని ఇటీవలి పరిశోధనలలో తేలింది.[30] ఆదర్శవంతంగా, ఈ రోగనిరోధక ప్రతిచర్యను ప్రేరేపించని ద్వీపికా కణాలను ఉపయోగించడం అత్యుత్తమం. న్యూజిలాండ్లో లివింగ్ సెల్ టెక్నాలజీస్ శాస్త్రవేత్తలు ప్రస్తుతం డయాబిసెల్‍తో మానవులపై ప్రయోగాలు చేయడం జరుగుతోంది, ఇందులో రక్షిత సముద్రపు మొక్కల నుండి తయారు చేసిన గుళికలో పంది ద్వీపికలను ఉంచి, ఇన్సులిన్ వెలుపలకు ప్రవహించేలా మరియు పోషకాలు లోనికి ప్రవేశించేలా చేసి, తెల్ల రక్త కణాలచే రోగనిరోధక వ్యవస్థ నుండి ద్వీపికలను రక్షించడం చేస్తారు.

నివారణ[మార్చు]

"వ్యాధి నిరోధం" మార్గం

రోగనిరోధక వ్యవస్థ బీటా కణాలపై దాడి చేయడాన్ని నివారించేలా ఒక జీవరసాయన యంత్రాంగం కనుగొనగలిగితే, మధుమేహం రకం 1 ప్రారంభాన్ని నివారించేందుకు దానిని అందించవచ్చు. రోగనిరోధక వ్యవస్థ యొక్క కార్యశీల స్థితిని Th1 స్థితి (సంహారక T కణాల "దాడి") నుండి Th2 స్థితి (క్రొత్త ప్రతిరక్షకాల అభివృద్ధి)కి మార్చడం ద్వారా దీనిని సాధించేందుకు ఎన్నో బృందాలు ప్రయత్నిస్తున్నాయి. ఈ Th1-Th2 మార్పిడి అనేది T-కణాల ద్వారా విడుదలయ్యే ఒక రకం సైటోకైన్ సంకేత అణువులలో మార్పు వలన సంభవిస్తుంది. శోథ-అనుకూల సైటోకైన్లకు బదులుగా, ఈ T-కణాలు శోథను తగ్గించే సైటోకైన్లను విడుదల చేయడం ప్రారంభిస్తాయి.[31] ఈ ప్రక్రియను సామాన్యంగా "ఆర్జిత రోగనిరోధక సహనశక్తి" అంటారు.

BCG పరిశోధన

ట్యూమర్ నెక్రోసిస్ ఫాక్టర్-ఆల్ఫా, లేదా TNF-α, అనేది రోగనిరోధక వ్యవస్థలో భాగం. ఇది రోగనిరోధక వ్యవస్థకు స్వీయ మరియు అస్వీయ ధాతువుల తేడా గుర్తించడంలో సాయపడుతుంది. రకం 1 మధుమేహం కలిగిన వ్యక్తులలో ఈ పదార్ధం లోపిస్తుంది. డా. డేనైస్ ఫాస్ట్మాన్ సిద్ధాంతం ప్రకారం మైకోబాక్టీరియం ట్యుబర్‍క్యులోసిస్ నివారణలో ఉపయోగించే చవకైన సాధారణ ఔషధం బాసిల్లస్ కాల్మేట్-గ్వెరిన్ (BCG) అందించడం అనేది, మధుమేహం కలిగిన ఎలుకలలో TNF-α ఉత్పత్తిని ప్రేరేపించే ఫ్రయాన్డ్స్ అడ్జువేంట్ అందించినప్పటి ప్రభావాన్ని కలిగి ఉంటుంది. బీటా కణాల ధ్వంసానికి కారణమైన తెల్ల రక్త కణాలను TNF-α సంహరిస్తుంది, తద్వారా మధుమేహాన్ని నివారించడం లేదా తిరోగమించడం చేస్తుంది.[32] ఆమె ఈ పద్ధతిని ఉపయోగించి ప్రయోగశాల ఎలుకల్లో మధుమేహం తిరోగమించేలా చేసింది, కానీ తరువాతి పరిశోధన కొరకు, మధుమేహం సమస్యల కారణంగా మరణించిన తన భార్య స్మృత్యర్థం లీ అయాకోక్కా స్థాపించిన అయాక్కోకా ఫౌండేషన్ నుండి నిధులు పొందగలిగింది. మానవ పరిశోధనలు 2008లో ప్రారంభం కానున్నాయి.

