Jump to content

డేవిడ్ జె. వైన్‌ల్యాండ్

వికీపీడియా నుండి
డేవిడ్ జె. వైన్‌ల్యాండ్
విన్లాండ్, 2013లో
జననండేవిడ్ జెఫ్రీ విన్లాండ్
(1944-02-24) 1944 ఫిబ్రవరి 24 (వయసు: 82)
మిల్వాకీ, విస్కాన్సిన్, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు
రంగములుక్వాంటం భౌతిక శాస్త్రం
వృత్తిసంస్థలువాషింగ్టన్ విశ్వవిద్యాలయం
జాతీయ ప్రమాణాలు, సాంకేతికత సంస్థ
కొలరాడో విశ్వవిద్యాలయం, బౌల్డర్
ఒరెగాన్ విశ్వవిద్యాలయం
చదువుకున్న సంస్థలుకాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయం, బర్క్లీ
హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం
పరిశోధనా సలహాదారుడు(లు)నార్మన్ ఫోస్టర్ రాంసే, జూనియర్
ఇతర విద్యా సలహాదారులుహాన్స్ జార్జ్ డెహ్మెల్ట్
ప్రసిద్ధిక్యావిటీ క్వాంటం ఎలెక్ట్రోడైనమిక్స్
లేజర్ కూలింగ్
ముఖ్యమైన పురస్కారాలుIRI పతకం (2020)
భౌతిక శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి (2012)
జాతీయ విజ్ఞాన పతకం (2007)
షాలో ప్రైజ్ (2001)
స్టాక్‌హోమ్‌లో విన్లాండ్, 2012

డేవిడ్ జెఫ్రీ విన్లాండ్[1] (జననం: ఫిబ్రవరి 24, 1944)[2] ఒక అమెరికన్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త. ఆయన జాతీయ ప్రమాణాలు, సాంకేతికత సంస్థ (NIST) లోని ఫిజికల్ మెజర్‌మెంట్ లాబొరేటరీలో పనిచేశారు. ఆయన ముఖ్యమైన కృషిలో బంధించబడిన అయాన్లపై లేజర్ కూలింగ్ సాంకేతికత అభివృద్ధి, అయాన్లను ఉపయోగించి క్వాంటం కంప్యూటింగ్ ప్రక్రియలను అమలు చేయడం ఉన్నాయి. ఈ పరిశోధనలు క్వాంటం భౌతిక శాస్త్రంలో కీలకమైన పురోగతికి దారితీశాయి.

ఈ విశిష్ట కృషికి గుర్తింపుగా, ఆయన 2012 సంవత్సరానికి గాను భౌతిక శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతిను సెర్జ్ హరోష్ తో కలిసి అందుకున్నారు. ఈ పురస్కారం "వ్యక్తిగత క్వాంటం వ్యవస్థలను కొలిచే, నియంత్రించే విప్లవాత్మక ప్రయోగాత్మక పద్ధతుల అభివృద్ధి" కోసం ప్రదానం చేయబడింది.[3][4]

ప్రారంభ జీవితం, వృత్తి

[మార్చు]

వినెలాండ్ అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలోని విస్కాన్సిన్ రాష్ట్రం, వౌవాటోసా లో జన్మించాడు. అతను మూడు సంవత్సరాల వయస్సు వరకు డెన్వర్ నగరంలో నివసించాడు. ఆ తరువాత అతని కుటుంబం కాలిఫోర్నియా రాష్ట్రంలోని సాక్రమెంటో నగరానికి మారింది.[5] వినెలాండ్ 1961లో సాక్రమెంటోలోని ఎన్సినా హై స్కూల్ నుండి పట్టభద్రుడయ్యాడు.[6] 1961 సెప్టెంబర్ నుండి 1963 డిసెంబర్ వరకు అతను కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయం, డేవిస్ లో అభ్యసించాడు.

అతను 1965లో కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయం, బర్క్లీ నుండి భౌతిక శాస్త్రంలో బ్యాచిలర్ డిగ్రీ పొందాడు. అనంతరం హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి భౌతిక శాస్త్రంలో మాస్టర్స్, డాక్టరేట్ డిగ్రీలను సంపాదించాడు.[5] 1970లో అతను తన పీహెచ్‌డీ పూర్తి చేశాడు. ఈ పరిశోధనకు అతని మార్గదర్శకుడు నార్మన్ ఫోస్టర్ రామ్‌సే జూనియర్ అయ్యారు.[7] అతని డాక్టరల్ థీసిస్ పేరు "The Atomic Deuterium Maser".

