డిఫ్తీరియా టీకా
డిఫ్తీరియా వ్యాక్సిన్ అనేది కోరినెబాక్టీరియం డిఫ్తీరియే అనే బాక్టీరియా వల్ల కలిగే డిఫ్తీరియా వ్యాధికి వ్యతిరేకంగా పనిచేసే ఒక టాక్సాయిడ్ వ్యాక్సిన్.[1] దీని వాడకం వల్ల 1980, 2000 మధ్య ప్రపంచవ్యాప్తంగా కేసుల సంఖ్య 90% కంటే ఎక్కువగా తగ్గింది. మొదటి డోసును ఆరు వారాల వయస్సులో, ఆ తర్వాత నాలుగు వారాల వ్యవధిలో మరో రెండు డోసులు తీసుకోవాలని సిఫార్సు చేయబడింది, దీని తర్వాత బాల్యంలో ఇది సుమారు 95% ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది. బాల్యంలో మరో మూడు డోసులు సిఫార్సు చేయబడ్డాయి. జీవితంలో తర్వాత దశలో మరిన్ని డోసులు అవసరమా కాదా అనేది అస్పష్టంగా ఉంది. పిల్లలందరికీ డిఫ్తీరియాకు వ్యతిరేకంగా టీకా వేయించడం సిఫార్సు చేయబడింది. మొదటి డోసును ఆరు నుండి ఎనిమిది వారాల వయస్సులో, ఆ తర్వాత నాలుగు వారాల వ్యవధిలో మరో రెండు డోసులు వేయించాలని సిఫార్సు చేయబడింది, దీని తర్వాత బాల్యంలో ఇది సుమారు 95% ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది. బాల్యంలో మరో మూడు డోసులు సిఫార్సు చేయబడ్డాయి. డిఫ్తీరియా ప్రమాదం ఉన్న ప్రాంతానికి ప్రయాణిస్తే, బూస్టర్ డోస్ అవసరం కావచ్చు. జీవితంలో తర్వాత అదనపు డోసులు అవసరమా కాదా అనేది అస్పష్టంగా ఉంది. డిఫ్తీరియా టీకా చాలా సురక్షితమైనది. ముఖ్యమైన దుష్ప్రభావాలు చాలా అరుదు. ఇంజెక్షన్ చేసిన చోట నొప్పి రావచ్చు. ఇంజెక్షన్ చేసిన చోట కొన్ని వారాల పాటు ఉండే ఒక గడ్డ ఏర్పడవచ్చు. ఈ టీకా గర్భిణీ స్త్రీలకు, బలహీనమైన రోగనిరోధక శక్తి ఉన్నవారికి కూడా సురక్షితమైనది. ఇది ఒకే టీకాగా అందుబాటులో లేదు.[2] అన్ని డిఫ్తీరియా టీకాలను టెటానస్ టీకాతో (Td, DT టీకాలు) కలిపి ఇస్తారు.[3] దీనిని ఇతర టీకాలతో వివిధ రకాల కలయికలలో ఇవ్వవచ్చు, ఉదాహరణకు డిటిపి (DTP) టీకా లేదా డిటాప్ (DTaP) ను పెర్టుసిస్ టీకాతో, ఇనాక్టివేటెడ్ పోలియో టీకా, హిబ్ టీకా, హెపటైటిస్ బి టీకాలతో ఇతర కలయికలలో కూడా ఇవ్వవచ్చు. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) 1974 నుండి దీని వాడకాన్ని సిఫార్సు చేస్తోంది. ప్రపంచ జనాభాలో సుమారు 84% మందికి టీకాలు వేశారు. దీనిని ఇంట్రామస్కులర్ ఇంజెక్షన్గా ఇస్తారు. ఈ టీకాను చల్లగా ఉంచాలి కానీ గడ్డకట్టించకూడదు.
వైద్యపరమైన ఉపయోగాలు
[మార్చు]డిఫ్తీరియా వ్యాధిని కలిగించే బాక్టీరియా అయిన కోరినెబాక్టీరియం డిఫ్తీరియా నుండి రక్షణ కల్పించడానికి డిఫ్తీరియా వ్యాక్సిన్ను ఉపయోగిస్తారు. టీకాలు వేయించుకున్న వారిలో దాదాపు 95% మందిలో రోగనిరోధక శక్తి అభివృద్ధి చెందుతుంది, 1980, 2000 మధ్య ప్రపంచవ్యాప్తంగా డిఫ్తీరియాకు వ్యతిరేకంగా టీకాలు వేయడం వల్ల కేసుల సంఖ్య 90% కంటే ఎక్కువ తగ్గింది. 2016 నాటికి ప్రపంచ జనాభాలో దాదాపు 86% మందికి టీకాలు వేయబడ్డాయి.
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ CDC (2025-05-12). "Diphtheria Vaccination". Diphtheria. Retrieved 2026-05-13.
- ↑ "Diphtheria". www.who.int. Retrieved 2026-05-13.
- ↑ "Tetanus-Diphtheria Vaccine | Advocate Health Care". www.advocatehealth.com. Retrieved 2026-05-13.