డయామిడ్

డయామిడ్ అనేది డయామిడ్ మెడికల్ వృద్ది చేస్తున్న టీకా యొక్క పేరు. వైద్య ప్రయోగాలలో రకం 1 మధుమేహం సంబంధిత స్వయంప్రతిజన్యం GAD65 కలిగిన ఇంజక్షన్లు, తీవ్ర దుష్ప్రభావాలు లేకుండా బీటా కణాల వినాశనాన్ని కనీసం 30 నెలల వరకూ ఆలస్యం చేశాయి. ఈ పదార్థంతో చికిత్స పొందిన రోగులలో బీటా కణాల రక్షణగా భావించే, అధిక స్థాయిలో నియంత్రక సైటోకైన్లు కనిపించాయి.[33] దశ III ప్రయోగాలు ప్రస్తుతం USA [34] మరియు ఐరోపాలలో జరుగుతున్నాయి, ఇందులో ఎన్నో ప్రదేశాలలో భాగాస్వాములపై చురుకుగా ప్రయోగాలు సాగుతున్నాయి.[35][36][37] ఇంకా మధుమేహం సంక్రమించని వ్యక్తులకు టీకా అందించే రెండు నివారక పరిశోధనలు కూడా ప్రస్తుతం జరుగుతున్నాయి.[38][39][40]

వీటిని కూడా చూడండి[మార్చు]

  • కారా న్యూమాన్ నిదర్శన – మరణానికి దారితీసిన ప్రార్థనల ద్వారా "చికిత్స" నిదర్శన
  • డయాబెటిస్ మెల్లిటస్ రకం 1 కలిగిన వ్యక్తుల జాబితా
  • రకం 1 మధుమేహ సమాఖ్య

సూచనలు[మార్చు]