తరువాత అతను హాన్స్ డెహ్మెల్ట్ బృందంలో వాషింగ్టన్ విశ్వవిద్యాలయం లో పోస్ట్‌డాక్టరల్ పరిశోధనలు నిర్వహించాడు. అక్కడ అతను అయాన్ ట్రాప్ లలో ఎలక్ట్రాన్లపై పరిశోధనలు చేశాడు. 1975లో అతను నేషనల్ బ్యూరో ఆఫ్ స్టాండర్డ్స్ (ప్రస్తుతం నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ స్టాండర్డ్స్ అండ్ టెక్నాలజీ) లో చేరాడు. అక్కడ అతను అయాన్ నిల్వ (ion storage) బృందాన్ని ప్రారంభించాడు. అలాగే అతను కొలరాడో విశ్వవిద్యాలయం, బౌల్డర్ లో భౌతిక శాస్త్ర విభాగంలో అధ్యాపకుడిగా కొనసాగాడు.

2018 జనవరిలో వినెలాండ్ ఒరెగాన్ విశ్వవిద్యాలయం భౌతిక శాస్త్ర విభాగానికి నైట్ రీసెర్చ్ ప్రొఫెసర్ గా చేరాడు.[8] అదే సమయంలో అతను నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ స్టాండర్డ్స్ అండ్ టెక్నాలజీ (NIST) లోని అయాన్ స్టోరేజ్ గ్రూప్‌తో సలహాదారుడిగా కొనసాగుతున్నాడు.

వినెలాండ్ 1978లో అయాన్లను లేజర్‌తో చల్లబరచిన (laser-cool) మొదటి శాస్త్రవేత్తగా నిలిచాడు. ఆయన NIST బృందం ప్రాథమిక భౌతిక శాస్త్రం, క్వాంటం స్థితి నియంత్రణకు సంబంధించిన అనేక ప్రయోగాలలో బంధించబడిన అయాన్లను (trapped ions) ఉపయోగిస్తుంది. వారు భూ స్థితి (ground state), సూపర్‌పోజిషన్ (superposition), అంతర్భాగిత (entangled) స్థితులను సిద్ధం చేయడానికి ఆప్టికల్ సాంకేతికతలను ప్రదర్శించారు. ఈ పరిశోధన స్పెక్ట్రోస్కోపీ, అణు గడియారంలు, క్వాంటం సమాచారం రంగాలలో పురోగతికి దారి తీసింది. 1995లో ఆయన మొదటి సింగిల్ అణు క్వాంటం లాజిక్ గేట్‌ను రూపొందించాడు, 2004లో భారీ కణాలలో క్వాంటం టెలిపోర్టేషన్ ద్వారా సమాచారాన్ని ప్రసారం చేసిన తొలి వ్యక్తిగా నిలిచాడు.[9] 2005లో ఆయన ఒకే అల్యూమినియం అయాన్‌పై క్వాంటం లాజిక్ ఉపయోగించి అత్యంత ఖచ్చితమైన అణు గడియారాన్ని రూపొందించాడు.[10]

వినెలాండ్ అమెరికన్ ఫిజికల్ సొసైటీకి ఫెలోగా ఉన్నాడు[11], ఆప్టికల్ సొసైటీ ఆఫ్ అమెరికా సభ్యుడిగా కూడా ఉన్నాడు. ఆయన 1992లో అమెరికా జాతీయ విజ్ఞాన అకాడమీకి ఎన్నికయ్యాడు.[12] అతను 2012 భౌతిక శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతిని ఫ్రెంచ్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త సెర్జ్ హరోష్ తో కలిసి పొందాడు. ఈ బహుమతి "వ్యక్తిగత క్వాంటం వ్యవస్థలను కొలిచే, నియంత్రించే విప్లవాత్మక ప్రయోగ పద్ధతుల అభివృద్ధి"కు గాను ప్రదానం చేయబడింది.

