డొనెట్స్క్
దొనేత్సక్ ( UK: / dɒn ˈjɛtsk / , [ 2 ] US: / dən - / dən-; [ 3 ] [ 4 ] ఉక్రేనియన్: Донецьк [ doˈnɛtsʲk ] ⓘ ;రష్యన్:Донецк [ dɐˈnʲetsk ] ⓘ ), అని పిలువబడే తూర్పు ఉక్రెయిన్ ఒక పారిశ్రామిక నగరం, ఇది దొనేత్సెక్ ఒబ్లాస్ట్లోని కల్మియస్ నదిపై ఉంది, ప్రస్తుతం దీనిని రష్యా డొనెట్స్క్ పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ రాజధానిగా ఆక్రమించింది.[1][2][3] నగర కేంద్రభాగంలో జనాభా 901,645 (2022 అంచనా) గా అంచనా వేయబడింది, మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతం 2 మిలియన్లకు పైగా (2011). 2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, డొనెట్స్క్ ఉక్రెయిన్లో ఐదవ అతిపెద్ద నగరం.[4]
పరిపాలనాపరంగా, డొనెట్స్క్ డొనెట్స్క్ ఒబ్లాస్ట్కు కేంద్రంగా ఉంది, అయితే చారిత్రాత్మకంగా, ఇది పెద్ద ఆర్థిక, సాంస్కృతిక డొనెట్స్ బేసిన్ ( డాన్బాస్ ) ప్రాంతానికి అనధికారిక రాజధాని, అతిపెద్ద నగరం. డొనెట్స్క్ మరొక ప్రధాన నగరమైన మాకివ్కాకు ఆనుకొని ఉంది ఇతర చుట్టుపక్కల నగరాలతో కలిసి ఈ ప్రాంతంలో ఒక ప్రధాన పట్టణ విస్తరణ, మహానగర సముదాయాన్ని ఏర్పరుస్తుంది . డొనెట్స్క్ ఉక్రెయిన్లో ఒక ప్రధాన ఆర్థిక, పారిశ్రామిక, శాస్త్రీయ కేంద్రంగా ఉంది, ఇక్కడ భారీ పరిశ్రమలు, నైపుణ్యం కలిగిన శ్రామిక శక్తి అధిక సాంద్రతలో ఉన్నాయి. భారీ పరిశ్రమల సాంద్రత (ప్రధానంగా ఉక్కు ఉత్పత్తి, రసాయన పరిశ్రమ, బొగ్గు తవ్వకం) నగరం సవాలుతో కూడిన పర్యావరణ పరిస్థితిని నిర్ధారించింది. 2012లో, ఒక ఐక్యరాజ్యసమితి నివేదిక డొనెట్స్క్ను ప్రపంచంలో అత్యంత వేగంగా జనాభా తగ్గిపోతున్న నగరాలలో ఒకటిగా పేర్కొంది.[5]
అసలు స్థావరాన్ని మొదటిసారిగా 1779లో అలెగ్జాండ్రోవ్కా అని పేర్కొన్నారు. 1869లో, వెల్ష్ వ్యాపారవేత్త జాన్ హ్యూస్ ఈ ప్రాంతంలో ఒక ఉక్కు కర్మాగారాన్ని అనేక బొగ్గు గనులను స్థాపించాడు, ఈ పట్టణానికి హుగెసోవ్కా లేదా యుజోవ్కా అని పేరు పెట్టారు (యుజ్ అనేది హ్యూస్ రష్యన్-భాషా ఉజ్జాయింపుగా ఉంది). సోవియట్ కాలంలో, నగరం ఉక్కు పరిశ్రమ విస్తరించింది. 1924లో యుజోవ్కా పేరును స్టాలిన్ గా మార్చారు. 1929లో, స్టాలిన్ పేరును స్టాలినో గా మార్చారు, 1932లో ఈ నగరం దొనేత్సక్ ప్రాంతానికి కేంద్రంగా మారింది. 1961లో డొనెట్స్క్ గా పేరు మార్చబడిన ఈ నగరం నేడు బొగ్గు తవ్వకం, ఉక్కు పరిశ్రమ కేంద్రంగా ఉంది.
ఏప్రిల్ 2014 నుండి డనిట్స్క్ దాని చుట్టుపక్కల ప్రాంతాలు కొనసాగుతున్న రష్యా-ఉక్రేనియన్ యుద్ధం ప్రధాన పోరాట ప్రదేశాలలో ఒకటిగా ఉన్నాయి, ఎందుకంటే రష్యా అనుకూల వేర్పాటువాద దళాలు నగరం చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల నియంత్రణ కోసం ఉక్రేనియర్ సైనిక దళాలకు వ్యతిరేకంగా పోరాడుతున్నాయి. యుద్ధం అంతటా, దొనేత్సక్ నగరం రెండు వైపుల మధ్య విభజించబడింది దొనేత్సకు ప్రాంతం బయటి భూభాగాలతో దొనేత్సక్కు పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ (DPR) కేంద్రంగా అనుకూల రష్యన్ వేర్పాటువాద దళాలు నిర్వహించబడింది.[6] దొనేత్సక్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం దాదాపు ఒక సంవత్సరం పాటు యుద్ధంతో 2014 లో యుద్ధానికి కేంద్రంగా మారింది.
జూన్ నాటికి, రష్యా నగరంపై పూర్తి నియంత్రణను కలిగి ఉంది, ఉక్రేనియన్, రష్యన్ దళాలు ఇప్పటికీ నగరానికి సమీపంలో పోరాటంలో ఉన్నాయి.[7]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Donetsk". Lexico UK English Dictionary. Oxford University Press. Archived from the original on 3 February 2020.
- ↑ మూస:Cite American Heritage Dictionary
- ↑ "Donetsk". Merriam-Webster.com Dictionary. Merriam-Webster. OCLC 1032680871. Retrieved 5 September 2019.
- ↑ "Results / General results of the census / Number of cities". 2001 Ukrainian Census. Archived from the original on 9 January 2006. Retrieved 28 August 2006.
- ↑ Berlinger, Joshua. "The 28 Fastest-Shrinking Cities In The World". Business Insider.
- ↑ Weaver, Matthew; Luhn, Alec (13 February 2015). "Ukraine ceasefire deal agreed at Minsk talks". The Guardian. Archived from the original on 12 February 2015. Retrieved 16 December 2016.
- ↑ Barros, George; Stepanenko, Kateryna; Bergeron, Thomas (5 June 2026). "Interactive Map: Russia's Invasion of Ukraine". ArcGIS StoryMaps (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Institute for the Study of War and Critical Threats. Archived from the original on 9 July 2022. Retrieved 1 October 2022.