  1. "Diabetes Blue Circle Symbol". International Diabetes Federation. 17 March 2006. 
  2. "Type 1 Diabetes Mellitus". Retrieved 2008-08-04. 
  3. 3.0 3.1 Cooke DW, Plotnick L (November 2008). "Type 1 diabetes mellitus in pediatrics". Pediatr Rev 29 (11): 374–84; quiz 385. doi:10.1542/pir.29-11-374. PMID 18977856. 
  4. "One Step Closer to a Cure—Interview; Patrick Perry, Saturday Evening Post". Retrieved 2008-11-02. 
  5. మూస:Cite report
  6. మైకేల్ క్నిప్, "డైట్, గట్, అండ్ టైప్ 1 డయాబెటిస్: రోల్ ఆఫ్ వీట్-డిరైవ్డ్ పెప్టైడ్స్?", మధుమేహం , ఆగష్టు 2009.
  7. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/dispomim.cgi?id=222100
  8. "నేచర్ ఇమ్మ్యూనాలజీ 3", 338 - 340 (2002), doi:10.1038/ni0402-338
  9. "Donner", "Horst"; "Harald Rau, Paul G. Walfish, Jens Braun, Thorsten Siegmund, Reinhard Finke, Jürgen Herwig, Klaus H. Usadel and Klaus Badenhoop" ("2007"). "CTLA4 Alanine-17 Confers Genetic Susceptibility to Graves’ Disease and to type 1 Diabetes Mellitus". "The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism Vol. 82, No. 1 143-146". "The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism". Retrieved 2008-02-06. 
  10. Hana Malcova, Zdenek Sumnik, Pavel Drevinek, Jitrenka Venhacova, Jan Lebl, Ondrej Cinek (October 7, 2005). "Absence of breast-feeding is associated with the risk of type 1 diabetes: a case–control study in a population with rapidly increasing incidence". European Journal of Pediatrics 165 (Volume 165, Number 2 / February, 2006): 114–119. doi:10.1007/s00431-005-0008-9. PMID 16211397. మూస:Issn (print) మూస:Issn (online). 
  11. content.nejm.org
  12. టైప్ 1 డయాబెటిస్ ఇన్ అడల్ట్స్: ప్రిన్సిపుల్స్ అండ్ ప్రాక్టీసు , ఇన్ఫార్మా హెల్త్‌కేర్, 2008, పు. 27.
  13. World Health Organisation Department of Noncommunicable Disease Surveillance (1999). "Definition, Diagnosis and Classification of Diabetes Mellitus and its Complications" (PDF). 
  14. ""Diabetes Care" January 2010". American Diabetes Association. Retrieved 2010-01-29. 
  15. Saydah SH, Miret M, Sung J, Varas C, Gause D, Brancati FL (August 2001). "Postchallenge hyperglycemia and mortality in a national sample of U.S. adults". Diabetes Care 24 (8): 1397–402. doi:10.2337/diacare.24.8.1397. PMID 11473076. 
  16. Santaguida PL, Balion C, Hunt D, Morrison K, Gerstein H, Raina P, Booker L, Yazdi H. "Diagnosis, Prognosis, and Treatment of Impaired Glucose Tolerance and Impaired Fasting Glucose". Summary of Evidence Report/Technology Assessment, No. 128. Agency for Healthcare Research and Quality. Retrieved 2008-07-20. 
  17. 17.0 17.1 "Diabetes". World Health Organization. Retrieved 24 January 2011. 
  18. Borch-Johnsen K, Joner G, Mandrup-Poulsen T, et al. (November 1984). "Relation between breast-feeding and incidence rates of insulin-dependent diabetes mellitus. A hypothesis". Lancet 2 (8411): 1083–6. doi:10.1016/S0140-6736(84)91517-4. PMID 6150150. 
  19. Naim Shehadeh, Raanan Shamir, Moshe Berant, Amos Etzioni (2001). "Insulin in human milk and the prevention of type 1 diabetes". Pediatric Diabetes 2 (4): 175–7. doi:10.1034/j.1399-5448.2001.20406.x. PMID 15016183. 