కుటుంబం

[మార్చు]

విన్లాండ్ సెడ్నా క్వింబీ-విన్లాండ్‌ను వివాహం చేసుకున్నారు. వీరికి ఇద్దరు కుమారులు ఉన్నారు.[13]

సెడ్నా హెలెన్ క్వింబీ, పురావస్తు శాస్త్రవేత్త, మానవ శాస్త్రవేత్త అయిన జార్జ్ ఐ. క్వింబీ (1913–2003) కుమార్తె. ఆయన యూనివర్శిటీ ఆఫ్ వాషింగ్ టన్ లో మానవ శాస్త్ర ప్రొఫెసర్‌గా, థామస్ బర్క్ మెమోరియల్ వాషింగ్టన్ స్టేట్ మ్యూజియం డైరెక్టర్‌గా పనిచేశారు. ఆమె తల్లి హెలెన్ జీమ్ క్వింబీ.[14]

పురస్కారాలు

[మార్చు]

ప్రసంగాలు

[మార్చు]

విన్లాండ్ 2015లో నిర్వహించిన Future Science and Technology Leaders కాంగ్రెస్‌లో ప్రధాన ప్రసంగకర్తగా (keynote speaker) పాల్గొన్నారు.

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ "David Jeffery Wineland". American Academy of Arts and Sciences. Retrieved 2024-04-08.
  2. ↑ "David Wineland". Array of Contemporary American Physicists. Archived from the original on 2013-01-26. Retrieved 2013-01-13.
  3. ↑ 3.0 3.1 "Press release – Particle control in a quantum world". Royal Swedish Academy of Sciences. Retrieved 9 October 2012.
  4. ↑ Phillips, William Daniel (2013). "Profile of David Wineland and Serge Haroche, 2012 Nobel Laureates in Physics". Proceedings of the National Academy of Sciences. 110 (18): 7110–1. Bibcode:2013PNAS..110.7110P. doi:10.1073/pnas.1221825110. PMC 3645510. PMID 23584018.
  5. ↑ 5.0 5.1 NIST, US Department of Commerce (October 9, 2012). "NIST's David J. Wineland Wins 2012 Nobel Prize in Physics". NIST (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2016-04-28.
  6. ↑ Class of 1961 Graduation List. encinahighschool.com
  7. ↑ Wineland, D. J.; Ramsey, N. F. (1972). "Atomic Deuterium Maser". Physical Review A. 5 (2): 821. Bibcode:1972PhRvA...5..821W. doi:10.1103/PhysRevA.5.821.
  8. ↑ Thornberry, Max. "Nobel Prize winner set to join UO faculty". The Daily Emerald. Retrieved 1 August 2017.
  9. ↑ Wineland, David J. (July 12, 2013). "Nobel Lecture: Superposition, entanglement, and raising Schro¨dinger's cat*" (PDF). Rev Mod Phys. 85 (3): 1103–1114. Bibcode:2013RvMP...85.1103W. doi:10.1103/RevModPhys.85.1103.
  10. ↑ Schmidt, P. O.; Rosenband, T.; Langer, C.; Itano, W. M.; Bergquist, J. C.; Wineland, D. J. (July 29, 2005). "Spectroscopy Using Quantum Logic" (PDF). Science. 309 (5735): 749–52. Bibcode:2005Sci...309..749S. doi:10.1126/science.1114375. PMID 16051790. S2CID 4835431.
  11. ↑ "Quantum Wizardry Wins Nobel Recognition". www.aps.org. Retrieved 2015-11-24.
  12. ↑ "Prize Recipient". www.aps.org. Retrieved 2016-04-28.
  13. ↑ "David J. Wineland PhD". Bonfils-Stanton Foundation. Archived from the original on January 6, 2009. Retrieved 2013-01-13.
  14. ↑ George Quimby, 89, gave Burke museum NW flavor, Seattle Times, 2 March 2003, accessed 28 February 2013
  15. ↑ "Rabi Award". IEEE Ultrasonics, Ferroelectrics, and Frequency Control Society. Archived from the original on September 6, 2011. Retrieved August 27, 2011.
  16. ↑ "Arthur L. Schawlow Prize in Laser Science". American Physical Society. Retrieved 2013-01-13.
  17. ↑ "NIST Physicist David J. Wineland Awarded 2007 National Medal of Science (NIST press release)". NIST. 2008-08-25. Retrieved 2013-01-13.
  18. ↑ "Herbert Walther Award". OSA. Retrieved 2013-01-13.
  19. ↑ "Golden Plate Awardees of the American Academy of Achievement". www.achievement.org. American Academy of Achievement.
  20. ↑ "David J. Wineland and Amnon Yariv Named 2017 Honorary Members of The Optical Society | Optica". www.optica.org. Archived from the original on 2024-06-21. Retrieved 2024-09-30.
  21. ↑ IRI Medal 2020

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]
వికీమీడియా కామన్స్‌లో David J. Winelandకి సంబంధించి దస్త్రాలు ఉన్నాయి.
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=డేవిడ్_జె._వైన్‌ల్యాండ్&oldid=4839281" నుండి వెలికితీశారు