  20. Virtanen SM, Knip M (December 2003). "Nutritional risk predictors of beta cell autoimmunity and type 1 diabetes at a young age". The American Journal of Clinical Nutrition 78 (6): 1053–67. PMID 14668264. 
  21. Hyppönen E, Läärä E, Reunanen A, Järvelin MR, Virtanen SM (November 2001). "Intake of vitamin D and risk of type 1 diabetes: a birth-cohort study". Lancet 358 (9292): 1500–3. doi:10.1016/S0140-6736(01)06580-1. PMID 11705562. 
  22. Elliott RB, Pilcher CC, Fergusson DM, Stewart AW (1996). "A population based strategy to prevent insulin-dependent diabetes using nicotinamide". Journal of Pediatric Endocrinology & Metabolism 9 (5): 501–9. PMID 8961125. 
  23. ది లాన్సెట్, భాగం 359, సంచిక 9313లో డా జేమ్స్ R రైట్, Jr MD
  24. శ్రీదేవి దేవరాజ్, నికోల్ గ్లేసర్, స్టీవ్ గ్రిఫ్ఫెన్, జానైస్ వాంగ్-పోలగ్రుతో, ఎరిక్ మిగ్వేలినో మరియు ఈశ్వర్‍లాల్ జియాలాల్; "ఇంక్రీస్డ్ మోనోసైటిక్ ఆక్టివిటీ అండ్ బయోమార్కర్స్ ఆఫ్ ఇన్ఫ్లమేషన్ ఇన్ పేషెంట్స్ విత్ టైప్ 1 డయాబెటిస్"; మధుమేహం 2006 మార్చ్ 55: 774-779.
  25. విక్టోరియా గ్రంబెర్గ్, MD, నీల్స్ ఎజ్స్క్జేర్, MD, PHD, మార్క్ పీక్మన్, MD, PHD and గోరన్ సండ్క్విస్ట్, MD, PHD; "ఆటోఆంటిబాడీస్ టు అటానమిక్ నెర్వస్ అసోసియేటెడ్ విత్ కార్డియాక్ అండ్ పెరిఫెరల్ అటానమిక్ న్యూరోపతీ"; మధుమేహ రక్షణ 2005 28: 1959-1964.
  26. Daneman, D (2006 Mar 11). "Type 1 diabetes.". Lancet 367 (9513): 847–58. PMID 16530579. 
  27. 27.0 27.1 Aanstoot, HJ; Anderson, BJ, Daneman, D, Danne, T, Donaghue, K, Kaufman, F, Réa, RR, Uchigata, Y (2007 Oct). "The global burden of youth diabetes: perspectives and potential.". Pediatric diabetes. 8 Suppl 8: 1–44. PMID 17767619. 
  28. Soltesz, G; Patterson, CC, Dahlquist, G, EURODIAB Study, Group (2007 Oct). "Worldwide childhood type 1 diabetes incidence--what can we learn from epidemiology?". Pediatric diabetes. 8 Suppl 6: 6–14. PMID 17727380. 
  29. క్లోమం మార్పిడి: సూచికలు మరియు ఫలితాలు
  30. "Islet cell transplant: Experimental treatment for type 1 diabetes - MayoClinic.com". Archived from the original on April 10, 2007. Retrieved 2007-06-04. 
  31. jci.org
  32. Ryu, S; Shinichiro Ryu, Shohta Kodama, Kazuko Ryu, David A. Schoenfeld & Denise L. Faustman (July 1, 2001). "Reversal of established autoimmune diabetes by restoration of endogenous β cell function.". J. Clin. Invest. 108 (1): 63–72. doi:10.1172/JCI12335. PMC 209340. PMID 11435458. 
  33. న్యూ ఇంగ్లాండ్ జర్నల్ ఆఫ్ మెడిసిన్: GAD ట్రీట్మెంట్ అండ్ ఇన్సులిన్ సేక్రెషన్ ఇన్ రీసెంట్-ఆన్సెట్ టైప్ 1 డయాబెటిస్.
  34. డయామిడ్ US ఫేజ్ III ట్రయల్
  35. డయామిడ్ యూరోపియన్ ఫేజ్ III ట్రయల్
  36. డయామిడ్ డయాబెటిస్ వాక్సిన్ యొక్క సుదీర్ఘ వ్యాధినిరోధక సామర్థ్యం గురించి మరింత రుజువు
  37. 30 నెలల వద్ద ప్రదర్శించిన దీర్ఘ-కాల సామర్థ్యంతో రకం 1 మధుమేహం టీకా ప్రయోగం పూర్తి కావడాన్ని డయామిడ్ ప్రకటించింది
  38. MSNBC న్యూస్: బాల్యంలో మధుమేహం నివారణకు డయామిడ్(r) పరిశోధనకు అనుమతి
  39. డయామిడ్ ప్రెస్ విడుదల: నార్వేలో డయామిడ్ అద్భుత పరిశోధనకు అనుమతి
  40. Clinicaltrials.gov: మధుమేహం నివారణ - రోగనిరోధక సహనశక్తి (DIAPREV-IT)

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

మూస:Endocrine pathology మూస:Diabetes మూస:Autoimmune diseases